đề cương môn học kinh tế môi trường

Đặc điểm môn học  Tên môn học o Tiếng Việt: Kinh tế Tài nguyên & Môi trường o Tiếng Anh: Environmental & Natural Resource Economics  Bộ phận phụ trách Bộ môn Kinh tế Tài nguyên & Môi

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM KHOA KINH TẾ PHÁT TRIỂN

BỘ MÔN KINH TẾ TÀI NGUYÊN & MÔI TRƯỜNG

1A Hoàng Diệu – Phú Nhuận – TP.HCM Tel: (08) 8448222 – Fax: (08) 8477948

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC KINH TẾ TÀI NGUYÊN & MÔI TRƯỜNG

1 Đặc điểm môn học

 Tên môn học

o Tiếng Việt: Kinh tế Tài nguyên & Môi trường

o Tiếng Anh: Environmental & Natural Resource Economics

 Bộ phận phụ trách

Bộ môn Kinh tế Tài nguyên & Môi trường, Khoa Kinh tế Phát triển

 Số tiết: 60 tiết

 Giáo viên phụ trách (năm 2008)

o Trần Võ Hùng Sơn, Trưởng Bộ Bộ môn Kinh tế Tài nguyên và Môi trường, trường Đại học Kinh tế Tp.HCM

sontran@ueh.edu.vn

o Nguyễn Hữu Dũng, Bộ môn Kinh tế Tài nguyên và Môi trường

Khoa Kinh tế Phát triển, trường Đại học Kinh tế Tp.HCM

nguyenhuudungiss@yahoo.com

o Võ Đức Hoàng Vũ, Bộ môn Kinh tế Tài nguyên & Môi trường

hoangvu@ueh.edu.vn

o Phùng Thanh Bình, Bộ môn Kinh tế Tài nguyên và Môi trường

Email: ptbinh@ueh.edu.vn

o Trương Đăng Thụy, Bộ môn Kinh tế Tài nguyên và Môi trường

Trang 2

Email: truong@dangthuy.net

3 Mô tả môn học và điều kiện tiên quyết

Kinh tế môi trường được thiết kế để giúp người học có thể hiểu được các mối liên kết giữa hoạt động kinh tế và môi trường, và ngược lại Môn học sẽ giới thiệu các lý thuyết và công cụ có thể được sử dụng để hiểu và đo lường các mối quan hệ nói trên để có thể giúp đưa ra các quyết định phù hợp nhằm quản lý tốt nhất môi trường và tài nguyên thiên nhiên

Điều kiện tiên quyết: Kinh tế vi mô, Kinh tế công Tuy nhiên, để có thể áp dụng

nghiên cứu thực tế, người học cần được trang bị kiến thức căn bản các môn kinh tế lượng, phân tích lợi ích chi phí

3 Các mục tiêu của môn học

Cuối khóa học, người học được kỳ vọng:

 Hiểu được các mối liên kết giữa các vấn đề khác nhau về môi trường và tài nguyên thiên nhiên và các hoạt động kinh tế ảnh hưởng lên môi trường và tài nguyên thiên nhiên;

 Biết được các vấn đề môi trường và tài nguyên thiên nhiên này có thể được giải quyết như thế nào bằng các công cụ kinh tế phù hợp và cải cách vấn đề quyền sở hữu/thể chế;

 Làm quen với các kỹ thuật đánh giá khác nhau có thể được sử dụng để lượng hóa bằng tiền tác động môi trường của các hoạt động kinh tế/các chương trình/các chính sách;

 Hiểu được phân tích lợi ích chi phí có thể được áp dụng như thế nào trong việc đánh giá giữa các phương án quản lý môi trường/tài nguyên khác nhau;

 Sẽ có thể áp dụng nghiên cứu thực tế các vấn đề môi trường ở Việt Nam

4 Phương pháp giảng dạy

Kết hợp giữa bài giảng, thảo luận nhóm, và bài tập máy tính với thời lượng dự kiến như sau:

- Bài giảng chiếm 70% tổng số giờ

- Làm bài tập nhóm và thuyết trình (7 sinh viên/nhóm) về các vấn đề môi trường ở Việt Nam hoặc các bài nghiên cứu quốc tế với lượng 30% tổng số giờ

5 Tài liệu đọc và tham khảo

 Tài liệu chính (textbook):

Trang 3

- Field, B., and Olewiler, N.D (2005) Environmental

Economics, Second Edition, McGraw-Hill Ryerson Ltd.

