ứng dụng tin học trong khai thác thủy sản

SNAP ON/OFF Dùng để mở hoặc tắt SNAP Tắt hay mở dòng trạng thái Status line Chỉ định PICK một điểm nằm trên màn hình, chọn đối tượng hoặc dùng để chọn lệnh từ Screen Menu hay Menu Bar Tư

PHẦN I ỨNG DỤNG AUTOCAD ĐỂ VỄ CÁC BẢN VẼ LƯỚI

A CĂN BẢN AUTOCAD TRONG MÔI TRƯỜNG 2D

CHƯƠNG I MỞ ĐẦU

CAD là chữ viết tắt của Computer – Aided Design hoặc Computer – Aided Drafting Do đó phần mềm CAD có nghĩa là phần mềm trợ giúp vẽ và thiết kế bằng máy tính Phần mềm CAD đầu tiên là Sketchpad xuất hiện vào năm 1962 được viết bởi Ivan Sutherland thuộc trường kĩ thuật Massachsetts

Sử dụng phần mềm Cad ta có thể vẽ thiết kế các bản vẽ hai chiều (2D – chức năng Drafting), thiết kế mô hình 3 chiều (3D-chức năng Modeling), tính toán kết cấu bằng phương pháp phần tử hữu hạn (FEA- chức năng Analysis)

Các phần mềm CAD có 3 đặc điểm nổi bật sau:

AutoCAD là phần mềm của hãng AutoDesk dùng để thực hiện các bản vẽ kí thuật trong các ngành: Xây dựng, Cơ khí, Kiến trúc, Điện, Bản đồ, … Bản vẽ nào thực hiện được bằng tay thì có thể vẽ bằng phần mềm AutoCAD

AutoCAD là một trong các phần mềm thiết kế sử dụng cho máy tính cá nhân (PC) Hãng AutoDesk, nhà sản xuất AutoCad là một trong năm hãng sản xuất hàng đầu của thế giới

Là sinh viên, học phần mềm AutoCAD giúp bạn trao đổi các kĩ năng làm việc công nghiệp Ngoài ra ngày càng nhiều người sử dụng phần mềm AutoCAD hơn các phần mềm thiết kế khác

Sau khi khởi động AutoCAD ta có màn hình làm việc (hình 1.1)

Hình 1.1 Màn hình đồ họa

Đi từ trên xuống dưới ta có các thanh sau:

Thanh tiêu đề (Title Bar): với tên ban đầu là Drawing1.dwg

Thanh menu: Trên Menu bar có nhiều trình đơn, nếu ta chọn một trình đơn nào

đó, thì một thực đơn thả (Full Down Menu) sẽ hiện ra để ta chọn lệnh kế tiếp (hình

1.2)

Hình 1.2

Thanh công cụ chuẩn (Standard Toolbar)

Hiển thị thanh Standard bằng cách:

Từ Menu: chọn View/ Toolbars Hộp thoại Toolbars mở ra Hoặc đánh lệnh Toolbar khi đó hộp thoại xuất hiện (hình 1.3)

Hình 1.3 Chọn thanh nào muốn hiển thị

Dòng lệnh (Command line): Dòng lệnh có ít nhất 2 dòng phía dưới màn hình đồ

hoạ Đây là nơi ta nhập vào lệnh hoặc hiểu thị các dòng nhắc của máy (Prompt line)

Có thể hiển thị toàn bộ các dòng lệnh đã thực hiện khi nhấn F2

Có thể hiển thị số dòng Command bằng cách: đưa con trỏ kéo đến vị trí giao giữa màn hình đồ hoạ và Command line đến khi xuất hiện hai đường song song, kéo lên nếu muốn tăng số dòng hiển thị, kéo xuống là giảm số dòng hiển thị

Vùng vẽ (Graphics area): là vùng ta thể hiện bản vẽ Màu màn hình đồ hoạ được

định bởi hộp thoại: Tools/ Options…/ Display/ Colors Tại trình Window Element ta chọn Model tab background (thay đổi màu màn hình vùng vẽ), rồi click vào ô màu mà

ta thích sau đó chọn OK Màu mặc định của AutoCAD (Default Colors) là màu đen (black)

Cursor: Thể hiện vị trí điểm vẽ ở trên màn hình Bình thường cursor có dạng ô

hình vuông (box) và 2 đường thẳng trực giao (crosshair) tại tâm hình vuông Khi hiệu chỉnh đối tượng, cursor có dạng box Thay đổi màu của cursor hoàn toàn chọn như trên nhưng thay vì chọn Model tab background ta chọn Model tab point (hình 1.4)

Hình 1.4

Ta có thể thực hiện theo các cách sau:

* Trên thanh Menu của AutoCAD 2005: chọn File/ Exit

* Click vào nút X ở góc phải trên

1.4.1 Lưu bản vẽ với tên mới

Khi mở một bản vẽ mới để vẽ, ta nên đặt tên ngay, bằng cách:

1.5 Mở bản vẽ

1.5.1 Mở bản vẽ mới

* Trên thanh Standard Toolbar : click vào biểu tượng

1.5.2 Mở bản vẽ có sẵn

* Trên thanh Standard Toolbar : click vào biểu tượng

Khác với các Release trước, lệnh Open có thể mở được các file phần mở rộng DWG, DWT (Template file), DXF

Trên thanh Menu: Chọn File/ Export…

Lệnh này cho phép xuất bản vẽ với các phần mở rộng khác nhau Nhờ lệnh này

ta có thể trao đổi dữ liệu với các phần mềm khác

Trên thanh Menu: Chọn File/ Drawing utilities/ Recover…

Khi thực hiện lệnh Recover xuất hiện hộp thoại Select file Chọn các file cần phục hồi và nhấn nút OK

Không được dùng lệnh Shell để chạy chương trình Chkdsk

Không được dùng lệnh Shell để xoá các temporary file (file có phần mở rộng AC$, TMP)

Tắt mở chế độ truy bắt điểm thường trú (Running Osnap)

Khi SNAP và GRID chọn là Isometric thì phím này dùng để chuyển từ mặt chiếu trục đo này sang mặt chiếu trục đo khác COORS – ON/OFF dùng để hiển thị toạ độ của con chạy khi thay đổi vị trí trên màn hình

GRID – ON/OFF dùng để mở hay tắt mạng lưới điểm (Grid) ORTHO – ON/ OFF Khi thể loại này được mở thì đường thẳng luôn là thẳng đứng hoặc nằm ngang

SNAP ON/OFF Dùng để mở hoặc tắt SNAP Tắt hay mở dòng trạng thái (Status line) Chỉ định (PICK) một điểm nằm trên màn hình, chọn đối tượng hoặc dùng để chọn lệnh từ Screen Menu hay Menu Bar Tương đương với phím Enter

Làm xuất hiện bản danh sách các phương thức truy bắt điểm Danh sách này gọi là Cursor menu

Kết thúc lệnh, kết thúc việc nhập dữ liệu hoặc thực hiện một lệnh trước đó

Huỷ bỏ một lệnh hay xử lý đang tiến hành Tẩy sạch một cách nhanh chóng những dấu “+” (Blipmode) Gọi lại lệnh thực hiện trước đó tại dòng Command: và kết hợp với Down arrow (mũi tên hướng xuống) Lệnh này chỉ thực hiện khi ta nhấn phím Enter

