Lựa chọn trật tự từ trong câu- luyện tập

Trật tự từ trong cõu cú thể Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hiện t ợng, hoạt động, đặc điểm..  Sắp xếp theo thứ tự tr ớc sau của hoạt động... Ng ời ngợm anh Bọ Ngựa này cũng

chµo mõng quý thÇy c« gi¸o

Tíi dù giê m«n Ng÷ v¨n

–Lớp

Thứ ba, ngày 09 / 04 / 2013

Sinh gi¶ng em bµi t«i c¸c nghe cho häc.

- T«i gi¶ng bµi cho c¸c em häc sinh nghe .

=> Trong một câu có thể có nhiều cách sắp xếp trật tự từ, mỗi cách đem lại hiệu quả diễn đạt riêng Người nói (người viết) cần biết lựa chọn trật tự từ thích hợp với yêu cầu giao tiếp.

- Các em học sinh nghe tôi giảng bài.

- Giảng bài cho các em học sinh nghe, tôi.

KHỞI ĐỘNG

Trật tự từ trong cõu cú thể

Thể hiện thứ tự

nhất định của

sự vật, hiện

t ợng, hoạt

động, đặc

điểm.

Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện t ợng.

Liên kết câu với những câu khác trong văn bản.

Đảm bảo sự hài hoà về ngữ âm của lời

nói.

Tiết 119: Tiếng Việt

1 Bài tập 1:

2 Bài tập 2:

Thảo luận nhóm

1 Bài tập 1 : - Nhóm 1 - ý a

- Nhóm 2 - ý b

2 Bài tập 2: - Nhóm 3.

Trật tự các từ và cụm từ in đậm thể hiện mối quan hệ giữa những hoạt động và trạng thái mà chúng biểu thị nh thế nào?

1 Bài tập 1:

a Mỗi việc đ ợc kể là một khâu trong

công tác vận động quần chúng, khâu

này nối tiếp khâu kia: Đầu tiên là giải

thích cho quần chúng hiểu, sau đó

tuyên truyền cho quần chúng h ởng

ứng, rồi tổ chức cho quần chúng làm,

lãnh đạo làm cho đúng, kết quả là làm

cho tinh thần yêu n ớc của quần

chúng đ ợc thực hành vào công việc

yêu n ớc, công việc kháng chiến

 Sắp xếp theo thứ tự tr ớc sau của hoạt động.

b Việc chính, việc diễn ra hàng ngày của bà mẹ là bán bóng đèn, còn bán vàng h ơng chỉ là việc phụ hoặc việc làm thêm trong những phiên chợ chính

 Sắp xếp theo thứ bậc quan

trọng của sự việc

2 Bµi tËp 2:

- Các cụm từ in đậm được lặp lại ngay ở đầu câu có tác dụng liên kết câu ấy với những câu trước đó chặt hơn

3.Bài tập 3: Phân tích hiệu quả diễn đạt của trật tự từ trong các câu d ới đây ?

Lác đác bên sông, chợ mấy nhà

(Bà huyện Thanh Quan Qua Đèo Ngang )– “ ”

a-“ Lom khom d ới núi, tiều vài chú,

Nhớ n ớc đau lòng,

Th ơng nhà mỏi miệng,

con quốc quốc,

cái gia gia.“

CN VN

b-“ Rất

đẹp

hình anh lúc nắng chiều “

(Tố Hữu Lên Tây Bắc )– “ ”

=> Việc đảo trật tự này nhằm mục đớch nhấn mạnh hỡnh ảnh và tõm trạng nờu ở cỏc từ được đảo lờn đầu cõu thơ.

“ Rất đẹp hình anh lúc nắng

chiều“

Lác đác bên sông, chợ mấy nhà

“ Lom khom d ới núi, tiều vài chú,

Nhớ n ớc đau lòng,

Th ơng nhà mỏi miệng,

con quốc quốc, cái gia gia“

CN VN

So sánh hai cách sắp xếp trật tự từ sau, cho nhận xét:

D ới núi, vài chú tiều lom khom.

lác đác

Bên sông, mấy nhà chợ

VN

nhớ n ớc đau lòng

Con quốc quốc

th ơng nhà mỏi miệng

Cái gia gia

VN CN

rất đẹp hình anh

Lúc nắng chiều,

VN CN

TN

4.Bài tập 4: Các câu (a) và (b) sau đây có gì khác nhau? Chọn câu thích hợp điền vào chỗ trống trong đoạn văn bên d ới.