 Tài liệu tham khảo (references):

- Field, B.C (2002) Environmental Economics Singapore: McGraw-Hill

- Markandya, A et al (2002) Environmental Economics for Sustainable Growth: A Handbook for Practitioners, EE

- Hussen, A M (2000) Principles of Environmental Economics: Economics, Ecology and Public Policy Routledge Publisher

- Một số tài liệu khác (xem chi tiết ở mục 8)

6 Một số yêu cầu của môn học

Để đạt kết quả học tập tốt chúng tôi yêu cầu sinh viên đọc lướt trước tất cả các tài liệu được đề nghị cho mỗi bài giảng, tham gia đầy đủ trên lớp, tích cực thảo luận, phát biểu, làm bài tập, và tham dự đủ các bài kiểm tra Ngoài số tiết trên lớp, chúng tôi khuyến khích sinh viên dành thêm thì giờ để tìm và đọc các tài liệu liên quan của môn học, đặc biệt là các báo, tạp chí, các báo cáo hiện trạng môi trường, và các trang web chuyên ngành

7 Đánh giá

Thang điểm được thống nhất chung là 0 – 10 Kết quả đánh giá cuối cùng là kết quả phản ánh cả quá trình làm việc và thái độ học tập của mỗi sinh viên

* Thi viết trong 90 phút, KHÔNG sử dụng tài liệu Nội dung bài thi thường gồm 02

phần (1) Kiểm tra sự hiểu biết cơ sở lý thuyết, các khái niệm chủ yếu của môn học, và kiến thức tổng quát về các vấn đề môi trường ở Việt Nam (2) Bài tập kiểm tra khả năng tính toán và phân tích

Ngoài ra, sẽ có điểm thưởng cho những sinh viên tham gia tích cực vào các giờ học trên lớp

8 Nội dung môn học

Giới thiệu đề cương môn học

Bài giảng 1: Kinh tế môi trường là gì?

A Kinh tế môi trường là gì?

B Quan điểm tiếp cận kinh tế về nguyên nhân gây ra các vấn đề môi trường

Trang 4

C Vai trò của các động cơ khuyến khích trong việc giải thích các vấn đề môi trường

D Vai trò của quyền sở hữu

E Khung phân tích lợi ích chi phí

Tài liệu đọc cơ bản:

- Field B and N Olewiler 2002 Environmental Economics, Updated 2nd Canadian Edition, McGraw-Hill Ryerson Limited, Canada Chapter 1

- PowerPoint Bài giảng 1

Tài liệu đọc thêm:

- Scott J Callan and Janet M.Thomas 2004 Environmental Economics and management: Theory, Policy and Applications Chapter 1

Bài giảng 2: Liên kết giữa kinh tế và môi trường

A Sơ đồ về mối quan hệ giữa hệ thống kinh tế và môi trường thiên nhiên

B Phân biệt kinh tế môi trường và kinh tế tài nguyên thiên nhiên

C Mô hình dòng chu chuyển của hoạt động kinh tế

D Mô hình cân bằng vật chất: Phụ thuộc lẫn nhau giữa hoạt động kinh tế và thiên nhiên

E Phát thải, chất lượng môi trường xung quanh và thiệt hại

F Các loại chất gây ô nhiễm

- Tietenberg, T 2004 Environment and Natural Resource Economics 7th edition Chapters 1 & 2

Bài giảng 3: Nguyên nhân suy thoái môi trường

A Hiệu quả kinh tế và thị trường

B Thất bại thị trường

C Thất bại chính sách

D Những gợi ý cho việc kiểm soát suy thoái môi trường

- Field B and N Olewiler 2002 Environmental Economics, Updated 2nd Canadian Edition, McGraw-Hill Ryerson Limited, Canada Chapter 3 & 4

Trang 5

- Panayotou, T 1993 Green Markets: The Economics of

Sustainable Development Chapter 2 & 3

- Turner, Pearce and Bateman Environmental Economics: An Elementary Introduction.1994 Chapters 5, 6, 15 (Box 15.3) & 23

Bài giảng 4: Mức ô nhiễm tối ưu

Xác định mức ô nhiễm tối ưu khi sử dụng công nghệ giảm ô nhiễm

A Mục tiêu của kiểm soát ô nhiễm

B Đường chi phí giảm ô nhiễm biên (MAC)

C Đường chi phí thiệt hại biên (MDC)

D Mức ô nhiễm tối ưu

E Nhân tố ảnh hưởng đến mức ô nhiễm tối ưu

F Ý nghĩa ứng dụng trong kiểm soát ô mhiễm

Xác định mức ô nhiễm tối ưu khi giảm sản lượng là cách duy nhất để giảm ô nhiễm

- Turner, R K, D Pearce, and I Bateman 1994 Environmental Economics: An Elementary Introduction Harvester Wheatsheaf Publisher Chapter 5

Bài giảng 5: Đánh giá các công cụ chính sách môi trường

A Nguyên tắc cơ bản

B Một số tiêu chí đánh giá

A.

