Sổ tay phương pháp học tập

Tôi đã nói chuyện về trách nhiệm của cha mẹ phải theo dõi việc học của con cái, bảo đảm bài tập ở nhà của các bạn được hoàn thành, và không phái thời gian trước màn hình TV hoặc Xbox.. B

www.123Chiase.com CHIA SẺ CÙNG PHÁT TRIỂN!

MỤC LỤC

PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN

TÀI LIỆU HỌC TẬP, THAM KHẢO

MỞ RỘNG

1 Nhật ký tuần học, mục tiêu kỳ học

2 Bốn bức thư và những điều cần phải suy ngẫm cho hành động!

3 Trích “Cẩm nang và chiến lược dành cho học tập 2010”

- Sắp xếp thời gian

- Ý thức tự giác

- Lên kế hoạch làm việc/học tập

- Làm thế nào để đối phó với Stress?

- Học cách học

- Ghi chép

- Cộng tác học tập

- Giải quyết tranh cãi

- Bày tỏ ý kiến của mình

- Tăng thêm động lực cho bản thân

- Tập trung chú ý trong lớp học

- Những thói quen có ích cho việc học hiệu quả

- Tác động đến thầy cô

5 Dành cho ghi chép

PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:

1) Phân bố tiết học: Toàn bộ nội dung giáo trình được phân bố thành các buổi lên lớp (

tiết), trong đó thời lượng giảng lý thuyết; thời lượng dành cho thảo luận, trao đổi; thời lượng dành cho kiểm tra đánh giá

2) Phương tiện giảng dạy: Ngoài phấn và bảng (bổ sung thêm bảng cho những bài thảo

luận), giảng viên sẽ sử dụng máy vi tính kết nối với máy chiếu và với mạng internet; sử dụng hệ thống tương tác trực tuyến, các phần mềm phù hợp và các tư liệu tương tác đa phương tiện (đã được thiết kế chuyên biệt cho học phần đảm nhận giảng dạy)

3) Phương pháp thực hiện: Kết hợp phương pháp giảng dạy truyền thống với phương

pháp giảng dạy tích cực

(a) Biểu đạt nội dung bằng lời (diễn giảng), kết hợp với phấn và bảng với các phương tiện nghe nhìn hiện đại, trình chiếu bằng máy vi tính Có các bài tập tương tác để sinh viên củng cố và mở rộng kiến thức

(b) Giảng phần cốt lõi kết hợp với nêu vấn đề để sinh viên tìm cách giải quyết vấn đề (c) Giảng kết hợp với đối thoại với sinh viên (thông qua hỏi đáp, nêu vấn đề - giải quyết vấn đề, xem băng video - bình luận nội dung đã xem )

(d) Tổ chức cho sinh viên thảo luận và tham gia thảo luận với sinh viên, nêu câu hỏi thắc mắc liên quan nội dung bài giảng nhằm mục đích lôi cuốn sinh viên vào quá trình nghe giảng một cách chủ động và tích cực

(e) Sau mỗi bài giảng đưa ra một số câu hỏi liên quan tới nội dung bài học nhưng ở mức

độ tổng hợp hơn để sinh viên tự đọc tài liệu và trả lời

(f) Dành một thời gian nhất định (10 - 20 phút) trước khi bắt đầu bài học mới để giải đáp thắc mắc và thẩm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của sinh viên Phần này có thể để một số sinh viên trả lời câu hỏi của bạn, giảng viên hoàn chỉnh câu trả lời và nêu đáp án

4) Trình tự tổ chức thảo luận

a) Phân nhóm chuẩn bị nội dung thảo luận

 Mỗi nhóm 5 - 8 sinh viên Nhóm được phân theo sở thích (mỗi sinh viên phát biểu sở thích, ghép những người cùng sở thích vào một nhóm) Có thể phân sinh viên theo tổ học tập và tiêu chí khác do sinh viên đề xuất

 Trong mỗi nhóm phân công nhiệm vụ cho mỗi thành viên: nhóm trưởng (leader), người tổng hợp, biên tập, viết các ý kiến ra giấy (composer), người bình luận, phản biện, phân tích (analyser), người trình bày (reporter) Các nhiệm vụ cụ thể thay đổi theo từng chủ đề

c) Chuẩn bị tài liệu, nội dung cho thảo luận

 Họp nhóm để lập kế hoạch thực hiện phân công nhiệm vụ cho từng thành viên

 Mỗi thành viên thực hiện nhiệm vụ của mình theo kế hoạch đã thống nhất

PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN

Sinh viên phải học ở lớp và ở nhà theo kiểu nghiên cứu một cách chủ động

1 Học ở nhà

 Phải đọc và nghiên cứu trước giáo trình, tài liệu tham khảo, chuẩn bị các ý kiến hỏi,

đề xuất khi nghe giảng Chuẩn bị tài liệu, đọc, sưu tầm các tư liệu có liên quan đến bài giảng, bài thảo luận trên lớp

 Sinh viên phải tìm kiếm tài liệu (theo chỉ dẫn và tự tìm) để đọc, xử lý, viết tóm tắt và

bổ sung vào bài giảng hôm trước của giảng viên Ghi chép những phát hiện mới và sâu hơn so với bài giảng cũng như những vấn đề cần phải làm sáng tỏ thêm Sau đó, đọc bài giảng sắp tới, ghi lại những câu hỏi yêu cầu giảng viên trả lời

 Ngoài ra, sinh viên cần tìm hiểu và tham gia nghiên cứu một số vấn đề mà mình thích

để viết thành báo cáo cho hội thảo chuyên đề (seminar-xêmina), các buổi thảo luận ở lớp hoặc viết thành tiểu luận

2 Học ở lớp

 Tập trung nghe giảng, tóm tắt ý chính, hiểu các nội dung cơ bản (ghi các điểm cần lưu

ý vào vở hoặc bổ sung vào chính tài liệu được giáo viên cung cấp) Qua các buổi học trên lớp, sinh viên cần hiểu tổng quan của môn học, của từng chương mục và những

yêu cầu, vấn đề cần chú ý

 Mạnh dạn đặt câu hỏi, trình bày ý kiến cũng như tích cực đối thoại với sinh viên khác,

với giảng viên về những vấn đề mà mình ưa thích hoặc chưa rõ

 Tích cực, chủ động khi tham gia thảo luận

TÀI LIỆU HỌC TẬP, THAM KHẢO:

