- Một phần của hai bàn chân người giao cầu và người nhận cầu phải còn tiếp xúc với mặt sân ở một vị trí cố định từ khi bắt đầu quả giao cầu cho đến khi quả cầu được đánh đi.. - Vợt của
Trang 1Giảng viên: Th.s Trương Hoài Trung
Trang 2BỘ MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT – KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG
Trang 31 Nguồn gốc của môn Cầu lông:
- Cầu lông được bắt nguồn từ trò chơi dân gian của một số dân tộc vùng Nam Á và Đông Nam Á vào khoảng cách đây 2000 năm
- Theo các tài liệu của trung quốc, Thế kỷ 18 ở Ấn Độ có một trò chơi tên Picna trông rất giống môn Cầu lông hiện đại ngày nay
- Vào những năm 60 của thế kỷ XIX, một số sĩ quan người Anh phục viên đã đem trò chơi này từ Ấn Độ về Anh Quốc và thay đổi dần cách chơi Năm 1873 tại vùng Badminton của nước Anh, một sĩ quan quân đội đã phổ biến trò chơi này cho giới quí tộc của vùng Do tính hẫp dẫn của trò chơi nên chẳng bao lâu nó được phổ biến rộng rãi trên khắp nước Anh Badminton từ đó trở thành tên gọi tiếng Anh của môn cầu lông
Trang 42 Một số giải Cầu lông Thế giới:
Trang 53 Sự phát triển của môn Cầu lông tại Việt Nam:
- Cầu lông được du nhập vào Việt Nam theo hai con đường: Thực dân hoá và Việt kiều về nước Sự xuất hiện Cầu lông ở Việt Nam được xác định là muộn hơn so với các môn thể thao khác
- Tháng 8 năm 1990: Liên đoàn Cầu lông Việt Nam được thành lập (VBF)
- Năm 1993: Liên đoàn Cầu lông Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Liên đoàn Cầu lông Châu Á (ABC)
- Năm 1994: Liên đoàn Cầu lông Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Liên đoàn Cầu lông Thế giới (IBF)
- Các sự kiện nói trên là điều kiện động lực thúc đẩy môn Cầu lông Việt Nam phát triển theo su hướng hội nhập Khu vực và Thế giới
Trang 6- Kỹ thuật phát cầu
- Kỹ thuật đánh cầu thấp tay
- Kỹ thuật đánh cầu cao sâu (phông cầu)
- Kỹ thuật đập cầu
- Kỹ thuật chặn cầu (bỏ nhỏ)
Trang 71 Kỹ thuật phát cầu thuận tay:
- Tư thế chuẩn bị: chân trái đứng trước, mũi bàn chân phải hơi xoay ra ngoài một góc khoảng 450 Tay trái cầm cầu phía trước ngang ngực, tay phải cầm vợt phía sau
- Đánh cầu: tay trái hơi duỗi ra trước và thả cầu rơi tựï nhiên Trọng tâm cơ thể chuyển dần từ chân sau lên chân trước và vươn người lên cao Điểm tiếp xúc cầu là ngang thắt lưng
- Kết thúc: vợt tiếp tục đưa lên cao và lệch về vai trái Sau đó nhanh chóng trở về tư thế chuẩn bị để tiếp tục đánh cầu
Trang 92 Kỹ thuật phát cầu trái tay:
-Tư thế chuẩn bị: chân phải đứng trước, gót chân trái hơi kiểng Tay phải cầm vợt ra trước cách thân người từ khoảng 30cm (đầu vợt hướng xuống đất), tay trái cầm cầu
-Đánh cầu: tay trái thảû cầu rơi tự nhiên, tay phải thu và bật nhẹ cổ tay (hơi duỗi cẳng tay ra trước)
-Kết thúc: nhanh chóng về tư thế chuẩn bị để tiếp tục đánh cầu
Trang 10- Đây là kỹ thuật thường được sử dụng trong phòng thủ của môn cầu lông Tư thế đánh cầu đa dạng nhưng trọng tâm cơ thể đều chuyển về bên tay cầm vợt khi tiếp xúc cầu
