môn kinh doanh quốc tế

Hiệp định thương mại Việt – Mỹ ký kết vào ngày 13/7/2000 và chính thức có hiệu lực ngày 11/12/2001 đã mở ra bước đường mới trong quan hệ thương mại hai nước, xóa bỏ phân biệt đối xử về t

Lời nói đầu

Nền kinh tế Việt Nam đang trong quá trình hội nhập với với kinh tế khu vực và thế giới thông qua con đường xuất khẩu để nâng cao tính cạnh tranh và hiệu quả của sự phát triển với phương châm “đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa mối quan hệ kinh tế” Một trong những thị trường có ảnh hưởng lớn đối với sự phát triển kinh tế của thế giới nói chung và nền kinh tế khu vực nói riêng đó là Mỹ Đẩy mạnh các quan hệ về các lĩnh vực, đặc biệt là hoạt động thương mại, sẽ tạo điều kiện thuận lợi để nền kinh tế Việt Nam phát triển hơn Hiệp định thương mại Việt – Mỹ ký kết vào ngày 13/7/2000 và chính thức có hiệu lực ngày 11/12/2001 đã mở ra bước đường mới trong quan hệ thương mại hai nước, xóa bỏ phân biệt đối xử về thuế quan tạo cơ hội cho hàng hóa Việt Nam được xuất khẩu nhiều hơn sang thị trường Mỹ Bên cạnh những cơ hội ấy, hàng hóa Việt Nam sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức về khả năng cạnh tranh, năng suất, chất lượng, khả năng quản lý,…

Muốn vượt qua những trở ngại này, Việt Nam cần phải nghiên cứu thị trường, đánh giá chính xác khả năng thực tế của hàng hóa Việt Nam trước khi thâm nhập thị trường Cần xác định đúng những xu hướng mới để bắt kịp với sự thay đổi của thị trường Để góp phần tìm hiểu vấn đề này, Nhóm chọn đề tài “Hiệp định thương mại Việt – Mỹ và các xu hướng sắp tới”

Đề tài nghiện cứu có liên quan đến lịch sử ngoại giao hai nước, một số hiệp đinh giữa hai nước với trọng tâm là hiệp định thương mại Việt – Mỹ, Cùng với đó đề tài cũng trình bày quan hệ thương mai, đầu tư, xuất nhập khẩu của hai nước từ sau khi thiết lập mối quan

hệ ngoại giao

Trong quá trình thực hiện đề tài, không tránh khỏi sai sót, Nhóm mong thầy và các bạn cùng đóng góp ý kiến để hoàn chỉnh hơn đề tài này

MỤC LỤC

Lời nói đầu 1

I) Tổng quan về quan hệ ngoại giao Việt - Mỹ 4

1) Quan hệ ngoại giao Việt - Mỹ nước từ trước thế kỷ 20 đến trước năm 1991 4 2) Quan hệ ngoại giao Việt – Mỹ từ năm 1991 đến trước năm 2000 4

3) Quan hệ ngoại giao Việt – Mỹ từ năm 1991 đến trước năm 2000 5

II) Hiệp định thương mại Việt - Mỹ 9

1) Giới thiệu đôi nét về Hiệp định thương mại Việt - Mỹ 9

2) Nội dung chủ yếu của hiệp định : 12

a) Thương mại hàng hoá : 12

b) Thương mại dịch vụ : 13

c) Quan hệ đầu tư 14

d) Quyền sở hữu trí tuệ 15

3) Những lợi ích mang lại trong Hiệp định thương mại Việt – Mỹ 15

III) Quan hệ thương mại Việt - Mỹ 17

1) Quan hệ thương mại Việt – Mỹ trước 1975: 17

2) Quan hệ thương mại Việt – Mỹ từ năm 1975 – 1994: 17

3) Quan hệ thương mại Việt – Mỹ từ 1994 đến nay: 18

a) Xuất khẩu Việt Nam sang Hoa Kì: 20

b) Nhập khẩu của Việt Nam từ Hoa Kỳ: 26

IV) Những xu hướng trong quan hệ thương mại Việt – Mỹ 32

1) Từ lúc Việt Nam bình thường quan hệ với Mỹ cho đến nay: 32

2) Các xu hướng phát triển quan hệ thương mại Việt – Mỹ sắp tới: 32

a) Đề ra và thực thi chiến lược thay đổi thuế quan phù hợp với ngành và sản phẩm được bảo hộ 32

b) Xây dựng các nhóm sản phẩm xuất khẩu chủ lực thích ứng với các khu vực thị trường 33

c) Cải cách hệ thống ngân hàng 33

d) Tăng cường quản lý nhà nước để xúc tiến thương mại 33

e) Xác định các loại mặt hàng có lợi thế so sánh, nâng cao khả năng cạnh tranh, xúc tiền thương mại và xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn 34

3) Xu hướng tăng cường xuất khẩu các ngành chủ lực 35

a) Hàng dệt may 35

b) Hàng dày dép 36

c) Hàng thủy sản 37

d) Hàng cà phê 37

e) Hàng chè 38

f) Hàng rau quả 38

Kết luận 40

Tài liệu tham khảo 41

I) Tổng quan về quan hệ ngoại giao Việt - Mỹ

1) Quan hệ ngoại giao Việt - Mỹ nước từ trước thế kỷ 20 đến trước năm

1991 Quan hệ ngoại giao Việt – Mỹ đã bắt đầu xuất hiện từ trước thế kỷ 20, nhưng lúc này quan hệ chủ yếu trên mặt chính trị Sau những biến động về mặt chính trị thì đến cuối thế kỷ

20, mối quan hệ ngoại giao giữa hai nước mới bắt đầu phát triển hơn cho tới ngày nay, và lúc này bên cạnh quan hệ chính trị thì thương mại cũng được quan tâm rất nhiều

Sau hai mươi năm gián đoạn kể từ khi kết thúc chiến tranh năm 1975, Tổng thống Hoa

Kỳ Bill Clinton tuyên bố chính thức bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Việt Nam vào ngày 11 tháng 7 năm 1995 và nâng cấp Văn phòng Liên lạc thành tòa đại sứ đặt tại Hà Nội Việt Nam đặt tòa đại sứ ở Washington D.C, một tòa tổng lãnh sự tại San Francisco (tiểu bang California) và một tại Houston (tiểu bang Texas) Hoa Kỳ có một tòa tổng lãnh sự tại Thành phố Hồ Chí Minh và dự kiến mở thêm một tòa tổng lãnh sự ở Đà Nẵng Lúc này, ngoại giao Hoa Kỳ và Việt Nam đã trở nên gắn kết hơn và đã bình thường hóa chính trị Hai nước đã thường xuyên mở rộng trao đổi chính trị, đối thoại về nhân quyền và an ninh khu vực; ký kết Hiệp định Thương mại song phương vào tháng 7 năm 2000, bắt đầu có hiệu lực

từ tháng 12 năm 2001; tháng 11 năm 2007, Hoa Kỳ chấp thuận Quy chế Quan hệ Thương mại Bình thường Vĩnh viễn (PNTR) cho Việt Nam