Sinh viên có thể tra cứu các tài liệu trên Internet theo một số địa chỉ như:

 Website của giảng viên: www.123Chiase.com

 Kênh Youtube Giáo dục: http://www.youtube.com/education

 Cẩm nang và chiến lược dành cho học tập http://www.studygs.net/

 Từ điển bách khoa Việt Nam http://www.bachkhoatoanthu.gov.vn/

 Từ điển bách khoa Encyclopaedia Britannica http://www.britannica.com/

 Từ điển bách khoa MSN Encarta http://encarta.msn.com/

 Tạp chí khoa học Việt Nam Trực tuyến (Vietnam Journals Online)

http://www.vjol.info

MỞ RỘNG

1 Nhật ký tuần học, mục tiêu kỳ học

a) Nhật ký tuần học

ABC Tuần Thời gian Hoạt động tiêu biểu của bản thân

1 28/12 – 3/1/10 [hp]

2 4/1 – 10/1 [hp]

3 11/1 – 17/1

4 18/1 – 24/1

5 25/1 – 31/1

6 1/2 – 7/2 [ct]

7 8/2 – 14/2 [kt]

8 15/2 – 21/2 [kt]

9 22/2 – 28/2 [kt]

10 1/3 – 7/3

11 8/3 – 14/3

12 15/3 – 21/3

13 22/3 – 28/3

14 29/3 – 4/4

15 5/4 – 11/4

16 12/4 – 18/4

17 19/4 – 25/4

18 26/4 – 2/5

19 3/5 – 9/5

20 10/5 – 16/5 [kt]

21 17/5 – 23/5

22 24/5 – 30/5

b) Mục tiêu kỳ học:

2 Bốn bức thư và những điều cần phải suy ngẫm cho hành động!

Bức thư thứ nhất: Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư nhân năm học đầu tiên của nước

“Các em học sinh, Ngày hôm nay là ngày khai trường đầu tiên ở nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Tôi đã tưởng tượng thấy trước mắt cái cảnh nhộn nhịp tưng bừng của ngày tựu trường ở khắp các nơi Các em hết thảy đều vui vẻ vì sau mấy tháng giời nghỉ học, sau bao nhiêu cuộc chuyển biến khác thường, các em lại được gặp thầy gặp bạn Nhưng sung sướng hơn nữa, từ giờ phút này giở đi các em bắt đầu được nhận một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam Trước đây cha anh các em, và mới năm ngoái cả các em nữa, đã phải chịu nhận một nền học vấn

nô lệ, nghĩa là nó chỉ được tạo nên những kẻ làm tay sai, làm tôi tớ cho một bọn thực dân người Pháp Ngày nay các em được cái may mắn hơn cha anh là được hấp thụ một nền giáo dục của một nước độc lập, một nền giáo dục nó sẽ được tạo các em nên những người công dân hữu ích cho nước Việt Nam, một nền giáo dục làm phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của các em Các em được hưởng sự may mắn đó là nhờ sự hy sinh của biết bao nhiêu đồng bào các em Vậy các em nghĩ sao? Các em phải làm thế nào để đền bù lại công lao của người khác đã không tiếc thân và tiếc của

để chiếm lại nền độc lập cho nước nhà

Các em hãy nghe lời tôi, lời của một người anh lớn lúc nào cũng ân cần mong mỏi cho các em được giỏi giang Trong năm học tới đây, các em hãy cố gắng, siêng năng học tập, ngoan ngoãn, nghe thầy, yêu bạn Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn,ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ

mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em

Đối riêng với các em lớn, tôi khuyên thêm một điều này: chúng ta đã đánh đuổi bọn thực dân, chúng ta

đã giành được độc lập Nhưng giặc Pháp còn lăm le quay lại Chúng ỷ vào kẻ khác mạnh hơn mà gây sự với ta Tất nhiên chúng sẽ bị bại, vì tất cả quốc dân ta đoàn kết chặt chẽ và một lòng chiến đấu cho giang sơn Tổ quốc Phải sẵn sàng mà chống quân giặc cướp nước, đấy là bổn phận của mỗi công dân Các em lớn chưa hẳn đến tuổi phải gánh công việc nặng nhọc ấy, nhưng các em cũng nên, ngoài giờ học ở trường, tham gia vào các Hội cứu quốc để tập luyện thêm cho quen với đời sống chiến sĩ và để giúp đỡ một vài việc nhẹ nhàng trong cuộc phòng thủ đất nước

Một nền giáo dục làm phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của các em… Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn

ở công học tập của các em.

Tôi đã thành thực khuyên nhủ các em Mong rằng những lời của tôi được các em luôn luôn ghi nhớ Ngày hôm nay, nhân buổi tựu trường của các em, tôi chỉ biết chúc các em một năm đầy vui vẻ và đầy kết quả tốt đẹp

Chào các em thân yêu

Hồ Chí Minh

Bức thƣ thứ hai: Phát biểu đầu năm học mới của tổng thống Obama - Tổng thống

Tổng thổng Barack Obama: Xin chào tất cả mọi người Mọi người hôm nay thế nào? Tôi đang ở đây với học sinh trường Wakefield High School ở Arlington, Virginia Và với sự góp mặt của các em học sinh trên toàn nước Mỹ, từ mẫu giáo đến lớp mười hai Tôi vui mừng tất cả các bạn có thể tham gia với chúng tôi hôm nay

Tôi biết rằng đối với nhiều bạn, hôm nay là ngày đầu tiên của năm học

Và đối với những người bạn trong lớp mẫu giáo, hoặc bắt đầu học cấp 2 hoăc trung học, hôm nay là ngày đầu tiên của bạn trong một trường học mới, vì thế cũng dễ hiểu nếu bạn có một chút lo lắng Tôi tưởng tượng nhiều học sinh cuối cấp 3 cũng đang rất phấn khởi vì đây là năm học cuối cùng của các bạn ở trung học Và bất cứ là các em đang học lớp mấy, một số em có thể vẫn còn mong muốn hôm nay vẫn là mùa nghĩ

hè để sáng nay vẫn được nắm nưóng trên giường thêm một chút

Tôi biết cảm giác đó vì khi tôi còn trẻ, gia đình tôi sống ở Indonesia một vài năm, và mẹ tôi không có tiền để gửi tôi vào trưòng học nơi mà tất cả các trẻ em người Mỹ học cho nên bà quyết định tự dạy cho tôi, từ thứ Hai đến thứ Sáu - vào 4:30 sáng Lúc đó tôi đã rất khó chịu vì phải dậy sớm Rất nhiều lần, tôi ngủ ngay tại bàn nhà bếp Tuy nhiên, bất cứ khi nào tôi tỏ vẻ khó chịu, mẹ tôi lườm tôi và nói, "Việc này cũng không dễ dàng cho mẹ chút nào con trai ạ."