- Đánh cầu: cấu tạo then chốt nhất của kỹ thuật đánh cầu thấp tay là sử dụng độ linh hoạt của việc đưa mặt vợt ra sau và bật nhanh về trước bằng động tác gập hoặc duỗi khớp khuỷu tay và cổ tay Điều cần tránh khi đánh cầu thấp tay là vung vợt thẳng tay với biên độ lớn từ sau ra trước Như vậy, lực được phát ra khi đánh cầu thấp tay chủ yếu là lực của cổ tay
Trang 111 Kỹ thuật đánh cầu cao sâu thuận tay:
- Tư thế chuẩn bị:
- Đánh cầu: Khi cầu rơi vừa tầm đánh thì nhanh chóng chuyển trọng tâm cơ thể từ chân sau sang chân trước và vươn người lên cao, đồng thời duỗi nhanh tay cầm vợt theo biên độ từ sau lên trên ra trước, khuỷu tay được nâng lên cao và sau cùng bật nhanh cổ tay để mặt vợt tiếp xúc cầu Điểm tiếp xúc giữa cầu và vợt tại điểm cao nhất khi tay đã vươn thẳng, trên đỉnh đầu theo trục dọc cơ thể Chú y,ù khi tiếp xúc cầu thì bàn tay cầm vợt được xoay ra ngoài và thân người xoay sang hướng đánh cầu
- Kết thúc: Sau khi đánh cầu, tay cầm vợt theo đà quán tính vung ra
trước và xuống dưới phía bên trái, rồi nhanh chĩng về tư thế chuẩn bị
Trang 132 Kỹ thuật đánh cầu cao sâu trái tay:
- Tư thế chuẩn bị: Giống đánh cầu cao xa thuận tay
- Đánh cầu: phán đoán di chuyển đến vị trí thích hợp, nhanh chóng chuyển sang cầm vợt trái tay Khi cầu rơi gần tầm đánh thì vươn người lên cao, đồng thời duỗi tay cầm vợt theo biên độ từ trái lên cao sang ngang Thân người cũng được xoay dần sang phải
- Kết thúc: nhanh chóng di chuyển trở về tư thế chuẩn bị
Trang 151 Kỹ thuật đập cầu:
- Đây là kỹ thuật dễ kết thúc một đường cầu Cấu tạo kỹ thuật này gần giống với kỹ thuật đánh cầu cao xa thuận tay Khi đập cầu cần chú ý giai đoạn vươn thân, gập thân và gập nhanh cổ tay về trước Thời điểm vợt chạm cầu là ở tầm cao nhất và phía trước trục dọc cơ thể khoảng 100 – 120 Nếu người đập cầu đứng gần lưới thì góc độ của vợt so với trục dọc cơ thể lớn hơn 120 (càng gần lưới thì vợt càng úp)
- Những vận động viên có đẳng cấp cao thường sử dụng kỹ thuật
di chuyển và bật nhảy trên không để đập cầu
Trang 171 Kỹ thuật chặn cầu:
- Được sử dụng khi đối phương đánh cầu sang sân mình với đường cầu lao nhanh
- Chú ý: ở tư thế chuẩn bị, nhanh chóng di chuyển tới hướng cầu đến, đồng thời tạo mặt vợt dựng thẳng hoặc đưa sang ngang Khi tiếp xúc cầu, thường lợi dụng lực phản lại của đối phương đánh sang là chính Dùng lực của cẳng tay, cổ tay để đẩy nhẹ cầu về sân đối phương Việc điều chỉnh điểm rơi của cầu do góc độ mở của mặt vợt sang trái hoặc phải theo ý đồ chiến thuật của người đánh
- Kỹ thuật chặn cầu thường sử dụng khi đứng gần lưới Sau khi tiếp xúc cầu xong thì nhanh chóng trở về tư thế chuẩn bị
Trang 18* Trong đánh Cầu lông, các bước di chuyển gồm: Bước thường, bước đệm, bước chéo, bước nhảy một chân, bước xoạc, bước bật, bước bật bay …
* Có thể chia thành:
Di chuyển lên lưới, lùi sau và sang ngang
Trang 19- Đó là cách di chuyển từ giữa sân lên gần lưới Cách này còn có thể chia thành di chuyển lên lưới thuận tay, di chuyển lên lưới trái tay và bật nhảy lên lưới vụt cầu
Trang 20- Đó là bước lùi từ giữa sân về gần đường biên cuối sân để thực hiện đánh cầu thuận tay và trái tay Đây là kỹ thuật thường được