2) Quan hệ ngoại giao Việt – Mỹ từ năm 1991 đến trước năm 2000

Năm 1991, tháng 4, Chính quyền của Tổng thống George Bush đề xuất với Chính phủ Việt Nam “lộ trình” từng bước bình thường hóa quan hệ Hai bên nhất trí mở một Văn phòng của Chính phủ Mỹ ở Hà Nội để giải quyết các vấn đề về quân nhân bị mất tích trong chiến tranh (MIA) Tháng 10, Ngoại trưởng James Baker tuyên bố Washington sẵn sàng tiến tới bình thường hóa quan hệ với Hà Nội Tháng 12, Washington dỡ bỏ lệnh cấm việc đi lại

có tổ chức từ Mỹ tới Việt Nam Quốc hội Mỹ ủy quyền cho Cơ quan Thông tin Mỹ (USIA) bắt đầu trao đổi các chương trình với Việt Nam, khởi đầu cho một mối quan hệ mới tốt đẹp hơn

Tháng 2 năm 1992, hỗ trợ tìm kiếm người mất tích trong chiến tranh (JTF-FA) Đến tháng 6, Quỹ Hỗ trợ Trẻ mồ côi và Trẻ lang thang được Quốc hội Mỹ cho phép hoạt động nhân đạo tại Việt Nam

Năm 1993, Hoa Kỳ mới tuyên bố không ngăn cản các nước khác cho Việt Nam vay tiền trả nợ cho các tổ chức tài chính quốc tế và mở đường cho việc nối lại các khoản vay quốc tế, bao gồm vốn vay từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Ngân hàng Thế giới cho Việt Nam

Ngày 3 tháng 2 năm 1994, Tổng thống Bill Clinton tuyên bố bãi bỏ hoàn toàn cấm vận Việt Nam Cũng trong năm 1994, Mỹ và Việt Nam lập cơ quan liên lạc giữa hai quốc gia, hai nước ký kết Hiệp định Lãnh sự

Năm 1995, Mỹ và Việt Nam chính thức ký Hiệp định giải quyết các vấn đề về bồi thường và thiết lập Văn phòng Liên lạc tại thủ đô của mỗi nước.Cũng trong năm này, Việt Nam đã cung cấp cho Phái đoàn của Tổng thống Mỹ một bộ tài liệu về người Mỹ bị mất tích trong chiến tranh Ngày 11 tháng 7 năm 1995, Tổng thống Willianm J Clinton công bố

“bình thường hóa quan hệ” với Việt Nam Ngay sau đó một ngày, Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt tuyên bố thiết lập quan hệ ngoại giao với Mỹ

Tháng 5 năm 1996, Mỹ trao cho Việt Nam tài liệu phác thảo về Hiệp định Thương mại Tháng 5 năm 1997, Mỹ và Việt Nam trao đổi đại sứ lần đầu tiên sau chiến tranh Theo

đó, ông Lê Văn Bàng trình quốc thư tại thủ đô Washington D.C., đảm nhiệm cương vị Đại

sứ Việt Nam tại Mỹ Cũng trong năm này, Ngoại trưởng Mỹ Madeline Albright thăm chính thức Việt Nam và ký hiệp định thiết lập quan hệ quyền tác giả với Ngoại trưởng Nguyễn Mạnh Cầm

Năm 1998, vào ngày 11 tháng 3, Tổng Thống William J Clinton ban hành quy chế tạm miễn áp dụng Đạo luật Sửa đổi bổ sung Jackson - Vanik đối với Việt Nam, mở đường cho hoạt động của nhiều công ty và tổ chức của Mỹ tại Việt Nam như Cơ quan Hỗ trợ đầu tư tư nhân hải ngoại, Ngân hàng Ex-Im Bank, Cơ quan Thương mại và phát triển Mỹ, Bộ Nông nghiệp Mỹ, và Cơ quan Quản lý Hàng hải Mỹ Ngày 26 tháng 3, Ký kết Hiệp định về hoạt động của Cơ quan đầu tư tư nhân hải ngoại (OPIC) tại Việt Nam

Ngày 25 tháng 7 năm 1999, Đại diện Thương mại Mỹ Richard Fisher và Bộ trưởng Bộ Thương mại Trương Đình Tuyển đạt thỏa thuận trên nguyên tắc về Hiệp định Thương mại Song phương tại Hà Nội Tháng 9, USAID bắt đầu chương trình hỗ trợ kỹ thuật cho Bộ Thương mại Việt Nam để thúc đẩy tăng tốc quá trình đàm phán Hiệp định Thương mại song phương Tháng 12, Ngân hàng Xuất Nhập khẩu (Ex-Im Bank) và Ngân hàng Nhà Nước Việt Nam hoàn tất các thỏa thuận khung, mở đường cho Ex-Im Bank đi vào hoạt động tại Việt Nam

3) Quan hệ ngoại giao Việt – Mỹ từ năm 1991 đến trước năm 2000

Năm 2000, chứng kiến chuyến thăm đầu tiên của Bộ trưởng Quốc phòng William Cohen và trở thành Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đầu tiên sang thăm Việt Nam kể từ khi chiến tranh kết thúc Ngày 13 tháng 7 năm 2000, Bộ trưởng Bộ Thương mại Vũ Khoan và Đại diện Thương mại Mỹ Barshefsky ký Hiệp định Thương mại Song phương tại văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ Tổng thống Bill Clinton đã công bố Hiệp định này tại buổi lễ ở Vườn Hồng, Nhà Trắng

Vào năm 2001, Phó Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao đến Washington, D.C., New York và San Francisco Ngày 10 tháng 12 năm 2001 – Hiệp định Thương mại Song phương Việt Mỹ được ký kết tại Washington, D.C giữa Đại diện Thương mại Robert Zoellick và Phó Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Bộ trưởng Bộ Thương mại Vũ Khoan

Năm 2002, tổ chức buổi hội nghị khoa học Việt – Mỹ đầu tiên về Chất độc màu da cam

đã được tổ chức tại Hà Nội với sự tham gia của hàng trăm nhà nghiên cứu của Việt Nam và

Mỹ Đến tháng 5, Phó Đại diện Thương mại Jonathan Huntsman thành lập Ủy ban Hỗn hợp Việt Nam – Mỹ về quan hệ thương mại tại Hà Nội