Các phím tắt khác

Ctrl + C: Copy cac đối tượng được chọn vào Clipboard

Ctrl + X: Cắt các đối tượng được chọn vào Clipboard

Ctrl + V: Dán các đối tượng trong Clipboard vào bản vẽ

Ctrl + P: Thực hiện lệnh Plot/ Print

Ctrl + A: Tắt mở nhóm các đối tượng được chọn bằng lệnh Group

Ctrl + J: Tương tự phím Enter

CHƯƠNG II CÁC LỆNH THIẾT LẬP BẢN VẼ CƠ BẢN

Khi thực hiện lệnh New xuất hiện hộp thoại Start up (hình 2.1)

Hình 2.1

vẽ là 420, 297 và đơn vị vẽ theo hệ Met (milimeter);

Các lệnh và biến liên quan bản vẽ hệ Mét:

Text,

Dtext,Mtext

Trong trường hợp này thì các biến và lệnh liên quan được thiết lập theo bản trên Các dạng đường (linestyle) và mẫu mặt cắt (hatch pattern) theo ISO, ta không cần định lại tỉ lệ

thoại Start up ta chọn trang Use a Wizard và ta sẽ thiết lập bản vẽ bằng cách lần lượt chọn định đơn vị (units), giới hạn bản vẽ (area) Tại đó ta có hai lựa chọn

Bước 1: Chọn đơn vị (hình 2.2)

Hình 2.2

Ta chọn Decimal trên hộp thoại này

Bước 2: Chọn giới hạn bản vẽ, click Next ta có hộp thoại (hình 2.3)

Hình 2.3

Ở hộp thoại này ta nhập chiều rộng bản vẽ vào ô Width (theo trục X) và chiều dài Length (theo trục Y)

2.2 Định giới hạn bản vẽ Limits

Lệnh Limits xác định kích thước vùng đồ hoạ bằng cách xác định các điểm gốc trái phía dưới (Lower left corner) và gốc phải trên (Upper right corner) bằng toạ độ X, Y Nếu ta muốn thay đổi (đã chọn Metric) các giá trị này thì trước khi vẽ

ta phải sử dụng lệnh Limits

Quy ước: Chiều trục X, Y trong AutoCAD tương tự chiều X, Y khi vẽ đồ thị

Command: Limits Specify lower left corner or [ON/OFF] <0.0000, 0.0000>:

Specify upper right corner <12.0000, 9.0000>: 420,297

Điểm gốc trái phía dưới (Lower left corner) được đặt trùng với gốc toạ độ 0, 0 Tuỳ vào giới hạn bản vẽ ta nhập điểm gốc phải phía dưới trên (Upper right corner) Khi định giới hạn bản vẽ ta chú ý đến khổ giấy (paper size) ta dự định in Ví dụ muốn in ra khổ giấy A3 (420x297) thì giới hạn bản vẽ ta có thể định là 840x594 (tỉ

lệ 1:2), …

Các lựa chọn khác

ON: Không cho phép vẽ ra ngoài vùng giới hạn bản vẽ đã định Nếu ta vẽ ra

ngoài giới hạn sẽ xuất hiện dòng nhắc “ **outside limits”

OFF Cho phép vẽ ra ngoài vùng giới hạn đã định

Lệnh units định đơn vị dài và đơn vị góc cho bản vẽ hiện hành

Command Units hoặc Format/Units…hoặc Ddnuts khi đó xuất hiện hộp thoại (hình 2.4)

+ Trang Length

Type (Đơn vị chiều dài)

1.55E+01

3 Engineering: Kĩ thuật hệ Anh,

1’-3.50” đo theo foot và inch; phần

inch thể hiện dưới dạng thập phân

4 Architectural: Kiến trúc Anh, 1”-3

½” đo theo foot và inch; phần inch

3 Grads: Theo Grad, 50.0000g Hình 2.4

hiện theo độ/(phút)/(giây) kèm theo hướng, đương nhiên góc thể hiện theo dạng Surveyor sẽ nhỏ hơn hoặc bằng 900

Precision: Chọn cấp chính xác (số các số thập phân) cho đơn vị dài và góc

Direction

Nếu ta click vào tùy chọn Direction Hộp thoại Direction control sẽ mở

Trong đó:

2. North : lấy chiều dương trục y làm chuẩn để tính góc 0

4. South : lấy chiều âm trục y làm chuẩn để tính góc 0

một góc bất kỳ (ta có thể gõ trực tiếp vào dòng angle hoặc chọn pick,

theo đó ta có thể chọn góc bằng cách nhặt điểm thứ nhất và điểm thứ hai)

Tạo mắt lưới cho bản vẽ, giúp xác định tọa độ dễ dàng bằng chuột hay bằng bàn phím Khoảng cách giữa các điểm lưới theo phương x, y có thể khác nhau hoặc giống nhau Ðể tắt/ mở Grid, ta có thể chọn những cách sau:

Chọn Grid trong hộp thoại Drafting settings

Ta có thể chọn mắc lưới theo dạng vuông hay chữ nhật Sau khi khởi động, AutoCAD sẽ mở ra dòng lệnh:

• Nhấn F9

• Chọn Snap trong hộp thoại Drafting settings

Sau khi khởi động Snap, AutoCAD yêu cầu xác định các tùy chọn sau:

Specify snap spacing or [ON/OFF/Aspect/Rotate/Style/Type] <3095.7174> Trong đó:

· Một số tùy chọn có ý nghĩa như Grid

900) Specify base point <0.0000,0.0000>: ↵ Chọn điểm chuẩn Specify rotation angle <0>: 90 Giá trị góc quay

Tắt/mở toạ độ màn hình, được đặt trong thanh trạng thái (Status bar), nằm dưới đáy màn hình, default là mở (On)

Thực hiện lệnh theo các cách sau:

• Nhắp đúp vào ô thể hiện tọa độ trên thanh trạng thái

Hệ toạ độ sử dụng trong AutoCAD

Trong AutoCAD, hệ thống tọa độ cố định gọi là hệ WCS (World Coordinate

System) có gốc tọa độ đặt tại gốc (0,0), ở góc trái miền vẽ Hệ thống tọa độ như vậy gọi là tọa độ tuyệt đối

Từ hệ thống tọa độ này, nếu ta thay đổi vị trí gốc tọa độ sang một vị trí mới, ta gọi đó là hệ thống tọa độ của người sử dụng UCS (User Coordinate System), biểu tượng của UCS cũng thay đổi theo điểm nhìn

Ðể hiển thị biểu tượng hệ thống tọa độ UCS, ta thực hiện như sau:

AutoCAD đưa ra các yêu cầu sau:

Enter an option [ON/OFF/All/Noorigin/ORigin/Properties] <ON>:

Trong đó:

· ON : yêu cầu AutoCAD thể hiển biểu tượng UCS

· All : yêu cầu AutoCAD thể hiện biểu tượng trong tất cả các Viewports đang hoạt động

· Noorigin: luôn đặt UCS tại góc trái màn hình

· ORigin: đặt UCS tại gốc tọa độ

· Properties: Xuất hiện hộp thoại cho phép ta đặt lại một số lựa chọn Chú ý: Ucsicon cũng là biến hệ thống; nếu Ucsicon = 1, mở; nếu Ucsicon = 0, tắt; nếu Ucsicon = 2, Ucs đặt tại gốc tọa độ

Định vị lại hệ thống toạ độ UCS

Việc định lại hệ thống tọa độ UCS là rất cần thiết, nhất là trong môi trường 3D, chẳng hạn khi ta vẽ mái nhà, việc đưa UCS về mặt phẳng mái nhà là rất cần thiết (z=0)

AutoCAD cung cấp cho ta nhiều hình thức định vị lại hệ thống tọa độ, tùy trường hợp cụ thể mà ta vận dụng các tùy chọn thích hợp

