ÔN TẬP MÔN HỌC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH THEO CHUYỂN ĐỀ

Đại hội Đảng lần IX đã khẳng định “Tư tưởng HCM là một hệ thống qua điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả sự vận dụng và phát triển sáng tạo

ÔN TẬP MÔN HỌC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH THEO CHUYỂN ĐỀ

Vấn đề 1: Trình bày nguồn gốc hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh

Bài làm:

Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị anh hùng dân tộc, một danh nhân văn hóa thế giới, điều đó đã được dântộc VN và cả nhân loại ngày nay thừa nhận Với thiên tài trí tuệ của mình, với lòng yêu nước nồng nàn vàthương dân sâu sắc, Bác - từ một con người giản dị bình thường đã trở thành nhà tư tưởng vĩ đại, một nhà

lý luận thiên tài của cách mạng VN Bất cứ một TT nào cũng phải có nguồn gốc, cơ sở hình thành, đóchính là tuân theo qui luật hình thành TT từ ít đến nhiều, từ hình thức đến nội dung, bản chất Vì vậy,TTHCM cũng ko nằm ngoài qui luật đó

Tư tưởng HCM là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa yêu nước, truyền thống văn hóa, nhân nghĩa vàthực tiễn CM Việt Nam với tinh hoa văn hóa nhân loại được nâng lên tầm cao mới dưới ánh sáng CN MácLêNin Tư tưởng ấy có giá trị vô cùng to lớn, định hướng cho cách mạng VN trong hơn nữa thế kỷ qua,góp phần thúc đẩy tiến trình văn minh, tiến bộ của nhân loại Hiện nay tư tưởng HCM đang tiếp tục soiđường cho CM nước ta trong sự nghiệp đổi mới, cương lĩnh của Đảng ta năm 1991 đã xác định: “Đảng lấy

CN Mác-Lênin và tư tưởng HCM làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động”

Đại hội Đảng lần IX đã khẳng định “Tư tưởng HCM là một hệ thống qua điểm toàn diện và sâu

sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại” và “tư tưởng HCM soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta” Từ khái niệm cho thấy TT

HCM được hình thành từ những nguồn gốc sau đây:

* Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kế thừa những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.

Dân tộc Việt Nam trong hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước đã tạo cho mình một nềnvăn hóa riêng, phong phú và bền vững với những truyền thống tốt đẹp và cao quý

- Trước hết, đó là tinh thần độc lập tự chủ, anh dũng bất khuất trong đấu tranh dựng nước và giữ nước hiếm thấy một dân tộc nào trên thế giới ở vào hoàn cảnh lịch sử phải đấu tranh trường kỳ, gay go

quyết liệt chống ngoại xâm, bảo vệ độc lập tự do bản sắc và phẩm giá như dân tộc Việt Nam Lòng yêunước và chủ nghĩa yêu nước được hình thành từ rất sớm và trở thành một tính chất của mọi người dân Việt

và đây là một yếu tố quan trọng nhất để Nguyễn Tất Thành đi vào con đường cách mạng Cho đến nay,mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam kể cả thắng lợi công cuộc đổi mới đều có cội nguồn từ lòng yêunước, với học thuyết đạo đức, tôn giáo từ nước ngoài du nhập vào Việt Nam đều phải thông qua lòng yêunước và chủ nghĩa yêu nước của người dân Việt

- Thứ hai, là tinh thần nhân nghĩa, truyền thống đoàn kết, tương thân, tương ái “lá lành đùm lá rách” trong hoạn nạn, khó khăn Truyền thống này cũng hình thành cùng một lúc với sự hình thành dân

tộc, từ hoàn cảnh và nhu cầu đấu tranh quyết liệt với thiên nhiên và với giặc ngoại xâm Hồ Chí Minh đãchú ý kế thừa, phát huy sức mạnh của truềyn thống nhân nghĩa, nhấn mạnh bốn chữ “đồng” (đồng tình,đồng sức, đồng lòng, đồng minh)

- Thứ ba, là dân tộc Việt Nam là một dân tộc có truyền thống lạc quan, yêu đời Trong “muôn nguy, ngàn khó”, người lao động vẫn động viên nhau “chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo” và tiếng cười

vẫn không ngớt vang lên trong cuộc sống, vẫn tin vào sự tất thắng của chân lý, chính nghĩa, dù trước mắtcòn đầy gian truân, khổ ải

- Thứ tư, dân tộc Việt Nam là một dân tộc cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo trong sản xuất

và chiến đấu, là một dân tộc ham học hỏi và không ngừng mở rộng cửa đón nhận tinh hoa văn hóa của

nhân loại từ Nho, Phật, Lão của phương Đông đến tư tưởng – văn hóa hiện đại của phương Tây

Tư tưởng yêu nước của người Việt Nam chứa đựng khát vọng về tự do, công bằng, bình đẳng xãhội Các vị anh hùng dân tộc đều có đường lối ít nhiều đáp ứng khát vọng ấy Nhân dân Việt Nam yêunước mình nhưng không ít kỷ hẹp hòi dân tộc mà tôn trọng các dân tộc khác khoan dung và quý trọng tìnhhoà hiếu Trên cơ sở giữ vững bản sắc dân tộc nhân dân ta đã biết chọn lọc, tiếp thu cải biến những cái hay,cái tốt cái đẹp của người thành những giá trị riêng của mình

Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kết tinh trọn vẹn sinh động của những giá trị truyền thống cao quý đó.Chủ nghĩa yêu nước là nguồn gốc sâu xa của tư tưởng Hồ Chí Minh Từ tuổi thanh niên Hồ Chí Minh đã làmột trong những người con yêu nước tiêu biểu nhất của dân tộc Tất cả ý nghĩa cuộc sống của người lúc đó

là cứu nước giải phóng dân tộc, cứu đồng bào bị đọa đày đau khổ Người coi đấy là lẽ sống thiêng liêng

nhất, Người nói “tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho tổ quốc tôi đấy là tất cả những điều tôi muốn, đấy làtất cả những đều tôi hiểu” Đối với Người tất cả mọi kế sách đều vô nghĩa nếu không nhằm tự do cho đồngbào, độc lập cho tổ quốc Cả cuộc đời Hồ Chí Minh “chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc là làmsao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc,

ai cũng được học hành” Hồ Chí Minh lúc thiếu thời rất khâm phục tinh thần yêu nước, xã thân vì nước củacác sĩ phu, văn thân, các chiến sĩ như Phan Đình Phùng, Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Hoàng HoaThám nhưng Người không tán thành đường lối cứu nước của các vị tiền bối yêu nước Tư tưởng yêu nướccủa Hồ Chí Minh thời trẻ, ngay cả khi chưa gặp chủ nghĩa Mác-Lênin, đã thể hiện có tầm vượt trướcnhững quan niệm cứu nước đương thời Một tư tưởng yêu nước sáng suốt hướng tới việc tìm con đườngthật sự cách mạng và khoa học dẫn đến mục tiêu triệt để giải phóng dân tộc Đó là tư tưởng yêu nước mangđậm tính nhân dân, tính nhân bản Cứu nước trước hết là cứu hàng triệu “đồng bào bị đoạ đày”, những