Vì vậy, tôi biết một số bạn vẫn cố gắng tự điều chỉnh để trở lại trường Nhưng tôi ở đây hôm nay vì tôi

có một vài vấn đề quan trọng để thảo luận với các bạn Tôi đang ở đây vì tôi muốn nói chuyện với bạn

về giáo dục của bạn và những mong đợi với tất cả các bạn trong năm học mới

Tôi đã được phát biểu rất nhiều bài phát biểu về giáo dục Và tôi đã nói rất nhiều về trách nhiệm

Tôi đã nói chuyện về trách nhiệm của giáo viên phải tạo cảm hứng cho học sinh để họ có động lực trong việc học

Tôi đã nói chuyện về trách nhiệm của cha mẹ phải theo dõi việc học của con cái, bảo đảm bài tập ở nhà của các bạn được hoàn thành, và không phái thời gian trước màn hình TV hoặc Xbox

Tôi đã nói rất nhiều về trách nhiệm của chính phủ phải thiết lập các tiêu chuẩn đánh giá, hỗ trợ giáo viên, hiệu trưởng, và cải tạo những trường học không hiệu quả nơi mà học sinh không nhận được những

cơ hội mà họ xứng đáng

Và cuôí cùng, chúng ta có thể có các giáo viên tận tâm nhất, các bậc phụ huynh tốt nhất, và các trường học tốt nhất trên thế giới - nhưng tất cả đều không đem lại gì trừ khi tất cả các bạn làm tròn trách nhiệm của bạn Trừ khi các bạn đến trường học; lắng nghe giáo viên; nghe lời các bậc cha mẹ, ông bà của bạn

và người lớn khác; và chăm chỉ học hành để thành công

Và đó là những gì tôi muốn tập trung hôm nay: trách nhiệm của mỗi bạn cho việc học của bạn Tôi muốn bắt đầu với trách nhiệm của bạn cho chính bản thân bạn

Mỗi một người trong các bạn đều có một điểm mạnh nào đó Bản thân bạn có trách nhiệm với chính mình để khám phá ra nó Đó là một cơ hội mà giáo dục có thể đem đến cho bạn

Có thể bạn là một cây viết giỏi - có thể bạn đủ giỏi để viết một cuốn sách hoặc bài báo - nhưng bạn sẽ không biết điều đó cho đến khi bạn viết bài cho lớp học tiếng Anh Có thể bạn là một nhà sáng chế - có thể bạn đủ giỏi để tạo ra iPhone mới, thuốc hoặc vắc-xin mới - nhưng bạn sẽ không biết điều đó cho đến khi bạn làm một dự án trong lớp khoa học Có thể bạn có khả năng làm thị trưởng, nghị sĩ hoặc thẩm phán tòa án tối cao, nhưng bạn có thể không biết điều đó cho đến khi bạn tham gia các hội đoàn học sinh trong trường hoặc các cuộc tranh luận

Và bất kể bạn muốn làm gì trong đời, tôi đảm bảo rằng bạn sẽ cần đến giáo dục để làm điều đó Bạn muốn làm bác sĩ, hoặc giáo viên, hoặc một viên chức cảnh sát? Bạn muốn làm y tá hay kiến trúc sư, một luật sư hoặc một thành viên của quân đội? Bạn sẽ phải cần một nền tảng giáo dục tốt cho bất kỳ nghề nghiệp nào kể trên Bạn không thể bỏ học và có ngay một công việc tốt Bạn phải được đào tạo cho công việc đó

Và điều này là không chỉ quan trọng cho cuộc sống của riêng bạn và tương lai của chính bạn Những gì bạn làm cho giáo dục của bạn sẽ quyết định không kém với tương lai của đất nước này Những gì bạn đang học tập ở trường ngày hôm nay sẽ quyết định xem đất nước chúng ta có thể đáp ứng những thách thức lớn nhất mà chúng ta phải đối mặt trong tương lai

Bạn sẽ cần những kiến thức và kỹ năng giải quyết vấn đề, khoa học và toán học để chữa trị các bệnh như ung thư và AIDS, và để phát triển công nghệ năng lượng mới và bảo vệ môi trường Bạn sẽ cần những hiểu biết và kỹ năng tư duy phê phán bạn đạt được trong các môn học lịch sử và xã hội để chống nghèo đói, vô gia cư, tội phạm và phân biệt đối xử, và làm cho đất nước chúng ta công bằng hơn và tự do hơn Bạn sẽ cần sự sáng tạo và thông minh bạn phát triển trong học tập để thành lập các công ty mới để tạo việc làm và thúc đẩy nền kinh tế

Tôi muốn từng bạn phát huy hết tài năng, kỹ năng và trí tuệ để có thể giúp giải quyết những vấn đề khó khăn nhất của chúng ta Nếu bạn không làm điều đó - nếu bạn bỏ học - bạn không chỉ bỏ chính mình, bạn đang bỏ quốc gia của bạn

Tôi biết không phải luôn luôn dễ dàng để học tốt trong trường học Tôi biết rất nhiều bạn có những thách thức trong cuộc sống có thể làm cho bạn khó tập trung vào việc học

Tôi biết điều đó như thế nào Cha tôi rời gia đình khi tôi mới hai tuổi Tôi được mẹ nuôi nấng Mẹ tôi đôi khi không đủ tiền để trả hóa đơn và luôn thiếu tiền để sắm cho tôi những thứ mà những đứa trẻ khác

có Có những lúc tôi cảm thấy hụt hẫng trong cuộc sống không có cha Có những lúc tôi cảm thấy bị cô đơn trong cuộc sống

