sinh học 12. bài 2.phiên mã - dịch mã

Diễn biến và kết quảDiễn biến: Gồm 2 giai đoạn: 1 +Sao mã: tổng hợp mARN trong nhân tế bào.. QUÁ TRÌNH SINH TỔNG HỢP PRÔTÊIN... • + Cô cheá -- Dưới tác dụng của enzim ARN – pôlimeraza,

XIN CHÀO QUÍ THẦY CÔ CÙNG CÁC EM HỌC SINH

• BÀI 2.

PHIÊN MÃ VÀ

DỊCH MÃ

Diễn biến và kết quả

Diễn biến: Gồm 2 giai đoạn:

1 +Sao mã: tổng hợp mARN trong nhân tế bào.

2+ Giải mã: diễn ra ở tế bào chất.

xảy ra như thế nào trong tế bào?

QUÁ TRÌNH SINH TỔNG HỢP PRÔTÊIN

• Cơ chế tổng hợp prôtêin

• Gồm 2 giai đoạn:

• Giai đoạn 1 : Tổng hợp ARN để

chuyển thông tin di truyền từ gen sang sản phẩm prôtêin (xem phần tổng hợp ARN)

• Giai đoạn 2 : Tổng hợp prôtêin ở

tế bào chất

Sơ đồ mối quan hệ giữa phiên mã và dịch mã

Mêt Arg Ala Lơx Phê

Mạch gốc

• I-PHIÊN MÃ:

• (C ch t ng h p m ARN ơ chế tổng hợp m ARN ế tổng hợp m ARN ổng hợp m ARN ợp m ARN

• = Cơ chế sao mã ) ở SV nhân sơ )

• + Thời gian- Diễn ra trong nhân tế bào, tại các đoạn NST vào kỳ trung gian, lúc NST đang ở dạng tháo xoắn cực đại.Đa số các

ARN đều được tổng hợp trên khuơn ADN,

trừ ARN là bộ gen của một số virut

XEM PHIM QUÁ TRÌNH TỔNG HỢP m ARN

• + Cô cheá Dưới tác dụng của enzim

ARN – pôlimeraza, các liên kết hiđrô trên một đoạn phân tử ADN ứng với 1 hay một số gen lần lượt bị cắt đứt, quá trình lắp ráp các ribônuclêôtit tự do của môi trường nội bào với các nuclêôtit

trên mạch mã gốc của gen

xảy ra

• Kết quả tạo ra các mARN có chiều 5’ – 3’.

• Sau đó 2 mạch gen lại liên

kết với nhau theo NTBS.

• Sự tổng hợp tARN và rARN cũng theo cơ chế trên.

Sơ đồ mối quan hệ giữa phiên mã và dịch mã

Mêt Arg Ala Lơx Phê

Mạch gốc

• Giai đoạn 2 : Tổng hợp prôtêin ở

tế bào chất

Nhắc lại cấu trúc prôtêin

H

CH H

O C

R1

H

O C

R2N

LIÊN KẾT PEPTIT

I CẤU TRÚC CỦA PRÔTÊIN

Một axit amin cấu tạo : NH2 CH COOH

R

Các axit amin liên kết nhau bởi liên kết peptit tạo thành dipeptit, tripeptit,… rồi tạo thành chuỗi polypeptit là cấu trúc bậc 1 của prôtit

H

• Giai đoạn 2 : Tổng hợp prôtêin ở

tế bào chất

Các thành phần tham gia tổng hợp Prôtêin

tARN

ARN ribôxôm

Diễn biến và kết quả

Có 3 giai đoạn:

+ Giai đoạn mở đầu.

+ Giai đoạn kéo dài.

+ Giai đoạn kết thúc.

- Tổng hợp chuỗi polypeptid ở polixom.

Quá trình này có những giai đoạn nào?