sử dụng và tương đối khó trong đánh cầu sâu ở cuối sân
Trang 21- Chủ yếu dùng để đánh trả cầu từ giữa sân (bao gồm đánh cao
và thấp tay) Do đó có 2 loại: Di chuyển sang trái hoặc phải
Trang 22- Sân bãi thi đấu
- Dụng cụ thi đấu
- Hệ thống tính điểm
- Đổi sân
- Giao cầu
- Thi đấu đơn
- Thi đấu đôi
- Lỗi
- Giao cầu lại
- Thi đấu liên tục
- Lỗi tác phong, đạo đức và các hình phạt
Trang 26- Một trận đấu sẽ thi đấu theo thể thức ba ván thắng hai, trừ khi có
sự sắp xếp khác
- Bên nào ghi được 21 điểm trước sẽ thắng ván đó
- Bên thắng một pha cầu sẽ ghi một điểm vào điểm số của mình
Một bên sẽ thắng pha cầu nếu: bên đối phương phạm một “lỗi” hoặc cầu ngoài cuộc vì đã chạm vào bên trong mặt sân của họ
- Nếu tuỷ số là 20 đều, bên nào ghi trước 2 điểm cách biệt sẽ thắng
ván đó
- Nếu tỷ số 29 đều, bên nào điểm thứ 30 trước sẽ thắng ván đó
- Bên thắng ván sẽ giao cầu trước ở ván kế tiếp
Trang 27- Khi kết thúc ván đầu tiên
- Khi kết thúc ván hai, nếu có thi đấu ván ba
- Trong ván ba, khi một bên ghi được 11 điểm trước
- Nếu việc đổi sân chưa được thực hiện như trên thì các vận động viên
sẽ đổi sân ngay khi lỗi này được phát hiện và khi cầu không còn trong cuộc Tỷ số ván đấu hiện có vẫn giữ nguyên
Trang 28- Không bên nào gây trì hoãn bất hợp lệ cho quả giao cầu khi: cả bên giao cầu và
bên nhận cầu đều sãn sàng cho quả giao cầu Khi hoàn tất việc chuyển động của đầu vợt về phái sau của người giao cầu, bất cứ trì hoãn nào cho việc bắt đầu quả giao cầu sẽ bị xem là gây cản trì hoãn bất hợp lệ
- Người giao cầu và nhận cầu đứng trong phạm vi ô giao cầu đối diện chéo nhau mà
không chạm đường biên của ô giao cầu này
- Một phần của hai bàn chân người giao cầu và người nhận cầu phải còn tiếp xúc
với mặt sân ở một vị trí cố định từ khi bắt đầu quả giao cầu cho đến khi quả cầu được đánh đi
- Vợt của người giao cầu phải đánh tiếp xúc đầu tiên vào đế cầu
- Toàn bộ quả cầu phải dưới thắt lưng của người giao cầu tại thời điểm nó được mặt
vợt của người giao cầu đánh đi Thắt lưng được xác định là một đường tưởng tượng xung quanh cơ thể ngang với phần xương sườn dưới cùng của người giao cầu
- Tại thời điểm đánh cầu, thân vợt của người giao cầu phải luôn hướng xuống dưới
Trang 29- Vợt của người giao cầu phải chuyển động liên tục về phía trước từ lúc bắt đầu
quả giao cầu được đánh đi
- Đường bay của quả cầu sẽ đi theo hướng lên từ vợt của người giao cầu vượt qua
trên lưới, mà nếu không bị cản lại, nó sẽ rơi vào ô của người nhận giao cầu
- Khi có ý thực hiện quả giao cầu, người giao cầu phải đánh trúng quả cầu
- Khi các vận động viên đã vào vị trí sãn sàng, chuyển động đầu tiên của đầu vợt
về phía trước của người giao cầu là lúc bắt đầu quả giao cầu
- Khi đã bắt đầu, quả giao cầu được thực hiện khi nó được mặt vợt người giao cầu
đánh đi, hoặc khi có ý định thực hiện quả giao cầu, người giao cầu đánh không trúng quả cầu
- Người giao cầu sẽ không giao cầu khi người nhận cầu chưa sãn sàng Tuy nhiên,
người nhận cầu được xem là đã sãn sàng nếu có ý định đánh trả quả cầu
