1.Chọn loại phần tử khuếch đại trong máy thu : Trong máy thu thường dùng hai loại đèn chủ yếu: bán dẫn (tranzixto) hoặc đèn điện tử khống chế tĩnh điện hoặc kết hợp cả hai loại này.Trong phần chọn phương án chúng ta chỉ chọn loại đèn chủ yếu dùng trong máy thu còn ở các tầng cụ thể sẽ được xét ở phần sau. Dùng bán dẫn có nhiều ưu điểm so với đèn điện tử: Hiệu suất cao hơn Điện áp yêu cầu rất thấp. Công suất nguồn cung cấp yêu cầu Ýt, kích thước và trọng lượng nhỏ. Đèn bán dẫn có nhược điểm là độ ổn định kém, các tham sè thay đổi theo nhiệt độ. Tuy nhiên nhược điểm này có thể khắc phục bằng nhiều biện pháp khác nhau. Vì vậy ta chọn đèn bán dẫn cho việc thiết kế. 2. Chọn loại sơ đồ cho máy thu : Căn cứ vào yêu cầu về độ nhạy,độ chọn loc,dải thông tần số để chọn sơ đồ máy thu(tách sóng thẳng hay khuếch đại thẳng,khuếch đại có hồi tiếp dương,đổi tần một lần hoặc hai lần...) Máy thu tách sóng thẳng có độ chọn lọc tần số lân cận kém, độ nhậy kém và độ méo lớn mặc dù có kết cấu đơn giản là không có các đường thu kÝ sinh nên ta không chọn.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘIKHOA ĐIỆN TỬ – VIỄN THÔNG
THIẾT KẾ MÁY THU ĐỔI TẦN BẮT SÓNG FM
I Chỉ tiêu kỹ thuật của máy thu theo tiêu chuẩn cấp 1 củaNga
Tiêu chuẩn cấp 1 của Nga cho máy thu đổi tần bắt sóng FM:
Trang 20,7mV/m đối với anten từ 0,7mV/m đối với anten từ
10àV đối với anten ngoài
• Độ chọn dốc của đặc tuyến cộng hưởng trong khoảng 6-26dB là : 0,2dB/kHz
• Chọn lọc tần số ảnh : 22dB
• Dải thụng tần của băng súng cực ngắn :120-180 kHz
• Dải thụng tần Hz ( mộo 14dB theo ỏp suất õm thanh ) :
Mỏy để bàn : 80-12000 Máy để bàn : 80-12000
Mỏy lưu động : 150-12000 Máy lu động : 150-12000
• Chống diều biờn kớ sinh:16dB
• Điện ỏp cung cấp một chiều : 9 -> 12 V
II Chọn phương ỏn thiết kế mỏy thu:
1.Chọn loại phần tử khuếch đại trong mỏy thu :
Trong mỏy thu thường dựng hai loại đốn chủ yếu: bỏn dẫn (tranzixto)hoặc đốn điện tử khống chế tĩnh điện hoặc kết hợp cả hai loại này.Trongphần chọn phương ỏn chỳng ta chỉ chọn loại đốn chủ yếu dựng trong mỏythu cũn ở cỏc tầng cụ thể sẽ được xột ở phần sau
Dựng bỏn dẫn cú nhiều ưu điểm so với đốn điện tử:
- Hiệu suất cao hơn
- Điện ỏp yờu cầu rất thấp
- Cụng suất nguồn cung cấp yờu cầu ít, kớch thước và trọng lượngnhỏ
Đốn bỏn dẫn cú nhược điểm là độ ổn định kộm, cỏc tham số thay đổitheo nhiệt độ Tuy nhiờn nhược điểm này cú thể khắc phục bằng nhiều biệnphỏp khỏc nhau Vỡ vậy ta chọn đốn bỏn dẫn cho việc thiết kế
2 Chọn loại sơ đồ cho mỏy thu :
Căn cứ vào yờu cầu về độ nhạy,độ chọn loc,dải thụng tần số để chọn
sơ đồ mỏy thu(tỏch súng thẳng hay khuếch đại thẳng,khuếch đại cú hồi tiếpdương,đổi tần một lần hoặc hai lần )
Mỏy thu tỏch súng thẳng cú độ chọn lọc tần số lõn cận kộm, độ nhậykộm và độ mộo lớn mặc dự cú kết cấu đơn giản là khụng cú cỏc đường thu