Năm 2003, Hiệp định Dệt may Việt Nam – Mỹ đã được Bộ trưởng Bộ Thương mại Việt Nam Trương Đình Tuyển và Đại sứ Mỹ Raymond Burghardt ký kết ở Hà Nội Tháng 11, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phạm Văn Trà đến thăm Mỹ để thảo luận về hợp tác thúc đẩy an ninh khu vực và chiến hạm Hải quân USS Vandegrift cập bến Thành phố Hồ Chí Minh, trở thành con tàu hải quân đầu tiên của Mỹ cập bến ở Việt Nam kể từ sau khi chiến tranh kết thúc, đây là một hành động mang tính biểu tượng hướng tới việc tăng cường quan hệ giữa Việt Nam và Mỹ Vào tháng 12, Mỹ và Việt Nam ký kết Thỏa thuận Hàng không Song phương

Trong năm 2004, vào ngày 23 tháng 6, Tổng thống Mỹ George W Bush chọn Việt Nam

là một trong 15 nước được ưu tiên nhận viện trợ từ “Kế hoạch Cứu trợ Khẩn cấp AIDS của Tổng thống Mỹ” (PEPFAR) trị giá 15 tỷ đô-la Mỹ để chống lại đại dịch HIV/AIDS trên toàn cầu

Đến năm 2005, ngày 06 tháng 1, Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ tán thành kết luận sơ

bộ được đưa ra vào tháng 02 năm 2004 về việc phát hiện thấy các hàng hóa nhập khẩu đã gây hại hoặc có thể gây hại cho các nhà máy chế biến tôm và ngư dân Mỹ Ngày 19-24 tháng 6, Thủ tướng Phan Văn Khải hội kiến Tổng thống George W Bush ở Washington

D.C trong chuyến viếng thăm Mỹ đầu tiên của một Thủ tướng Việt Nam thời kỳ hậu chiến Trong chuyến thăm này, hai nước đã ký Thỏa thuận Hợp tác Kinh tế và Kỹ thuật cũng như các thỏa thuận về sự phê chuẩn quốc tế, tình báo và hợp tác quân sự Thủ tướng, cùng với hơn 100 đại diện của khu vực công và tư nhân đến thăm ba thành phố khác và ký kết nhiều hợp đồng kinh doanh lớn

Năm 2006, đánh dấu mốc thời gian quan trọng trong quá trình hội nhập của Việt Nam với nền kinh tế thế giới với sự kiện ngày 07 tháng 11 – Tổ chức Thương mại Thế giới chính thức mời Việt Nam trở thành thành viên của tổ chức này Trong năm này, mối quan hệ Việt

- Mỹ đã thiết lập mối quan hệ đối tác song phương giữa Mỹ và Việt Nam nhằm ngăn chặn HIV/AIDS ở Việt Nam

Năm 2007, Mỹ và Việt Nam ký kết Hiệp định Hàng hải Song phương tại Washington D.C Cũng trong năm này, Chủ tịch Tập đoàn Microsoft gặp mặt Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng để thảo luận về cải thiện sức khỏe trẻ em Đến tháng 6, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết thăm chính thức Mỹ và hội kiến với Tổng thống George W Bush để thảo luận về hợp tác kinh tế và thương mại Trong chuyến thăm chính thức này, Thứ trưởng Bộ Bưu chính - Viễn thông Nguyễn Cẩm Tú và Phó Đại diện Thương mại Karan Bhatia ký kết Hiệp định khung về Thương mại và Đầu tư (TIFA) vào ngày 21 tháng 6 Ngày 24-29 tháng 9, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng có chuyến thăm năm ngày đến New York để tham dự phiên họp lần thứ 62 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc và để tìm kiếm sự hỗ trợ cho cuộc bỏ phiếu bầu Việt Nam trở thành Ủy viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc Ngày 16 tháng 10, Việt Nam được bầu là Ủy viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2008-2009

Năm 2008, năm có nhiều bước tiến về xuất khẩu lao động Việt Nam sang Mỹ, tiến hành đối thoại chiến lược về các vấn đề chính trị, an ninh, quốc phong và hợp tác nhân đạo Ngày 23-26 tháng 6 - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có chuyến thăm chính thức Mỹ theo lời mời của Tổng Thống Mỹ, George W Bush Trong các cuộc hội đàm với các quan chức cao cấp của Mỹ, gồm có các lãnh đạo Thượng viện và Hạ viện Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng

và Bộ trưởng Tài chính Mỹ, Thủ tướng đều nhận được những tín hiệu tích cực trong việc thúc đẩy mạnh mẽ mối quan hệ song phương trên tất cả các lĩnh vực, đặc biệt là về kinh tế,

thương mại, đầu tư và giáo dục, giữa Việt Nam và Mỹ Kết quả chuyến thăm của Thủ tướng

đã đánh dấu một mốc son mới trong quan hệ giữa hai nước

Năm 2009, đây là năm đánh dâu nhiều sự kiện liên quan đến hợp tác văn hóa, giáo dục, môi trường giữa hai nước với các sự kiện: chuyến chuyến lưu diễn châu Á mang tên Asian Horizons Tour (Các chân trời châu Á), Triển lãm quốc tế “Gặp gỡ Việt Nam 2009”, ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) về khuôn khổ thực hiện các chương trình y tế môi trường và khắc phục dioxin…

Năm 2010, Hội thảo Văn học Việt - Mỹ, với hàng chục tham luận, nhà thơ và học giả hai nước đã ôn lại những ký ức chiến tranh, bày tỏ hy vọng về một tương lai cảm thông, chia sẻ hơn giữa hai dân tộc Thủ tướng Tấn Dũng đề nghị Quốc hội và chính phủ Mỹ tăng cường hỗ trợ Việt Nam khắc phục ảnh hưởng do dioxin để lại, đặc biệt là tẩy rửa những vùng đất bị nhiễm chất độc da cam

II) Hiệp định thương mại Việt - Mỹ

1) Giới thiệu đôi nét về Hiệp định thương mại Việt - Mỹ

Việc ký kết hiệp định thương mại Việt nam – Hoa Kỳ là một quá trình dài mà ở đó cả hai bên đã cùng nhẫn nại xích lại gần nhau để tìm ra tiếng nói chung Quá trình này bắt đầu

từ tháng 10 năm 1995 khi Phó thủ tướng kiêm bộ trưởng bộ ngoại giao Việt nam và Đại diện thương mại Mỹ thoả thuận, tập trung thúc đẩy quan hệ kinh tế –thương mại và chuẩn bị đàm phán qua các vòng :

 Các biện pháp tự vệ và các đền bù khác (Chống bán phá giá , thuế đối kháng)