- Trong đánh đôi, khi thực hiện giao cầu, các đồng đội có thể đứng bất kỳ vị trí nào bên trong phần sân của bên mình, miễn là không che mắt người giao cầu và người nhận cầu của đối phương
Trang 30- Ô giao cầu và ô nhận cầu:
+ Các VĐV sẽ giao cầu và nhận cầu từ trong ô giao cầu bên phải tương ứng của mình, khi người giao cầu chưa ghi điểm hoặc ghi điểm chẵn trong ván đó
+ Các VĐV sẽ giao cầu và nhận cầu từ trong ô giao cầu bên trái tương ứng của mình khi người giao cầu ghi được điểm lẻ trong ván đó
- Trình tự trận đấu và vị trí trên sân:
+ Trong pha cầu, quả cầu sẽ được đánh luân phiên bởi người giao cầu và nhận cầu,
từ bất kỳ vị trí nào bên phần sân của vận động viên đó cho đến khi cầu không còn trong cuộc
- Ghi điểm và giao cầu:
+ Nếu người giao cầu thắng pha cầu, người giao cầu sẽ ghi cho mình một điểm Người giao cầu tiếp tục giao cầu từ ô giao cầu còn lại
+ Nếu người nhận cầu thắng pha cầu, người nhận cầu sẽ ghi cho mình một điểm Người nhận cầu lúc này trở thành người giao cầu mới
Trang 31- Ô giao cầu và ô nhận cầu:
+ 1 vận động viên bên giao cầu từ sẽ giao cầu từ ô giao cầu bên phải khi bên học chưa ghi điểm hoặc ghi được điểm chẵn trong ván đó
+ Vận động viên có quả giao cầu lần cuối trước đó của bên giao cầu sẽ giữ nguyên
vị trí đứng mà từ đó vận động viên này đã thực hiện lần giao cầu cuối cho bên mình Mô hình ngược lại sẽ đựoc áp dụng cho đồng đội của người nhận cầu + Vận động viên của bên nhận cầu đang đứng trong ô giao cầu chéo đối diện sẽ là người nhận cầu
+ Vận động viên sẽ không thay đổi vị trí đứng tương ứng của mình cho đến khi họ thắng một điểm mà bên của họ đang nắm quyền giao cầu
+ Bất kỳ lượt giao cầu nào cũng được thực hiện từ ô giao cầu tương ứng với điểm
số mà bên giao cầu đó có.
Trang 32- Trình tự trận đấu và vị trí trên sân:
+ Sau khi quả cầu được đánh trả, cầu được đánh luân phiên bởi 1 trong 2 vận động viên của bên giao cầu và 1 trong 2 vận động viên của bên nhận cầu cho đến khi cầu không còn trong cuộc
- Ghi điểm và giao cầu:
+ Nếu bên giao cầu thắng pha cầu, họ sẽ ghi cho mình điểm Người giao cầu tiếp tục thực hiện quả giao cầu từ ô giao cầu tương ứng còn lại
+ Nếu bên nhận cầu thắng pha cầu, họ sẽ ghi cho mình một điểm Bên nhận cầu lúc này trở thành bên giao cầu
Trang 33- Trình tự giao cầu:
+ Từ người giao cầu đầu tiên khi bắt đầu ván đấu ở ô giao cầu bên phải
+ Đến người đồng đội của người nhận cầu đầu tiên Lúc này quả giao cầu được thực hiện từ ô giao cầu bên trái
+ Sang đồng đội của người giao cầu đầu tiên
+ Đến người nhận cầu đầu tiên
+ Trở lại người giao cầu đầu tiên, và cứ tiếp tục như thế
- Không vận động viên nào được giao cầu sai phiên, nhận cầu sai phiên, hoặc
nhận hai quả giao cầu liên tiếp trong cùng một ván đấu
- Bất kỳ vận động viên nào của bên thắng vấn cũng có thể giao cầu đầu tiên ở ván tiếp theo, và bất kỳ vận động viên nào của bên thua ván cũng có thể nhận cầu đầu tiên ở ván tiếp theo
Trang 34- Nếu khi giao cầu không đúng luật.
- Nếu khi giao, cầu:
+ Bị mắc trên lưới và bị giữ lại trên lưới.
+ Sau khi qua lưới bị mắc lại trong lưới.
+ Được đánh bởi đồng đội người giao cầu.