Khi UCS được khởi động, AutoCAD sẽ đưa ra các tùy chọn sau:

Enter an option

[New/Move/orthoGraphic/Prev/Restore/Save/Del/Apply/?/World]

Trong đó:

· orthoGraphic : định lại điểm gốc tọa độ

· Restore : gọi lại hệ thống tọa độ đã lưu trữ

· Del : xóa bỏ hệ thống tọa độ đã lưu trữ khi không muốn sử dụng nữa

· <World> : trở về WCS, mặc định

CHƯƠNG III CÁC KĨ THUẬT VẼ CƠ BẢN

Trong chương này chúng ta tìm hiểu các đối tượng mà AutoCAD có thể vẽ, các phương thức nhập toạ độ điểm và các kĩ thuật vẽ cơ bản như: đường thẳng (line), cung tròn (arc), đường tròn (circle), …

Thành phần cơ bản nhất (nhỏ nhất) trong bản vẽ AutoCAD được gọi là đối tượng (object hoặc entity), ví dụ một đối tượng có thể là đoạn thẳng (line), cung tròn (arc)… vẽ hình nhật bằng lệnh Line gồm 4 đối tượng

Các lệnh vẽ (Draw Commands) tạo nên các đối tượng Thông thường tên lệnh

vẽ trùng tên với đối tượng mà nó tạo nên (tiếng Anh) Trong AutoCAD các đối tượng được tạo có thể là các đối tượng đơn (Simple objects) hoặc đối tượng phức (Complex objects)

Các đối tượng đơn bao gồm: point (điểm), line, arc, circle

Các đối tượng phức là 1 hình gồm có: Ellipse (đường elip), Polygon (đa giác đều), Pline (đa tuyến), Donut (hình vành khăn), Spline, Xline, Mline, … Các đối tượng phức được cấu tạo từ một hoặc nhiều phân đoạn (segment) và liên kết chúng thành một đối tượng duy nhất Phân đoạn trong đối tượng phức có thể là đoạn thẳng hoặc cung tròn

Các lệnh vẽ nhắc chúng ta phải nhập toạ độ các điểm vào trong bản vẽ Ví dụ khi ta thực hiện lệnh Line xuất hiện các dòng nhắc “Specify first point:”

“Specify next point or [Undo]:” yêu cầu ta nhập toạ độ điểm đầu và điểm cuối vào bản vẽ Sau khi ta nhập toạ độ hai điểm vào thì AutoCAD sẽ cho chúng ta đoạn thẳng nối 2 điểm đó Trong bản vẽ 2 chiều (2D) thì ta chỉ cần nhập hoành độ (X) và tung độ (Y), còn trong bản vẽ 3 chiều ta phải nhập thêm cao độ (Z)

Có 6 phương pháp nhập toạ độ một điểm vào trong bản vẽ

của đối tượng)

Chiều của trục quy định như hình vẽ 3.1a

3> Toạ độ cực: Nhập toạ độ cực của điểm (D<α ) theo khoảng cách D từ điểm

trên bản vẽ, tại dòng nhắc ta nhập @X, Y Dấu @ (At sign) có nghĩa là Last point (điểm cuối cùng nhất mà ta xác định trên bản vẽ) Quy ước chiều trục như hình vẽ 3.1b

đối so với điểm cuối cùng nhất, định hướng bằng Cursor và nhấn Enter

6> Toạ độ cực tương đối: Tại dòng nhắc ta nhập @D<α với

+ D (Distance) là khoảng cách giữa điểm ta cần xác định và điểm xác định cuối cùng nhất (last point) trên bản vẽ

+ Đường chuẩn là đường thẳng xuất phát từ gốc toạ độ tương đối và nằm theo chiều dương của trục X

+ Góc dương là góc ngược chiều kim đồng hồ, góc âm là góc cùng chiều kim đồng hồ

Nét cơ bản nhất của các đối tượng là đoạn thẳng, Line, AutoCAD vẽ những đoạn thẳng với nét mịn nhất có bề rộng nét là 0 (zero) Đoạn thẳng có thể nằm ngang, thẳng đứng hoặc nghiêng Trong lệnh này ta chỉ cần nhập toạ độ các đỉnh và đoạn thẳng nối các đỉnh này lại với nhau

Truy xuất lệnh Line bằng các cách sau:

Sau khi khởi động lệnh Line, AutoCAD yêu cầu ta xác định điểm đầu và các điểm kế tiếp cho đến khi ta Enter để kết thúc lệnh Line

Specify first point:

+ nhập tọa độ:

Specify next point or [Undo]:

+ nhập tọa độ:

Ðể kết thúc lệnh Line nhấn Enter

Chú ý:

2) Khi ta nhập điểm bằng click mouse trên màn hình, thì không sử dụng Enter sau mỗi lần click

đoạn thẳng sẽ khép kín lại tạo thành đa giác, điểm đầu nối với điểm cuối và đồng thời kết thúc lệnh Line

4) Nếu tại dòng nhắc Specify first point: ta nhập Enter thì AutoCAD sẽ lấy

điểm cuối cùng nhất ta xác định trên vùng đồ hoạ làm điểm đầu tiên của đoạn thẳng Nếu trước đó ta vừa vẽ cung tròn thì đoạn thẳng sắp vẽ tiếp xúc với cung tròn này

5) Trong bản vẽ AutoCAD thông thường ta sử dụng toạ độ tương đối, trong trường hợp cho giá trị góc và khoảng cách ta sử dụng toạ độ cực tương đối

Ví dụ: Dùng các phương pháp để vẽ hình chữ nhật

có kích thước 150x120

1- Dùng toạ độ tuyệt đối

Specify first point: 200,200

Specify next point or [Undo]: 350,200

Specify next point or [Undo]: 350,300

Specify next point or [Close/Undo]: 200,300

Specify next point or [Close/Undo]: 200,200 (hoặc Cl)

2- Dùng toạ độ tương đối

Specify first point: Chọn P1 bất kì

Specify next point or [Undo]: @150, 0

Specify next point or [Undo]: @0,100

Specify next point or [Close/Undo]: @-150, 0

Specify next point or [Close/Undo]: @0,-100

3- Dùng toạ độ cực tương đối

Specify first point:

Specify next point or [Undo]: @150<0

Specify next point or [Undo]: @100<90

Specify next point or [Close/Undo]:

@150<-180

Specify next point or [Close/Undo]: @100<-90

AutoCAD cung cấp cho chúng ta 5 hình thức xác định hình tròn với 5 tuỳ chọn (Options) như sau:

kính

+ 3 points : vẽ đường tròn qua ba điểm

điểm, với bán kính xác định

Ðể kích hoạt lệnh này ta chọn các cách sau:

* Trên thanh Draw : click vào biểu tượng của vòng tròn

* Trên dòng Command : Circle hay C

Sau khi chọn lệnh, AutoCAD yêu cầu ta xác định một số thông số tùy theo 1 trong 5 tùy chọn mà ta chọn

a- Đường tròn biết tâm và bán kính (Center, Radius)

Vẽ đường tròn theo phương pháp nhập tâm và bán kính (hình 3.2a)

Specify center point for circle or [3P/2P/Ttr (tan tan radius)]: xác định

tọa độ tâm

Specify radius of circle or [Diameter] <30.0000>: xác định bán kính

b- Đường tròn biết tâm và đường kính

Vẽ đường tròn theo phương pháp nhập tâm và đường kính (hình 3.2b)