kí sinh nờn ta khụng chọn
Mỏy thu khuếch đại thẳng khụng cú đường thu kí sinh Mỏy cú độchọn lọc kộm, nhất là đối với tần số cao, độ nhậy kộm, độ mộo lớn nhất làkhi phải tỏch súng bỡnh phương;
Mỏy thu đổi tần là mỏy thu đạt được những chỉ tiờu cao nhất về độnhậy, độ chọn lọc và vỡ độ khuyếch đại và chọn lọc chủ yếu dựa vào cỏcthành phần tần số trung gian nờn tớnh chất của mỏy thu hầu như khụng thayđổi khi thay đổi tần số thu
Trang 33 Chọn loại nguồn cung cấp cho máy thu:
Căn cứ vào chỉ tiêu kĩ thuật cho trước mà ta có các loại nguồn cấp khác nhau
VD:
Nguồn xoay chiều:110v,220v
Nguồn một chiều:có các loại 3;4,5;6;9;12V
Đối với máy thu cấp 1,nguồn cung cấp một chiều khoảng 9-12v
III.Tính toán sơ bộ và lập sơ đồ khối :
1.Xác định tần số trung gian ftg( hay tần số trung tần ftt):
- Xét về phẩm chất tín hiệu, nếu chọn tần số trung gian lớn thì dảithông tần có thể rộng , độ méo tần số sẽ thấp, tần số trung gian cao hơn tần
số điều chế nhiều thì dễ tách sóng
- Xét về độ chọn lọc tần số lân cận nếu chọn tần số trung gian càngthấp thì càng dễ đạt được độ chọn lọc lân cận cao và dải thông tần hẹp Đốivới máy thu độ chọn lọc tần số lân cận là quan trọng nhất vì nó quyết địnhmức can nhiễu chủ yếu ở đầu ra của máy thu hay nối cách khác là tham giaquyết định độ nhạy của máy thu
- Đối với độ chọn lọc tần số ảnh thì tăng cao tần số trung gian sẽ làmcho độ chọn lọc tần số ảnh cao hơn còn độ khuyếch đậi tần số trung gian thìngược lại
Tóm lại khi chọn tần số trung gian cao thì phẩm chất của tín hiệu ratốt hơn, độ chọn lọc tần số ảnh tốt hơn, nhưng độ chọn lọc tần số lân cận, độkhuyếch đại, chỉ tiêu về hệ số tạp âm , độ ổn định đều kém đi Điều kiệnđảm bảo độ chọn lọc tần số ảnh của ftg :
Tra bảng Sa=22dB (Sa:Độ chọn lọc tần số ảnh) hay Sa=102,2 là độ chọn lọctần số ảnh của băng sóng cực ngắn
dtdR:hệ sè suy giảm tương đương của mạch cộng hưởng
dtdR=1/Qtdmax,chọn Qtdmax=140.
2.Phân phối méo tần số cho các tầng:
Các phần của máy thu đều Ýt nhiều gây ra méo tần số (do tụ nối tầng, tụ
Ce , ghép biến áp, bộ cộng hưởng LC gây ra) Nhưng gây méo tần số nhiềunhất vẫn là phần có tính chọn lọc cao nhất: phần tần số trung gian Vì vậykhi phân phối độ méo tần số, phần tần số trung gian bao giê cũng được ưutiên
Độ méo của tất cả các phần trong máy:
M (dB) = MTR (dB) + MTG (dB) + MTT (dB)
Trang 43 Phân phối chỉ tiêu độ chọn lọc cho các tầng:
•Tính toán yêu cầu về hệ chọn lọc:
Từ chỉ tiêu ta có độ chọn lọc ở độ lệch cộng hưởng là
và độ méo cho phép bằng M thì có thể xác định hệ số hình chữnhật cần thiết của máy thu ở mức :
Mạch cộng hưởng đôi, ghép tới hạn:
n : sè tầng
Qtđ : hệ số phẩm chất tương đương của mỗi mạch cộng hưởng
Đối với phần tần số trung gian thì độ chọn lọc tính ở mức lệch cổng