“người cùng khổ” Mục tiêu cứu nước của Hồ Chí Minh (khi chưa là người Mác xít) là nước độc lập phải

đi đôi với quyền tự, ấm no, hạnh phúc, rõ ràng mục tiêu ấy không thể tìm thấy ở con đường cứu nước trênlập trường phong kiến và cả trên lập trường của giai cấp tư sản Ở tuổi 13, Hồ Chí Minh đã sớm bị hấp dẫnbởi khẩu hiệu “tự do bình đẳng bác ái” Người muốn tìm hiểu đến tận cùng ý nghĩa của những từ đẹp đẽ ấykhông chỉ trên lý thuyết mà ngay trên thực tế Với một hoài bảo và lòng yêu nước như thế làm hành trang

Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước Như vậy, chủ nghĩa yêu nước truyền thống đang đòi hỏi được đổimới là tiền đề tư tưởng đưa Hồ Chí Minh đến một cách tự nhiên với chủ nghĩa Mác Lênin, đáp ứng yêu cầubức xúc của lịch sử lúc đó là phải xác định một đường lối cứu nước đúng đắn Tư tưởng yêu nước Hồ ChíMinh phản ánh yêu cầu giải phóng của dân tộc Việt Nam và các dân tộc thuộc địa nói chung

* Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự tiếp thu và phát triển tinh hoa văn hóa nhân loại.

Hồ Chí Minh đã biết làm giàu vốn văn hóa của mình bằng cách học hỏi, tiếp thu tư tưởng văn hóaphương Đông và phương Tây

- Về tư tưởng và văn hóa phương Đông: Hồ Chí Minh đã tiếp thu những mặt tích cực của Nho giáo

về triết lý hành động, nhân nghĩa, ước vọng về một xã hội bình trị, hòa mục, thế giới đại đồng; về một triết

lý nhân sinh, tu thân, tề gia; đề cao văn hóa trung hiếu "dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh"

Người nói: "Tuy Khổng Tử là phong kiến và tuy trong học thuyết của Khổng Tử có nhiều điều không đúngsong những điều hay trong đó thì chúng ta nên học" Người dẫn lời của V.I Lênin: "Chỉ có những ngườicách mạng chân chính mới thu hái được những điều hiểu biết quý báu của các đời trước để lại"

Về Phật giáo, Hồ Chí Minh đã tiếp thu tư tưởng vị tha, từ bi, bác ái, cứu khổ, cứu nạn; coi trọng tinhthần bình đẳng, chống phân biệt đẳng cấp, chăm lo điều thiện, v.v

Về chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn, Hồ Chí Minh tìm thấy những điều thích hợp với điềukiện nước ta, đó là dân tộc độc lập, dân quyền tự do và dân sinh hạnh phúc

- Về tư tưởng và văn hóa phương Tây: Hồ Chí Minh đã nghiên cứu tiếp thu tư tưởng văn hóa dân

chủ và cách mạng của cách mạng Pháp, cách mạng Mỹ

Về tư tưởng dân chủ của cách mạng Pháp, Hồ Chí Minh đã tiếp thu tư tưởng của các nhà khai sáng:Vônte (Voltaire), Rútxô (Rousso), Môngtexkiơ (Moutesquieu) Đặc biệt, Người chịu ảnh hưởng sâu sắc về

tư tưởng tự do, bình đẳng của Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền năm 1791 của Đại cách mạng Pháp

Về tư tưởng dân chủ của cách mạng Mỹ, Người đã tiếp thu giá trị về quyền sống, quyền tự do và quyền

mưu cầu hạnh phúc của Tuyên ngôn độc lập năm 1776, quyền của nhân dân kiểm soát chính phủ

Hồ Chí Minh tiếp thu những giá trị tư tưởng văn hóa phương Tây cũng như đối với những giá trịphương Đông vớí tinh thần phê phán Người đã trực tiếp thấy rõ ách thống trị tàn bạo của thực dân Pháp ởĐông dương, những thống khổ không sao kể siết của đồng bào mình, đã tận mắt trông thấy tội ác dã mancủa bọn thực dân ở tất cả các nước thuộc địa mà Người đi qua, trực tiếp chứng kiến những bất công phổbiến ngay ở những nước “văn minh” Qua thực tế Hồ Chí Minh đã sớm phát hiện ra mặt trái của nền vănminh phương Tây Song điều đó không ngăn cản Người tiếp thu kế thừa những giá trị tốt đẹp của văn minhphương Tây

* Tư tưởng HCM là sự vận dụng phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin

Trên cơ sở những nhân tố tư tưởng nói trên đặc biệt là chủ nghĩa yêu nước Nguyễn Ái Quốc đã đếnvới chủ nghĩa Mác Lênin Tư tưởng Hồ Chí Minh của là kết quả sự gặp gở giữa chủ nghĩa yêu nước ViệtNam và chủ nghĩa Mác Lênin Việc Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác Lênin, tìm thấy ở chủ nghĩaMác Lênin “cái cần thiết” và “con đường” giải phóng dân tộc, “ngọn hải đăng soi đường cho toàn thể nhân

loại bị áp bức đi tới giải phóng” là bước quyết định trong quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh.Bắt gặp chủ nghĩa Mác Lênin tư tưởng yêu nước ở Nguyễn Ái Quốc có bước nhảy vọt về chất-tư tưởng.Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh rằng yêu nước anh dũng chiến đấu hy sinh vì độc lập dân tộc khôngphải phẩm chất riêng có ở những người cộng sản mà là vốn có ở hàng triệu người trong Đảng cũng nhưngoài Đảng Song chỉ có Đảng của giai cấp công nhân được vũ trang bằng chủ nghĩa Mác Lênin mới cóđường lối đúng đắn để giải phóng dân tộc biến chủ nghĩa yêu nước truyền thống thành chủ nghĩa yêu nướchiện đại trên cơ sở kết hợp chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa XH KH, chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩaquốc tế vô sản Được tư tưởng khoa học của giai cấp công nhân quốc tế soi sáng phong trào giải phóng dântộc Việt Nam đã tìm ra đường lối cứu nước đúng đắn Chủ nghĩa Mác Lênin là cơ sở chủ yếu hình thành tưtưởng Hồ Chí Minh Chính lý luận Mác Lênin đã cung cấp cho Hồ Chí Minh thế giới quan và phương phápluận DVBC để tổng kết kiến thức tổng kết lịch sử và kinh nghiệm thực tiễn tìm ra con đường cứu nướcđúng đưa Người vượt hẳn lên phía trước so với những người yêu nước đương thời, khắc phục căn bảnkhủng hoảng về đường lối giải phóng dân tộc.

