Môn học trang bị cho sinh viên kiến thức tổng quan và các khái niệm trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu bằng phần mềm Microsoft Office Access. Người học có thể nắm được quy trình tổng thể xây dựng một cơ sở dữ liệu quy mô vừa và nhỏ cũng như những công đoạn cơ bản trong quy trình đó. Từ đó, người học có thể quản trị và khai thác cơ sở dữ liệu một cách khoa học và hiệu quả
Trang 1ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC: Thiết kế và quản trị cơ sở dữ liệu
Đại học Quốc gia Hà nội
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Khoa Thông tin – Thư viện Bộ môn: Tin học ứng dụng
1 Thông tin về giảng viên
1.1 Giảng viên 1:
Họ và tên: Phạm Tiến Toàn
Chức danh, học hàm, học vị: Cử nhân, Giảng viên
Địa điểm làm việc: Bộ môn Tin học ứng dụng, Khoa Thông tin – Thư
viện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Địa chỉ liên hệ: Văn phòng Khoa Thông tin – Thư viện, Tầng 4, Nhà
A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh xuân, Hà Nội Điện thoại: 0912 728 762
Email: toanussh@yahoo.com
Các hướng nghiên cứu chính: Cơ sở dữ liệu, Tra cứu tin trong hoạt động TT-TV, Phần mềm quản lý hoạt động thông tin - thư viện, Thư viện điện tử
1.2 Giảng viên 2:
Họ và tên: Nghiêm Xuân Huy
Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên, Thạc sỹ
Địa điểm làm việc: Phòng Đào tạo Trường Đại học Khoa học Xã hội và
Nhân văn Địa chỉ liên hệ: Phòng Đào tạo, Phòng 604, Nhà E, 336 Nguyễn
Trãi, Thanh xuân, Hà Nội Điện thoại: 04.5575892
Email: nghiemhuy@gmail.com
Các hướng nghiên cứu chính: Kiến thức thông tin; Dịch vụ thông tin tham khảo; Phân tích và thiết kế hệ thống; Ứng dụng CNTT trong hoạt động thông tin – thư viện;
1.3 Giảng viên 3:
Họ và tên: Vũ Thị Hồng Vân
Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên, Thạc sỹ
Địa điểm làm việc: Bộ môn Tin học ứng dụng, Khoa Thông tin – Thư
viện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Địa chỉ liên hệ: Văn phòng Khoa Thông tin – Thư viện, Tầng 4, Nhà
A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh xuân, Hà Nội Điện thoại: 0985549234
Email:
Các hướng nghiên cứu chính: Công nghệ thông tin
2 Thông tin chung về môn học
Trang 2Tên môn học: Thiết kế và quản trị cơ sở dữ liệu
Mã môn học:
Số tín chỉ: 02 tín chỉ
Môn học: Tự chọn
Đối tƣợng học: Môn học được giảng dạy cho sinh viên năm thứ 3, 4 Các môn học tiên quyết:
Các môn học kế tiếp: không có
Yêu cầu về trang thiết bị:
- Phòng học giảng lý thuyết và thảo luận nhóm
- Máy chiếu projecter, máy tính, bảng, phấn
Giờ tín chỉ đối với các họat động:
- Lý thuyết: 10
- Làm bài tập trên lớp: 03
- Thảo luận: 01
- Thực hành, thực tập: 14
- Tự học: 02
Địa chỉ Khoa/Bộ môn phụ trách môn học:
Văn phòng Khoa Thông tin – Thư viện
Tầng 4, Nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh xuân, Hà Nội
Điện thoại: 04-8583903
3 Mục tiêu của môn học
Môn học “Thiết kế và Quản trị Cơ sở dữ liệu” trang bị cho sinh viên:
Về kiến thức:
Nắm được các khái niệm cơ bản trong việc tạo lập và xây dựng cơ sở dữ liệu
Hiểu được các thành phần cơ bản của cơ sở dữ liệu, các công đoạn cơ bản trong quá trình tạo lập cơ sở dữ liệu
Biết cách quản trị cơ sở dữ liệu vừa và nhỏ
Biết cách khai thác cơ sở dữ liệu Access
Về kỹ năng:
Thao tác thành thạo trong việc sử dụng phần mềm Microsoft Office Access
Có thể tạo lập và quản trị cơ sở dữ liệu ở quy mô vừa và nhỏ
Có khả năng đánh giá và thẩm định những thành phần cơ bản của một
cơ sở dữ liệu quy mô vừa và nhỏ, được xây dựng bằng phần mềm Microsoft Office Access
Có khả năng tham gia xây dựng các dự án liên quan đến cơ sở dữ liệu
Về thái độ, chuyên cần:
Nghiêm túc và tích cực tham gia các hoạt động học tập: nghe giảng làm bài tập, thực hành
Hứng thú và yêu thích trong việc tạo lập cơ sở dữ liệu vừa và nhỏ
Trang 3Trung thực trong học tập và trong kiểm tra đánh giá
Mục tiêu chi tiết cho từng nội dung của môn học:
Mục tiêu
Chương 1:
Giới thiệu về
MS-ACCESS
- Trình bày những kiến thức cơ bản tổng quan về cơ sở
dữ liệu
- Trình bày những hiểu biết cơ bản về Access
- Hiểu được vai trò
và ứng dụng của Access trong thực
tế
- Nêu được các mục tiêu của việc
sử dụng phần mềm
MS Access
- Nắm được các nội dung về môi trường làm việc với
Access
- Phân tích được vai trò của Access trong thực tế
- Nhận định được những yêu cầu thích hợp với Access
- Hiểu bản chất của môi trường làm việc
- Đánh giá khả năng giải quyết vấn đề của Access đối với mỗi yêu cầu cụ thể
Chương 2:
Xây dựng Cơ
sở dữ liệu
- Trình bày các khái niệm cơ bản
- Hiểu được các thành phần cơ bản của bảng dữ liệu
- Hiểu được các thuộc tính trong bảng dữ liệu
- Nắm được các mối quan hệ giữa các bảng
- Biết cách nhập cơ
sở dữ liệu
- Hiểu bản chất các mối quan hệ, các thuộc tính cũng như tính toàn vẹn dữ liệu
- Nắm vững tạo lập và xây dựng
cơ sở dữ liệu
- Đánh giá được các thành phần
cơ bản cũng như cấu trúc và mối quan hệ trong cơ
sở dữ liệu
- Đưa ra được giải pháp cơ bản của một cơ sở dữ liệu giải quyết vấn đề trong thực
tế
Trang 4Chương 3:
Truy vấn Cơ
sở dữ liệu
- Nắm được cách thức tạo lập các truy vấn
- Ý nghĩa của các truy vấn trong việc khai thác cơ sở dữ liệu
- Sử dụng truy vấn trong việc khai thác cơ sở
dữ liệu
- Áp dụng truy vấn một cách linh hoạt để giải quyết các yêu cầu khác nhau của cơ sở dữ liệu
- Từ những dự án
cụ thể, phân tích
ưu và nhược điểm của các truy vấn hiện có,
đề xuất các truy vấn thích hợp
Chương 4:
Thiết kế giao
diện
- Nắm được các khái niệm về Form
- Ý nghĩa và cách thao tác Form Wizard, Form Design View
- Thao thác kỹ thuật Subform
- Thiết kế Form cho cơ sở dữ liệu bằng 2 kỹ năng Wizard và Form
Design View
- Nhận định và thiết kế các kiểu form thích hợp cho một loại cơ
sở dữ liệu
Chương 5:
Thiết kế báo
cáo
- Trình bày được các khái niệm
- Ý nghĩa và cách thao tác Report Wizard và Report Design View
- Nắm được kỹ thuật Sub-form và Tham số cho Report