với n=2 thì thoả mãn điều kiện
Vậy số tầng trung gian là hai tầng với hai mạch cộng hưởng kép
Do dùng phương pháp đổi tần nên sinh ra nhiễu tần số ảnh và nhiễutrung tần (lọt thẳng) Điều này phải được giải quyết ngay ở mạch vào vàtầng khuyếch đại cao tần đầu tiên
Độ chọn lọc đối với tần số lân cận sẽ được giải quyết ở tầng tần sốtrung gian là chủ yếu
4 Tính sơ bộ hệ số khuếch đại tổng cộng của máy :
Trang 5Độ nhạy của mỏy thu là 10àV, cụng suất ra là 150mW thỡ,núi chunganten trong mỏy thu chỉ cú thể đưa ra được một cụng suất khoảng
1,5.10-12W Do đú cần phải cú hệ số khuếch đại tổng cộng cho toàn mỏy là :
Để đảm bảo cho đặc tuyến tỏch súng là đường thẳng, đầu vào của bộtỏch súng cần phải cú cụng suất khoảng 8àW Do đú hệ số khuếch đại củamỏy thu cho đến trước bộ tỏch súng cần phải đạt ít nhất là :
5.Từ tớnh toỏn sơ bộ ta cú sơ đồ khối của mỏy thu đổi tần như sau:
6.Nguyờn lý làm việc của mỏy thu :
Tớn hiệu cao tần từ mỏy phỏt súng truyền tới anten rồi được anten thu lại vàđưa vào mạch thu Tại đõy, tớn hiệu cao tần được cộng hưởng với mạch LC
để chọn lấy tớn hiệu cần thu Sau khi được xử lớ sơ bộ, súng cao tần sẽ đượcchuyển tới mạch đổi tần Và ở đõy, tớn hiệu cao tần sẽ được trộn với tớn hiệungoại sai từ bộ dao động ngoại sai đưa tới để thu được tớn hiệu trung tần.Tần số trung tần thu được là như nhau đối với cỏc tớn hiệu cao tần cú tần sốkhỏc nhau mặc dự khụng thay đổi qui luật điều chế Bộ tạo tớn hiệu ngoại sai
cú tần số thay đổi được và thoả món :
Dao động ngoại sai
Anten
f
fns
Trang 6khối tách sóng Tại đây, tín hiệu âm tần sẽ được tách ra từ tín hiệu trung tần
và tiếp tục được khuếch đại thêm một lần nữa qua khối khuếch đại âm tần vàkhối khuếch đại công suất để đưa ra loa
Phần mạch TĐK có chức năng điều chỉnh độ khuếch đại của tầngkhuếch đại trung tần để tín hiệu được ổn định trong giới hạn cho phép Mạchhoạt động dùa trên nguyên lí hồi tiếp dòng một chiều lấy từ đầu ra của bộtách sóng đưa về đầu vào của mạch khuếch đại trung tần để điều chỉnh độkhuếch đại của mạch
Điện áp cung cấp cho mạch làm việc ổn định khoảng 9V Giá trị này
đủ lớn để cung cấp cho transistor làm việc tốt theo yêu cầu ở các chế độ, trênthực tế đây cũng là giá trị điện áp phù hợp dùa theo các nguồn điện sẵn cónhư điện áp ra của các bộ nắn dòng một chiều, các loại pin thông dụng rấttiện lợi cho việc cấp điện để máy thu hoạt động tốt
6 Phân phối chỉ tiêu cho các tầng :
Dùa vào sơ đồ khối và các thông số kĩ thuật ở trên ta chia ra từng tầng
để xét các chỉ tiêu cụ thể, từ đó chọn điểm làm việc cũng như tính toán cácgiá trị linh kiện cụ thể cho các mạch
• Mạch vào chọn sóng :
Chuyển tín hiệu radio từ anten tới đầu vào của máy thu và chọn lọctần số tín hiệu cộng hưởng
Hệ số truyền đạt theo yêu cầu là -3dB