Chủ nghĩa yêu nước là cơ sở ban đầu và động lực thúc đẩy Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa MácLênin Còn chủ nghĩa Mác Lênin đã nâng chủ nghĩa yêu nước truyền thống ở Hồ Chí Minh lên bước phát

triển về chất phù hợp với thời đại mới Người nói “Lúc đầu chính là chủ nghĩa yêu nước chứ chưa phải chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi tin theo Lênin, tin theo quốc tế thứ 3 Từng bước một trong cuộc đấu tranh vừa nghiên cứu lý luận Mác Lênin vừa làm công tác thực tế, dần dần tôi hiểu được rằng chỉ có CNXH, CNCS mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ ”

Như vậy tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc hệ tư tưởng Mác Lênin, những phạm trù cơ bản của tư tưởng Hồ ChíMinh cùng nằm trong các phạm trù cơ bản của lý luận Mác Lênin Tuy nhiên tư tưởng Hồ Chí Minh khôngphải chỉ là sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin vào hoàn cảnh và điều kiện Việt Nam mà còn là sựphát triển và làm phong phú chủ nghĩa Mác Lênin ở thời đại các dân tộc bị áp bức vùng lên đấu tranh giànhđộc lập tự do

Cuối cùng phải nói đến những nhân tố chủ quan thuộc về phẩm chất cá nhân của Hồ Chí Minh là nhân tố rất quan trọng để hình thành và phát triển tư tưởng HCM:

Ngoài nguồn gốc tư tưởng, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh còn chịu sựtác động sâu sắc của thực tiễn dân tộc và thời đại mà Người đã sống và hoạt động Chính quá trình hoạtđộng thực tiễn của Hồ Chí Minh ở trong nước và khi còn bôn ba khắp thế giới để học tập, nghiên cứu vàhoạt động đã làm cho Người có một hiểu biết sâu sắc về dân tộc và thời đại, nhất là thực tiễn phương Đông

để xem xét, đánh giá và bổ sung cơ sở triết lý phương Đông cho học thuyết Mác - Lênin

Từ hoạt động thực tiễn, Hồ Chí Minh đã khám phá quy luật vận động xã hội, đời sống văn hóa vàcuộc đấu tranh của các dân tộc trong hoàn cảnh cụ thể của các quốc gia và thời đại mới để khái quát thành

lý luận, đem lý luận chỉ đạo hoạt động thực tiễn, qua kiểm nghiệm của thực tiễn để hoàn thiện, làm cho lýluận có giá trị khách quan, tính cách mạng và khoa học

Tư tưởng Hồ Chí Minh là sản phẩm hoạt động tinh thần của cá nhân, do Người sáng tạo trên cơ sởnhững nhân tố khách quan Do đó, tư tưởng Hồ Chí Minh phụ thuộc rất lớn vào các yếu tố nhân cách,phẩm chất và năng lực tư duy của chính người sáng tạo ra nó

Không chỉ ở nước ta mà có nhiều chính khách, nhiều nhà hoạt động văn hóa-xã hội ở nước ngoài đãnêu nhiều ý kiến sâu sắc về nhân cách, phẩm chất, về tài năng trí tuệ của Hồ Chí Minh Ngay từ năm 1923,lúc Hồ Chí Minh vào trạc tuổi 33, nhà báo Liên Xô Ô Manđenxtam khi tiếp xúc với Hồ Chí Minh đã sớmnhận biết: "Từ Nguyễn Ái Quốc đã tỏa ra một thứ văn hóa, không phải văn hóa Âu châu, mà có lẽ là mộtnền văn hóa tương lai" Văn hóa Nguyễn ái Quốc - Hồ Chí Minh ngày càng tỏa sáng theo dòng thời giancủa dân tộc và thời đại

Nhân cách, phẩm chất, tài năng của Hồ Chí Minh đã tác động rất lớn đến sự hình thành và phát triển

tư tưởng của Người Đó là một con người sống có hoài bão, có lý tưởng, yêu nước, thương dân, có bản lĩnhkiên định, có lòng tin vào nhân dân, khiêm tốn, bình dị, ham học hỏi, nhạy bén với cái mới, thông minh, cóhiểu biết sâu rộng, có phương pháp biện chứng, có đầu óc thực tiễn, v.v Chính nhờ vậy, Người đã khámphá sáng tạo về lý luận cách mạng thuộc địa trong thời đại mới, xây dựng được một hệ thống quan điểmtoàn diện, sâu sắc và sáng tạo về cách mạng Việt Nam, đã vượt qua mọi thử thách, sóng gió trong hoạtđộng thực tiễn, kiên trì chân lý, định ra các quyết sách đúng đắn và sáng tạo, biến tư tưởng thành hiện thựccách mạng

Tóm lại trong các nguồn gốc nói trên chủ nghĩa yêu nước là cơ sở ban đầu và động lực thúc đẩy

Hồ Chí Minh tự giác đến với chủ nghĩa Mác Lênin Còn chủ nghĩa Mác Lênin đã nâng chủ nghĩa yêu nướclên một bước phát triển mới về chất phù hợp với thời đại mới Chủ nghĩa Mác Lênin là nguồn gốc trực tiếp

và chủ yếu của tư tưởng Hồ Chí Minh Tinh hoa văn hóa nhân loại đã giúp Hồ Chí Minh hiểu sâu sắc chủ

nghĩa Mác Lênin, làm phong phú bản sắc tư tưởng của Người do kết hợp được dân tộc với thời đại, vănhóa phương Đông và phương Tây đã nâng tầm văn hoá, chính trị của Người ngang tầm thời đại…Sự hìnhthành tư tưởng Hồ Chí Minh không phải là số cộng giản đơn ba bộ phận đó Ở đây diễn ra một quá trìnhtổng hợp chắc lọc qua tư duy độc lập, qua trí tuệ và nhân cách lớn của Hồ Chí Minh trên cơ sở một bảnlĩnh chính trị kiên định và cốt cách văn hóa độc đáo của Người đó cũng là kết quả tổng hợp của cả quátrình lăn lộn đấu tranh lâu dài trong thực tiễn gian khổ hiểm nguy ở hầu khắp các châu lục; là một quá trình

tự rèn luyện tự học tập tích lũy kiến thức, kinh nghiệm sống và chiến đấu của Người

Vấn đề 2: Mục tiêu, động lực, bước đi của CNXH ở nước ta

Văn kiện Đại hội IX của Đảng ta chỉ rõ: “Tư tưởng HCM là một hệ thống quan điểmtoàn diện và sâu sắc những vấn đề cơ bản của CM VN, là kết quả của sự vận dụng và phát triểnsáng tạo CN Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và và phát triển các giá trịtruyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại Đó là tư tưởng về giảiphóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người; về độc lập dân tộc gắn liên vớiCNXH, ” Nếu nói rằng, độc lập dân tộc gắn liền với CNXH là nội dung cốt lõi của tư tưởngHCM, thì tư tưởng về CM XHCN là một trong những bộ phận cốt yếu của nội dung ấy Đây làvấn đề được Chủ tịch HCM xác định ngay từ trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng ta

* Cơ sở lý luận và thực tiễn để Hồ Chí Minh lựa chọn con đường đi lên CNXH ở ViệtNam (Tr.57 ĐC):