 Tiêu chuẩn và chứng nhận hàng hoá nhập khẩu , các tiêu chuẩn vệ sinh dịch tễ khác

thương

và các bộ luật quốc gia …

tập chung trao đổi về thương mại dịch vụ và đầu tư

- Vòng 9 : từ 23/7/1999 đến 25/7/1999 tại Hà nội , gặp mặt cấp Bộ trưởng , Hiệp định đã được thoả thuận về nguyên tắc

- Vòng 10: từ 28/8/1999 đến 2/9/1999 tại Washington , xử lý các vấn đề về kĩ thuật

- Vòng 11: từ 3/7/2000 tại Washington , hoàn tất hiệp định

Qua các vòng đàm phán, hai bên đều thể hiện sự thúc đẩy nhanh quá trình đàm phán ký kết Hiệp định thương mại Không chỉ là lợi ích trước mắt mà còn vì lợi ích lâu dài của cả hai bên Vào tháng 9/2001 Hiệp định thương mại Việt –Mỹ đã được Hạ viện Mỹ thông qua

và Thượng viện thông qua.Hiệp định dài gần 120 trang,gồm 7 chương, 72 điều và 9 phụ lục,

đề cập đến 4 nội dung chủ yếu:Thương mại hàng hóa,Thương mại dịch vụ , Sở hữu trí tuệ , Quan hệ đầu tư

Thương mại hàng hóa

 Điều 1 nói về quy chế tối huệ quốc sẽ được áp dụng vô điều kiện và ngay lập tức với các thuế liên quan đến các hoạt động xuất nhập khẩu

 Điều 2 nói về cách đối xử cấp quốc gia về các cơ hội cạnh tranh bằng nhau cho sản phẩm của hai nước

 Điều 3 đưa ra các nghĩa vụ thương mại để bảo đảm cân bằng thương mại giữa hai nước

 Điều 4 khuyến khích việc quảng bá sản phẩm thương mại thông qua các triển lãm

và hội chợ thương mại

 Điều 5 cho phép các văn phòng đại diện thương mại cấp nhà nước được thiết lập ở hai nước

 Điều 6 nói về các trường hợp khẩn cấp xảy ra trong thương mại

 Điều 7 đưa ra các biện pháp nếu có tranh chấp thương mại

 Điều 8 về thương mại giữa các doanh nhân nghiệp nước với nhau

 Điều 9 đưa ra các định nghĩa chung về công ty và xí nghiệp

Các quyền sở hữu trí tuệ

 Điều 1, 2: các định nghĩa chung

 Điều 3: đối xử cấp quốc gia

 Điều 4: quyền tác giả, gồm cả cho tác phẩm viết, chương trình máy tính, sưu tập

dữ liệu, băng ghi âm, ghi hình

 Điều 5: tín hiệu truyền qua vệ tinh

 Điều 6: nhãn hiệu hàng hóa

 Điều 7: sáng chế

 Điều 8: thiết kế bố trí mạch tích hợp

 Điều 9: bí mật thương mại

 Điều 10: kiểu dáng công nghiệp

 Điều 11 đến 18: thực thi quyền sở hữu trí tuệ, các thủ tục, biện pháp v.v

Thương mại dịch vụ

 Điều 1: Phạm vi và Định nghĩa

 Điều 2: Đối xử Tối huệ quốc

 Điều 3: Hội nhập Kinh tế

 Điều 4: Pháp luật Quốc gia

 Điều 5: Độc quyền và nhà cung cấp dịch vụ độc quyền

 Điều 6: Tiếp cận thị trường

 Điều 7: Đối xử Quốc gia

 Điều 8: Các cam kết bổ sung

 Điều 2: Đối xử quốc gia và đối xử tối huệ quốc

 Điều 3: Tiêu chuẩn chung về đối xử

 Điều 4: Giải quyết tranh chấp

 Điều 5: Tính minh bạch

 Điều 6: Các thủ tục riêng

 Điều 7: Chuyển giao công nghệ

 Điều 8: Nhập cảnh, tạm trú và tuyển dụng người nước ngoài

 Điều 9: Bảo lưu các quyền

 Điều 10: Tước quyền sở hữu và bồi thường thiệt hại do chiến tranh

 Điều 11: Các biện pháp đầu tư liên quan đến thương mại

 Điều 12: Việc áp dụng đối với các doanh nghiệp nhà nước

 Điều 13: Đàm phán về Hiệp định đầu tư song phương trong tương lai

 Điều 14: Việc áp dụng đối với các khoản đầu tư theo Hiệp định này

 Điều 15: Từ chối các lợi ích

Đồng thời quan hệ Thương mại ở đây được hiểu theo nghĩa rộng là tiêu chuẩn của WTO

và có tính đến đặc điểm kinh tế của mỗi nước để quy định khác nhau về khung thời gian thực hiện các điều khoản của Hiệp định Do Việt nam là nước đang phát triển ở trình độ thấp và đang chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trường nên kèm theo bản Hiệp định là 9 bản phụ lục có quy định lộ trình thực hiện thích hợp cho Việt nam Hiệp định dược xây dựng trên hai khái niệm quan trọng Khái niệm Tối huệ quốc

(đồng nghĩa với quan hệ thương mại bình thường) mang ý nghĩa hai bên đối xử hàng hoá, dịch vụ, đầu tư của nước kia không kém phần thuận lợi hơn so với cách đối xử với hàng hoá, dịch vụ , đầu tư của nước thứ ba(đương nhiên không kể đến các nước nằm trong Liên minh thuế quan hoặc Khu vực mậu dịch tự do mà hai bên tham gia Còn khái niệm Đối xử quốc gia–thì nâng mức này lên như đối xử với Công ty trong nước Hai khái niệm này quan trọng vì chúng được đề cập đến hầu hết ở các chương của bản hiệp định Ngoài ra , các phụ lục được dùng để liệt kê các trường hợp loại trừ , chưa hoặc vĩnh viễn không áp dụng các khái niệm trên:

Chương I : Thương mại hàng hoá gồm 9 điều

Chương II : Quyền sở hữu trí tuệ gồm 18 điều

Chương III : Thương mại dịch vụ gồm 11 điều

Chương IV : Phát triển quan hệ đầu tư gồm 15 điều

Chương V : Những điêù kiện cho doanh nghiệp hoạt động bình Thường

Chương VI : Những điều khoản minh bạch và quyền được kháng Cáo

ChươngVII Những điều khoản chung

2) Nội dung chủ yếu của hiệp định :

Những quyền về thương mại : Cả hai bên cam kết thực hiện theo tiêu chuẩn của WTO về quyền thương mại.Tuy nhiên,đây là lần đầu tiên Việt nam đồng ý thực hiện quyền

về xuất nhập khẩu hàng hoá một cách cởi mở,tuân theo những quy định chặt chẽ của WTO.Do vậy,quyền đối với các doanh nghiệp Việt nam và các Công ty do Mỹ đầu tư và các

cá nhân,Công ty Mỹ hoạt động tại Việt nam theo hiệp định này sẽ được tiến hành trong từng giai đoạn từ 3-6 năm (được áp dụng với một số mặt hàng nhạy cảm )