• Khối khuếch đại cao tần :
Dùng để nâng cao độ nhạy thực tế và độ chọn lọc tần số ảnh cho máythu Hệ số truyền dạt yêu cầu khoảng 25 dB
• Khối đổi tần :
Trộn tín hiệu cao tần với tín hiệu ngoại sai từ khối tạo tín hiệu ngoạisai để tạo tần số trung gian là 6,5MHz ứng với mọi tín hiệu cao tần thu đượcnhờ các mạch cộng hưởng tần số
Hệ số truyền đạt sơ bé : 20dB
Suy giảm ghép biến áp : -6,5dB
• Khối khuếch đại trung tần :
Đảm bảo phần lớn chỉ tiêu độ nhạy, quyết định độ chọn lọc tần số lâncận
Hệ số khuếch đại : Ktt=40dB
Suy giảm ở biến áp trung tần : -6,5dB
• Khối tách sóng :
Lọc tín hiệu âm tần từ tín hiệu trung tần rồi đưa vào khối khuếch đại
âm tần Nó quyết định tần số tín hiệu cần thu Khối này sử dụng diode với hệ
số khuếch đại bị suy giảm là -20dB
Trang 7• Khối khuếch đại âm tần :
Khuếch đại tín hiệu âm tần đủ lớn để giữ nguyên dạng tín hiệu đưa rakhuếch đại công suất, đảm bảo tín hiệu không bị méo
Hệ số khuếch đại âm tần : KAT = 40dB
Suy giảm biến áp : - 0,7dB
• Khối khuếch đại công suất :
Khuếch đại công suất cho tín hiệu đủ lớn đưa ra loa Công suất thuđược phải không quá lớn và chọn mạch khuếch đại sao cho dải tần đầu rakhông bị ảnh hưởng nhiều.Thường dùng mạch khuếch đại đẩy kéo
Hệ số khuếch đại công suất : KCS = 25dB
Suy giảm do biến áp : - 0,7dB
• Hệ số khuếch đại toàn máy là :
K =-3 + 25 +20- 6,5 + 40 - 6,5 - 20 + 40 - 0,7 + 25 - 0,7 = 110dB
IV.Chọn mạch chi tiết cho từng khối :
1.Mạch vào :
• Nhiệm vụ của mạch vào : mạch vào giữ nhiệm vụ chuyển tín hiệu từ
anten đến tầng đầu của máy thu Nó đảm nhiệm một phần nhiệm vụ chọnlọc trong máy thu (chọn lọc tần số ảnh, chọn lọc lọt thẳng)
• Yêu cầu đối với mạch vào chủ yếu là:
Có hệ số truyền đạt lớn
Đảm bảo yêu cầu về chọn lọc với độ chọn lọc tần số ảnh là 22 dB
Độ chọn lọc lân cận là 10 dB
Đảm bảo các chỉ tiêu về dải thông, méo tần số nhỏ
Tần số cộng hưởng Ýt bị biến thiên vì các yếu tố bên ngoài TÇn
sè céng hëng Ýt bÞ biÕn thiªn v× c¸c yÕu tè bªn ngoµi
• Chọn phương án: nếu chọn mạch ghép thì số phần tử điều chỉnh tăng,
độ ghép giữa các mạch cộng hưởng nói chung phụ thuộc vào tần số nênđiều chỉnh khó khăn mạch cộng hưởng ghép thường chỉ dùng cho mạchvào làm việc ở tần số cố định hoặc mạch vào làm việc ở đoạn sóng dài,sóng trung Ở đây ta chọn mạch cộng hưởng đơn Có 3 loại mạch cộnghưởng đơn
-Mạch vào ghép điện dung với anten ngoài về kết cấu thì đơn giản
nhưng hệ số truyền đạt không ổn định và các tham số của anten ảnhhưởng nhiều đến mạch cộng hưởng, do đó nó được dùng khi máy thu chỉthu một đài cố định hoặc trong phạm vi tần số hẹp
-Mạch vào ghép hỗ cảm với anten ngoài do ghép hỗ cảm nên hệ số
truyền đạt giảm
Trang 8-Mạch vào ghép hỗn hợp ( vừa điện dung vừa hỗ cảm )với antenkhắc phục được các nhược điểm trên Vì vậy ta chọn loại này.