Bài giảng 6: Phương pháp phi tập trung: Luật nghĩa vụ pháp lý, Quyền sở

Trang 6

hữu, thuyết phục đạo đức và hàng hóa xanh

A Giới thiệu phương pháp phi tập trung để nội hóa chi phí

B Luật nghĩa vụ pháp lý

C Quyền sở hữu (Định lý Coase)

D Thuyết phục đạo đức

E Hàng hóa xanh

F.

Bài giảng 7: Tiêu chuẩn môi trường

B Tiêu chuẩn môi trường là gì?

C Phân loại tiêu chuẩn môi trường

D Kinh tế học về tiêu chuẩn

E Tác động khuyến khích của tiêu chuẩn

F Kinh tế học về sự cưỡng chế

G Đánh giá ưu nhược điểm

H.

Bài giảng 8: Thuế và trợ cấp

A Phân loại

B Thuế Pigou

Trang 7

C Thuế phát thải

D Trợ cấp môi trường

E Hệ thống ký quỹ – hoàn trả

F.

- Scott J Callan and Janet M.Thomas 2004 Environmental Economics and management: Theory, Policy and Applications Chapter 4 & 5

- http://www.nea.gov.vn/Sukien_Noibat/Nghidinh67/

index.html

Bài giảng 9: Giấy phép phát thải có thể chuyển nhượng

A Nguyên tắc chung

B Chính sách TDP

C Thiết lập thị trường giấp phép phát thải

D Giấy phép phát thải và động cơ khuyến khích

I.

- Scott J Callan and Janet M.Thomas 2004 Environmental Economics and management: Theory, Policy and Applications Chapter 4 & 5

Bài giảng 10: Tại sao phải đánh giá giá trị môi trường và khái niệm tổng giá trị kinh tế

A Tại sao phải đánh giá môi trường

B Thặng dư tiêu dùng: Xem xét từ công thức tổng quát

C Tổng giá trị kinh tế

G.

Trang 8

- J.T Winpeny 1991 Values for the Environment Chapter 1.

- OECD 1995 The Economic Appraisal of Environmental Projects and Policies: A Practical Guide Chapter 1

- David Pearce et al 2002 Economic Valuation with Stated

Preference Techniques Summary Guide

- Markandya, A et al 2002 Environmental Economics for

Sustainable Growth: A Handbook for Practitioners, EE Chapter 9

- Bài giảng 5 & 6 Phân tích lợi ích chi phí

Bài giảng 11: Tổng quan về các phương pháp đánh giá giá trị môi trường

A Tổng quan về các phương pháp đánh giá giá trị môi trường

B Các bước thực hiện một phương pháp đánh giá

- OECD 1995 The Economic Appraisal of Environmental Projects and Policies: A Practical Guide Chapter 3 & 4

- Dixon, John A; Louise Fallon Scura, Richard A Carpenter and Paul B Sherman 1994 Economic Analysis of Environmental Impacts Chapter 1, 3 và 4

Bài giảng 12: Các phương pháp đánh giá dựa vào thị trường

A Các bước đo lường tác động

B Phương pháp chi phí bệnh tật

C Phương pháp thay đổi năng suất

D Phương pháp chi phí cơ hội

E Nhận xét phương pháp

Trang 9

- EEPSEA Research Reports: www.eepsea.org

Bài giảng 13: Phương pháp chi phí du hành

A Mô hình căn bản

B Phương pháp chi phí du hành theo vùng

C Phương pháp chi phí du hành cá nhân

D Nhận xét về phương pháp

E Bảng câu hỏi

- Boardman et al 2002 Cost-Benefit Analysis: Concepts and

Practices Chapter 13

- Campbell 2003 Chapter 12

- Bài giảng 6 Phân tích lợi ích chi phí

Bài giảng 14: Phương pháp đánh gián hưởng thụ

A Mô hình căn bản

B Các bước thực hiện

C Nhận xét về phương pháp

D Bảng câu hỏi

Trang 10

Bài giảng 15: Phương pháp đánh gián ngẫu nhiên

A Giới thiệu

B Các bước thực hiện

C Nhận xét

D Phân tích số liệu

E Thiết kế bảng câu hỏi

F Bài tập trên máy

Bài giảng 16: Giới thiệu kinh tế tài nguyên thiên nhiên

- Hartwick, J and N Olewiler 1998 The Economics of Natural Resource Use, 2nd edition: Chapters 1 & 3

- Tietenberg, T 2004 Environment and Natural Resource Economics 7th edition

- N Olewiler 2004 Lecture Notes EEPSEA

Bài giảng 17: Tài nguyên không tái sinh

- Hartwick, J and N Olewiler 1998 The Economics of Natural Resource Use, 2nd edition: Chapter 8

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	211 KB