Specify center point for circle or [3P/2P/Ttr (tan tan radius)]:xác định tọa độ

tâm

Specify radius of circle or [Diameter] <30.0000>: D chọn loại đường kính

c- Đường tròn đi qua 3 điểm (Hình 3.3a)

Command: Circle (hoặc C)↵

Specify center point for circle or [3P/2P/Ttr (tan tan radius)]: 3P

Hình 3.3a Hình 3.3b

d- Đường tròn đi qua 2 điểm (2P- hình 3.3b)

Command: Circle (hoặc C)↵

Specify center point for circle or [3P/2P/Ttr (tan tan radius)]: 2p

Specify first end point of circle's diameter: xác định điểm thứ 1 trên

+ Trên dòng Command : Arc hay A

3.5.1 Cung tròn đi qua 3 điểm (3 Point - Hình 3.4a)

Command: Arc (hoặc A) ↵

Specify second point of arc or [Center/End]: Nhập toạ độ điểm P2

Chú ý: Với hình thức này ta có thể vẽ theo chiều kim đồng hồ hay ngược lại 3.5.2 Vẽ cung tròn với điểm đầu, tâm, điểm cuối (Start, Center, End - Hình

3.4b)

3.5.3 Vẽ cung tròn với điểm đầu, tâm và góc ở tâm (Start, Center, Angle)

Trong Arc góc được định nghĩa là góc có đỉnh là tâm của cung chắn bởi điểm đầu và điểm cuối cùng, nếu góc có giá trị dương AutoCAD sẽ vẽ theo chiều ngược kim đồng hồ và ngược lại (Hình 3.5a)

Arc

Command: Arc (hoặc A) ↵

cung S

Specify second point of arc or [Center/End]: C Chọn Center

3.5.5 Vẽ cung tròn với điểm đầu, điểm cuối và bán kính (Start, End, Radius –

Specify second point of arc or [Center/End]: E Chọn End

Cung tròn được vẽ ngược chiều kim đồng hồ

3.5.6 Vẽ cung tròn với điểm đầu, điểm cuối và góc ở tâm (Start, End, Angle –

Hình 3.6a,3.6b )

Specify second point of arc or [Center/End]: E Chọn End

3.5.7 Vẽ cung tròn với điểm đầu, điểm cuối và hướng tiếp tuyến của cung tại

điểm bắt đầu (Start, End, Direction - Hình 3.6c)

Specify second point of arc or [Center/End]: E Chọn End

với điểm đầu

3.5.8 Vẽ cung tròn với tâm, điểm đầu, điểm cuối (Center, Start, End)

3.5.9 Vẽ cung tròn với tâm, điểm đầu và góc ở tâm (Center, Start, Angle)

3.5.10 Vẽ cung tròn với tâm, điểm đầu và chiều dài dây cung (Center, Start,

Length)

3.5.11 Vẽ cung tròn nối tiếp với đoạn thẳng hay cung tròn trước đó

Giả sử trước khi ta thực hiện lệnh Arc ta vẽ đoạn thẳng hay cung tròn, ta muốn

vẽ một cung tròn nối tiếp nó

Specify start point of arc or [Center]: ↵

Cung tròn vừa vẽ tiếp xúc với đoạn thẳng hoặc cung tròn trước đó

Ví dụ 1: Thực hiện bản vẽ dưới đây

Specify first point: Chọn P1 bất kì ↵

Specify next point or [Undo]: @80,0↵

Specify next point or [Undo]: ↵

Command: A↵

Specify center point of arc: @30,0↵

Specify included angle: -90↵

Specify first point: @0,30↵

Specify next point or [Undo]: @0,40↵

Specify next point or [Close/Undo]: @0,-70↵

Ví dụ 2: Sử dụng lệnh Line và Arc để vẽ hình sau:

Để vẽ đa tuyến ta có thể thực hiện một trong các cách sau:

+ Trên dòng Command : Pline hay Pl

Lệnh Pline thực hiện nhiều chức năng hơn lệnh Line Lệnh Pline có 3 đặc điểm

Hình 3.8a Hình 3.8b Hình 3.8c

kết hợp giữa lệnh Line và Arc

3.6.1 Chế độ vẽ đoạn thẳng

Current line-width is 0.0000 Chiều rộng hiện hành của Pline là 0

Specify next point or [Arc/Halfwidth/Length/Undo/Width]: (Nhập toạ độ

điểm kế tiếp, truy bắt điểm hay đáp các chữ cái in hoa để sử dụng các lựa chọn)

Specify next point or [Arc/Close/Halfwidth/Length/Undo/Width]:

Các lựa chọn

Halfwidth: Định nửa chiều rộng phân đoạn sắp vẽ

+ Specify starting half-width <0.0000>: Nhập giá trị nửa chiều rộng phân

đoạn

+ Specify ending half-width <3.0000>: Nhập giá trị nửa chiều rộng cuối phân

đoạn

Width: Định chiều rộng phân đoạn sắp vẽ, tương tự Halfwidth

Length: Vẽ tiếp một phân đoạn có phương chiều như đoạn thẳng trước đó Nếu

phân đoạn trước đó là cung tròn thì nó tiếp xúc với cung tròn, khi đó có dòng nhắc phụ

Specify length of line: Nhập chiều dài phân đoạn sắp vẽ

Undo: Huỷ bỏ phân đoạn vừa vẽ

3.6.2 Chế độ vẽ cung tròn

Command: Pline (hoặc Pl) ↵

Specify start point: Chọn điểm hay nhập toạ độ điểm bắt đầu của Pline Current line-width is 0.0000

Specify endpoint of arc or

Nhập toạ độ điểm cuối của cung hoặc nhập các lựa chọn

Các lựa chọn

* Close: Cho phép ta đóng đa tuyến bởi một cung tròn

* Halfwidth, Width, Undo: Tương tự như chế độ vẽ đoạn thẳng

* Angle Tương tự Arc khi ta nhập A có dòng nhắc

Specify endpoint of arc or [CEnter/Radius]: Chọn điểm cuối, tâm/ bán kính

* CEnter Tương tự lệnh Arc khi ta nhập CE có dòng nhắc

Specify endpoint of arc or [Angle/Length]: Nhập điểm cuối/ góc hoặc

chiều dài dây cung

* Direction: Định hướng của đường tiếp tuyến với điểm đầu tiên của cung Khi ta

đáp D sẽ xuất hiện dòng nhắc

Specify the tangent direction for the start point of arc:Chọn hướng tiếp xúc

* Radius: Xác định bán kính cong của cung, khi ta đáp R sẽ xuất hiện dòng nhắc

góc

* Second pt: Nhập toạ độ điểm thứ hai và điểm cuối để có thể xác định cung tròn đi qua 3 điểm Khi ta đáp S sẽ xuất hiện

Specify second point on arc: Nhập toạ độ điểm thứ hai

Specify next point or [Arc/Close/Halfwidth/Length/Undo/Width]: @0, 20 ↵

Specify endpoint of arc or

A↵

Specify endpoint of arc or [CEnter/Radius]: @20,-20 ↵

Specify endpoint of arc or

Specify next point or [Arc/Close/Halfwidth/Length/Undo/Width]: @30, 0↵

Specify endpoint of arc or

Lệnh Rectang dùng để vẽ hình chữ nhật, hình chữ nhật là một đa tuyến

Để thực hiện vẽ hình chữ nhật Rectang ta chọn một trong các cách sau:

* Trên thanh Draw : click vào biểu tượng

* Trên dòng Command : Rectang hoặc Rec

Command Rectang (hoặc Rec) ↵

Specify first corner point or [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]:

Specify first corner point or [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]:

Định góc thứ nhất (Nhập toạ độ hoặc chọn điểm bất kì)