Quy chế tối huệ quốc: Việt nam và Mỹ cam kết thực hiện đối xử thuế quan tối huệ quốc đối với tất cả các mặt hàng nhập khẩu vào mỗi nước.(với các nước không được nhận MFN là 50% thuế suất)

Cắt giảm thuế quan: Việt nam đồng ý cắt giảm thuế quan ( mức cắt giảm thuế quan phổ biến từ 1/3 đến 1/2 đối với một loạt các sản phẩm được các nhà xuất khẩu Mỹ quan tâm như các sản phẩm vệ sinh,phim,máy điều hoà nhiệt độ,tủ lạnh,xe gắn máy,điện thoại di động,video,game,thịt cừu,bơ,khoai tây,cà chua,hành tỏi,các loại rau khác,nho,táo,các loại hoa quả tươi khác,bột mỳ,đậu tương, dầu thực vật,thịt cá đã được chế biến,các loại nước hoa quả.Việc cắt giảm các mặt hàng này sẽ được thực hiện trong 3 năm.phía Mỹ cắt giảm ngay theo Hiệp định song phương

Những biện pháp phi thuế quan:Phía Mỹ,theo quy định của WTO sẽ không có những biện pháp phi thuế quan (trừ hạn ngạch đối với hàng dệt may);trong khi đó,Việt Nam đồng ý loại bỏ tất cả các hạn chế về số lượng đối với các sản phẩm nông nghiệp và công nghiệp (các linh kiện lắp ráp, thịt bò,các sản phẩm cam quýt )

Cấp giấy phép nhập khẩu:Việt nam sẽ loại bỏ tất cả các thủ tục cấp giấy phép một cách tuỳ ý,và sẽ tuân theo các quy định của WTO Về việc xác định giá trị hải quan và các

chi phí hải quan đánh vào các dịch vụ được thanh toán trong vòng hai năm.Về phía Mỹ và theo luật Thương mại Mỹ,các công ty Việt nam và các nước khác sẽ được cấp giấy phép khi

có yêu cầu

Những thước đo về tiêu chuẩn kĩ thuật và vệ sinh an toàn thực phẩm:Hai bên cam kết tuân thủ các tiêu chuẩn của WTO;các quy định về kĩ thuật và những thước đo vệ sinh an toàn thực phẩm phải được áp dụng trên cơ sở đối xử quốc gia,và chỉ được áp dụng trong chừng mực cần thiết để giải quyết những mục đích chính đáng(bảo vệ con người,bảo vệ cuộc sống của động vật,sinh vật)

Mậu dịch quốc doanh:Cần phải được thực thi theo các quy định của WTO

b) Thương mại dịch vụ : Thương mại dịch vụ được đề cập trong chương III của bản hiệp định , gồm các vấn đề

cơ bản sau đây :

Các cam kết chung bao gồm: các quy định của khuôn khổ hiệp định chung về thương mại và dịch vụ (GATS) bao gồm Tối huệ quốc, Đãi ngộ quốc gia và Pháp luật quốc gia

Về các lĩnh vực và ngành cụ thể :

+ Các dịch vụ pháp lý;Các nhà dịch vụ Mỹ có thể cung cấp dịch vụ dưới hình thức chi nhánh, công ty 100% vốn của Mỹ;các chi nhánh này có thể được cấp giấy phép hoạt động là

5 năm và có thể được gia hạn mỗi lần không quá 5 năm

+ Các dịch vụ kế toán,kiểm toán:cho phép công ty 100% vốn Mỹ được hoạt động trong lĩnh vực này giấy phép được cấp trên cơ sở từng trường hợp, có hiệu lực trong 3 năm,không

có giới hạn sau đó Có thể cung cấp các dịch vụ cho các công ty có vốn đầu tư nước ngoài trong 2 năm đầu, không có giới hạn sau đó

+ Các dịch vụ quảng cáo:Chỉ các liên doanh với các đối tác Việt nam mới được phép kinh doanh hợp pháp các dịch vụ quảng cáo phần góp vốn của Mỹ không được phép vượt qua 49% vốn pháp định của liên doanh.5 năm sau khi hiệp định có hiệu lực, hạn chế này là 51% và 7 năm sau sẽ không hạn chế về tỷ lệ góp vốn từ phía Mỹ trong các liên doanh + Các dịch vụ viễn thông

Các dịch vụ viễn thông có giá trị gia tăng: liên doanh với Việt nam được phép kinh doanh dịch vụ viễn thông sau 2 năm(3 năm đối với dịch vụ Internet), vốn pháp định của Mỹ không được quá 50 % vốn pháp định của liên doanh

Các dịch vụ viễn thông cơ bản(bao gồm mobile, cellular và vệ tinh): liên doanh với Việt nam được phép kinh doanh dịch vụ viễn thông sau 4năm, vốn đống góp phía Mỹ không quá 49% vốn pháp định của liên doanh

Dịch vụ điện thoại cố định: Liên doanh với đối tác Việt nam được phép kinh doanh dịch vụ viễn thông sau 6 năm, vốn đóng góp của phía Mỹ không được quá 49% vốn pháp định của liên doanh Phía Việt nam có thể xem xét yêu cầu tăng vốn đóng góp từ phía Mỹ khi hiệp định được xem xét lại sau 3 năm

+ Các dịch vụ phân phối:(bán buôn và bán lẻ).được phép lập liên doanh sau 3 năm Hiệp định có hiệu lực, vốn đóng góp từ phía Mỹ không quá 49%.Sau 6 năm Hiệp định có hiệu lực hạn chế này sẽ được bãi bỏ

Các nhà cung cấp, Công ty thuê mua tài chính và ngoài ngân hàng: Được phép thành lập Công ty liên doanh trong vòng 3 năm ( kể từ khi hiệp định có hiệu lực ,cho phép 100% vốn Mỹ )

Ngân hàng: Sau 9 năm kể từ khi hiệp định có hiệu lực, các ngân hàng Mỹ được phép thành lập ngân hàng 100% vốn Mỹ tại Việt nam Trong thời gian 9 năm đó, các ngân hàng

Mỹ có thể thành lập ngân hàng liên doanh với Việt nam, trong đó phần vốn góp của Mỹ không quá 49% và không kém 30%

Các dịch vụ chứng khoán: Các nhà kinh doanh chứng khoán Mỹ chỉ lập văn phòng đại diện tại Việt nam

c) Quan hệ đầu tư

Các cam kết chung bao gồm : Các hoạt động đầu tư của mỗi nước đều được đối tác cam kết bảo hộ Việt nam đảm bảo việc bảo hộ các công ty Mỹ không bị sung công các khoản đầu tư của họ tại Việt nam