- Đây là sự lựa chọn phù hợp với quy luật tiến hóa của lịch sử Quy luật đó đã được cácnhà sáng lập CN Mác-Lênin phát hiện và thực tế lịch sử đã và đang chứng minh sự đúng đắn của

nó Nghĩa là CNXH, CNCS tất yếu sẽ thay thế CNTB, cũng như CNTB đã từng thay thế các CNphong kiến - nô lệ Bởi lẽ hình thái KT-XH và chế độ chính trị ra đời sau bao giờ cũng tiến bộ vàhoàn thiện hơn hình thái KT-XH và chế độ chính trị trước đó, do đó, nó sẽ phủ định đối với các

xã hội trước nó

- Đây còn là sự lựa chọn phù hợp với xu thế phát triển của thời đại, mà nội dung, tínhchất chủ yếu của nó là sự quá độ từ CNTB lên CNXH trên phạm vi toàn thê giới, mở đầu từ cuộc

CM Tháng 10 Nga (1917) Cho dù vừa qua, CNXH ở Liên xô và các nước Đông Âu bị phá hoại

và sụp đổ, song điều đó không thể làm đảo ngược xu thế và tính chất, nội dung căn bản của thờiđại

- Chọn lựa con đường lên CNXH không qua chế độ TBCN là sụ lựa chọn có cơ sở hiệnthực đầy sức thuyết phục, bắt đầu từ Liên bang Cộng hòa XHCN Xôviết rồi đến các nước XHCNkhác lần lượt xuất hiện và tồn tại từ năm 1917 trở đi Đó cũng là sự lựa chọn phù hợp với nguyệnvọng cơ bản và lâu dài của nhân dân ta, một đất nước đã từng chịu hàng ngàn năm dưới chế độphong kiến lạc hậu và cả trăm năm dưới các chế độ đế quốc phátxít, thực dân cũ và mới

Một thực tế khác nữa, đó là kết quả của cuộc khảo sát công phu qua mấy chục năm trời,đến mấy chục nước khác nhau, nhất là nghiên cứu kỹ các cuộc CM điển hình trên thế giới (CM tưsản Anh, Mỹ, Pháp, CM Tháng 10 Nga ) Và kết luận quan trọng Người rút ra là chỉ có cuộc

CM tháng 10 Nga do Đảng cộng sản, đứng đầu là Lênin vĩ đại lãnh đạo là thành công đến nơi.Còn các cuộc CM khác cho dù vĩ đại như CM tư sản Pháp, đều thành công “không đến nơi”

Từ những căn cứ khách quan và chủ quan, lý luận và thực tiễn, tinh thần và vật chất trênđây, có thể nói việc lựa chọn con đường CM VN đi từ đấu tranh giành độc lập dân tộc rồi tiến lên

CNXH, bỏ qua chế độ TBCN, là sự lựa chọn nhất quán, kiên định và có cơ sở khoa học vững chắccủa HCM.

* Các mục tiêu (Tr 101 GT):

- Về chính trị: Xây dựng chế độ chính trị dân chủ và nhà nước của dân, do dân và vì dân;tiếp tục sự nghiệp giải phóng xã hội, giải phóng con người và tạo điều kiện cho con người pháttriển toàn diện HCM chỉ rõ: “Nước ta là là nước dân chủ Bao nhiêu lợi ích đều vì dân, bao nhiêuquyền hạn đều của dân Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân…”,

- Về kinh tế: Phấn đấu xây dựng nền kinh tế XHCN có nền nông nghiệp, công nghiệphiện đại có khoa học kĩ thuật tiên tiến Nhằm thoả mãn những nhu cầu đời sống về vật chất vàtinh thần ngày một phong phú của nhân dân lao động HCM nói: “Tôi chỉ có một sự ham muốn,ham muốn tột bực, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do,đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành"

- Về văn hóa : CNXH gắn liền với văn hóa và là giai đoạn phát triển cao hơn CNTB vềmặt giải phóng con người, trước hết khỏi mọi áp bức bóc lột Nền văn hóa mà Đảng ta và Hồ ChíMinh chủ trương xây dựng là một nền văn hóa “lấy hạnh phúc của đồng bào, của dân tộc làm cơsở” Nói cách khác, “văn hóa soi đường cho quốc dân đi” Tóm lại, “để phục vụ sự nghiệp CMXHCN về nội dung và dân tộc về hình thức”, kết hợp với tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóacủa nhân loại

- Về xã hội : XH mà chúng ta đang xây dựng là một xã hội công bằng, dân chủ, có quan

hệ tốt đẹp giữa người với người; các chính sách xã hội được quan tâm thực hiện; đạo đức, lốisống xã hội phát triển lành mạnh Vì thế, Người nói: “Muốn tiến lên CNXH thì phải cải tạo XH

cũ thành một XH mới, một XH không chế độ người bóc lột người, một XH bình đẳng, nghĩa là aicũng phải lao động và có quyền lao động, ai làm nhiều thì hưởng nhiều, làm ít thì hưởng ít, khônglàm không hưởng”

* Động lực (Tr 107 GT) (là những nhân tố góp phần thúc đẩy kinh tế xã hội thông quahoạt động của con người) :

Ta đã nhận thấy mục tiêu bao trùm của CNXH là xây dựng một xã hội tốt đẹp vì hạnhphúc con người và con người cũng chính là động lực để xây dựng thành công CNXH, trong đóbao gồm cộng đồng người và cá nhân con người Do đó, nhân tố trung tâm của CM XHCN chính

là vai trò của con người HCM đã nhiều lần nói: “Muốn xây dựng CNXH trước hết phải có nhữngcon người XHCN” Nếu không có con người thiết tha với lý tưởng CNXH thì không có CNXH

Vì vậy HCM đặt lên hàng đầu mục tiêu xây dựng con người Đó là những con người có lòng yêunước nồng nàn gắn với yêu CNXH sâu sắc; có phẩm chất đạo đức, nhân cách đúng đắn; cần,kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư; có trình độ năng lực, dám nghĩ, dám làm; có tinh thần dân tộc

và tinh thần quốc tế trong sáng; có sức khoẻ tốt và có óc thẩm mỹ, biết yêu chuộng và bảo tồnnhững cái hay, cái đẹp Đó là nguồn lực quan trọng nhất để xây dựng thành công CNXH Conngười trên cả hai bình diện : cá nhân và cộng đồng :

- Phát huy sức mạnh đoàn kết của cả cộng đồng dân tộc – động lực chủ yếu phát triển đấtnước

- Phát huy sức mạnh của con người với tư cách cá nhân người lao động : Tác động vàonhu cầu và lợi ích của con người, tác động vào các động lực chính trị-tinh thần (phát huy quyền

làm chủ và ý thức làm chủ của người lao động, thực hiện công bằng XH, sử dụng vai trò điềuchỉnh của các yếu tố tinh thần khác : chính trị, văn hóa, đạo đức, pháp luật)

Bên cạnh đó cần phải nhận thấy được các trở lực :

- Phải đấu tranh chống CN cá nhân – “căn bệnh mẹ” đẻ ra trăm thứ bệnh nguy hiểm.Người nhấn mạnh: CN cá nhân là kẻ địch hung ác của CNXH Người CM phải tiêu diệt nó

- Phải đấu tranh chống tham ô, lãng phí, quan liêu, "bạn đồng minh của thực dân phongkiến”, vì "Nó làm hỏng tinh thần trong sạch và ý chí khắc khổ của cán bộ ta Nó phá hoại đạo đức

CM của ta là cần, kiệm, liêm, chính”

