nghiên cứu về ontology editor và ứng dụng

Mc tiêu c∀a Web có ng ngha là phát trin các chu∃n chung và công ngh cho phép máy tính có th hiu c nhiu hn thông tin trên Web, sao ng hóa các công vi c.. H UTrong ba hng nghiên c∋u nói t

H U

H U

LI CM N

bày t lòng bit n n tt c các quý Thy Cô trong Khoa ã d y d và giúp

 chúng em chân tình c bi t chúng em xin cm n sâu sc n Cô Tr
ng


c các yêu cu ã  ra

Ngoài ra chúng em cng xin cm n Gia ình, b n bè ã giúp , góp ý

nghi p

Tp.H Chí Minh, tháng 01 nm 2006

H U

MC LC

LI CM N 1

MC LC 2

I.1 M! u .5

I.2 Mt s khái ni m c bn c∀a ontology 7

CH NG II TNG QUAN V XML, RDF VÀ OWL 15

II.1 S l
c v XML 15

II.2 S l
c v RDF (Resource Description Framework) 23

II.2.1 Cu trúc RDF 23

URI and Namespace (Normative)) 29

II.2.3 Kiu d li u 
c tiêu chu∃n hóa (Datatypes (Normative)) 29 II.2.4 Ni dung XML trong  th% RDF (XML Content within an RDF Graph) 30

II.2.5 Cú pháp tr#u t
ng (Abstract Syntax (Normative)) 33

II.2.6 Khai báo o n (Fragment Identifiers) 36

II.3 T ng quan v OWL (Web Ontology Language) 37

II.3.1 Ba ngôn ng con c∀a OWL 38

II.3.2 Bng tóm tc ngôn ng OWL 40

II.3.2.1 Bng tóm tt c∀a OWL Lite 41

II.3.2.2 Bng tóm tt OWL DL và OWL Full 41

II.3.3 Mô t ngôn ng OWL Lite 42

II.3.3.1 Các c tính c∀a OWL Lite và l
c  RDF 42

II.3.3.2 Tính cân b&ng và không cân b&ng c∀a OWL Lite (OWL Lite Equality và Inequality) 44

II.3.3.3 Các c tính v thuc tính c∀a OWL Lite 45

(OWL Lite Restricted Cardinality ) 48

II.3.3.6 OWL Lite Class Intersection 50

I.3.4 Mô t ngôn ng có tính phát trin c∀a OWL DL và OWL Full (Incremental Language Description of OWL DL and OWL Full ) 51

II.4 Các thành phn c∀a OWL Ontology 52

II.4.1 Các th hi n (Individuals) 53

II.4.2 Các thuc tính (Properties) 53

II.4.3 Các lp (Classes) 54

II.4.4 Các thuc tính c∀a OWL (OWL Properties) 55

II.4.5 Các thuc tính o ng
c (Inverse Properties) 56

II.4.6 Các c tính v thuc tính c∀a OWL (OWL Property Characteristics) 57

II.4.6.1 Các thuc tính Functional 57

H U

II.4.6.2 Các thuc tính o ng
c Functional

(Inverse Functional Properties) 57

II.4.6.3 Các thuc tính bc cu (Transitive Properties) 58

II.4.6.4 Các thuc tính i x∋ng (Symmetric Properties) 58

II.4.7 Các min và các ph m vi c∀a thuc tính (Property Domains and Ranges) 59

CH NG III III.1 KAON 61

III.1.1 T ng quan 62

III.1.2 Kin trúc c∀a KAON 64

III.1.3 Các thành phn chính c∀a KAON 64

III.1.4 KAON API 69

III.1.5 TextToOnto 73

III.2 Protégé-2000 78

CH NG IV THIT K ONTOLOGY NEWSPAPER 84

CH NG V: CH u t
t# các công ty cung cp qua cách dùng XML ây là kh!i



Có mt quy
c v cách dùng XML  trao  i d ki n ã 
c trin khai gi

các ch
ng trình tài chánh nh
Microsoft Money và Quicken trao  i d ki n

hay g!i các d ki n tài chánh n nhà bng,

Vì XML là mt chu∃n công cng, không thuc v mt công ty nào, nên

d(ng, Thí d( nh
vi XML ta có th tránh phi l thuc hoàn toàn vào

Word Mi,n là tt c các Word Processors u c, vit XML 
c, ta có th

do chn mt Word Processor theo s! thích

XML không nhng cho b n %nh ngh)a các phn c∀a tài li u mà còn t qui

H U

3 Các mi quan h gi%a SGML, HTML và XML

Ngôn ng ánh du tiêu chu∃n t ng quát (SGML - Standard Generalized

Markup Language) là mt ph
ng pháp biu th% d li u trong nhng ∋ng d(ng

x+ lý vn bn Nó ã tn t i hn mt thp k/ nay; c XML ln HTML u là

nhng %nh d ng tài li u có ngun gc t# SGML Vì vy, tt c chúng u cùng

nhãn trong du ngoc nhn Nh
ng HTML là mt ∋ng d(ng c∀a SGML, trong

khi XML là mt b trình con c∀a SGML

RDF ln CDF u là nhng ∋ng d(ng 
c %nh ngh)a b&ng XML XML và

toàn cu W3C ã phát trin mt biu  ln  làm sáng t mi quan h này

SGML nào cng có th c 
c nhng tài li u XML Tuy nhiên, XML 

ph∋c t p hn SGML, và nó 
c thit k  ch y trên mt m ng bng tng hu

h n ví d( nh
Internet Theo Tim Bray - ng biên tp viên XML - thì ý t
!ng

&ng sau XML là tn d(ng li ích c∀a SGML, lo i b nhng phn ph∋c t p,

duy trì tính nh4 nhàng, và làm cho nó ho t ng 
c trên Web

- HTML, SGML, và XML s∗ tip t(c 
c s+ d(ng ! nhng v% trí thích hp;

khác HTML vn duy trì cách th∋c n gin nht  phát hành d li u nhanh


c thit k hoc 
c ti
u cho các nhu cu c∀a mt giao th∋c m ng M∋c

ti a, vi nhng ∋ng d(ng phát hành có cu trúc cht ch∗ ! m∋c  cao,

SGML s∗ tip t(c phù hp vi mi yêu cu

H U

4 Cách th&c hin XML

c cu ba tng: mt cn c∋ c s! d li u; mt máy ch∀ tng gia, ni logic

công vi c ho t ng theo d li u; và máy khách hàng, ni d li u 
c trình

bày và x+ lý sâu hn C s! d li ...

MC LC

I.1 M! u .5

I.2 Mt s khái nim c bn c∀a ontology

CHNG II TNG QUAN V XML, RDF VÀ OWL 15

II.1 S l
c v XML 15

II.2 S l
c v RDF... thơng tin Web,

ng hóa cơng vic

Hin t i, ho t ng nghiên c∋u v Web có ng ngh)a ang tp trung

vào ba h
ng sau ây:

- Chu∃n hố ngơn ng biu di,n d liu... h
ng nghiên c∋u nói trên, chúng tơi ngh) r&ng h
ng th∋ ba

là h
ng thích hp vi hồn cnh iu kin c∀a Vit Nam, theo hai h
ng

u khó có th c nh tranh 
c vi nhóm nghiên