Các chuyển khoản tài chính: Cho phép các nhà đầu tư Mỹ được đem về nước các khoản lợi nhuận và các chuyển khoản tài chính khác trên cơ sơ đãi ngộ quốc gia

Các biện pháp đầu tư liên quan đến thương mại(TRIMS): Phía Mỹ cam kết thực hiện ngay từ đầu, Việt nam sẽ huỷ bỏ các TRIMS không phù hợp với các biệnpháp đầu tư liên quan đến thương mại của WTO trong 5 năm như những quy định về số lượng hoặc giá trị sản xuất) trong nước

Đối xử quốc gia: Việt nam cam kết thực hiện chế độ đối xử quốc gia với một số ngoại

lệ Việc thẩm tra giám sát đầu tư sẽ được loại bỏ dần đối với hầu hết các khu vực trong giai đoạn 2,6,9 năm( tuỳthuộc vào loại khu vực đầu tư, ví dụ đầu tư trong khu Công nghiệp hay

trong khu vực sản xuất ) tuy nhiên Việt nam vẫn dành quyền kiểm tra giám sát trong những khu vực ngoại lệ nhất định

Loại bỏ việc giới hạn đóng góp vốn trong các liên doanh: Quy định hiện nay đối với phần vốn góp phía Mỹ trong các Công ty liên doanh ít nhất phải 30% vốn pháp định; loaij

bỏ những quy định bán cổ phần của Mỹ cho các đối tác Việt Nam Phía Mỹ chưa được thành lập Công ty cổ phần và chưa được phát hành cổ phiếu ra công chúng, chưa được mua quá 30% vốn của một công ty cổ phần Những ràng buộc này sẽ duy trì trong vòng 3 năm sau khi hiệp định có hiệu lực

Bộ máy nhân sự của liên doanh: Trong còng 3 năm hủy bỏ quy định về số thành viên nhất định người Việt Nam trong Ban Giám đốc; giới hạn mạnh mẽ các vấn đề trong đó sự nhất trí của Ban Giám đốc; cho phép ccs nhà đầu tư Mỹ được quyền tuyển chọn nhân viên quản lí không phụ thuộc vào quốc tịch Phía Việt Nam cũng cam kết ngày sau khi hiệp định

có hiệu lực sẽ loại bỏ dần tất cả các đối xử bất công về giá đối với các Công ty và cá nhân

Mỹ như phí lắp đặt điện thoại và các dịch vụ viễn thông khác, các phí vận tải thuê mướn nhà xưởng, trang thiết bị, giá nước và dịch vụ du lịch Trong vòng 2 năm sẽ gỡ bỏ chế độ 2 giá đối với đăng kí ôtô, dịch vụ cảng cà đăng kí điện thoại Trong 4 năm sẽ loại bỏ chế độ 2 giá đối với mọi hàng hóa, dịch vụ, kể cả giá điện hay giá máy bay

d) Quyền sở hữu trí tuệ Quyền sở hữu trí tuệ được đề cập trong Chương 2 của Hiệp đinh Việt Nam nhất trí tuân thủ hoàn toàn các quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến thương mại (TRIPS) trong tất cả các lĩnh vực trong một khuôn khổ thời gian ngắn bao gồm: Việc bảo hộ bản quyền tác giả cà nhãn hiệu hàng hóa trên cơ sở TRIPS được thực thi trong vòng 12 tháng; bảo hộ các bí mật thương mại và bản quyền trên cơ sở TRIPS được thực thi trong vòng 18 tháng Việt Nam đồng ý thực hiện những biện pháp bảo hộ mạnh mẽ hơn trong một số lĩnh vực khác như tín hiệu vệ tinh mang chương trình đã được mã hóa, bảo hộ bản quyền đối với đọng vật và thực vật, bảo hộ những dữ liệu kiểm tra bí mật được trình cho các Chính phủ Đối với trường hợp bảo hộ tín hiệu vệ tinh mạng chương trình mã hóa thi hành sau 24 tháng kể từ ngày Hiệp định được thực hiện trong giai đoạn 30 tháng

Theo Hiệp định thương mại Song phương, phía Mỹ cam kết thực thi quyền sở hữu trí tuệ được ki kết từ ngày Hiệp định có hiệu lực ngoại trừ các nghĩa vụ quy định tại điểu 8, khoản 3.1 liên quan đến việc bảo hộ thiết kễ bố trí, mạch tích hợp được thi hành sau 24 tháng kể từ ngày Hiệp định có hiệu lực

Hiệp định cũng quy định trường hợp có xung đọt giữa các quy định của Hiệp định nà, Hiệp định giữa Chính phủ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Hợp chủng quốc Hoa Kỳ về thiết lập quan hệ và quyền tác giả kỹ tại Hà Nội ngày 27/6/1997 thì các quy định này được áp dựng trong phàm vi xung đột

3) Những lợi ích mang lại trong Hiệp định thương mại Việt – Mỹ

Theo nhiều nhà nghiên cứu thì việc thực thi Hiệp định thương mại sẽ mang lại những lợi ích to lớn sau đây:

 Tăng trưởng kinh tế: Các ngành công nghiệp mới sẽ phát triển nhảy vọt để đáp

ứng nhu cầu của thị trường Hoa Kỳ Việt Nam có thể tăng số lượng hàng xuất khẩu sang Hoa Kỳ lên gần tám trăm triệu đô la Ngoài ra còn có các tác động tích cực khác đối với nền kinh tế Việt Nam Bằng cách khuyến khích cạnh tranh và các cải cách trong nước kèm theo, Hiệp định sẽ giảm chi phí và khuyến khích hiện đại hoá

 Việc làm: Các ngành công nghiệp mới sẽ tạo ra hàng ngàn việc làm cho xã hội

 Giáo dục và đào tạo: Người lao động Việt Nam sẽ được tiếp xúc với công nghệ

và phương pháp quản lý tiên tiến Chúng ta sẽ có nhiều cơ hội hơn về đào tạo nghề cũng như phát triển nghề nghiệp

 Ðầu tư nước ngoài: Việc ký kết Hiệp định Thương mại Song phương sẽ thu hút

sự quan tâm của toàn thế giới và nó sẽ được coi là cam kết hội nhập kinh tế của Việt Nam Việt Nam sẽ giành được thêm cơ hội tiếp cận với nguồn tài chính, phương thức quản lý hiện đại, thông tin thị trường và công nghệ tiên tiến Hiệp định Thương mại Song phương sẽ giúp tạo lập một sân chơi công bằng cho tất cả các doanh nghiệp Nó cũng mở ra cơ hội cho tất

cả các doanh nghiệp tận dụng thị trường ASEAN rộng lớn

 Công nghệ: Ðầu tư nước ngoài và sự cải thiện về bảo vệ sở hữu trí tuệ được tăng

cường sẽ khuyến khích công nghệ đổ vào Việt Nam Các doanh nghiệp Việt Nam sẽ sử dụng công nghệ hiện đại hơn trong các quy trình sản xuất