Tôi đã không thể tập trung như tôi cần phải có Tôi đã làm một số điều xấu tôi không thể tự hào, và tôi

đã gặp nhiều rắc rối nhiều hơn Và cuộc sống của tôi trở nên tồi tệ hơn

Nhưng tôi đã may mắn Tôi đã nhận được rất nhiều cơ hội thứ hai và đã có cơ hội đến trường đại học, rồi trường luật, theo đúng như ước mơ của tôi Vợ tôi, Đệ nhất phu nhân Michelle Obama, có một câu chuyện tương tự Cha mẹ cô đã không học đại học, và nghèo Nhưng họ đã làm việc chăm chỉ, và cô ấy

đã làm việc chăm chỉ, vì vậy mà cô có thể vào những trường học tốt nhất trên đất nước này

Một số bạn có thể không có những lợi thế đó Có bạn không còn người thân để hỗ trợ cho bạn Có thể người thân của bạn đã bị mất việc, và sẽ không đủ tiền để trang trải cho cuộc sống Có thể bạn sống trong một khu phố nơi mà bạn không cảm thấy an toàn, hoặc có những người bạn ép bạn làm những điều mà bạn biết là không đúng

Nhưng cho dù hoàn cảnh của các bạn là như thế nào – các bạn có bao nhiêu tiền, các bạn phải làm gì ở nhà – đó không phải là lý do để biện hộ cho việc không làm bài tập về nhà hay có một thái độ xấu Đó không phải là lý do để giải thích cho việc cãi lại lời thầy cô, cắt tiết hay bỏ học Đó không phải là lý do

để không cố gắng

Việc các bạn đang ở đâu không xác định các bạn sẽ đi đến đâu Không ai viết sẵn định mệnh của các bạn Đây là nước Mỹ, và các bạn tự viết lấy số phận cho mình Các bạn quyết định tương lai của mình

Đó là những gì những người trẻ như bạn đang làm mỗi ngày, trên khắp nước Mỹ

Những người trẻ như Jazmin Perez ở Roma, Texas Jazmin không nói được tiếng Anh khi mới đi học Hầu như không ai ở quê cô được vào đại học, cả cha mẹ cô cũng không Nhưng cô ấy chăm chỉ, đạt điểm tốt, giành học bổng Đại học Brown, tốt nghiệp phổ thông, học y và đang trên đường trở thành tiến

sĩ Jazmin Perez

Tôi đang nghĩ về Andoni Schultz, ở Los Altos, California, người đã chiến đấu với ung thư não từ lúc lên

ba Cậu ấy đã trải qua tất cả các thứ phẫu thuật và điều trị, vốn rất ảnh hưởng tới trí não nên cậu ấy phải làm làm bài nhiều hơn các bạn khác hàng trăm giờ Nhưng cậu ấy không sụp đổ, và cậu ấy đang bước vào trường đại học trong mùa thu này

Và sau đó có Shantell Steve, từ thành phố của tôi Chicago, Illinois Phải làm con nuôi từ gia đình này đến gia đình khác, cô cố gắng để có được một công việc tại một trung tâm y tế địa phương; cô thành lập một chương trình để giúp thanh thiếu niên ra khỏi các băng nhóm; và cô ấy đã tôt nghiệp trung học danh

dự và đang vào đại học

Jazmin, Andoni và Shantell không khác gì các bạn Họ phải đối mặt với thách thức trong cuộc sống của

họ cũng giống như bạn Nhưng họ không đầu hàng Họ đã chịu trách nhiệm về việc học tập của họ và đặt mục tiêu cho họ Và tôi hy vọng tất cả các bạn đều làm như vậy

Đó là lý do tại sao hôm nay, tôi kêu gọi mỗi em cần tự xác định cho mình một mục tiêu và làm mọi thứ

để đạt được nó Mục tiêu đó có thể đơn giản chỉ là hoàn thành tất cả các bài tập về nhà, tập trung trong lớp hay dành thời gian mỗi ngày để đọc một cuốn sách Có thể các em quyết định rằng mình sẽ tham gia vào một hoạt động ngoại khóa nào đó hoặc tham gia tình nguyện trong khu vực mình sinh sống Có thể bạn sẽ bảo vệ cho những đứa trẻ bị chọc ghẹo hay bắt nạt, bởi vì bạn tin rằng, giống như tôi, rằng tất cả trẻ em đều xứng đáng có một môi trường an toàn để học tập Có thể bạn quyết định sẽ chăm sóc sức khỏe bản thân tốt hơn để học tập tốt hơn.Nhân tiện, tôi muốn tất cả các bạn sẽ rửa tay thường xuyên, và

ở nhà khi bạn không cảm thấy khỏe để tránh phát tán bệnh cúm

Cho dù mục tiêu đó là gì đi nữa, tôi muốn các em đặt hết quyết tâm vào nó

Tôi biết rằng đôi khi, bạn coi truyền hình và nhận ra bạn có thể làm giàu mà không cần phải học - đó là

sự thành công của những ca sĩ nhạc rap, vận động viên bóng rổ hay là một ngôi sao truyền hình, nhưng nhiều khả năng bạn không thể trở thành bất kỳ những người đó

Nhưng sự thật là, thành công là rất khó Bạn sẽ không thích tất cả các môn học Bạn sẽ không thích tất

cả giáo viên Không phải mọi giao bài tập về nhà đều có liên quan đến cuộc sống của bạn Và không chắc chắn bạn sẽ thành công ở lần đầu tiên

Không sao cả Một số người thành công nhất trên thế giới là những người đã có nhiều thất bại nhất Cuốn Harry Potter đầu tiên của JK Rowling bị từ chối mười hai lần trước khi được xuất bản Michael Jordan bị loại khỏi đội bóng rổ ở trường trung học và anh ấy mất điểm, mất bóng hàng ngàn lần trong sự nghiệp Nhưng có lần anh ấy nói: "Tôi đã thất bại và thất bại vô số lần trong đời Đó là nguyên nhân vì sao tôi thành công"

