I.Giới thiệu về cà phê Trước hết cà phê có hai giống chính khác nhau là Robusta và Arabica. Rubusta, như cái tên nó thể hiện, rất là robust, tức là mạnh, là nhiều cafeine, là mất ngủ nhiều. Arabica thì trái lại, ít độc hại hơn, nhưng có nhiều hương thơm (aroma). 1. Arabica Là loại café hạt hơi dài, được trồng ở độ cao trên 600m, khí hậu mát mẻ, được trồng chủ yếu ở Braxin, và chiếm tới 2/3 lượng cà phê hiện nay trên thế giới. Chính vì thế, vị của Arabica hơi chua, và đây cũng được coi là 1 đặc điểm cảm quan của loại café này. Vì thế, nói đến "hậu vị" của cà phê là có thật, nhưng không phải là vị chua, mà phải chuyển từ chua sang đắng (kiểu socola ý, sau khi nuốt mới là cà phê ngon). 2. Robusta Hạt nhỏ hơn arabica, và được sấy trực tiếp, chứ không phải lên men, vị đắng chiếm chủ yếu, loại này uống phê hơn. Được trồng ở độ cao dưới 600m, khí hậu nhiệt đới, vì thế có mặt ở nhiều nước hơn (Việt Nam chỉ trồng loại này). Việt nam là cường quốc xuất khẩu cà phê đứng hàng thứ hai trên thế giới (sau Brazin) và phần lớn là robusta, tổng lượng chiếm 1/3 lượng cà phê tiêu thụ trên toàn thế giới.
Trang 1I Giới thiệu về cà phê
Trước hết cà phê có hai giống chính khác nhau là Robusta và Arabica Rubusta, như cái tên nó thể hiện, rất là robust, tức là mạnh, là nhiều cafeine, là mất ngủ nhiều Arabica thì trái lại, ít độc hại hơn, nhưng có nhiều hương thơm (aroma)
1 Arabica
Là loại café hạt hơi dài, được trồng ở độ cao trên 600m, khí hậu mát mẻ, được trồng chủ yếu ở Braxin, và chiếm tới 2/3 lượng cà phê hiện nay trên thế giới Chính vì thế, vị của Arabica hơi chua, và đây cũng được coi là 1 đặc điểm cảm quan của loại café này Vì thế, nói đến "hậu vị" của cà phê là có thật, nhưng không phải là vị chua, mà phải chuyển từ chua sang đắng (kiểu socola ý, sau khi nuốt mới là cà phê ngon)
2 Robusta
Hạt nhỏ hơn arabica, và được sấy trực tiếp, chứ không phải lên men, vị đắng chiếm chủ yếu, loại này uống phê hơn Được trồng ở độ cao dưới 600m, khí hậu nhiệt đới, vì thế
có mặt ở nhiều nước hơn (Việt Nam chỉ trồng loại này) Việt nam là cường quốc xuất khẩu cà phê đứng hàng thứ hai trên thế giới (sau Brazin) và phần lớn là robusta, tổng lượng chiếm 1/3 lượng cà phê tiêu thụ trên toàn thế giới
II Lịch sử cà phê VN
Với lịch sử hơn 155 năm từ khi người Pháp đưa những hạt giống cà phê Arabica đầu tiên trồng thử nghiệm ở Việt Nam (1858) Đến nay cây cà phê đã được gieo trồng rất nhiều nơi ở nước ta Những vùng chuyên canh cà phê đã được hình thành và trải dài hầu hết ở các tỉnh Tây Nguyên với tổng diện tích gieo trồng trên 550.000 ha Điều đáng nói ở đây là với diện tích chuyên canh lớn như vậy nhưng cà phê Robusta là loại cây được trồng chính chứ không phải Arabica
Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó Tổng Giám đốc CTCP Vinacafé Biên Hòa, hiện Việt Nam chỉ có 4 thương hiệu cà phê hòa tan và 20 thương hiệu cà phê rang xay, Brazil
có đến khoảng 20 thương hiệu cà phê hòa tan và 3.000 thương hiệu cà phê rang xay
III Diện tích và sản lượng cà phê Việt Nam
Theo Bộ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), diện tích trồng cà phê tăng 8% trong năm 2012 đạt mức 616.000 ha so với 571.000 năm 2011
Trong đó, các tỉnh Dak Lak, Lâm Đồng và Dak Nông vẫn đang tiếp tục mở rộng diện tích gieo trồng (chủ yếu là loại cà phê Robusta), chiếm 58% diện tích trồng cà phê của cả nước
Diện tích trồng cà phê VN
Trang 2Dak Nông 116.350 69.000
Theo số liệu của Tổ chức Nông lương Liên Hợp Quốc (FAO), từ 1995-2011, diện tích trồng và năng suất cà phê của Việt Nam tăng xấp xỉ 6 lần
Sản lượng:
Trang 3Cà phê trong những năm gần đây được coi như một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam với sản lượng luôn đạt mức trên 1 triệu tấn/ năm và kim ngạch xuất khẩu trên 2 tỉ USD
Việt Nam xuất khẩu được 1,2 triệu bao cà phê (loại 60kg) trong tháng 8/2013, thấp hơn so với mức 1,48 triệu bao của tháng 7 và giảm khoảng 14% so với cùng kỳ năm
