Tiết 123. Tổng kết phần Văn

Chuẩn: 1.Kiến thức: Củng cố, hệ thống hoá và khắc sâu kiến thức cơ bản, giả trị tư tưởng, nghệ thuật của các văn bản thơ đã học ở lớp 8.. - Một số khái niệm liên quan đến đọc - hiểu văn

Tiết 123:

Ngày soạn: 7/4/2013

Ngày giảng: 10/4/2013

TỔNG KẾT PHẦN VĂN A.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

I Chuẩn:

1.Kiến thức: Củng cố, hệ thống hoá và khắc sâu kiến thức cơ bản, giả trị tư tưởng, nghệ thuật của các văn bản thơ đã học ở lớp 8

- Một số khái niệm liên quan đến đọc - hiểu văn bản như chủ đề, đề tài, nội dung yêu nước, cảm hứng nhân văn

- Hệ thống văn bản đã học, nội dung cơ bản và đặc trưng thể loại thơ ở từng văn bản

- Sự đổi mới thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến 1945 trên các phương diện thể loại, đề tài, chủ đề, ngôn ngữ

- Sơ giản về thể loại thơ Đường luật, thơ mới

2 Kỹ năng: Khái quát, hệ thống hoá, so sánh, đối chiếu các tư liệu để nhận xét về các tác phẩm văn học trên một số phương diện cụ thể

- Cảm thụ, phân tích những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu của một số tác phẩm thơ hiện đại đã học

3 Thái độ: Giáo dục HS có ý thức học bài nghiêm túc

II Nâng cao, mở rộng: So sánh, nhận xét về cảm hứng yêu nước, cảm hứng nhân

đạo trong các văn bản đã học.

B CHUẨN BỊ:

* Thầy: Bảng hệ thống, soạn bài, máy chiếu

* Trò: Soạn bài, lập bảng ôn tập ở nhà theo hướng dẫn, học thuộc và chép lại những câu thơ hay mà em thích vào sổ tay văn học

C PHƯƠNG PHÁP & KTDH: Thực hành, động não, thảo luận.

D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

* Ổn định: (1')

* Kiểm tra bài cũ: (3') GV kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS

* Triển khai bài mới:

* Đặt vấn đề: (1') GV nêu yêu cầu của tiết tổng kết.

Hoạt động 1: (30') Hướng dẫn lập bảng thống kê.

I Bảng thống kê:

Văn bản-

Tác giả

Thể loại Nghệ thuật Nội dung chủ yếu

Vào nhà

ngục Quảng

Đông cảm

tác (Phan

Thất ngôn bát cú Đường luật

Giọng điệu hào hùng, khoáng đạt,

có sức lôi cuốn mạnh mẽ

Khí phách kiên cường, bất khuất và phong thái ung dung, đường hoàng vượt lên trên cảnh tù ngục của nhà chí

Bội Châu

(1867-1940)

sĩ yêu nước và cách mạng

Đập đá ở

Côn Lôn

(Phan Châu

Trinh

(1872-1926)

Thất ngôn bát cú Đường luật

Bút pháp lãng mạn, giọng điệu hào hùng, tràn đầy khí thế

Hình tượng đẹp ngang tàng, lẫm liệt của người tù yêu nước, cách mạng trên đảo Côn Lôn

Muốn làm

thằng Cuội

(Tản Đà

(1889-1939)

Thất ngôn bát cú Đường luật

Hồn thơ lãng mạn, siêu thoát pha chút ngông

Tâm sự của một con người bất hoà sâu sắc với thức tại tầm thường, muốn thoát li bằng mộng tưởng lên trăng

để bầu bạn với chị Hằng Hai chữ

nước nhà (Á

Nam Trần

Tuấn Khải

1895- 1983

Song thất lục bát

Mượn tích xưa để nói chuyện hiện tại, giọng điệu trữ tình, thống thiết

Mượn câu chuyện lịch sử có sức gợi cảm lớn để bộc lộ cảm xúc và khích lệ lòng yêu nước, ý chí cứu nước của đồng bào

Nhớ rừng

(Thế Lữ

1907-1989)

Thơ mới (8 chữ)

Bút pháp lãng mạn rất truyền cảm, thể hiện sự đổi mới câu thơ, vần điệu, nhịp điệu; phép tương phản, đối lập; nghệ thuật tạo hình đặc sắc

