Bài 10. BIỆN PHÁP CẢI TẠO VÀ SỬ DỤNG ĐẤT MẶN

Khái niệm Đất mặn là loại đất có chứa nhiều cation natri hấp phụ trên bề mặt keo đất và trong dung dịch đất.. Về mùa khô, muối hòa tan theo các mao quản dẫn lên làm đất nhiễm mặn.. Và

Biên tập & thuyết trình : TRẦN TIẾN ĐẠT

1 Nguyên nhân hình thành đất mặn

a Khái niệm

Đất mặn là loại đất có chứa nhiều cation natri

hấp phụ trên bề mặt keo đất và trong dung dịch đất

Cation Natri có nguồn gốc :

- Từ đá mẹ (đá hình thành đất)

- Từ nước biển

- Xác động thực vật

Vậy, đố các bạn cation natri có nguồn gốc từ đâu ?

b.Nguyên nhân hình thành

+ Do nước biển tràn vào + Do ảnh hưởng của nước ngầm Về mùa khô, muối hòa tan theo các mao quản dẫn lên làm đất nhiễm mặn

Và đất mặn ở nước ta được hình thành ở vùng đồng bằng ven biển.

2 Đặc điểm, tính chất của đất mặn

- Đất mặn có thành phần cơ giới nặng.

Tỉ lệ sét từ 50% - 60% Đất chặt thấm nước kém

- Chứa nhiều muối Natri

- Đất có phản ứng trung tính hoặc kiềm yếu.

- Hoạt động của vi sinh vật rất yếu

+ Khi bị khô, đất co lại, nứt nẻ, rắn chắc, khó làm đất + Khi bị ướt, đất dẻo, dính.

-> áp suất thẩm thấu của dung dịch rất lớn

-> ảnh hưởng đến quá trình hút nước và

chất dinh dưỡng của cây trồng.

Mặt cắt phẫu diện đất mặn

3 Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng

a.Biện pháp cải tạo

Để cải tạo đất mặn, người ta thường sử dụng các biện pháp sau đây :

• Biện pháp thủy lợi :

- Đắp đê ngăn nước biển.

- Xây dựng hệ thống mương máng tưới, tiêu hợp lí.

Các bạn nghĩ sao về mục đích của biện pháp thủy lợi ?

và sóng biển tràn vào,dẫn nước ngọt vào để rửa mặn.

• Biện pháp bón vôi :

-Khi bón vôi vào đất, cation canxi sẽ tham gia phản ứng trao đổi theo phương trình sau :

Từ phương trình trao đổi

cation, các bạn hãy cho biết

bón vôi vào đất có tác dụng gì ?

- Khi bón vôi vào đất tức đã cho Ca+ vào giải phóng Na+ ra khỏi keo đất tạo thuận lợi cho rửa

mặn

Đặc biệt cần lưu ý :

+ Sau khi bón vôi một thời gian, tiến hành tháo nước rửa mặn

Theo bạn, bổ sung chất hữu cơ cho đất có thể

thực hiện bằng cách nào ?

- Bón phân xanh,phân hữu cơ (Có tác dụng làm tăng lượng mùn cho đất,giúp vi sinh vật phát triển,giúp đất tơi xốp,giảm

tỉ lệ sét,tăng tỉ lệ hạt limon,hạt keo).

- Trồng cây chịu mặn ( tác dụng để giảm bớt lượng natri

trong đất )

+ Sau khi đã rửa mặn, cần bổ sung chất hữu cơ để nâng

cao độ phì nhiêu cho đất

Trong các bi n pháp nêu d ệ ướ i đây, theo b n, ạ

bi n pháp nào là quan tr ng nh t ? Vì sao ? ệ ọ ấ

a- Làm th y l iủ ợ b- Bón vôi

c- C a & b ả

T i vì n u nh thi u 1 trong 2 bi n pháp này đ t ạ ế ư ế ệ ấ

s không bao gi h t nhi m m n ẽ ờ ế ễ ặ

b.Sử dụng đất mặn

- Đất mặn sau khi cải tạo có thể sử dụng trồng lúa, đặc biệt là các giống lúa đặc sản.

- Đất mặn thích hợp trồng cói.

-Đất mặn còn được sử dụng để mở rộng diện tích nuôi trồng thủy sản.

-Vùng đất mặn ngoài đe cần trồng rừng để giữ đất

và bảo vệ môi trường.

V y nên, đ có m t n n s n xu t nông nghi p b n ậ ể ộ ề ả ấ ệ ề

v ng, năng su t cây tr ng luôn n đ nh không nh ng cho ữ ấ ồ ổ ị ữ cây tr ng c n (rau c i, hoa, cây ăn trái, b p, đ u ) mà ồ ạ ả ắ ậ

còn cho cây tr ng d i n c (cây lúa ) V khía c nh ồ ướ ướ ề ạ

nông h c có nhi u gi i pháp, nh ng ọ ề ả ư

có l th ng xuyên hay đ nh kỳ bón ẽ ườ ị phân h u c vào đ t đ duy trì ữ ơ ấ ể chất

hữu cơ trong đất là một trong những giải pháp cần được quan tâm đầu tiên

nhằm duy trì độ phì nhiêu của đất

C m n các b n & cô giáo ả ơ ạ