Những người này đã thành công vì họ hiểu rằng họ không thể đầu hàng sự thất bại mà họ học từ sự thất bại Thất bại phải chỉ cho bạn nên làm thế nào lần sau Nếu bạn gặp rắc rối, mà không có nghĩa là bạn

là một người chỉ tạo rắc rối, nó có nghĩa là bạn cần phải cố gắng hơn nữa để hành xử Nếu bạn có một điểm xấu, điều đó không có nghĩa là bạn ngu ngốc, nó chỉ có nghĩa là bạn cần phải dành nhiều thời gian học tập

Không ai sinh ra để giỏi cả, Bạn trở nên giỏi về một phương diện nào đó thông qua rèn luyện Bạn không thể là một vận động viên giỏi lần đầu tiên bạn chơi một môn thể thao mới Bạn không thể hát đúng nhạc lần đầu tiên bạn hát một bài hát Bạn phải thực hành Điều đó cũng đúng với việc học của bạn Bạn có thể phải làm một bài toán một vài lần (sai) trước khi bạn làm đúng, hoặc đọc một cái gì đó một vài lần trước khi bạn hiểu nó, hoặc làm nháp bài văn một vài lần trước khi có thể nộp

Đừng e ngại khi đặt câu hỏi Đừng e sợ khi yêu cầu giúp đỡ Tôi làm việc đó hằng ngày Yêu cầu giúp

đỡ không phải là biểu hiện của yếu đuối, đó là dấu hiệu của sức mạnh Nó cho thấy bạn có can đảm để thừa nhận khi bạn không biết điều gì đó, và để học thêm những điều mới Vì vậy, bạn nên tìm một người lớn mà bạn tin tưởng - cha mẹ, ông bà hoặc giáo viên; một huấn luyện viên hoặc cố vấn viên - và yêu cầu họ giúp đỡ để bạn đạt được mục tiêu của mình

Và ngay cả khi bạn đang gặp khó khăn, ngay cả khi những người khác đã không thể giúp được bạn - bạn không được đầu hàng Bởi vì khi bạn bỏ cuộc cho bạn, bạn đã đầu hàng cho chính đất nước của bạn Câu chuyện của nước Mỹ không phải là chuyện về những người thấy khó thì bỏ Đó là câu chuyện của những người tiếp tục làm việc cần mẫn và yêu đất nước này đến nỗi không không thể làm việc dưới khả năng của họ

Đó là câu chuyện của những học sinh từng ngồi đây cách đây 250 năm và tiếp tục phát động cuộc cách mạng xây dựng nên đất nước này Đó là những học sinh từng ngồi đây 75 năm trước và vượt qua cuộc khủng hoảng lớn để rồi dành chiến thắng trong cuộc chiến tranh thế giới, đấu tranh cho quyền bình đẳng

và đưa con người lên mặt trăng Đó là những học sinh từng ngồi đây cách đây 20 năm và sau này sáng lập ra Google, Twitter, Facebook và thay đổi cách chúng ta liên lạc với mọi người

Hôm nay tôi muốn hỏi các em, các em sẽ có thể đóng góp điều gì? Các em sẽ phát minh ra những gì? Một vị tổng thống trong 20 năm, 50 năm hay 100 năm nữa khi quay lại đây sẽ nói như thế nào về những đóng góp của các em cho đất nước này?

Gia đình của bạn, giáo viên của bạn, và tôi đang làm tất cả mọi thứ để có thể chắc chắn rằng bạn có một nền tảng giáo dục bạn cần để trả lời những câu hỏi này.Tôi đang làm việc tích cực để có thể chỉnh đốn

sửa sang lớp học của bạn và giúp bạn có được những cuốn sách, thiết bị và máy tính cần thiết Nhưng bạn phải hoàn thành phần việc của các bạn Tôi muốn các bạn thật nghiêm túc trong năm học này Tôi chờ đợi các bạn nỗ lực cao nhất vào mọi thứ bạn làm.Tôi đặt rất nhiều kỳ vọng trong từng cá nhân bạn Đừng để tôi thất vọng Đừng để cha mẹ, đất nước hay bản thân các em thất vọng Hãy làm chúng tôi tự hào về các em Tôi biết các em có thể làm được điều đó

Barack Obama

Bản tiếng Anh xem tại: http://www.whitehouse.gov/MediaResources/PreparedSchoolRemarks/

Bức thư thứ ba: Thư Barack Obama gửi con gái trước ngày nhậm chức

Malia và Sasha yêu quý,

Cha biết cả hai con đã rất vui vẻ trong hai năm qua với những chuyến vận động tranh cử, các buổi dã ngoại, các cuộc diễu hành và các hội chợ bang, ăn tất cả những món ăn vặt mà đáng nhẽ cha và mẹ các con không nên để các con ăn Nhưng cha cũng biết rằng mọi việc không phải lúc nào cũng dễ dàng với các con và mẹ, và dù hai con đã rất thích khi có một chú cún mới, thì điều đó cũng chưa thể bù đắp được thời gian mà gia đình chúng ta phải xa nhau

Cha biết trong hai năm qua cha đã bỏ lỡ những gì, và hôm nay cha muốn nói cho hai con biết thêm một chút

về lý do tại sao cha lại quyết định đưa cả gia đình vào chuyến đi này

Khi cha còn trẻ, cha đã nghĩ cuộc sống xét cho cùng là

về bản thân mình, về việc mình sẽ đi trong thế giới này ra sao, trở nên thành đạt và có được những gì mình muốn Nhưng rồi hai con đã đến với cuộc sống của cha với tất cả sự tò mò, tinh quái và những nụ cười luôn làm cha ấm lòng và toả sáng cuộc sống của cha mỗi ngày

Và bỗng nhiên, tất cả những kế hoạch to tát cha đặt ra cho bản thân dường như chẳng còn gì quan trọng Cha nhanh chóng nhận ra rằng niềm vui lớn nhất của cuộc đời cha chính là niềm vui cha nhìn thấy trong cuộc đời các con Và cha nhận ra rằng cuộc sống

riêng của cha sẽ chẳng có ý nghĩa gì mấy nếu cha không thể đảm bảo rằng các con sẽ có được mọi cơ hội để hạnh phúc và thành công trong cuộc sống của các con Tóm lại, các con gái của cha, đó chính là

lý do tại sao cha tranh cử Tổng thống: vì những gì cha muốn cho các con và cho mọi trẻ em ở đất nước này

“Những điều cha muốn cho các con, là

được lớn lên trong một thế giới không có

giới hạn đối với những ước mơ và không

có thành công nào nằm ngoài tầm với, và

trở thành những người phụ nữ giàu lòng

trắc ẩn và tận tuỵ, góp phần xây dựng thế

giới này.”