- Phải chống chia rẽ, bè phái, mất đoàn kết, vô kỷ luật, vì những hành động ấy "làm giảmsút uy tín và ngăn trở sự nghiệp của Đảng, ngăn trở bước tiến của CM”

- Phải chống chủ quan bảo thủ, giáo điều, lười biếng, không chịu học tập cái mới, Đócũng là những trở lực đối với sự nghiệp xây dựng CNXH

* Bước đi của CNXH ở nước ta (Tr 120 GT)

- Trước hết là đấu tranh giành độc lập dân tộc giành cho được chính quyền cho được vềtay nhân dân dưới sự lãnh đạo của ĐCS Việt Nam bằng sức mạnh đoàn kết của toàn dân tộc, bằngbạo lực cách mạng Sau khi giành được chính quyền thì quá độ trực tiếp đi lên CNXH Do nước

ta có những đặc điểm riêng là đi lên CNXH không thông qua chế độ TBCN

- Về bước đi của thời kỳ quá độ HCM chưa đưa ra được nội dung cụ thể từng chặngđường nhưng người đã nói: “Ta xây dựng CNXH từ hai bán tay trắng đi lên thì khó khăn cònnhiều và lâu dài”, “phải làm dần dần”, “không thể một sớm một chiều”, ai nói dễ là chủ quan và

sẽ thất bại Tư tưởng chỉ đạo của HCM là phải qua nhiều bước “Bước ngắn, bước dài tùy theohòan cảnh”, “chớ ham làm mau, ham rầm rộ…Đi bước nào vững chắc bước ấy, cứ tiến dần dần”

- Thực tế nước ta xây dựng XHCN ở miền Bắc từ khi giành được chính quyền (1945) đạtđược những thành tựu bước đầu Từ 1954-1975 vừa xây dựng XHCN ở miền bắc và đấu tranhgiải phóng miền nam đã thành công đáng kể trên các mặt chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội Tậphợp được sức người, sức của “vừa kháng chiến vừa kiến quốc” từng bước cải tạo nông nghiệp,phát triển công nghiệp

Phải nêu cao tinh thần độc lập tự chủ, sang tạo, chống giáo điều rập khuôn kinh nghiệm,phải có cách làm phù hợp trong từng giai đọan và với thực tiễn xã hội Việt Nam Phải xác địnhđược hai nhiệm vụ chiến lược đó là “xây dựng Miền Bắc, chiếu cố miền nam” Phải kết hợp cảitạo xây dựng trên tất cả các lĩnh vực, mà xây dựnglà chủ yếu và lâu dài, đây là quan điểm tòandiện trên nhiều mặt, nhiều lĩnh vực Chủ nghĩa xã hội là sự nghiệp của dân, do dân và vì dân; vìvậy cách làm là “đem tài dân, sức dân, của dân để làm lợi cho dân” Đặt biệt HCM còn nhấnmạnh đến vai trò quyết định của các biện pháp và tổ chức thực hiện

* Liên hệ quá trình XDCN xã hội hôm nay (Tr 123 GT)

+ Nêu khái quát trước đổi mới

+ Thành tựu 25 năm đổi mới, xem nội dung văn kiện Đại hội XI

- Liên hệ với việc giáo dục, rèn luyện đạo đức trong đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay

và kết luận (tr 129, 130, 131 GT)

- Vận dụng, liên hệ thực tiễn: Trong quá trình vận dụng tư tưởng của Hồ Chí Minh về quá độ đi

lên CNXH ở nước ta, Đảng ta đã có những sai lầm, khuyết điểm; có những sai lầm, khuyết điểm nghiêmtrọng do giáo điều, chủ quan, duy ý chí, vi phạm quy luật khách quan; từ đó dẫn đến đất nước lâm vàokhủng hoảng nghiêm trọng Đảng ta nghiêm túc tự phê bình, sửa chữa khuyết điểm, tự đổi mới để tiếp tụcđưa sự nghiệp cách mạng tiến lên

Ngày nay, cục diện thế giới đang trải qua những biến đổi nhanh chóng và sâu sắc Cuộc cách mạngkhoa học và công nghệ, kinh tế tri thức và quá trình toàn cầu hoá diễn ra mạnh mẽ, tác động sâu sắc đến sựphát triển của nhiều nước

Đất nước ta đã chuyển sang một thời kỳ mới, những nhắng lợi của công cuộc đổi mới đất nước vàbảo vệ vững chắc độc lập tổ quốc, đã làm cho thế và lực của nước ta lớn mạnh lên nhiều Tuy nhiên, bốnnguy cơ mà Đảng ta từng chỉ rõ: tụt hậu xa hơn về kinh tế, chệch hướng XHCN, nạn tham nhũng và tệquan liêu, “DBHB” do các thế lực thù địch gây ra, đến nay vẫn tồn tại và diễn biến phức tạp, đan xen, tácđộng lẫn nhau Các thế lực thù địch không ngừng chống phá ta bằng những thủ đoạn cực kỳ nham hiểm,đặc biệt ở các vấn đề nhạy cảm như dân chủ, nhân quyền, tôn giáo, dân tộc Về kinh tế, hiện nay nước tavẫn là một trong những nước nghèo, lao động và sức cạnh tranh thấp, trình độ công nghệ còn lạc hậu sovới các nước phát triển Trong lúc các nước tiên tiến trên thế giới đang bước vào nền kinh tế tri thức, thìnước ta mới bước vào thời kỳ CNH

Trước cục diện thế giới và trong nước như vậy, đất nước ta đứng trước những vận hội lớn, đồngthời cũng phải đương đầu với những khó khăn, thách thức mới rất quyết liệt Để đảm bảo sự nghiệp đổimới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày càng phát triển vững chắc, đúng hướng, trên cơ sở nắm vững lậptrường và phương pháp của CN M-L, quán triệt sâu sắc tư tưởng HCM và vận dụng một cách sáng tạo vào

sự nghiệp đổi mới, CNH - HĐH đất nước Đặc biệt phải giải quyết tốt các vấn đề cơ bản sau:

Thứ nhất, trong quá trình đổi mới, phải kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, nắm vững

hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ tổ quốc trên nền tảng CN Mác- Lênin và tư tưởng HCM

Thứ hai, Đổi mới là sự nghiệp của nhân dân, do đó cần phát huy quyền làm chủ của nhân dân,

khơi dậy mạnh mẽ tất cả các nguồn lực, trước hết là nguồn lực nội sinh, để thực hiện CNH, HĐH đất nước

Thứ ba, đổi mới phải kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại.

Thứ tư, Xây dựng Đảng vững mạnh, làm trong sạch bộ máy nhà nước, đẩy mạnh đấu tranh chống

quan liêu, tham nhũng, thực hiện cần kiệm xây dựng CN xã hội

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về CM XHCN, trong cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳquá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011), đảng ta đã xác định: Từ nay đến giữa thế kỷthứ XXI, toàn đảng, toàn dân ta phải ra sức phấn đấu xây dựng nước ta trở thành nước công nghiệp hiệnđại theo định hướng XHCN Để thực hiện mục tiêu trên chúng ta phải thực hiện tốt các phương hướng cơbản sau:

Một là, đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước gắn với phát triển kinh tế tri thức và bảo vệ tài nguyên môi trường; Hai là, phát triển kinh tế TT định hướng XHCN; Ba là, xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà

bản sắc dân tộc; xây dựng con người, nâng cao đời sống nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội;

Bốn là, bảo đảm vững chắc quốc phòng và an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; Năm là, thực hiện

đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; chủ động và tích cực hội

nhập quốc tế; Sáu là, xây dựng nền dân chủ xhcn, thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc, tăng cường và mở rộng mặt trận dân tộc thống nhất; Bảy là, xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; Tám là, xây dựng đảng trong sạch vững mạnh.