-Tổng hợp chuỗi polypeptid ở mỗi Riboxom:

b.Giải mã : gồm 2 bước

• Bước 1: Hoạt hoá axit amin :

- aa tự do + ATP  aa hoạt động

- aa hoạt động + tARN phức hợp aa - tARN

Axit amin + ATP  Axit amin hoạt hóa

tARN

Phức hợp

aa – tARN

Quá trình sinh tổng hợp prôtêin

I I I I I I I AUG GAA XGA AXU AAU AAA GGU XUU UXU UGG UGA I I I I I

Met Glu

Arg Thr Asn

Lys

Leu Ser

Gly

Val Phe Thr Asn Lys

Trình bày diễn biến của giai đoạn mở đầu?

Trình bày diễn biến của giai đoạn kéo dài chuỗi pôlipeptit?

Trp Gly

Met Glu

Arg Thr Asn

Lys

Leu Ser Val Phe Thr Asn Lys

Lys

Leu Ser

Gly

Val Phe Thr Asn Lys

Trp

Gly Glu

Asn Lys

Trp

Gly

Phe Thr

Asn Lys

Gly Glu

Arg ThrAsn

Lys Leu Ser Val

Trình bày diễn biến của giai đoạn kết thúc?

Trong quá trình dịch mã, mARN đồng thời gắn với một nhóm ribôxom gọi là Pôliribôxôm

Bước 2: Tổng hợp chuỗi pôlypeptit

(4 bước)

• 1- Phức hệ aa MĐ – tARN tiến vào Ribôxôm, khớp bổ sung bộ ba đối mã với bộ ba sao mã.

• 2 - Phức hệ aa1 – tARN tiến vào Ribôxôm, khớp

bổ sung bộ ba đối mã với bộ ba sao mã (A-U; G-X)

• 3-Liên kết peptit được thành lập giữa aa MĐ – aa1

• 4- Ribôxôm chuyển dịch 1 bộ ba trên mARN ;

Tại mã thứ 2 :

-Phức hệ aa2 – tARN tiến vào ribôxôm

Liên kết peptit được thành lập giữa aa1 – aa2 -Ribôxôm chuyển dịch 1 bộ ba trên mARN ;

tARN rời khỏi mARN

Quá trình cứ thế tiếp tục …

• Khi đã chuyển dịch hết chiều dài của

mARN thì các ribôxôm đã tổng hợp được các chuỗi polypeptit sau đó các chuỗi này rời khỏi ribôxôm

• + Sự chuyển vị lại xảy ra và quá trình cứ

thế tiếp tục cho đến khi Ribôxôm tiếp xúc với mã kết thúc trên mARN (UAA, UAG,

Sau đó

• -aaMĐ được tách khỏi mạch pôlypeptit nhờ men đặc hiệu

• Chuỗi pôlypeptit tiếp tục hình thành cấu

trúc bậc cao hơn để tạo phân tử protein hoàn chỉnh.

GUG AUX XAU GXU … XAU GAU

Kết luận

• QUÁ TRÌNH TỔNG HỢP

PROTEIN TRONG TẾ BÀO còn được gọi là quá trình giải mã thông tin di truyền vì : thông tin di truyền là trình tự sắp xếp các Nu/ADN

Mêt Arg Ala Lơx Phê

Mạch gốc

2/ Polyribôxôm :

• Khái niệm :Polyribôxôm là hiện tượng

nhiều Ribôxôm (5 Ri – 20 Ri) cùng dịch chuyển trên mARN để tổng hợp nhiều

chuỗi pôlypeptit cùng 1 lúc.

–Hiện tượng này thường có ở tế bào non.

• Ý nghĩa : Polyribôxôm làm tăng năng suất

2/ Polyriboâxoâm :

Sơ đồ mối quan hệ giữa phiên mã và dịch mã

Mêt Arg Ala Lơx Phê

Mạch gốc

QUÝ THẦY CÔ

ĐÃ ĐẾN DỰ

HẸN GẶP LẠI !

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN

Hết bài