(Những điều cha muốn cho các con – và

cho mọi trẻ em, Tổng thống Mỹ tân cử

Barack Obama, Đăng ngày 14/1/2009 trên

tạp chí Parade, trích TuanVietNam)

)

Cuộc sống sẽ chẳng có ý nghĩa gì mấy nếu không thể đảm bảo rằng mỗi người sẽ có được mọi cơ hội để hạnh phúc và thành công trong cuộc sống.

Cha muốn tất cả trẻ em đều được học ở những ngôi trường tương xứng với tiềm năng của chúng, những ngôi trường sẽ thử thách chúng, truyền cảm hứng cho chúng,

và khiến chúng luôn tò mò về thế giới quanh mình Cha muốn chúng có cơ hội học đại học, kể cả khi cha mẹ chúng không giàu có Và cha muốn chúng tìm được việc làm tốt, những công việc lương cao và có đầy đủ phúc lợi y tế, những công việc mà chúng vẫn có thời gian chơi với con cái và nghỉ hưu một cách đầy tự trọng

Cha muốn chúng ta đẩy xa ranh giới của sự khám phá để các con có thể nhìn thấy những công nghệ và phát minh mới, những thứ sẽ cải thiện cuộc sống của chúng ta và làm cho hành tinh này sạch sẽ và an toàn hơn Và cha cũng muốn chúng ta đảy xa những ranh giới trong mỗi con người để vượt ra khỏi sự chia rẽ về sắc tộc và vùng miền, giới tính và tôn giáo vốn khiến chúng

ta không thể nhìn thấy những gì tốt nhất ở mỗi con người

Đôi khi chúng ta cũng phải đưa những thanh niên của mình ra chiến trận và những tình huống hiểm nghèo khác để bảo vệ đất nước chúng ta, nhưng khi làm vậy, cha muốn chắc chắn rằng điều đó chỉ vì những lý do tốt, rằng chúng ra đã cố gắng hết sức để hoà giải những khác biệt với các quốc gia khác một cách hoà bình, và rằng chúng ta làm mọi việc có thể để giữ cho các quân nhân của chúng ta an toàn

Và cha muốn mỗi trẻ em đều hiểu rằng những người Mỹ can đảm đó không tự dưng chiến đấu vì những phúc lành đó mà không có lý do, rằng là công dân của đất nước này vừa có quyền lợi to lớn mà cũng có những trách nhiệm nặng nề

Đó chính là bài học mà bà ngoại đã dạy cha khi cha bằng tuổi các con Bà đã đọc cho cha nghe những dòng trong Tuyên ngôn độc lập và kể cho cha nghe chuyện về những con người đã đấu tranh cho sự bình đẳng, vì họ tin rằng những lời viết ra trong văn bản đó cách đây hai thế kỷ hẳn phải có ý nghĩa gì

đó

Bà đã giúp cha hiểu rằng nước Mỹ vĩ đại không phải vì nước Mỹ hoàn hảo, mà vì nước Mỹ luôn cố gắng hoàn thiện mình Và những công việc còn dang dở để hoàn thiện sự đoàn kết của chúng ta chính là trách nhiệm của mỗi người Đó là trách nhiệm mà chúng ta truyền lại cho con cháu, để mỗi thế hệ mới

có thể nhìn thấy rõ hơn nước Mỹ mà chúng ta biết mình phải xây dựng nên

Cha hy vọng cả hai con sẽ đảm nhận công việc đó, tìm ra điều đúng từ những điều sai trái các con nhìn thấy và làm việc để đem đến cho người khác những cơ hội mà các con đã có Không phải chỉ bởi vì các con có nghĩa vụ phải trả ơn đất nước đã cho gia đình ta quá nhiều thứ, mặc dù đúng là các con có nghĩa

vụ đó Mà còn bởi vì các con có nghĩa vụ đối với bản thân mình Bởi vì chỉ khi các con dấn bước đến điều gì đó lớn hơn bản thân, các con sẽ nhận ra tiềm năng đích thực của mình

Đó là những điều cha muốn cho các con, được lớn lên trong một thế giới không có giới hạn đối với những ước mơ và không có thành công nào nằm ngoài tầm với, và trở thành những người phụ nữ giàu lòng trắc ẩn và tận tuỵ, góp phần xây dựng thế giới này Và cha muốn mọi trẻ em đều có cơ hội học

hành, mơ ước, lớn lên và thành đạt giống như các con Đó chính là lý do tại sao cha đưa cả gia đình mình vào cuộc phiêu lưu lớn này

Cha rất tự hào về hai con Cha yêu các con hơn các con biết rất nhiều Và mỗi ngày, cha đều biết ơn sự kiên nhẫn, bình tĩnh, thái độ và cả sự hài hước của các con khi chúng ta cùng nhau chuẩn bị cho cuộc sống mới trong Nhà Trắng

Yêu các con,

Cha!

Bức thƣ thứ tƣ: Thƣ của một thầy giáo nhân dịp năm học mới

1.Một chữ là thầy, nửa chữ cũng là thầy Đó là

lý lẽ của đạo đức tưởng chừng như hiển nhiên Vậy mà một lần, có trò đã thực sự bối rối hỏi tôi: Thưa thầy, dạy người một chữ cũng là thầy thì đúng rồi, nhưng nửa chữ thì sao lại là thầy được ạ? Vì nửa chữ thì vô nghĩa hoàn toàn ạ! Chợt giật mình vì những điều tưởng chừng là "hiển nhiên" hoá ra lại không hẳn là hiển nhiên Hoá ra câu nói ấy trong nghĩa đen chỉ đúng với văn tự cổ, chữ tượng hình, ghi ý Hai (hoặc nhiều) bộ phận ghép lại thành chữ, thành từ Xé đôi chữ ra vẫn còn chữ, còn nghĩa Như chữ minh (sáng) nếu cắt thành hai nửa chữ thì sẽ có chữ nhật (Mặt Trời) và nguyệt (Mặt Trăng)

2 Nhiều trường hợp tương tự như vậy Một chữ bẻ đôi không biết, thành ngữ này chỉ hiện tượng mù chữ Cũng một lần có em học sinh ngơ ngác rất hồn nhiên: Thưa thầy, kể cả người thông minh, học cao, thì một chữ bẻ đôi cũng không biết thì đâu có gì lạ Để nguyên chữ thì mới biết chứ Hoá ra thế Chữ nhất (một) trong cổ tự bẻ đôi thành chữ nhị (hai) Còn chữ nhất trong quốc ngữ bẻ đôi sẽ thành chữ gì đây?