Tóm lại, tư tưởng về con đường đi lên CNXH và quá trình xây dựng XHCN ở Việt Nam là một

trong những bộ phận cốt lõi của hệ thống tư tưởng HCM Bởi lẽ đây là sự nghiệp vĩ đại nhưng cũng đầy

gian khổ khó khăn, như Người chỉ rõ: “Chúng ta đã đánh thắng chế độ thực dân và phong kiến Nhiệm vụ chủ yếu của chúng ta ngày nay là đánh thắng lạc hậu và nghèo nàn, xây dựng CNXH làm cho nhân dân ta

có một đời sống thật sung sướng Công cuộc ấy rất vĩ đại và cũng rất khó khăn Nhưng tòan đảng, toàn dân ta quyết tâm làm thì nhất định làm được”.

Vấn đề 3-1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về đảng cầm quyền(Câu 2/6).

(“Đảng ta là đạo đức, là văn minh, là độc lập dân tộc, là hòa bình và ấm

no”; Đảng ta là tiêu biểu cho trí tuệ dân tộc và thời đại; là lương tâm, đạo đức của dân tộc; là ý chí của dân tộc, phát huy quyền làm chủ của nh.dân gắn bó với nhân dân).

Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin trong điều kiện cụ thể của nước ta và đã trở thành một tài sản tinh thấn quí báu của Đảng và của dân tộc Trong toàn bộ tư tưởng của Người thì tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng CS là một bộ phận quan trọng, là sự kế thừa, bổ sung và phát triển, sáng tạo tư tưởng của Mác – Ănghen và nhất là những nguyên tắc về Đảng kiểu mới của Lênin trong điều kiện Việt Nam Hồ Chí Minh đã khẳng định

cách mạng: “Trước hết phải có Đảng cách mạng, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp ở mọi nơi Đảng có vững, cách mạng mới thành công, cũng như người cầm lái có vững, thuyền mới chạy” Đảng CSVN ra đời là kết

quả của sự kết hợp chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Đảng đã đảm nhận sứ mệnh lãnh đạo cách mạng Việt Nam, đáp ứng được yêu cầu khách quan của

xã hội Việt Nam lúc bấy giờ đang khủng hoảng đường lối cứu nước Cách mạng tháng 8 thành công mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc, đưa Đảng ta lên vị trí cầm quyền, đưa nhân dân lao động lên địa vị làm chủ xã hội Trên cương vị mới Đảng tiếp tục lãnh đạo cách mạng Việt Nam hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước tiến lên CNXH Sau đây, chúng ta cùng tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng cầm quyền trong sạch vững mạnh.

Đảng ta là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động: “Là Đảng cách mạng, là Đảng lãnh đạo Ngoài lợi ích của nhân dân và của giai cấp công nhân, Đảng ta không có lợi ích nào khác” Là một Đảng cầm quyền, Đảng có chức năng lãnh đạo cùng nhiệm vụ và lãnh đạo các

tổ chức chính trị, xã hội Sự lãnh đạo đó được thể hiện bằng đường lối chủ trương, bằng quy hoạch bố trí đội ngũ cán bộ và bằng việc kiểm tra đôn đốc giám sát, sự lãnh đạo của Đảng là nhân

tố đảm bảo cho mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam theo ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa

Tất Thành (Hồ Chí Minh sau này) ra đi tìm đường cứu nước, trên thế giới có rất nhiều hệ thống lý luận, nhưng sau bao năm bôn ba hải ngoại, lăn lộn với phong trào công nhân, tìm hiểu chủ nghĩa

Mác – Lênin và cách mạng Tháng 10 Nga, Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin” và Đảng ở Việt Nam phải là một Đảng theo chủ nghĩa Mác-Lênin.

Sự lựa chọn đó là hoàn toàn đúng đắn Chủ nghĩa Mác – Lênin là một học thuyết cách mạng và khoa học chỉ ra thế giới quan và phương pháp luận đúng đắn để giai cấp công nhân và nhân dân các dân tộc thuộc địa đứng lên làm cách mạng cải tạo thế giới giải phóng cho giai cấp, cho dân tộc khỏi mọi sự áp bức bóc lột Sự đúng đắn của đường lối cách mạng do Đảng ta vạch ra ngay từ buổi đầu mới thành lập bắt nguồn từ việc Hồ Chí Minh đã quán triệt sâu sắc chủ nghĩa Mác – Lênin Trung thành với chủ nghĩa Mác – Lênin, Đảng ta đã vạch ra được lối chủ trương đúng đắn, sát hợp đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác mà thực tiễn cách mạng Việt Nam đã chứng minh, để đảm bảo sứ mệnh dẫn lối soi đường, việc xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh là nhiệm vụ xuyên suốt của Đảng ta và là một nội dung quan trọng trong tư

tưởng Hồ Chí Minh: “Là một Đảng lãnh đạo, Đảng ta cần phải mạnh mẽ, trong sạch, kiểu mẫu”.

Đảng ta phải thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc về tổ chức và xây dựng Đảng mà trong đó tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách, phê bình và tự phê bình là nguyên tắc bất di bất dịch của Đảng Tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức hoạt động cơ bản và quan trọng nhất trong học thuyết vì Đảng kiểu mới của Lênin, được Hồ Chí Minh rất coi trọng và vận dụng vào

hoàn cảnh cụ thể để xây dựng Đảng CSVN Tập trung nghĩa là thiểu số phục tùng đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên, tất cả Đảng viên phải chấp hành vô điều kiện nghị quyết của Đảng Người

nhấn mạnh: “Đảng tuy đông người nhưng khi tiến hành chỉ như một người” Bên cạnh đó, Người cũng nhấn mạnh dân chủ (trong Đảng) “Dân chủ là của quí báu nhất của nhân dân”, phải chú ý thực hành rộng rãi dân chủ của Đảng “Phải thực sự mở rộng dân chủ để tất cả các Đảng viên bày

tỏ hết ý kiến của mình, phải gôm góp ý kiến của Đảng viên để giúp đỡ trung ương chuẩn bị đại hội Đảng cho thật tốt” Ở Hồ Chí Minh về nguyên tắc này dân chủ cộng sinh hoạt Đảng là sự

thống nhất biện chứng giữa dân chủ và tập trung, tập trung trên nền tảng dân chủ và dân chủ dưới

sự chỉ đạo tập trung Nguyên tắc này là tiêu chí quan trọng để xem xét một Đảng còn là Đảng mácxít chân chính nữa hay không?

Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách là nguyên tắc lãnh đạo của Đảng ta Hồ Chí Minh cho

rằng: “Tập thể lãnh đạo và cá nhân phụ trách cần phải luôn luôn đi đôi với nhau Nếu lãnh đạo không tập thể thì sẽ đi đến cái tệ bao biện, độc đoán, chủ quan Kết quả là hỏng việc”, còn nếu

không có cá nhân phụ trách thì sẽ sinh ra cái tệ người này ỷ cho người kia, người kia ỷ cho người

nọ, kết quả là không ai thi hành như tục ngữ có câu: “Nhiều sải không ai đóng cửa chùa”.

Phê bình và tự phê bình được coi là “quy luật” phát triển của Đảng “Tự phê bình và phê bình là thứ vũ khí sắc bén nhất, nó giúp cho Đảng ta mạnh và ngày càng thêm mạnh Nhờ đó mà chúng ta sửa chữa khuyết điểm, ưu điểm, tiến bộ không ngừng”.

Hồ Chí Minh cho rằng con người ai cũng có khuyết điểm chỉ khác nhau ở mức độ và trạng thái biểu hiện mà thôi “Người đời không phải thánh thần, không ai tránh khỏi khuyết điểm”.

Theo Hồ Chí Minh “Mục đích phê bình cốt để giúp nhau sửa chữa, giúp nhau tiến bộ Cốt

để sửa đổi cách làm việc cho tốt hơn, đúng hơn, cốt đoàn kết và thống nhất nội bộ” Mỗi cán bộ Đảng viên phải kiểm điểm, tự phê bình, tự sửa chữa hàng ngày giống như mỗi ngày phải rửa mặt,

và vấn đề này Hồ Chí Minh rất gương mẫu thực hiện.

Xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, còn phải thường xuyên chỉnh đốn Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ Đảng viên của Đảng Chỉnh đốn Đảng để lúc khó khăn không bị bi quan dao động,

để Đảng có đủ năng lực lãnh đạo khi cách mạng chuyển sang giai đoạn mới Hồ Chí Minh đã nêu lên nhiệm vụ phải “chấn chỉnh” bộ máy càng “chỉnh đốn” Các đoàn thể quần chúng và “muốn làm được những việc trên, trước hết phải chỉnh đốn nội bộ Đảng” Chỉnh đốn là để tăng cường sự đoàn kết nhất trí trong Đảng, để tăng cường sức chiến đấu của Đảng Người đã chỉ ra rằng “Sự đoàn kết nhất trí trong Đảng càng thêm vững chắc bảo đảm cho Đảng ta càng trong sạch, càng mạnh mẽ, đảm bảo cho sự nghiệp cách mạng vĩ đại của chúng ta càng giành được thắng lợi to lớn hơn nữa”.

Về xây dựng đội ngũ cán bộ Đảng viên, Người rất quan tâm đến giáo dục, rèn luyện, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ Đảng viên về tất cả các mặt trong đó có 03 vấn đề chủ yếu nhất là: Suốt đời phấn đấu hy sinh cho Đảng, cho tổ quốc; Đặt quyền lợi của Đảng, của tổ chức lên trên hết; có một đời tư trong sáng” Theo Hồ Chí Minh “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “Muốn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” Người đã so sánh “cán bộ là dây chuyền của bộ máy Nếu dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng tê liệt” Trong sử dụng cán bộ, Người yêu cầu phải “hiểu, đánh giá đúng cán bộ”, phải “khéo dùng cán bộ”; “dùng người như dùng gỗ Người thợ khéo thì gỗ to, nhỏ, thẳng, cong đều tùy chỗ mà dùng được”; phải “chiêu hiền đãi sĩ”, “cần người hiền tài” “có gan cất nhắc cán bộ”; phải chống bệnh tự phong, cục bộ, đầu óc phe phái, họ hàng.

Quan hệ giữa Đảng cầm quyền với nhân dân là một nội dung đặc sắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh Quan niệm của Người là “Nước lấy dân làm gốc, bao nhiêu lợi ích vì dân, bao nhiêu quyền hạn đều của dân” Đảng, cán bộ Đảng viên “vừa là người lãnh đạo, vừa là đầy tớ trung

thành của nhân dân”, Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Đảng phải gắn bó máu thịt với dân Dân là lực lượng vô tận của cách mạng, thắng lợi của cách mạng là do Đảng đã tổ chức và giải phóng được lực lượng đó” Người đã chỉ rõ giữ chặt chẽ mối quan hệ với dân chúng và luôn luôn lắng tai nghe

ý kiến của dân chúng, đó là nền tảng lực lượng của Đảng và nhờ đó mà Đảng ta thắng lợi.

Do vậy cán bộ Đảng viên phải lắng nghe ý kiến của nhân dân, phải: “Học dân chúng”, phải “nâng cao dân chúng, nâng tầm trí tuệ và sức mạnh của nhân dân Cả cuộc đời của Hồ chí Minh là một tấm gương gần dân, hiểu dân, và vì dân Người đã lo vun đắp cho cái “gốc” nhân dân

bền vững để cây đời cách mạng trổ hoa kết trái thắng lợi, “Gốc có vững cây mới bền, xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân”.

Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng CSVN nói chung và về xây dựng Đảng cầm quyền trong sạch vững mạnh là rất phong phú, là bước phát triển học thuyết Mác – Lênin về Đảng

CS vào Việt Nam Những dung đó vẫn còn nguyên giá trị trong điều kiện hiện nay và mãi mãi là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho hành động của chúng ta Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào công cuộc đổi mới và chỉnh đốn Đảng hiện nay có ý nghĩa then chốt Đại hội XI của

Đảng đã xác định: “Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản” Đảng

ta phải thực hiện tốt những nguyên tắc tổ chức xây dựng Đảng, phải xây dựng các tổ chức cơ sở Đảng trong sạch vững mạnh, đội ngũ cán bộ Đảng viên phải đảm bảo nâng cao chất lượng, số lượng, trong sạch về đạo đức, lối sống Giương cao ngọn cờ tư tưởng Hồ Chí Minh trong công cuộc đổi mới hiện nay, chúng ta phải kiên trì mục tiêu chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, bảo vệ và phát triển học thuyết và tư tưởng Hồ Chí Minh, đấu tranh chống diễn biến hòa bình, chống đa nguyên đa đảng phủ nhận quyền lãnh đạo tuyệt đối của Đảng CSVN.

Câu 2 : Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng cầm quyền trong sạch, vững mạnh (“Đảng ta là đạo đức, là văn minh, là độc lập dân tộc, là hòa bình và ấm no”; Đảng ta

là tiêu biểu cho trí tuệ dân tộc và thời đại; là lương tâm, đạo đức của dân tộc; là ý chí của dân tộc, phát huy quyền làm chủ của nh.dân gắn bó với nhân dân).