Specify other corner point or [Dimensions]: Định góc đối diện (hoặc nhập

toạ độ)

Fillet (F): Cho phép bo tròn các đỉnh của hình chữ nhật (Hình 3.10c)

Specify first corner point or [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]:

Chọn F

Specify fillet radius for rectangles <10.0000>: Nhập bán kính bo tròn

Specify first corner point or [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]:

Specify line width for rectangles <0.0000>: Nhập độ rộng nét vẽ

Specify first corner point or [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]:

Specify other corner point or [Dimensions]:Elevation/ Thickness: Định độ

cao và độ dày hình chữ nhật khi tạo mặt chữ nhật 2 ½ chiều Giới thiệu trong phần 3D

Hình 3.10a

Hình 3.10b

Hình 3.10c Hình 3.10d

Lệnh Spline dùng để tạo đường cong NURBS (Non Uniform Rational Bezier Spline) Lệnh Spline có thể tạo các đường cong đặc biệt như: Arc,

Circle, Ellipse

Ðường Spline này khác hẳn với Pline Spline (đường Spline tạo từ đa tuyến Spline của lệnh Pedit) Ðường Spline đi qua tất cả các điểm mà ta chọn,

còn đường Pline Spline được kéo về các đỉnh đa tuyến Do đó, ta dùng lệnh

Spline để tạo đường cong chính xác hơn Pline

Khi sử dụng lệnh Spline, ta cần xác định các điểm mà Spline sẽ đi qua và

nếu Spline mở thì ta cần phải xác định thêm đường tiếp tuyến với Spline tại

điểm đầu và điểm cuối

Gọi lệnh Spline bằng cách:

∗ Trên Menu chính : chọn Draw\Spline

Specify first point or [Object]: Nhập toạ độ điểm đầu cho Spline

Specify next point or [Close/Fit tolerance] <start tangent>: Toạ độ điểm kế

tiếp

Specify next point or [Close/Fit tolerance] <start tangent>: Toạ độ điểm kế

tiếp hoặc ấn Enter

Specify start tangent: Chọn hướng tiếp tuyến tại điểm đầu hay Enter chọn mặc

định

Specify end tangent: Chọn hướng tiếp tuyến tại điểm cuối hay Enter chọn

mặc định

Các tùy chọn:

∗ Objects : chuyển đường Pline Spline thành đường Spline

∗∗∗∗ Close : đóng kín đường Spline

∗ Fit Tolerance : tạo đường cong Spline mịn hơn Khi giá trị này bằng 0 thì

đường Spline đi qua tất cả các điểm chọn Khi giá trị này khác thì đường cong kéo ra xa các điểm này để tạo đường cong mịn hơn

Specify next point or [Close/Fit tolerance] <start tangent>: Chọn F Specify fit tolerance <0.0000>: Nhập giá trị dương

3.9 Vẽ đường Ellipse (Lệnh Ellipse)

Lệnh Ellipse dùng để vẽ đường Elip, truy xuất lệnh bằng cách:

∗ Trên Menu chính : chọn Draw\Ellipse

Tùy thuộc vào biến PELLIPSE, đường Elip có thể là:

∗ PELLIPSE = 1 : đường Elip là 1 đa tuyến, đa tuyến này là tập hợp các cung tròn, ta có thể sử dụng lệnh Pedit để hiệu chỉnh

∗ PELLIPSE = 0 : đường Elip là đường Spline, đây là 1 đường cong NURBS (xem lệnh Spline) và ta không thể Explode nó được

Nếu biến PELLIPSE = 0, ta có 3 phương pháp tạo Elip:

1 Nhập tọa độ một trục và khoảng cách nửa trục thứ hai

2 Nhập tâm, điểm cuối một trục và khoảng cách nửa trục thứ hai

3 Tạo một cung Elip

3.9.1 Toạ độ một trục và khoảng cách nửa trục còn lại

Endpoints- Rotation Hình 3.11 b Khoảng cách nửa trục thứ hai là khoảng cách từ điểm 3 đến trục 1-2

Tùy chọn Rotation dùng để xác định nửa khoảng cách trục còn lại theo góc

Nếu chọn R, AutoCAD sẽ đưa tiếp dòng nhắc

Specify rotation around major axis: Nhập góc so với trục thứ nhất

3.9.2 Tâm và các trục

Specify endpoint of axis: Nhập toạ độ hay chọn điểm thứ nhất để xác định trục 1 Specify distance to other axis or [Rotation]: chọn điểm thứ hai để xác định trục

thứ hai Tùy chọn R tương tự như trên

Center – Distance Hình 3.12 a

Center- Rotation Hình 3.12 b

Một trong những ưu điểm của phần mềm AutoCAD là độ chính xác rất cao (có thể lên tới 14 số sau dấu phẩy với CAD 14), do đó ta cần phải sử dụng các phương thức nhập điểm chính xác khi vẽ Ngoài ra khi sử dụng các lệnh ghi kích thước thì chữ số kích thước sẽ hiện lên theo kích thước mà ta vẽ, do đó muốn ghi kích thước đúng thì bản vẽ phải cực kì chính xác

AutoCAD có khả năng gọi là Objects Snap (OSNAP) dùng để truy bắt các điểm thuộc đối tượng như: điểm cuối, điểm giữa, tâm, giao điểm, … Khi sử dụng các phương thức truy bắt này, tại giao điểm của 2 sợi tóc xuất hiện một ô vuông truy bắt (Aperture) và tại điểm cần truy bắt xuất hiện khung hình kí hiệu

phương thức truy bắt (Marker) Khi chọn các đối tượng đang ở trạng thái truy bắt AutoCAD sẽ tự động tính toạ độ điểm truy bắt và gán cho điểm cần tìm

Ta có thể sử dụng phương thức truy bắt điểm thường trú hoặc tạm trú

Phần này giới thiệu truy bắt điểm tạm trú

Các điểm của đối tượng có thể được truy bắt trong CAD là:

Line, Spline: Các điểm cuối (ENDpoint), điểm giữa (MIDpoint)

(CENter), điểm góc ¼ (QUAdrant)

đoạn

Ngoài ra ta còn truy bắt điểm tiếp xúc (TANgent), điểm vuông

góc (PERpendicular), FROM, APPintersection,…

Để làm xuất hiện bảng truy bắt điểm ta có các cách sau

Ta chỉ sử dụng các phương thức truy bắt điểm tạm trú khi cần xác định toạ

độ một điểm của lệnh Line hoặc Circle “Specify first point:’ … Tại các dòng nhắc này ta chỉ cần nhập 3 chữ đầu tiên cảu phương thức truy bắt điểm hoặc gọi từ danh mục Khi đang ở trạng thái truy bắt điểm thì ô vuông tại giao điểm 2 sợi tóc là ô vuông truy bắt (Aperture)

Hình 3.14

Các phương thức truy bắt đối tượng

3.10.1 Center: Dùng để truy bắt điểm tâm của circle, arc, ellipse Khi truy bắt ta cần

chọn đối tượng cần truy bắt tâm

3.10.2 Endpoint: Dùng để truy bắt điêmt cuối của Line, Spline, Arc, phân đoạn của

Pline Chọn tại điểm gần điểm cuối truy bắt Vì Line và Arc có 2 điểm cuối,

do đó CAD sẽ truy bắt điểm cuối nào gần giao điểm 2 sợi tóc

3.10.3 Insert: Dùng để truy bắt điểm chèn của dòng Text và Block Chọn một điểm

bất kì của dòng Text hoặc Block và nhấp phím chọn

Chế độ truy bắt thường trú (Lệnh Osnap, Ddosnap)