- Nếu trong cuộc, quả cầu:
+ Rơi ở ngoài các đường biên giới hạn của sân.
+ Bay xuyên qua lưới hoặc dưới lưới.
+ Không qua lưới.
+ Chạm trần nhà hoặc vách.
+ Chạm vào người hay quần áo của VĐV.
+ Chạm vào người nào hay hay vật nào khác bên ngoại sân
+ Bị mắc và dính trên vợt khi thực hiện một cú đánh
+ Được đánh hai lần liên tiếp bởi cùng một cú đánh Tuy nhiên, bằng một cú đánh, quả cầu chạm vào đầu vợt và khu đan lưới vợt thì không coi là một “lỗi”
+ Được đánh liên tục bởi 1 vận động viên và 1 vận động viên đồng đội
+ Chạm vào vợt mà không vào phần sân của đối phương
Trang 35- Nếu, khi quả cầu trong cuộc, 1 vận động viên:
+ Chạm vào lưới, các vật chống đỡ lưới bằng vợt, thân mình hay quần áo
+ Xâm phạm sân đối phương bằng vợt hay thân mình, ngoại trừ trường hợp người đánh có thể theo quả cầu bằng vợt của mình trong quá trình 1 cú đánh sau điểm tiếp xúc đầu tiên với quả cầu ở bên lưới của phần sân người đánh
+ Xâm phạm sân của đối phương bên dưới lưới bằng vợt hay thân mình mà làm cho đối phương bị cản trở hay mất tập trung
+ Cản trở đối phương, nghĩa là ngăn không cho đối phương thực hiện cú đánh hợp
lệ tại vị trí quả cầu bay qua gần lưới
+ Làm đối phương mất tập trung băng bất cứ hành động nào như la hét hay cử chỉ
- Nếu 1 vận động viên vi phạm những lỗi hiển nhiên, lặp lại, hoặc nhiều lần…
Trang 36- Người giao cầu giao trước khi người nhận cầu sãn sàng
- Trong quả giao cầu, cả người giao cầu và người nhận cầu cùng phạm lỗi
- Sau quả được đánh trả, quả cầu bị:
+ Mắc trên lưới và bị giữ trên lưới
+ Sau khi qua lưới bị mắc lại trong lưới
- Khi quả cầu trong cuộc, bị quả cầu bị tung ra, đế cầu tách hoàn toàn khỏi
phần còn lại của quả cầu
- Theo nhận định của trọng tài chính, trận dấu bị làm gián đoạn hoặc 1 vận
động viên của bên đối phương bị mất tập trung bởi huấn luyện viên của bên kia
- Nếu 1 trọng tài biên không nhìn thấy và trọng tài chính không thể đưa ra
quyết định
- Trường hợp bất ngờ không thể lường trước xảy ra
- Khi một qủa “Giao cầu lại” xảy ra Pha đấu từ lần giao cầu vừa rồi không tính
và vận động viên nào vừa giao cầu sẽ giao cầu lại
Trang 37-Các quãng nghỉ:
+ Không quá 60 giây trong một ván khi một bên ghi đƣợc 11 điểm
+ Không quá 120 giây giữa ván đầu tiên và ván thứ hai, giữa ván thứ hai, giữa ván thứ hai và ván thứ ba đƣợc cho phép trong tất cả các trận đấu
Trang 38- Chỉ đạo và rời sân:
+ Trong trận đấu, chỉ khi cầu không trong cuộc thì 1 vận động viên mới được phép nhận sự chỉ đạo
+ Trong một trận đấu, không có 1 vận động viên nào rời sân nếu chưa được sự đồng ý của trọng tài chính ngoại trừ trong các quãng nghỉ nêu trên
- 1 vận động viên không được phép:
+ Cố tình trì hoãn hoặc ngưng trận đấu
+ Cố tình sửa đổi hoặc phá để thay đổi tốc độ hoặc đường bay của quả cầu + Có tác phong thái độ gây xúc phạm hoặc phạm lỗi tác phong đạo đức mà không có ghi trong Luật cầu lông
- Xử lý sai phạm:
+ Cảnh cáo bên vi phạm
+ Phạm lỗi bên vi phạm nếu trước đó đã cảnh cáo Một bên vi phạm hai lỗi như vậy được xem là một vi phạm liên tục