Mượn lời con hổ bị nhốt trong vườn bách thú để diễn

tả sâu sắc nỗi chán ghét thực tại tầm thường, tù túng và khao khát tự do mãnh liệt của nhà thơ, khơi gợi lòng yêu nước thầm kín của người dân mất nước thuở ấy

Ông đồ (Vũ

Đình Liên

1913 - 1996)

Thơ mới (ngũ ngôn)

Hình ảnh thơ nhiều sức gợi cảm; bình

dị, cô đọng, hàm súc; sử dụng phép đối lập tương phản;

câu hỏi tu từ, tả cảnh ngụ tình

Tình cảnh đáng thương của ông đồ, qua đó toát lên niềm cảm thương chân thành trước một lớp người đang tàn tạ và nỗi nhớ tiếc cảnh

cũ, người xưa

Quê hương

(Tế Hanh

1921)

Thơ mới (8 chữ)

Lời thơ bình dị, hình ảnh thơ mộc mạc, tinh tế, giàu ý nghiữa biểu trưng

Tình quê hương trong sáng, thân thiết đưwcj thể hiện qua bức tranh tươi sáng, sinh động về một làng quê miền biển, trong đó nổi bật lên hình ảnh khoẻ khoắn, đầy sức sống của người dân chài

và sinh hoạt của làng chài Khi co tu hú Lục bát Giọng thơ tha thiết Tình yêu cuộc sống và khát

(Tố Hữu

1920 - 2002)

sôi nổi, trí tưởng tượng phong phú, dồi dào

vọng tự do của người chiến

sĩ cách mạng trẻ tuổi trong nhà tù

Tức cảnh

Pác Bó (Hồ

Chí Minh

1890 - 1969)

Thất ngôn

tứ tuyệt Đường luật

Giọng thơ hóm hỉnh, vui; sử dụng

từ láy miêu tả

Tinh thần lạc quan, phong thái ưng dung cuat Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó Với Người làm cách mạng và sống hoà hợp với thiên nhiên

là một niềm vui lớn

Ngắm trăng

(Hồ Chí

Minh 1890 -

1969)

Thất ngôn

tứ tuyệt chữ Hán

Sử dụng phép nhân hoá, điệp từ, câu hỏi

tu từ, đối xứng và đối lập

Tình yêu thiên nhiên, yêu trăng đến say mê và phong thái ung dung nghệ sĩ của Bác Hồ trong cảnh từ ngục cực khổ, tối tăm

Đi đường

(Hồ Chí

Minh 1890 -

1969)

Thất ngôn

tứ tuyệt chữ Hán (dịch lục bát)

Sử dụng điệp từ;

tình đa nghĩa của hình ảnh, câu thơ, bài thơ

Ý nghĩa tượng trưng và triết

lí sâu sắc: Từ việc đi đường núi gợi ra chân lí đường đời: vượt qua gian lao chồng chất

sẽ tới thắng lợi vẻ vang

Hoạt động 2: (5') Phân biệt về hình thức nghệ thuật.

II.Phân biệt về hình thức nghệ thuật.

Thơ cũ (Bài 15,16) Thơ mới (Bài 18,19)

- Thơ cổ điển: hạn định số câu, số

tiếng, niêm luật chặt chẽ, gò bó:

đường luật, song thất lục bát, lục bát

- Cảm xúc cũ, tư duy cũ: cái tôi cá

nhân chưa được đề cao và chưa được

biệu hiện trực tiếp

- Thơ hiện đại: Thể thơ tự do, đổi mới vần điệu, nhịp điệu, lời thơ tự nhiên, bình dị, giảm tính công thức ước lệ

- Vẫn sử dụng các thể thơ truyền thống những đổi mới cảm xúc và tư duy thơ

- Cảm xúc mới, tư duy mới: đề cao cái tôi cá nhân trực tiếp, phóng khoáng, tự do

E TỔNG KẾT - RÚT KINH NGHIỆM: (5')

* Củngcố phần KT - KN: GV khái quát lại nội dung ôn tập.

* Hướng dẫn tự học và chuẩn bị bài mới:

- Chép lại những câu thơ, đoạn thơ yêu thích vào sổ tay văn học

- Tìm những đặc điểm chung và riêng về hình thức nghệ thuật của các bài thơ: Tức cảnh Pác Bó, Ngắm trăng, Đi đường

- Chuẩn bị bài: Ôn tập phần Tiếng Việt học kì II

+ Đọc và trả lời những câu hỏi SGK

+ Làm các bài tập

* Đánh giá chung về buổi học:

………

* Rút kinh nghiệm:

………

………