- Thiết kế Report cho Cơ sở dữ liệu bằng các kỹ thuật đã được học
- Sử dụng Sub-form và thiết lập tham số cho các Report
- Nhận dạng các loại Report thích hợp cho từng cơ
sở dữ liệu
- Phân tích ưu và nhược về mặt trình bày và tham
số của một Report cụ thể
4 Tóm tắt nội dung môn học
Môn học trang bị cho sinh viên kiến thức tổng quan và các khái niệm trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu bằng phần mềm Microsoft Office Access Người học có thể nắm được quy trình tổng thể xây dựng một cơ sở dữ liệu quy mô vừa và nhỏ cũng như những công đoạn cơ bản trong quy trình đó Từ đó, người học có thể quản trị và khai thác cơ sở dữ liệu một cách khoa học và hiệu quả
Trang 55 Nội dung chi tiết môn học
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ DỮ LIỆU VÀ VỀ ACCESS
1.1 Tổng quan về cơ sở dữ liệu
1.2 Giới thiệu Access
1.1.1 Access làm được gì và ứng dụng của nó trong thực tế 1.1.2 Access qua các phiên bản
1.3 Các thao tác cơ bản trong Access
1.4 Môi trường làm việc
CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU
2.1 Các khái niệm cơ bản
2.2 Tạo cấu trúc bảng dữ liệu
2.3 Thiết lập thuộc tính lookup
2.4 Thiết lập quan hệ và các thuộc tính toàn vẹn dữ liệu
2.5 Nhập dữ liệu cho cơ sở dữ liệu
2.5.1 Cách nhập 2.5.2 Một số thao tác xử lý dữ liệu trên bảng
2.6 Quy trình xây dựng cơ sở dữ liệu
CHƯƠNG3: TRUY VẤN CƠ SỞ DỮ LIỆU
3.1 Select Query
3.2 Total Query
3.3 Crosstab Query
3.4 Delete Query
3.5 Update Query
3.6 Make table Query
CHƯƠNG 4: THIẾT KẾ GIAO DIỆN
4.1 Các khái niệm về Form
4.2 Sử dụng Form Wizard
4.3 Sử dụng Form Design View
4.3.1 Thiết kế form nhập dữ liệu đơn giản 4.3.2 Tinh chỉnh cấu trúc form
4.4 Kỹ thuật Subform
CHƯƠNG 5: THIẾT KẾ BÁO CÁO
5.1 Các khái niệm về Report
5.2 Sử dụng Report Wizard
5.3 Sử dụng Report Design View
5.4 Kỹ thuật Sub-Report
5.5 Tham số cho Report
6 Học liệu
Trang 66.1 Tài liệu đọc bắt buộc
1 Bài giảng môn học của giảng viên / Phạm Tiến Toàn
2 Giáo trình Microsoft Access 2000 / Nguyễn Sơn Hải (2005).-H.- 207tr
3 Microsoft Access 2000 cho mọi người / Tổng hợp và biên dịch:
VN-Guide - H : Thống kê, 1999 - 562tr ; 21cm
6.2 Tài liệu đọc thêm
4 Cẩm nang sử dụng Access 2000 / Đặng Minh Hoàng - H : Thống kê,
2000 - 254tr : bảng ; 21cm
5 Microsoft Office Access Help
6 Microsoft Office Access Online: http://support.microsoft.com
7 Quản trị cơ sở dữ liệu / Biên dịch: Trần Đức Quang - H : Xây dựng,
2002 - 374tr : hình vẽ ; 24cm
8 Tự học nhanh Access for Windows bằng hình ảnh / Grace Joely Beatty, David Gardner, David Sauer ; Trần Thế Tiến dịch - Tp Hồ Chí Minh : Nxb Trẻ, 1997 - 274tr ; 21cm
7 Hình thức tổ chức dạy học
7 1 Lịch trình chung
Nội dung
Lên lớp Thực
hành
Tự học Tổng
Lý thuyết Bài tập
Thảo luận
Nội dung 1, tuần 1: Giới thiệu về CSDL,
Nội dung 2, tuần 2: Các khái niệm cơ bản và
Nội dung 3, tuần 3: Các thuộc tính, thiết lập
quan hệ và thuộc tính toàn vẹn dữ liệu Truy
vấn cơ sở dữ liệu
Nội dung 4, tuần 4: Tạo cấu trúc bảng, thuộc