 Phát triển nông thôn: Hiệp định Thương mại Song phương sẽ khuyến khích

nông nghiệp và tăng thu nhập nghề nông Ví dụ: hạ thấp mức thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu sản xuất thức ăn gia súc sẽ tăng cường sản xuất và hạ giá thành sản phẩm gia súc Xuất khẩu nông sản sẽ tăng

 Chất lượng cuộc sống sẽ được nâng cao: Giống như mọi quốc gia tham gia mậu

dịch khác, ở Việt Nam, khi thu nhập tăng thì tỷ lệ chi phí mua hàng hoá và dịch vụ sẽ giảm đối với một người có thu nhập bình thường

III) Quan hệ thương mại Việt - Mỹ

1) Quan hệ thương mại Việt – Mỹ trước 1975:

Mặc dù đã có sự viếng thăm của nguyên thủ quốc gia giữa hai nước nhưng vào giai đoạn đầu thế kỷ XX, Việt Nam – Hoa Kỳ vẫn chưa có quan hệ mua bán chính thức nào Tuy nhiên, người Việt Nam đã sớm biết đến các sản phẩm của Mỹ do các hãng tàu buôn chở tới, trong đó có hãng Caltex với sản phẩm dầu hỏa nổi tiếng của mình – đây là một trong những hãng buôn đầu tiên của Mỹ lập đại lý tại Đông Dương

Thời kỳ Pháp thuộc, thông qua chính quyền Pháp, Mỹ có mua của Việt Nam một số mặt hàng như: cao su, thiếc và các loại khoáng sản khác Vào những lúc cao điểm, Việt Nam đã xuất sang Mỹ tới 92000 tấn cao su, chiếm 39% giá trị xuất khẩu của Đông Dương Đổi lại

Mỹ viện trợ cho chính quyền Pháp tại Việt Nam khoảng 1700 triệu USD trị giá hàng tiêu dùng, vũ khí và phương tiện chiến tranh

Sau năm 1954, Mỹ chuyển sang buôn bán với chính quyền Sài Gòn cũ Hình thức buôn bán chủ yếu là viện trợ từ Mỹ để phục vụ chiến tranh Kim ngạch buôn bán do đó khá hạn chế, chủ yếu là quan hệ thương mại một chiều Trong giai đoạn 1954 – 1975 Khoảng 90% hàng hóa trên thị trường miền Nam thời kỳ này là hàng nhập khẩu từ Mỹ Chính quyền Sài Gòn cũng xuất khẩu sang Mỹ một số mặt hàng như: cao su, gỗ, hải sản, hàng thủ công mỹ nghệ, đồ gốm,… nhưng số lượng không đáng kể Do diễn biến chiến tranh, từ năm 1973 hoạt động buôn bán song phương giảm dần và chấm dứt vào năm 1975

2) Quan hệ thương mại Việt – Mỹ từ năm 1975 – 1994:

Sau khi chiến tranh kết thúc, do chính sách cấm vận của Mỹ, quan hệ thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ hầu như chấm dứt Tuy nhiên, với tinh thần yêu hòa bình và thiện chí khép lại quá khứ để hướng tới tương lai, ngay sau mùa xuân năm 1975, Việt Nam đã có những bước đi để thiết lập quan hệ với Mỹ Kết quả bước đầu là chính quyền Mỹ đã thực hiện việc nghiên cứu, tìm hiểu để cải thiện quan hệ với Việt Nam Song đến năm 1978, do những diễn biến phức tạp của tình hình và Mỹ “lúc đó đã có một canh bạc khác” nên sợi chỉ mỏng manh trong quan hệ hai nước bị đứt đoạn Từ đó, chính quyền của Tổng thống Carter và sau đó là Reangan đã tuyên bố chỉ gắn việc cải thiện quan hệ với Việt Nam với việc giải quyết vấn đề Campuchia và POW/MIA (vấn đề tù binh và người mất tích trong cuộc chiến Việt Nam)

Từ năm 1988, quan hệ hai bên có sự tiến bộ, do việc chủ động cải thiện tình hình từ phía Việt Nam bằng việc đặt trọng tâm cố gắng vào việc giải quyết vấn đề nói trên theo hướng phù hợp với đòi hỏi của Mỹ lúc đó Tháng 5 năm 1988, ta rút 5 vạn quân tình nguyện cùng Bộ Tư lệnh lùi xa khỏi biên giới Thái Lan 30 km Cũng năm đó, trong văn kiện Đại hội Đảng Việt Nam thôi không kêu gọi Mỹ là kẻ thù Chính phủ Việt Nam xác định giải quyết cơ bản vấn đề MIA, đồng thời cũng tạo điều kiện cho những người đã từng hợp tác với Mỹ dưới chính quyền cũ di cư sang Mỹ một cách dễ dàng Trong thời gian này, một số công ty Mỹ thông qua con đường gián tiếp đã tìm cách xuất khẩu sang Việt Nam Năm

1987, giá trị hàng xuất khẩu của Mỹ nhập vào Việt Nam đạt 23 triệu USD, đến năm 1988 đạt 15 triệu USD và năm 1989 là 11 triệu USD

Tháng 7 năm 1993, chính quyền Mỹ tuyên bố không ngăn cản Việt Nam đặt quan hệ với các tổ chức quốc tế như: Quỹ Tiền tệ Thế giới (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) Tháng 11 năm 1993, Mỹ tham dự hội nghị lần hai về việc viện trợ phát triển cho Việt Nam với tư cách là quan sát viên Tháng 12 năm 1998, tại hội nghị lần 6 ở Paris, Mỹ đã chính thức gia nhập nhóm các nhà tài trợ cho Việt Nam

3) Quan hệ thương mại Việt – Mỹ từ 1994 đến nay:

Năm 1994, Tổng thống Mỹ Bill Clinton đã tuyên bố bãi bỏ lệnh cấm vận thương mại đối với Việt Nam và đề nghị mở cơ quan đai diện ở hai nước

Sau khi thiết lập quan hệ ngoại giao, hai bên đã coi việc thúc đẩy quan hệ kinh tế thương mại là trọng tâm của mới quan hệ và đã đạt được những kết quả tích cực Hai bên cũng đã ký kết các Hiệp định như Hiệp định về thiết lập quan hệ quyền tác giả, Hiệp định về hoạt động của tổ chức đầu tư tư nhân nước ngoài (OPIC)… tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai những hoạt động khác có liên quan Quan hệ thương mại giữa hai nước cũng có những bước tiến vượt bậc Nếu như kim ngạch ngoại thương giữa hai nước năm 1993 là 7,46 triệu USD thì năm 1994, con số này là 222,3 triệu USD – tăng 31 lần so với năm 1993 Sang năm