• Anten : chọn loại anten đồng chuẩn, cần phải phối hợp trở kháng để đảm
bảo hệ số khuyếch đại hoặc hệ số tạp âm cực tiểu nên cần do đó cần ghépkiểu hỗn hợp với mạch vào
• Chọn phương thức điều chỉnh tần sè
Hệ số trùm băng:
K'B = =
(fB' max, fB' min : giới hạn tần số có nới rộng so với băng tần )
Phạm vi tần số tương đối rộng nên cần có phương thức điều chỉnh tần
số bằng tụ điện có điện dung biến đổi hoặc cuộn dây có điện cảm biến đổi
Tụ điện biến đổi dễ được chế tạo một cách chính xác, đảm bảo hệ số trùmbăng lớn vì phạm vi biến thiên của điện dung (tỉ số Cmax/Cmin) thường khá lớnchọn phương thức điều chỉnh bằng tụ điện biến đổi
• Sơ đồ nguyên lý mạch vào :
Tụ ghép Cgh có tác dụng tránh ảnh hưởng của anten tới phẩm chất củamạch vào Cgh phải có giá trị nhỏ để đối với tín hiệu cao tần thì cảm kháng sẽtiến dần tới 0 Do đó đối với tín hiệu cao tần thì không bị mất mát hay tổnhao trên tụ Cgh
Cuộn Ll và tụ Cl có mục đích nâng cao độ chọn lọc và khử nhiễu lọtthẳng Cuộn Ll và tô Cl tạo thành mạch cộng hưởng nối tiếp Mạch cộnghưởng này chỉ cộng hưởng ở tần số trung tần ftt= 6,5MHz
• Đồng chỉnh giữa mạch vào và mạch dao động ngoại sai:
Trong máy thu thanh đổi tần khi thu tín hiệu bao giê cũng phải có:
fth- f ns = ftg là mét số không đổi Vì vậy khi fth thay đổi thì fns còng phải thayđổi tương ứng để đơn giản việc điều chỉnh ta dùng tụ xoay kép có hai ngăn,mét ngăn dùng cho mạch vào và một ngăn dùng cho mạch dao động Cácphiến động của ngăn tụ xoay cùng nối liền với trục chung Như vậy hai ngăn
tụ xoay của mạch vào và mạch dao động đồng trục Tụ điện C1 của mạch
L Cl
Ll
Cd Co C
Ra K§CT
Lgh Cgh
Trang 9vào đồng trục với tụ điện C của mạch dao động Tụ điện C2 có tác dụngđồng chỉnh ở hai đầu băng sóng giữa mạch vào và mạch dao động
2 Mạch khuếch đại cao tần:
Trong các máy thu bình thường,ít có tầng khuếch đại cao tần.Tuy nhiêntrong các máy thu chất lượng cao có thể lắp thêm một tầng khuếch đại caotần giữa mạch vào và mạch đổi tần
Tác dụng chủ yếu của tầng khuếch đại cao tần là nâng cao độ nhạy thực tế
và độ chọn lọc tần số anhr cho máy thu.Ngoài ra tầng khuếch đại cao tần cònlàm giảm ảnh hưởng giưa mạch vào và mạch ngoại sai.Tầng khuếch đại caotần có thể mắc theo các kiểu EC,CC hoặc BC nhưng vì mạch EC có hệ sốkhuyếch đại lớn hơn cả nên dùng loại mạch này
Hình trên là một mạch KĐCT không cộng hưởng
Lk:cuộn chặn cao tầnđể nâng cao thêm hệ số khuếch đại của tầng ở phíatần số cao
R1,R2:tạo thiên áp cho transistor
3 Mạch đổi tần :
Trong máy thu đổi tần, tác dụng chủ yếu của tầng đổi tần là biến đổitín hiệu cao tần điều biên thành tín hiệu trung tần Việc thay đổi tần số thựchiện được là nhờ đặc tính không đường thẳng của transistor Để thực hiện
Trang 10việc đổi tần, trong máy thu cần phải có bộ dao động ngoại sai và bộ trộn tần.Mạch điện tổ hợp của bộ dao động ngoại sai với bộ trộn tần được gọi làmạch đổi tần Mạch đổi tần có thể phân làm hai loại : mét loại chỉ dùng mộttransistor vừa làm nhiệm vụ tạo dao động vừa làm nhiệm vụ trộn tần Mạchyêu cầu transistor phải có tần số cắt cao và hệ số khuếch đại lớn , nhưng vềkết cấu mạch điện tương đối đơn gián , Ýt linh kiện , do đó dược dùng trongmáy thu thanh thông thường Còn một loại mạch điện dùng hai transistorcao tần riêng biệt, một transistor chuyên tạo dao động , mét transistor chuyênlàm nhiệm vụ trộn tần Mạch điện này tuy phức tạp , nhiều linh kiện nhưng