tính và thiết lập các mối quan hệ toàn vẹn dữ
liệu
Nội dung 5, tuần 5: Tạo lập cơ sở dữ liệu
Nội dung 6, tuần 6: Quy trình xây dựng Cơ
Nội dung 7, tuần 7: Kiểm tra giữa kỳ và làm
Nội dung 8, tuần 8: Tổng quan truy vấn
Truy vấn Select và truy vấn Total Truy vấn
Delete; Truy vấn Crosstab; Truy vấn
MakeTable và truy vấn Update
Trang 7khai thác một cơ sở dữ liệu được xây dựng
Nội dung 10, tuần 10: Sử dụng các truy vấn
để khai thác một cơ sở dữ liệu được xây
Nội dung 11, tuần 11: Các khái niệm về
Nội dung 12, tuần 12: Sử dụng Form
Wizard, Form Design View và kỹ thuật
Subform
Nội dung 13, tuần 13: Sử dụng Report
Wizard, Report Design View và kỹ thuật
Subreport Tham số Report
Nội dung 14, tuần 14: Tạo lập CSDL hoàn
Nội dung 15, tuần 15: Ôn tập và giải đáp
7.2 Lịch trình tổ chức dạy học cụ thể
Nội dung 1, tuần 1: Giới thiệu về CSDL, Access
Hình
thức tổ
chức dạy
học
Thời gian, địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết 2 giờ Giới thiệu tổng quan về
CSDL Giới thiệu về Hệ quản trị cơ sở dữ liệu nói chung
Giới thiệu Access Môi trường làm việc
Đọc chương
1 của bài giảng
Cài đặt và làm quen với Access (tại nhà)
Nội dung 2, tuần 2: Các khái niệm cơ bản và cấu trúc bảng dữ liệu
Hình
thức tổ
chức dạy
học
Thời gian, địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết 2 giờ CSDL Access
Bảng dữ liệu Trường dữ liệu Bản ghi
Đọc mục 1,
2 chương 2 của bài giảng
Trang 8Trường khoá Liên kết các bảng dữ liệu
Xây dựng cấu trúc bảng
Nội dung 3, tuần 3: Các thuộc tính, thiết lập quan hệ và thuộc tính toàn vẹn dữ liệu Truy vấn cơ sở dữ liệu
Hình
thức tổ
chức dạy
học
Thời gian, địa
điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết 2 giờ Cách thức thiết lập
thuộc tính Lookup cho các bảng bằng cách sử dụng tính năng Lookup Wizard
Quy trình thiết lập mối quan hệ và các thuộc tính toàn vẹn dữ liệu
Đọc mục 3,
4, 6 chương
2, phần đầu chương 3 của bài giảng
Nội dung 4, tuần 4: Tạo cấu trúc bảng, thuộc tính và thiết lập các mối quan hệ toàn vẹn dữ liệu
Hình
thức tổ
chức dạy
học
Thời gian, địa
điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị Ghi chú
Thực
hành
2 giờ Tạo bảng dữ liệu
Nhập dữ liệu trực tiếp vào bảng
Xử lý dữ liệu cơ bản trên bảng
Đọc mục 4,
5 chương 2 của bài giảng
Nắm vững các thao tác
cơ bản để
có thể xử
lý tốt dữ liệu trong Nội dung tiếp theo
Nội dung 5, tuần 5: Tạo lập cơ sở dữ liệu Nhập dữ liệu và xử lý dữ liệu trong bảng
Hình
thức tổ
Thời gian, địa
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị Ghi chú
Trang 9chức dạy
học
điểm Thực
hành
2 giờ Tạo lập bảng cùng các
mối quan hệ Xoá bản ghi Sắp xếp dữ liệu
Xử lý dữ liệu
Lọc dữ liệu
Đọc lại tổng thể các mục
đã học trong
chương 2
Thực hành trước
Nội dung 6, tuần 6: Quy trình xây dựng Cơ sở dữ liệu và làm bài tập
Hình
thức tổ
chức dạy
học
Thời gian, địa
điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Ghi chú
Bài tập 1 giờ Tiến hành xây dựng cơ