3 Có lần một học sinh bé bảo tôi, thưa thầy cá không ăn muối cá ươn, chưa chắc thế đâu thầy ạ! Cá không ăn muối nhưng cho vào tủ lạnh thì đâu có ươn ạ!

4 Một lần tôi giảng câu lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân Kiềng ba chân là kiềng vững nhất Một bé học sinh thắc mắc, thưa thầy em chưa thấy kiềng ba chân ạ Một học sinh khác, lớn hơn, "thông tin" thêm, thưa thầy kiềng ba chân chỉ vững trên một mặt phẳng tương đối hoặc trên nền bếp đất có lồi lõm Còn trên một mặt phẳng gần như tuyệt đối của mặt đá thì kiềng bốn chân vững hơn thầy ạ Bếp củi mới dùng kiềng ba chân, còn bếp ga dùng kiềng bốn chân

5 Sách là ấn phẩm dùng để học, đọc, tham khảo Vở dùng để ghi chép Ngày nay, các em học sinh cấp 1 làm bài tập ngay trên trang sách, chép luôn vào sách Do vậy, khái niệm sách, vở cũng cần phải được

hiểu mới

Thế đấy, thời gian đi qua và cuộc sống nhiều đổi thay Sự bảo thủ của từ ngữ đôi khi chỉ là lưu lại ký ức và không còn chính xác với nghĩa đương đại nữa Học hỏi là vô cùng Tiếp cận cái mới là một kỹ năng sống tích cực Nhất là từ thập niên cuối của thế kỷ 20, công nghệ thông tin mà thành quả cụ thể là chiếc máy tính cá nhân nối mạng đã làm nên những đổi thay vô cùng to lớn trong tiến trình lịch sử nhân loại

Buổi sáng thầy mua nắm xôi phải gói trong tấm lá dong, thầy biết là mùa đã sang cuối thu, sen đã thực

sự tàn úa Thầy không thể gói kiến thức của mình trong tấm lá sen héo khô của mùa hạ đã qua Cho nên thầy đã cố, và thầy đã theo kịp Nhưng, có nhiều lúc vẫn bối rối trước các em

Nhân danh sự bao dung của chữ "LỄ" truyền thống, nhân danh sự phát triển biện chứng, các em hãy cùng thầy, cùng những người khác xây đắp, sử dụng kiến thức cho một xã hội hạnh phúc! Đó cũng là một tặng phẩm quý giá của các em gửi đến thầy nhân ngày 20-11

Cảm ơn các em!

“HỌC ĐỂ BIẾT, HỌC ĐỂ LÀM VIỆC, HỌC ĐỂ CHUNG SỐNG VỚI NHAU, HỌC ĐỂ LÀM NGƯỜI”

Con tôi sẽ học tất cả những điều này, rằng không phải tất cả mọi người đều công bằng, tất cả mọi người đều chân thật Nhưng xin thầy hãy dạy cho cháu biết cứ mỗi kẻ vô lại ta gặp trên đường phố thì ở đâu đó sẽ có một người chính trực, cứ mỗi một chính trị gia ích kỷ, ta sẽ gặp một nhà lãnh đạo tận tâm

Xin hãy dạy cho cháu biết cách chấp nhận thất bại và cách tận hưởng niềm vui chiến thắng Xin hãy dạy cho cháu tránh xa sự đố kị Xin hãy dạy cho cháu biết được bí quyết của niềm vui chiến thắng thầm lặng Dạy cho cháu biết được rằng những kẻ hay bắt nạt người khác nhất lại là những kẻ dễ đánh bại nhất

Ở trường xin thầy hãy dạy cho cháu biết chấp nhận thi trượt còn vinh dự hơn gian lận trong khi thi Xin giúp cháu có niềm tin vào ý kiến riêng của bản thân, dù tất cả mọi người đều cho rằng ý kiến đó hoàn toàn sai lầm

Xin hãy dạy cho cháu biết cách đối xử dịu dàng đối với những người hoà nhã và cứng rắn đối với những kẻ thô bạo Xin tạo cho cháu sức mạnh để không chạy theo đám đông khi tất cả mọi người đều chỉ biết chạy theo thời thế

Xin dạy cho cháu biết phải lắng nghe tất cả mọi người nhưng cũng cần phải sàng lọc những gì nghe được qua một tấm lưới chân lý để cháu chỉ đón nhận những gì tốt đẹp

Xin hãy dạy cho cháu biết cách mỉm cười khi buồn bã Xin hãy dạy cho cháu biết rằng không có sự xấu hổ trong những giọt nước mắt Xin hãy dạy cho cháu biết chế giễu những kẻ yếm thế và cẩn thận trước sự ngọt ngào đầy cạm bẫy

Xin hãy dạy cho cháu biết rằng có thể bán cơ bắp và trí tuệ cho người ra giá cao nhất, nhưng không bao giờ cho phép ai ra giá mua trái tim và tâm hồn mình

Xin hãy dạy cho cháu ngoảnh tai làm ngơ trước một đám đông gào thét và đứng thẳng người bảo vệ những gì cháu cho là đúng Xin hãy đối xử dịu dàng với cháu nhưng đừng vuốt

ve nuông chiều cháu bởi vì chỉ có sự thử thách của lửa mới tôi luyện được những thanh sắt cứng rắn

Xin hãy cho cháu biết rằng cháu phải luôn có niềm tin tuyệt đối vào bản thân bởi vì

khi đó cháu sẽ có niềm tin tuyệt đối vào nhân loại

(Trích một bức thư người cha gửi cho thầy giáo nơi con mình theo học)