có dé ổn định cao , hiện tượng trôi tần số nhỏ, do đó thường dùng trong máythu thanh chất lượng cao và nhiều băng sóng
a)Mạch dao động ngoại sai :
Mạch dao động dùng transistor cũng giống mạch tạo dao động dùngđèn điện tử, có thể dùng diện dung(RC) hoặc điện cảm điện dung (LC) đểtạo thành mạch dao động , chỉ khác ở chỗ trở kháng vào của transistor rấtnhá , do đó điện kháng vào của điện cảm hoặc điện dung mắc giữa bazơ vàemitter của transistor rất nhỏ
Trong các máy thu , bé dao động ngoại sai hầu hết đều dùng mạch tạosóng LC Nói chung mạch điện của bộ dao động có thể được mắc theo bakiểu như sau :
+ Mạch dao động ba điểm điện cảm
+ Mạch dao động ba điểm điện dung
Để mạch điện có thể dao động , các điện kháng phải thoả mãn điềukiện về pha như sau : Xce và Xbe luôn cùng dấu còn Xcb phải luôn khác dấuvới hai điện kháng kia
Trang 11lại là tín hiệu hữu Ých với tần số fth cố định hoặc biến thiên trong một phạm
vi nào đó Tín hiệu có tần số monh muốn được tách ra nhờ bộ lọc , tần sốcủa nó được gọi là tần số trung gian ftg Còng giống trong điều biên, để trộntần có thể dùng các phần tử phi tuyến hoặc các phần tử tuyến tính tham sè Trong các máy thu thanh , việc trộn tần đều lợi dụng đoạn phi tuyếncủa đặc tuyến transistor dể tiến hành Giữa emitter và bazơ của mộttransistor có thể coi như là một diode, việc lợi dụng đặc tuyến không đườngthẳng của diode thì chúng ta đã biết, nếu đưa một cách riêng rẽ hoặc đồngthời điện áp tín hiệu và điện áp dao động ngoại sai vào bazơ và emitter củatransistor thì việc trộn tần xảy ra ở một bộ phận nào đó và sẽ xuất hiện cáctín hiệu mới , trong đó tần số bằng tổng hoặc hiệu của hai tần số vào Tần sốcủa bộ tạo dao động ngoại sai fd và tần số tín hiệu bên ngoài ft sai khác nhaumét trung tần Theo nguyên tắc trên thì sự sai pha giữa ft và fd lớn hay nhỏhơn một trung tần đều được Nhưng ở máy thu sóng dài , sóng trung, sóngngắn thường chọn fd >ft, ở máy thu sóng cực ngắn thì chọn fd <ft
- Tần số của mạch dao động là khi L cố định ta có
Dòng điện trung tần qua transistor được khuếch đại lên và được lọctrên mạch cộng hưởng trung tần Dùa vào cách đưa điện áp tín hiệu cao tần
và điện áp ngoại sai vào transistor ta có thể chia mạch trộn tần thành ba loạimạch cơ bản sau :
- Mạch trộn tần điện áp ngoại sai đưa vào bazơ
- Mạch trộn tần điện áp ngoại sai đưa vào emitter
- Mạch trộn tần điện áp ngoại sai đưa vào collector
Mạch trộn tần điện áp ngoại sai đưa vào collector nói chung khôngdùng vì điện áp tín hiệu đưa vào cần lớn hơn so với hai mạch kia Mạch trộntần điện áp ngoại sai đưa vào bazơ có đặc điểm là trở kháng vào lớn, mạch
dễ dao động nhưng bị méo dạng sóng Mạch trộn tần điện áp ngoại sai đưavào emitter có dạng sóng dao động tốt , nhưng vì trở kháng vào emitter thấpnên làn tải của mạch dao động tăng , do đó không dễ dao động bằng trườnghợp mạch có điện áp ngoại sai đưa vào bazơ
Transistor làm nhiệm vụ trộn tần thì đặc tính tần số của nó chủ yếuđược quyết định bởi đặc tính của tiếp giáp P-N giữa bazơ và emitter, ngoài
bộ phận đó ra mạch collector chỉ gây tác dụng khuếch đại trung tần.Transistor dùng trong mạch trộn tần còn được chọn sao cho có tần số cắt caohơn transistor khuếch đại trung tần.Transistor đổi tần yêu cầu tần số cắt lại