sở dữ liệu theo một số yêu cầu cơ bản mà giảng viên đề ra
Quản trị và khai thác cơ
sở dữ liệu đó theo yêu cầu đặt ra
Đọc mục 6, chương 2
Ôn lại nội dung chính chương 1 và chương 2
Thực
hành
1 giờ Thực hành xây dựng cơ
sở dữ liệu cơ bản theo đúng quy trình
Quản lý và khai thác cơ
sở dữ liệu đó
Nội dung 7, tuần 7: Kiểm tra giữa kỳ và làm bài tập Chuẩn bị truy vấn CSDL
Hình
thức tổ
chức dạy
học
Thời gian, địa
điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Ghi chú
Bài tập 1 giờ Làm bài kiểm tra trên
cơ sở một dự án mà giảng viên đưa ra
Đọc và ôn
kỹ nội dung
đã học đặc biệt là mục
6 chương 2
Tự học,
tự nghiên
1 giờ Đọc tài liệu chuẩn bị
cho nội dung Truy vấn
Đọc chương
3
Trang 10cứu kế tiếp trên cơ sở kiến
thức đã học Tự tìm hiểu ý nghĩa và thao tác
cụ thể của việc truy vấn
và khai thác cơ sở dữ liệu
Nội dung 8, tuần 8: Tổng quan truy vấn Truy vấn Select và truy vấn Total Truy vấn Delete; Truy vấn Crosstab; Truy vấn MakeTable và truy vấn Update
Hình
thức tổ
chức dạy
học
Thời gian, địa
điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết 1 giờ Ý nghĩa truy vấn
Các truy vấn cụ thể:
Select, Total, Delete, Crosstab, Maketable, Update
Xem lại nội dung đã học Đọc kỹ chương 3
Tự học,
tự nghiên
cứu
1 giờ Đọc tài liệu về ý nghĩa
truy vấn Thao tác cơ bản và mục đích của việc thiết lập các truy vấn đó
Đọc kỹ chương 3
Nội dung 9, tuần 9: Sử dụng các truy vấn để khai thác một cơ sở dữ liệu đƣợc xây dựng
Hình
thức tổ
chức dạy
học
Thời gian, địa
điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Ghi chú
Thực
hành
2 giờ Xây dựng cơ sở dữ liệu
cơ bản theo yêu cầu của giáo viên (cũng có thể theo hướng sáng tạo của sinh viên)
Sử dụng các truy vấn đã học để giải quyết các bài toán đặt ra
Xem lại nội dung tuần
(Chương 3)
Trang 11Nội dung 10, tuần 10: Sử dụng các truy vấn để khai thác một cơ sở dữ liệu đƣợc xây dựng
Hình
thức tổ
chức dạy
học
Thời gian, địa
điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Ghi chú
Thực
hành
2 giờ Xây dựng cơ sở dữ liệu
cơ bản theo hướng sáng tạo của sinh viên
Sử dụng các truy vấn đã học để giải quyết các bài toán đặt ra
Xem lại nội dung tuần
(Chương 3)
Nội dung 11, tuần 11: Các khái niệm về form Các khái niệm về Report
Hình
thức tổ
chức dạy
học
Thời gian, địa
điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Ghi chú
Lý thuyết 2 giờ Khái niệm về Form,
Report
Ý nghĩa Tham số Cách thức sử dụng
Đọc toàn bộ
2 chương 4,
5 Đặc biệt chú trọng mục 1 của mỗi chương
Nội dung 12, tuần 12: Sử dụng Form Wizard, Form Design View và kỹ thuật Subform
Hình
thức tổ
chức dạy
học
Thời gian, địa
điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Ghi chú
Thực
hành
2 giờ Form Wizard
Form Design View
Kỹ thuật Subform
Đọc mục 2,
3, 4 chương
4
Nội dung 13, tuần 13: Sử dụng Report Wizard, Report Design View và kỹ thuật Subreport Tham số Report
Hình
thức tổ
Thời gian, địa
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị Ghi chú