Khi cần truy bắt vị trí điểm của các đối tượng một cách thường xuyên, ta nên sử dụng truy bắt điểm thường trực, vì khởi động lệnh chỉ một lần

Khi đó xuất hiện hộp thoại

Object Snap modes: Dùng để

gán chế độ truy bắt thường

trực

Khi có nhiều phương thức

truy bắt thường trú thì AutoCAD sẽ truy bắt điểm nào gần tâm của ô vuông truy bắt nhất

Chú ý: chọn ClearAll để thoát chế độ truy bắt thường trực

Lựa chọn Options…

Marker: Mở hoặc tắt khung hình kí hiệu điểm truy bắt (Marker) Nếu sử

dụng phương thức truy bắt điểm thì Marker sẽ xuất hiện khi ta cho ô vuông truy bắt đi ngang qua điểm truy bắt

Magnet: Mở hoặc tắt chế độ Magnet Magnet kéo và giữ ô vuông truy bắt

với điểm cần truy bắt

Display AutoSnap toolip: Tắt hoặc mở khung hình kí hiệu mô tả tên của vị

trí truy bắt

Display Aperture Box: Mở hoặc tắt ô vuông truy bắt (Aperture)

AutoSnap Marker size: Điều chỉnh kích thước khung hình kí hiệu điểm truy

bắt

Aperture size: Điều chỉnh kích thước ô vuông truy bắt Khi sử dụng các

phương thức truy bắt thường trú kích thước lớn nhất là 20 pixels Nếu sử dụng lệnh Aperture thì kích thước này có thể tăng lên 50 pixels Thông thường là 4-8 pixels

AutoSnap Marker color: Điều chỉnh màu của màn hình

Để định chế độ AutoSnap ta có thể sử dụng biến AutoSnap

Command: Autosnap ↵

Enter new value for AUTOSNAP <63>: Nhập giá trị của biến

Các giá trị của biến bao gồm:

0: Tắt các lựa chọn Marker, Display AutoSnap toolip, Magnet

1: Mở/ tắt Marker

2: Mở/ tắt Display AutoSnap toolip

3: Mở/ tắt đồng thời Marker và Display AutoSnap toolip

4: Mở/ tắt Magnet

5: Mở/ tắt Magnet và Marker

6: Mở/ tắt Display AutoSnap toolip và Magnet

7: Mở/ tắt Marker, Display AutoSnap toolip, Magnet

Object snap target height (1-50 pixels) <7>: Nhập vào độ lớn của ô vuông truy bắt, thông thường nên chọn từ 4-8

CHƯƠNG IV CÁC KĨ THUẬT HIỆU CHỈNH CƠ BẢN

Ðể hiệu chỉnh một đối tượng trong bản vẽ AutoCAD việc đầu tiên là ta chỉ định đối tượng nào cần hiệu chỉnh AutoCAD trợ giúp cho chúng ta 1 bộ chỉ định đối tượng (Object Selection Settings) với các phương pháp khác nhau được AutoCAD kiểm soát

Trước khi đi vào hiệu chỉnh đối tượng của bản vẽ, chúng ta đi sâu vào chi tiết của bộ chỉ định đối tượng của AutoCAD

Khi thực hiện các lệnh hiệu chỉnh (Modify Command) tại dòng nhắc “Select objects” ta chọn đối tượng hiệu chỉnh theo các phương pháp khác nhau

Khi dòng nhắc “Select objects” xuất hiện thì các sợi tóc biến mất chỉ còn một ô vuông gọi là ô chọn “Pickbox” Ta dùng ô chọn này để chọn đối tượng, nếu đối tượng được chọn thì đối tượng này được chọn thì đối tượng này có dạng đường đứt Để kết thúc việc lựa chọn hoặc bắt đầu thực hiện ta ấn phím Enter tại dòng nhắc “Select objects”

Các phương pháp lựa chọn đối tượng

4.2.1 Pickbox: Dùng ô vuông chọn, mỗi lần ta chỉ chọn được một đối tượng Tại dòng

nhắc “Select objects” xuất hiện ô vuông, ta kéo ô vuông này giao với đối tượng cần chọn và nhấp phím chọn

4.2.2 Auto: Tại dòng nhắc “Select objects” ta chọn hai điểm để xác định khung cửa sổ

- Nếu điểm đầu tiên bên trái, điểm thứ hai bên phải thì những đối tượng nào nằm trong khung cửa sổ được chọn

trong và giao với khung cửa sổ sẽ được chọn

4.2.3 Window (W): Dùng khung cửa sổ để lựa chọn đối tượng Tại dòng nhắc “Select

objects” ta nhập W Chọn hai điểm W1 và W2 để xác định khung cửa sổ, những đối tượng nằm trong khung cửa sổ sẽ được chọn

4.2.4 Crossing Window (C): Dùng cửa sổ cắt để lựa chọn đối tượng Tại dòng nhắc

“Select objects” ta nhập W Chọn hai điểm W1 và W2 để xác định khung cửa sổ, những đối tượng nằm trong hoặc giao với khung cửa sổ sẽ được chọn

4.2.5 Window Polygon (WP): Giống như Window nhưng khung cửa sổ là một đa

giác, những đối tượng nằm trong khung cửa sổ sẽ được chọn Khi đáp WP tại dòng nhắc “Select objects” sẽ xuất hiện các dòng nhắc sau:

First polygon point: Chọn điểm thứ nhất P1 của Polygon

Specify endpoint of line or [Undo]: Chọn điểm cuối P2 của một cạnh Specify endpoint of line or [Undo]: Chọn điểm cuối P3 của một cạnh hoặc ấn Enter để kết thúc việc lựa chọn

4.2.6 Crossing Polygon (CP): Giống như Crossing Window nhưng khung cửa sổ là

một hình đa giác

4.2.7 Fence (F): Lựa chọn này cho phép tạo môt đường cắt bao gồm nhiều phân đoạn,

những đối tượng nào giao với khung cửa sổ này sẽ được chọn, khi lựa chọn F tại dòng nhắc “Select objects” sẽ xuất hiện các dòng nhắc và ta chọn các điểm đỉnh của Fence

First fence point: Điểm đầu tiên của Fence Specify endpoint of line or [Undo]: Điểm kế tiếp của Fence Specify endpoint of line or [Undo]: Điểm kế tiếp của Fence hoặc Enter để kết thúc tạo Fence

4.2.8 Last (L): Khi đáp L thì đối tượng nào được tạo bởi lệnh vẽ (Draw commands)

sau cùng nhất sẽ được chọn

4.2.9 Previous (P): Chọn lại các đối tượng đã chọn tại dòng nhắc “Select objects” của

một lệnh hiệu chỉnh hoặc dựng hình thực hiện cuối cùng nhất

4.2.10 All: Tất cả các đối tượng trên bản vẽ hiện hành sẽ được chọn

4.2.11 Undo (U): Huỷ bỏ đối tượng vừa chọn

4.2.12 Group: dùng lựa chọn này để gọi lại các đối tượng được tạo bằng lệnh Group

trước đó Groups là các nhóm đối tượng được đặt tên Khi đáp G

Select objects: G Enter group name: Nhập tên nhóm các đối tượng đã được đặt tên

Khi đó xuất hiện hộp thoại

Ta nhập tên Group mới vào ô

Group Name, sau đó chọn nút New

Dòng nhắc xuất hiện:

Select objects for grouping: Chọn

các đối tượng nhóm thành Group với tên ta vừa đặt

Sau đó hộp thoại xuất hiện trở lại và ta có thể tiếp tục tạo các nhóm mới hoặc nhấn Enter để kết thúc lệnh

Chú ý: Để tách một hoặc nhiều đối tượng ra khỏi Group ta thực hiện lại lệnh

Group, sau đó chọn tên Group và chọn nút Remove trên khung Change Group Chọm các đối tượng cần tách trên dòng nhắc lệnh và nhấn Enter, OK

để kết thúc lệnh

4.3.1 Lệnh xoá đối tượng (erase)

Lệnh Erase giúp ta xóa những đối tượng không cần thiết hay vẽ không như ý Sau khi chọn đối tượng xong ta chỉ cần nhấn phím Enter thì lệnh được thực hiện, thực hiện lệnh bằng một trong những cách sau:

* Trên dòng Command : Erase hoặc E

Select objects: chọn đối tượng để xóa

Ðể phục hồi đối tượng đã bị xóa sau cùng, ta có thể dùng lệnh Undo hay Oops Thông thường sau khi dùng lệnh Erase, ta thực hiện lệnh Redraw để xoá các dấu “+” (Blipmode) trên hình vẽ hoặc phục hồi lại các đối tượng bị xoá

4.3.2 Phục hồi các đối tượng bị xoá (lệnh Oops)

Lệnh Oops giúp ta phục hồi lại các đối tượng đã bị xóa sau cùng, truy xuất lệnh bằng các cách sau:

4.3.3 Huỷ bỏ lệnh đã thực hiện (lệnh Undo, U)

Lệnh Undo dùng để hủy bỏ lần lượt các lệnh đã thực hiện trước đó Truy xuất lệnh bằng các cách sau:

* Trên dòng Command : Undo hoặc U

Command: Undo hoặc U ↵

Enter the number of operations to undo or [Auto/Control/BEgin/End/Mark/Back]

* <number> : nhập số lần Undo

một nhóm Ví dụ các đoạn thẳng vẽ bằng một lệnh Line sẽ được hủy bỏ bởi một lần Undo

* Control : lựa chọn này điều khiển việc thực hiện các lựa chọn của lệnh Undo Khi nhập C, xuất hiện dòng nhắc: Enter an UNDO control option [All/None/One] <All>:

Trong đó:

o All : thực hiện tất cả các lựa chọn của lệnh Undo

o One : chỉ hủy bỏ một lệnh vừa thực hiện trước đó

o None: không thể thực hiện việc hủy bỏ các lệnh của AutoCAD

phải kết hợp với End

* End : kết hợp với Begin, lựa chọn này đánh dấu lệnh cuối của nhóm lệnh và sau đó ta có thể xóa bởi một bước thực hiện

về bằng lựa chọn Back

nếu không đánh dấu Mark thì AutoCAD sẽ xóa tất cả các lệnh đã thực hiện trước đó

4.3.4 Lệnh Redo

Lệnh Redo dùng sau lệnh Undo để phục hồi một lệnh vừa hủy trước đó Truy xuất lệnh bằng các cách sau:

* Trên dòng Command : Redo

4.3.5 Lệnh Redraw

Lệnh Redraw dùng để xóa các dấu + (gọi là các Blipmode) trên màn hình

Các lệnh vẽ (Draw Commands) được sử dụng để tạo các đối tượng mới trong khi đó các lệnh hiệu chỉnh (Modify Commands) dùng để thay đổi các đối tượng có sẵn Các đối tượng cần hiệu chỉnh được chọn tại dòng nhắc “Select objects” Chúng ta sẽ làm quen với một số lệnh cơ bản

4.4.1 Dời các đối tượng (Lệnh Move)

Lệnh Move dùng để thực hiện phép dời hình một hay nhiều đối tượng từ một vị

trí hiện tại đến một vị trí bất kì trên hình vẽ

* Trên dòng Command : Move hoặc M

Command: Move hoặc M↵

Select objects: Chọn đối tượng cần dời Select objects: Tiếp tục chọn đối tượng hoặc ấn Enter để kết thúc lựa chọn, các đối tượng lựa chọn có dạng đường đứt

Specify base point or displacement: Chọn điểm chuẩn hay nhập khoảng cách dời: có thể dùng phím chọn của chuột, các phương pháp truy bắt điểm, toạ độ tuyệt đối, tương đối, cực tương đối…

Specify second point of displacement or <use first point as displacement>: Điểm mà cac đối tượng dời đến: có thể dùng phím chọn của chuột, các phương pháp truy bắt điểm, toạ độ tuyệt đối, tương đối, cực tương đối…

Chú ý

có thể chọn bất kì (hình 4.1) 2) Muốn dời đối tượng cần vị trí chính xác Specify base point và Specify second point of displacement ta dùng các phương thức truy bắt điểm (hình 4.2)

3) Điểm Specify base point ta chọn bất kì hoặc truy bắt điểm và Specify second point of displacement dùng toạ độ tương đối hoặc toạ độ cực tương đối (hình 4.3)

khoảng dời theo phương X và Y, khi đó tại dòng nhắc tiếp theo ta nhấn phím enter Ví dụ dời hình tròn theo trục X 80 đơn vị, trục Y là 60 đơn vị (hình 4.4)

4.4.2 Xén một phần các đối tượng nằm giữa hai đối tượng giao (Trim)

Trong AutoCAD có 3 lệnh xoá và xén đối tượng là: Erase, Trim, Break Ta cần phân biệt sự khác nhau giữa 3 lệnh này để dễ dàng sử dụng Lệnh Erase là xoá

cả đối tượng, còn lệnh Trim, Break chỉ xén một phần đối tượng Đoạn cần xén trong lệnh Trim được giới hạn bởi một hoặc hai đối tượng giao, còn đoạn cần xén trong lệnh Break được giới hạn bởi hai điểm

Lệnh Trim dùng để cắt bớt đoạn cuối của đối tượng được giao bởi một đối tượng khác hoặc đoạn giữa của hai đối tượng khác Truy xuất lệnh bằng các cách sau:

* Trên dòng Command : Trim hoặc Tr

Current settings: Projection=UCS, Edge=None

Select cutting edges

Select objects: Chọn đối tượng giao với đoạn mà ta muốn xoá

Select objects: Chọn tiếp các đối tượng giao hay ấn Enter để kết thúc việc

lựa chọn

Select object to trim or shift-select to extend or [Project/Edge/Undo]: chọn

thực hiện lệnh Trim, chọn U (Undo)

Select object to trim or shift-select to extend or [Project/Edge/Undo]: Chọn

tiếp đoạn muốn cắt bỏ hay ấn Enter để kết thúc

Chú ý: Tại dòng “Select objects” nếu muốn chọn tất cả các đối tượng ta chỉ cần

nhấn Enter, dòng nhắc tiếp của lệnh Trim sẽ xuất hiện

Các lựa chọn khác

Edgemode: Xác định phần đối tượng được giao với các đối tượng đượcgiao

kéo dài hay không (Extend hoặc No Extend)

Command: Trim (hoặc Tr) ↵

Current settings: Projection=UCS, Edge=None

Select cutting edges

Select objects: Chọn đối tượng giao với đoạn mà ta muốn xoá

Select objects: Chọn tiếp các đối tượng giao hay kết thúc việc lựa chọn Select object to trim or shift-select to extend or [Project/Edge/Undo]: E ↵

Enter an implied edge extension mode [Extend/No extend] <No extend>:

Projectmode: Dùng để xoá các đoạn của mô hình 3 chiều, xuất hiện các lựa

chọn phụ

Select object to trim or shift-select to extend or [Project/Edge/Undo]: p Enter a projection option [None/Ucs/View] <Ucs>:

View: xén một đoạn bất kì của hình chiếu mô hình 3 chiều lên mặt phẳng song

song với màn hình mặc dù thực tế các đối tượng giao và các đoạn cần xén không giao nhau

None: Chỉ cho phép Trim khi tất cả các đối tượng cùng nằm trên một mặt

phẳng

UCS Các đối tượng của mô hình 3 chiều được chiếu lên mặt phẳng XY của

UCS hiện hành và các đối tượng được xén trên mặt phẳng này

Undo: Lựa chọn này cho phép phục hồi lại đoạn vừa đoạn xoá

Ví dụ:

1- Sử dụng lệnh Trim xén hai cung tròn hình

Current settings: Projection=UCS, Edge=Extend

Select cutting edges

Select objects: Chọn đoạn thẳng L1

Select objects: Chọn đoạn thẳng L2

Select objects: ↵

Select object to trim or shift-select to extend or [Project/Edge/Undo]: Chọn

đường tròn C1 tại dấu

Select object to trim or shift-select to extend or [Project/Edge/Undo]: Chọn

đường tròn C2 tại dấu

Select object to trim or shift-select to extend or [Project/Edge/Undo]: ↵

4.4.3 Xén một phần các đối tượng nằm giữa hai điểm chọn (lệnh Break)

Lệnh Break giống như lệnh Trim cũng được dùng để cắt một phần đối tượng Arc, Line, Circle, Pline…Đoạn được xén được giới hạn bởi hai điểm mà ta chọn, nếu ta xén một phần của đường tròn thì đoạn được xén nằm ngược chiều kim đồng

hồ bắt đầu từ điểm chọn thứ nhất

Trong lệnh Break thì một hoặc cả hai điểm chọn có thể nằm trên đối tượng bị xén Truy xuất lệnh bằng các cách sau:

Có 4 lựa chọn khi thực hiện lệnh Break

4.4.4 Kéo dài đối tượng (lệnh Extend)

Ngược lại với lệnh Tri, lệnh Extend dùng để kéo dài một tượng (object to extend- các đối tượng có dấu
) đến giao với mọt đối tượng được chọn (đường biên “Boundary edge(s)”- các đối tượng có dấu x) Đối tượng là đường biên còn có thể là đối tượng cần kéo dài Truy xuất lệnh Extend theo các cách sau

* Trên dòng Command : Extend

Current settings: Projection=UCS, Edge=Extend

Select boundary edges …

Select objects: Chọn đối tượng là đường biên, hình bên là đường đứt Nếu

Enter ta chọn tất cả các đối tượng trên bản vẽ, kết thúc việc lựa chọn đối tượng

và tiếp tục lệnh

Select objects: Chọn tiếp các đối tượng làm đường biên hoặc ấn Enter để kết

thúc việc lựa chọn

Select object to extend or shift-select to trim or [Project/Edge/Undo]: Chọn

đối tưọng cần kéo dài, có dấu

Select object to extend or shift-select to trim or [Project/Edge/Undo]: Chọn

tiếp các đối tượng cần kéo dài hoặc ấn enter để kết thúc lệnh

Các lựa chọn:

Edgemode/ Projectmode: tương tự lệnh Trim Sử dụng Edgemode với lựa

chọn Extend để kéo dài một đoạn thẳng đến một đoạn thẳng không giao với nó

Trước Break Sau Break

Undo: Huỷ bỏ thao tác vừa thực hiện

4.4.5 Quay các đối tượng chung quanh một điểm (lệnh Rotate)

Lệnh Rotate thực hiện phép quay các đối tượng chung quanh một điểm chuẩn (base point) gọi là tâm quay Đây là một lệnh chỉnh hình rất quan trọng

Truy xuất lệnh bằng các cách sau:

* Trên dòng Command : Rotate hay Ro

Specify the reference angle <0>: Nhập góc tham chiếu

Specify the new angle: Nhập giá trị góc mới (góc quay sẽ bằng hiệu góc mới

& góc tham khảo)

Lệnh Scale dùng để tăng hoặc giảm kích thước các đối tượng trên bản vẽ theo một tỉ lệ nhất định Truy xuất lệnh bằng các cách sau:

* Trên dòng Command : Scale

Command: SCALE ↵

Select objects: Chọn đối tượng cần thay đổi tỉ lệ

Select objects: Chọn tiếp các đối tượng hoặc ấn Enter để kết thúc lựa chọn Specify base point: Xác định điểm chuẩn là điểm đứng yên khi thay đổi tỉ lệ Specify scale factor or [Reference]: Nhập hệ số tỉ lệ hoặc đáp R

Khi đáp R

Specify reference length <1>: Nhập chiều dài tham chiếu

Specify new length: Nhập chiều dài mới để AutoCAD tính lại hệ số tỉ lệ (tỉ lệ

= chiều dài mới/ chiều dài tham chiếu)

4.6.1 Tạo các đối tượng song song (Lệnh OFFSET)

Lệnh Offset dùng để tạo đối tượng mới song song theo hướng vuông góc với đối tượng đã chọn theo một khoảng cách nào đó Đối tượng được chọn để tạo các đối tượng song song có thể là Line, Circle, Arc, Pline…Truy xuất lệnh bằng các cách sau:

* Trên dòng Command : Offset hoặc O

Tuỳ vào đối tượng được chọn ta có các trường hợp sau:

dài Hai đoạn thẳng này tương tự như hai cạnh song song của hình chữ nhật

bằng nhau

Có hai lựa chọn khi tạo các đối tượng song song:

1- Lựa chọn Offset distance

Specify offset distance or [Through] <20.0000>: nhập vào khoảng cách

giữa hai đối tượng hay dùng chuột chọn điểm thứ nhất và điểm thứ hai để ACAD tự tính khoảng cách

Select object to offset or <exit>: chọn đối tượng để tạo đối tượng song song

với nó

Specify point on side to offset: chọn phía cần tạo đối tượng mới song song Select object to offset or <exit>: Tiếp tục chọn đối tượng hay ấn Enter để

kết thúc

Line

Pline

2- Lựa chọn Through

Command: OFFSET ↵

Specify offset distance or [Through]: T

Select object to offset or <exit>: Chọn đối tượng để tạo đối tượng song song Specify through point: Truy bắt điểm mà đối tượng mới được tạo ra sẽ đi

4.6.2 Vẽ nối tiếp hai đối tượng bởi cung tròn (Lệnh Fillet)

Lệnh Fillet giúp ta vẽ nối tiếp hai đoạn thẳng (hay đoạn thẳng với cung tròn hoặc cả hai đều là cung tròn) bởi một cung tròn theo bán kính mà ta định sẵn Gồm hai giai đoạn

Truy xuất lệnh bằng các cách sau:

* Trên dòng Command : Fillet

Command: Fillet ↵

Current settings: Mode = TRIM, Radius = 0.0000

Select first object or [Polyline/Radius/Trim/mUltiple]: Chọn đối tượng là

Line, Circle, Arc hoặc phân đoạn của Pline và chọn gần vị trí Fillet

Select second object: Chọn đối tượng 2 gần vị trí Fillet

Ta có thể sử dụng lệnh Fillet với R=0 để kéo dài hoặc xén các đối tượng giao nhau

Radius (R): Nhập R để chọn bán kính

Specify fillet radius <0.0000>: Nhập giá trị bán kính hay chọn hai điểm và

khoảng cách giữa hai điểm này là bán kính R, giá trị R được trở thành mặc định cho những lần Fillet sau