Là người sáng lập ĐCS VN, HCM đã xây dựng và rèn luyện ĐCS thành một Đảng cáchmạnh chân chính, lãnh đạo nhân dân tiến hành thắng lợi cuộc cách mạng giải phóng dân tộc,thống nhất đất nước và đưa cả nước đi lên CNXH Trong những di sản tư tưởng mà Người để lại,những luận điểm của Người về ĐCS, về xây dựng Đảng, đặc biệt trong điều kiện Đảng lãnh đạochính quyền, là một phần cực kỳ quan trọng Theo Hồ Chí Minh, Đảng cầm quyền thì cán bộĐảng viên vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ của nhân dân Nếu xây dựng Đảng là vấn đềthen chốt thì việc giáo dục tư tưởng cho Đảng viên xứng đáng “vừa là người lãnh đạo, vừa làngười đầy tớ của nhân dân” thật sự là vấn đề then chốt của then chốt, đảm bảo thắng lợi cho côngcuộc đổi mới đang được triển khai rộng khắp trên cả nước ta hiện nay

1 Quy luật sáng tạo của HCM về ĐCS-Đảng cầm quyền

Tư tưởng HCM về ĐCS VN bắt nguồn từ học thuyết của Mác về ĐCS VN và trực tiếp từhọc thuyết về Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân, đã được Lênin đưa ra Nhưng xuất phát từnhững điều kiện lịch sử cụ thể của VN, HCM đã vận dụng sáng tạo học thuyết ấy để đưa đến việcthành lập ĐCS VN vào năm 1930

HCM, sau khi đến với chủ nghĩa Mác-Lênin đã nhận ra được những ưu thế vượt trội và

sứ mệnh trọng đại của giai cấp này “Chỉ có giai cấp công nhân là dũng cảm nhất, cách mạnhnhất, luôn luôn gan góc đương đầu với bọn đế quốc thực dân” Giai cấp công nhân là giai cấp còn

sứ mệnh lịch sử lãnh đạo cách mạnh đến thắng lợi cuối cùng Tuy nhiên giai cấp công nhânkhông thể hoàn thành sứ mệnh của mình nếu như không lôi kéo được bạn đồng minh là giai cấpnông dân và các giai cấp tầng lớp khác Do vậy, để phát huy được khả năng và sức mạnh củanhân dân, cần phải có một tổ chức đủ sức tuyên truyền, vận động tập họp họ thành một khối thốngnhất

Bên cạnh những nguyên lý chung của việc thành lập Đảng cộng sản trên các nước, HồChí Minh còn kết hợp giữa chủ nghĩa Mác-Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêunước làm cơ sở và điều kiện vững chắc cho Đảng CS Việt Nam ra đời Đây là một luận điểmmới, một khái quát rất quan trọng, một vận dụng rất sáng tạo của HCM vào VN Luận điểm này

chẳng những có ý nghĩa đối với quá trình CM VN, mà còn có ý nghĩa quốc tế, đặc biệt là đối vớinhững nước có hoàn cảnh tương tư như nước ta.

2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng cầm quyền (Tr 87 ĐC)

Trải qua các cao trào cách mạng ngày càng sôi nổi, quyết liệt, Đảng CS VN đã lãnh đạotoàn dân tiến hành thắng lợi cuộc CM tháng 8 năm 1945 Chính quyền của nhân dân được thànhlập, Đảng CS VN trở thành Đảng cầm quyền Sự tất yếu của việc Đảng cộng sản phải trở thànhĐảng cầm quyền để tiếp tục lãnh đạo nhân dân, xây dựng chủ nghĩa xã hội đã được Hồ Chí Minhkhẳng định: “Cách mạng thắng lợi rồi quần chúng vẫn còn có Đảng lãnh đạo: Dù nhân dân đãnắm chính quyền, nhưng giai cấp đấu tranh trong nước và âm mưu của đế quốc xâm lược vẫn còn

Vì phải xây dựng kinh tế, quốc phòng, văn hoá XH, cho nên Đảng vẫn phải tổ chức, lãnh đạo,giáo dục quần chúng, để đưa nhân dân lao động đến thắng lợi hoàn toàn”

Theo Hồ Chí Minh, “Đảng cầm quyền” là “Đảng tiếp tục lãnh đạo sự nghiệp cách mạngtrong điều kiện đảng đã lãnh đạo quần chúng nhân dân giành được chính quyền, lực lượng Nhànước và Đảng trực tiếp lãnh đạo bộ máy Nhà nước đó để tiếp tục hoàn thành sự nghiệp độc lậpdân tộc, dân chủ và CNXH” Vai trò chức năng cốt lõi nhất, quan trọng nhất của Đảng cầm quyền

là Đảng lãnh đạo chính quyền Đảng cầm quyền để bảo đảm giữ vững và tăng cường bản chất giaicấp công nhân của chính quyền Nhà nước Nhà nước do Đảng lãnh đạo phải mang tính chất nhândân, là công bộc, là đầy tớ của dân, chăm lo cho dân mọi mặt Đảng lãnh đạo Nhà nước bằngđường lối chủ trương được thể chế hóa thành Hiến pháp, pháp luật, chính sách, bằng quy hoạch

bố trí sử dụng cán bộ, bằng kiểm tra giám sát việc thực hiện đường lối của Đảng đối với chínhquyền Một chức năng khác rất quan trọng của Đảng cầm quyền là Đảng lãnh đạo mặt trận và các

tổ chức chính trị - xã hội HCM đã chỉ ra rằng yếu tố làm cho Đảng nắm và giữ vững quyền lãnhđạo là “chính sách đúng đắn” và “năng lực lãnh đạo” của Đảng Đảng vạch ra đường lối chủtrương và lãnh đạo, thuyết phục các tổ chức chính trị - xã hội tham gia hoạt động trong các phongtrào CM Bên cạnh đó, mối quan hệ mật thiết như máu thịt giữa Đảng và nhân dân là nội dung rấtsáng tạo, rất đặc sắc và vô cùng quan trọng trong TTHCM, luôn được Người quan tâm xây dựng,củng cố Bác khuyên Đảng viên phải đi sát với dân “phải hòa mình với quần chúng thành mộtkhối”, phải lắng nghe ý kiến của dân, hiểu được lòng dân và khiêm tốn học hỏi dân Người căndặn:

“Việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm

Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh

Chúng ta phải yêu dân, kính dân, thì dân mới yêu ta, kính ta”

Như vậy, “Đảng cầm quyền” không những Đảng lãnh đạo chính quyền Nhà nước mà cònlãnh đạo toàn xã hội Đảng phải thấm nhuần lý luận tiên tiến, cách mạng và khoa học Đó là hệthống lý luận Mác-Lênin Ngoài ra, Đảng vạch ra đường lối, chủ trương, chính sách đúng đắn.HCM đã từng nhấn mạnh điều này trong Di chúc “Đảng ta là một Đảng cầm quyền Mỗi Đảngviên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức CM, thật sự cần kiệm, liêm chính, chí công, vô

tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thậttrung thành của nhân dân” Khi trở thành Đảng cầm quyền, Đảng tiếp tục lãnh đạo nhân dân thựchiện nhiệm vụ mới là đấu tranh bảo vệ và xây dựng chế độ mới

3 Cán bộ, Đảng viên phải vừa là người lãnh đạo, vừa là đầy tớ trung thành của nhân dân(tham khảo thêm)

Trong suốt tiến trình đi lên CM VN, Đảng ta hoàn toàn xứng đáng với sự tin cậy củanhân dân Dưới sự lãnh đạo của Đảng và của lãnh tụ HCM, nhân dân ta đã giành được thắng lợi