3 Trích “Cẩm nang và chiến lược dành cho học tập 2010”

Sự thực sẽ được tìm thấy bởi thời gian

Annaeus Lucius Seneca

Sắp xếp thời gian

Phát triển kỹ năng sắp xếp thời gian đòi hỏi những nỗ lực lớn

Chiến lược về cách sử dụng thời gian:

Tự tạo cho bạn các khoảng thời gian học

Liệu mỗi lần học khoảng 50 phút có được không? Thường thì học trong bao lâu bạn cảm thấy không cần nghỉ? Một vài người thì thích nhiều giờ nghỉ giải lao vì nhiều lý do khác

nhau Bài hoặc tài liệu khó đôi khi cần nhiều khoảng thời gian giải lao

Có tổng kết và cập nhật sau mỗi tuần

Việc gì quan trọng hơn thì làm trước, việc nào kém quan trọng thì làm sau

Khi học, nên tạo thói quen giải quyết các mục khó trước

Học ở những nơi mà bạn ít bị phân tán

để có được sự tập trung cao độ

Có “thời gian chết”?

Bạn có thể đi dạo, hoặc đi xe đạp trong đôi lát…

Xem qua các tài liệu và bài đọc trước giờ học

Xem qua các tài liệu ngay sau giờ học

Nếu trong 24 tiếng mà bạn không xem qua thì bạn dễ quên bài nhất

Sắp xếp thời gian cho các ngày quan trọng y thi… )

Những vật dụng hữu ích:

To-Do list- Danh sách những việc cần làm:

Ghi ra giấy những điều bạn cần làm, rồi quyết định việc nào sẽ làm bây giờ, việc nào để sau, hay nhờ ai làm, hoặc hoãn việc nào sau một thời gian dài

Một quyển lịch sắp xếp công việc theo tuần/ tháng:

Đánh dấu các buổi hẹn, đi học, họp trong một cuốn sổ tay chia ô thời gian hoặc bảng biểu Nếu bạn là người thiên về sử dụng giác quan (nếu nhìn sẽ khiến bạn học vào đầu nhanh hơn), bạn có thể sơ đồ hóa thời gian biểu

Điều đầu tiên, sáng dậy, đó là xem hôm nay phải làm những gì

Còn trước khi đi ngủ thì xem mình đã chuẩn bị sẵn sàng cho ngày mai chưa

Lịch ghi kế hoạch lâu dài

Sử dụng một bảng cho mỗi tháng để bạn có thể lên kế hoạch trước

Những lịch ghi kế hoạch lâu dài như thế này sẽ nhắc nhở để bạn sử dụng tốt quỹ thời gian của mình

Ý thức tự giác

Có thể nói “ý thức tự giác” là một hình thức rèn luyện bản thân có chọn lọc, tạo nên những thói quen mới trong cách nghĩ, cách hành động và diễn thuyết nhằm mục đích nâng cao bản thân và hướng đến thành công

Rèn luyện “Ý thức tự giác” cũng là một nhiệm vụ được định hướng và chọn lọc Nó là kết quả của những nỗ lực hết mình, chứ không phải là của sự dễ dãi

Mỗi ngày, hãy lên kế hoạch thực hiện một nhiệm vụ nhỏ với thời gian định trước

Lên kế hoạch cho ngày làm việc hoặc học tập của bạn

Khi bạn chuẩn bị bắt đầu ngày làm việc của mình, hoặc chuẩn bị làm việc, hãy dành ra vài phút để ghi ra giấy những công việc mà bạn cần phải hòan thành trong ngày hôm ấy

Lên danh sách những thứ cần ưu tiên

Bắt đầu làm công việc quan trọng nhất trước

Hãy cố thử duy trì như thế trong một vài ngày, để thấy thói quen giúp ích cho bạn như thế nào

Thói quen được hình thành theo thời gian Còn việc mất bao lâu là tùy thuộc vào bạn và thói quen của bạn

Phân tích: Khi bạn hình dung rõ đựơc những cái mà bạn muốn đạt trong ngày, thì khả năng hoàn

thành những công việc đó của bạn sẽ rất cao Viết hoặc phác thảo ra một ngày làm việc sẽ giúp bạn rất nhiều; Đánh dấu những ngày mà bạn đã thực hiện kế hoạch thành công Nếu bạn phá vỡ quá trình, hãy bắt đầu lại!!

Sự ngã lòng

Đừng nản chí, đừng để thử thách làm bạn chùn bước

Nếu bạn thất bại, hãy nhớ rằng đó là chuyện bình thường

Nghỉ ngơi một chút và rồi lại đối đầu với những thử thách đó

Làm thể nào để đối phó với Stress?

Việc đầu tiên là bạn phải biết nhận ra các dấu hiệu của stress:

Các dấu hiệu của stress bao gồm những bất bình thường về thể chất, thần kinh và quan hệ xã hội

Cụ thể là sự kiệt sức, tự dưng thèm ăn hoặc bỏ ăn, đau đầu, khóc, mất ngủ hoặc là ngủ quên Ngoài ra, tìm đến rượu, thuốc, hoặc những biểu hiện khó chịu khác cũng là những dấu hiệu của stress Stress còn đi kèm với cảm giác bất an, giận dữ, hoặc sợ hãi

Nếu bạn cảm thấy stress đang ảnh hưởng đến việc học của mình, hãy tìm nơi tư vấn uy tín Đối phó với stress là khả năng giữ cân bằng khi xảy ra những tình huống, sự kiện đòi hỏi quá

sức

Quan sát

Hãy xem xung quanh bạn có điều gì mà bạn

có thể thay đổi để xoay chuyển tình hình khó

Việc nào thật sự quan trọng thì làm trước, và

gạt những việc linh tinh sang một bên

Thử thay đối cách bạn thường phản ứng

nhưng hãy thay đổi từ từ, và có chọn lọc, từng bước một Tập trung giải quyết một khó khăn nào đó và thử thay đổi cách bạn phản ứng trước khó khăn đó

Không được trốn tránh

bằng rượu hay thuốc Hai thứ này sẽ chẳng

giúp được gì bạn mà sẽ làm cho tình trạng

trí của bạn