a, Tôi thấy một anh Bọ Ngựa trịnh trọng tiến vào

“Bỗng mấy chú Châu Chấu Ma đang nhảy nhót khoe tài quanh các nàng Cào Cào, vội né giạt về một bên Rồi trong cửa hàng chợt im tiếng ồn ào Ng ời ngợm anh Bọ Ngựa này cũng bình th ờng thôi, nh ng ch a hiểu sao anh làm ra lối quan dạng đến thế, anh đi cứ chân nhấc từng b ớc cao ngang đầu gối kiểu b ớc chân ngỗng, cách thức rất ta đây kẻ giờ và hách dịch”

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu l u ký)

b, Tôi thấy trịnh trọng tiến vào một anh Bọ Ngựa

Xác định các thành phần câu:

a, Tôi thấy một anh Bọ Ngựa trịnh trọng tiến vào

b, Tôi thấy trịnh trọng tiến vào một anh Bọ Ngựa

CN VN

- Câu (a): cụm C-V “một anh Bọ Ngựa trịnh trọng tiến vào” có CN đứng tr ớc, VN đứng sau, diễn đạt một thông tin bình th ờng

- Câu (b): cụm C-V này đã đảo VN lên tr ớc CN nhằm nhấn mạnh sự “làm bộ làm tịch” của nhân vật Bọ Ngựa

- Cõu a: Miờu tả hoạt động của nhõn vật

- Cõu b: Nhấn mạnh sự ngạo nghễ vụ lối của nhõn vật

“Bỗng mấy chú Châu Chấu Ma đang nhảy nhót khoe tài quanh các nàng Cào Cào, vội né giạt về một bên Rồi trong cửa hàng chợt im tiếng

ồn ào Ng ời ngợm anh Bọ Ngựa này cũng bình th ờng thôi, nh ng ch a hiểu sao anh làm ra lối quan dạng đến thế, anh đi cứ chân nhấc từng b ớc cao ngang đầu gối kiểu b ớc chân ngỗng,cách thức rất ta đây kẻ giờ và hách dịch”

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu l u ký)

Tôi thấy trịnh trọng tiến vào một anh Bọ Ngựa

Dựa vào văn cảnh, lựa chọn câu (b) điền vào chỗ trống là thích hợp:

D ới đây là đoạn kết bài Cây tre Việt Nam của Thép “ ”

Mới (Ngữ Văn 6, Tập 2) Hãy liệt kê các khả năng sắp xếp trật tự từ trong bộ phận câu in đậm Đối chiếu với dàn ý của bài văn và cho biết vì sao tác giả lựa chọn trật tự từ nh ở đây.

“Cây tre Việt Nam! Cây tre xanh, nhũn nhặn, ngay thẳng, thuỷ chung, can đảm. Cây tre mang những đức tính của ng ời hiền là t ợng tr ng cao quý của dân tộc Việt Nam ”

5 Bài tập 5:

Cách sắp xếp của tác giả là hợp lý vì đúc kết đ ợc những phẩm chất đáng quý của cây tre theo trình tự quan sát và miêu tả trong bài văn

- xanh: màu sắc, đặc điểm về hình thức dễ nhìn thấy

- nhũn nhặn: tính khiêm tốn phải có thời gian tìm hiểu mới biết đ ợc

- ngay thẳng: phẩm chất tốt đẹp cũng phải có thời gian tìm hiểu mới biết đ ợc

- thuỷ chung, can đảm: phẩm chất tốt đẹp phải qua thử thách mới biết đ ợc

6 Bài tập 6:

Viết một đoạn văn ngắn về một trong những đề tài sau:

a Lợi ích của đi bộ đối với sức khoẻ

b Lợi ích của đi bộ đối với việc mở rộng hiểu biết thực tế

Giải thích cách sắp xếp trật tự từ ở một câu trong đoạn văn đã viết

- Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hiện t ợng, hoạt

động, đặc điểm (nh thứ bậc quan trọng của sự vật, thứ

tự tr ớc sau của hoạt động, trình tự quan sát của ng ời nói)

- Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện t ợng

- Liên kết câu với những câu khác trong văn bản

- Đảm bảo sự hài hoà về ngữ âm

Kết luận : Lựa chọn trật tự từ trong câu

Củng cố- dặn dò:

- Học nội dung bài, xem lại các bài tập

- Hoàn thiện các bài trong vở bài tập

- Chuẩn bị: “Luyện tập đưa các yếu tố tự sự và

miêu tả vào bài văn nghị luận”.