1995, con số này tăng lên 454,4 triệu USD – gấp 2 lần so với năm 1994 Năm 1996, tổng kim ngạch xuất khẩu hai chiều Việt Nam – Hoa Kỳ là 948 triệu USD, tăng hơn 2 lần so với năm 1995 Đây là tốc độ phát triển nhanh nhất trong quan hệ buôn bán của Việt Nam với các nước

Biểu đồ thể hiện kim ngạch ngoại thương giữa Việt Nam

-Hoa Kỳ giai đoạn 1994 - 1996

Từ năm 1996, dựa trên các kết quả tích cực trong việc cải thiện quan hệ song phương từ phía Việt Nam cùng với sức ép của các công ty Mỹ, những người chiếm một vị trí quan trọng trong bộ máy Chính phủ Mỹ, luôn nhận thức được tầm quan trọng trong quan hệ với Việt Nam và mong muốn thúc đẩy quan hệ Việt – Mỹ, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế, thương mại, Chính phủ Mỹ đã bắt đầu đàm phán với Việt Nam về Hiệp định thương mại song phương nhằm tăng cường các cơ hội thương mại và bảo vệ quyền lợi cho các công ty

Mỹ

Sang năm 1997, hai nước bắt đầu trao đổi Đại sứ, Tổng thống Clinton bổ nhiệm cựu Nghị sĩ Quốc hội, cựu tù binh chiến tranh Douglas Pete Peterson làm Đại sứ Mỹ đầu tiên tại Việt Nam Ngược lại Việt Nam cũng bổ nhiệm Đại sứ của mình tại Mỹ Sự kiện này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quan hệ ngoại giao giữa hai nước

Ngày 10 tháng 3 năm 1998, Tổng thống Mỹ Clinton đã ký quyết định bãi miễn việc áp dụng Điều sửa đổi Jackson – Vanik đối với Việt Nam cùng việc bãi bỏ đạo luật Viện trợ nước ngoài và đạo luật Ngân hàng xuất nhập khẩu, điều này cho phép Việt Nam tham gia vào các chương trình khuyến khích xuất khẩu và hỗ trợ đầu tư của Mỹ, bao gồm các chương trình liên quan tới Ngân hàng xuất nhập khẩu (EXIM), Công ty Đầu tư tư nhân ở nước ngoài (OPIC), cơ quan phát triển quốc tế AID… Các cơ quan này sẽ giúp các công ty Mỹ đang hoạt động ở Việt Nam có thể cạnh tranh hiệu quả hơn Việc miễn áp dụng này đã được gia hạn vào năm 1999 và 2000 Ngày 10/04/1998, ngân hàng EXIMBANK đã thông báo họ bắt đầu xem xét việc cấp tài chính hỗ trợ xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của Mỹ sang Việt Nam, đồng thời cho biết có một chính sách đảm bảo hỗ trợ tài chính ngắn hạn và trung hạn thúc đẩy xuất khẩu sang khu vực quốc doanh của Việt Nam Bên cạnh đó, OPIC và các tổ chức hữu quan khác cũng đã có những hoạt động chuẩn bị theo hướng có lợi cho các công ty Mỹ hoạt động ở Việt Nam Như vậy, với việc bãi bỏ điều sửa đổi Jackson – Vanik đối với Việt Nam, Tổng thống Mỹ đã gỡ bỏ một trong những hàng rào thể chế quan trọng để thúc đẩy quan hệ Việt – Mỹ, cho thấy một cách nhìn mới mẻ của Mỹ đối với Việt Nam và là nền tảng cho việc đàm phán ký kết Hiệp định thương mại song phương và việc áp dụng quy chế Tối huệ quốc của Mỹ đối với Việt Nam

Năm 1999, sau 3 năm đàm phán Mỹ và Việt Nam đạt được những thỏa thuận nguyên tắc về các điều khoản chủ chốt trong Hiệp định thương mại song phương

Sang năm 2000, Mỹ và Việt Nam đạt được thỏa thuận cuối cùng về Hiệp định thương mại này, Hiệp định thương mại Việt – Mỹ đã được ký kết vào ngày 13 tháng 7 năm 2000 tại Washington, đánh dấu một bước tiến chủ chốt trong quá trình tái hòa giải giữa Mỹ và Việt Nam Có thể nói bản Hiệp định thương mại Việt – Mỹ đã hoàn tất quá trình bình thường hóa quan hệ giữa hai nước, đặt nền móng cho một mối quan hệ mới giữa Mỹ và Việt Nam Ngày 11/12/2001, Hiệp định thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ chính thức có hiệu lực,

mở ra những cơ hội vô cùng to lớn cho cả hai nước Đây chính là điều mà nhiều người dân

Mỹ cũng như Việt Nam chờ đợi từ nhiều năm qua, đặc biệt là các công ty Mỹ muốn làm ăn với Việt Nam Chính họ là động lực thúc đẩy mạnh mẽ quá trình bình thường hóa quan hệ với Việt Nam và tiến tới ký Hiệp định thương mại

a) Xuất khẩu Việt Nam sang Hoa Kì:

Khi hiệp định Thương mại Việt Nam – Hoa Kì có hiệu lực, nước ta nhận được nhiều sự

ưu đãi về những mặt hàng sản xuất từ chính phủ Hoa Kì

Bảng 1.2 Kim ngạch XNK Việt Nam-Hoa Kỳ sau Hiệp định Thương mại giai đoạn 2001-2006

(Đơn vị: Triệu USD )

KN xuất khẩu sang Hoa Kỳ

(tăng so với năm trước- %)

1.053,2 28%

2.394,8 127%

4.554,8 90%

5.275,3 16%

6.631,2 20%

8.566,7 29%

KN nhập khẩu từ Hoa Kỳ

(tăng so với năm trước- %)

460,4 25%

580 26%

1.323,8 128%

1.164,3 -12%

1.193,2 2,5%

1.100,3 -7,8%

Tổng kim ngạch XNK VN

HK

(tăng so với năm trước- %)

1.513,6 27%

2.974,8 96%

5.878,6 98%

6.439,6 10%

7.824,4 21%

9.667,0 24%

Nguồn: Bộ thương mại Hoa Kỳ[5;tr.22]

Ta có thể thấy rõ những thành tựu kinh tế mà chúng ta đã đạt được sau khi Hiệp định Thương mại được kí kết qua bảng sau:

Bảng 1: Cơ cấu mặt hàng Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ

(Đơn vị: triệu USD)