2012, theo Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO)
Với khối lượng trên, Việt
Nam vẫn giữ nguyên vị trí là nước
xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế
giới, sau Brazil (Theo stố liệu vào
tháng 8/2013)
Báo cáo dữ liệu hàng tháng,
tháng 9/2013 của ngành Nông
nghiệp & PTNT cho biết xuất khẩu
cà phê trong tháng về lượng giảm
13,35 % so với cùng kỳ năm ngoái
Theo báo cáo, Đức và Hoa
Kỳ tiếp tục là hai thị trường tiêu thụ
cà phê lớn nhất của Việt Nam trong
8 tháng đầu năm với thị phần lần
Trang 4bảo đồng đều, ổn định Do vậy, giá cà phê Việt Nam khá biến động và thường thấp hơn
các nước sản xuất lớn
Diễn biến sản lượng cà phê từ năm 2010 trở lại trước
IV.Giá cả
Xuất khẩu:
Giá FOB (HCM) của hạt cà
phê thường chưa phân loại
(USD/tấn)
T1
T1 2
T0 1
T0 2
T0 3
T0 4
Giá trung bình của 7 tháng
357
$1
278
$1
277
$1
297
$1
218
$1
198
$1
271 $1.271
552
$1
806
$1
821
$1
910
$2
093
$2
281
$2
283 $1.964
% thay đổi của niên vụ
2010/11 so với niên vụ
2009/10
14
%
41
%
43
%
47
%
72
%
90
%
80
Trang 5Giá xuất khẩu trung bình hạt cà phê Robusta của Việt Nam trong vòng 7 tháng đầu niên vụ 2010/11 là 1.964$/tấn (FOB HCM), tăng 55% so với cùng thời điểm năm ngoái (1.271$/tấn) Giá tăng có thể do ảnh hưởng của lượng dự trữ cà phê thế giới sụt giảm mạnh, nhu cầu tiêu thụ toàn cầu tăng và yếu tố thời thiết không thuận lợi tại một
số nước xuất khẩu cà phê
Ngày 04/05/2011, theo VICOFA, giá FOB (HCM) của hạt cà phê Robusta thô chưa phân loại là 2.570$/tấn Đây là mức giá cao nhất trong vòng 16 năm trở lại đây (xem biểu đồ dưới), nhưng vẫn thấp hơn mức giá kỷ lục 2.658$ niên vụ 1994/95
Giá xuất khẩu trung bình của Cà phê thô Việt Nam, Niên vụ 2009/10 – 2010/11
Giá FOB (HCM) của
hạt cà phê thường
chưa phân loại
(USD/tấn)
T10 T11 T12 T01 T02 T03 T04 Giá trung bình của 7 tháng
Niên vụ 2009/10 $1.357 $1.278 $1.277 $1.297 $1.218 $1.198 $1.271 $1.271
*Niên vụ 2010/11 $1.552 $1.806 $1.821 $1.910 $2.093 $2.281 $2.283 $1.964
% thay đổi của niên vụ
2010/11 so với niên vụ
2009/10
Nguồn: Trung tâm Xúc tiên thương - Đầu tư - Du lịch Dak Lak, *VICOFA
Giá xuất khẩu trung bình của Cà phê thô Việt Nam, 7 tháng đầu niên vụ 2009/10
và niên vụ 2010/11(đơn vị: USD/tấn)
Trang 6Nguồn: Trung tâm Xúc tiên thương - Đầu tư - Du lịch Dak Lak, *VICOFA
Giá xuất khẩu trung bình của Cà phê thô Việt Nam, niên vụ 1990/91 – 2010/11
Nguồn: Trung tâm Xúc tiên thương - Đầu tư - Du lịch Dak Lak, VICOFA
Trong nước:
Trang 7Giá trung bình hạt cà phê Robusta thường chưa phân loại trong 7 tháng đầu niên vụ
2010/11 tại tỉnh Đắk Lắk, nơi trồng cà phê lớn nhất Việt Nam, là 39.111VNĐ/kg
(tương đương 1,89$), tăng 63% so với cùng thời điểm năm ngoái, song song với sự
tăng giá của cà phê trên thị trường thế giới
Mức giá gần đây của hạt cà phê Robusta thường chưa phân loại tại Đắk Lắk là
50.000VNĐ (tương đương 2,40USD) Người trồng cà phê hy vọng mức giá này sẽ giữ
nguyên cho tới hết nửa cuối của niên vụ
Giá trung bình của hạt cà phê Robusta tại các tỉnh trồng cà phê trọng điểm niên
vụ 2010/2011
Giá hạt cà
phê
thường
(VND/kg)
T10 2010
T11 2010
T12 2010
T01 2011
T02 2011
T03 2011
T04 2011
Giá trung bình 7 tháng đầu niên
vụ 2010/11 Đắc Lắc 30.210 34.190 35.390 37.730 42.630 46.410 47.220 39.111 Lâm Đồng 30.210 34.200 35.380 37.720 42.440 46.270 47.120 37.703 Gia Lai 30.130 34.050 35.260 37.690 42.440 46.330 47.200 37.650 Đắc Nông 30.130 34.080 35.310 37.780 42.770 46.460 47.280 39.116
Nguồn: VICOFA
Tỷ giá ngày 11/05/2011: 1USD = 20.698 VNĐ (Nguồn: Ngân hàng nhà nước Việt
Trang 8(VND) niên vụ 09/10
(%)
Giá trung
bình của 7
tháng niên
vụ 2010/11
Nguồn: Trung tâm Xúc tiên thương - Đầu tư - Du lịch Dak Lak, *VICOFA
V Thị trường tiêu thụ
Việt Nam là nước xuất khẩu thứ nhì trên thế giới, chỉ sau Braxin với tổng sản lượng xuất khẩu năm 2009 đạt 1.18 triệu tấn, tương đương 1,73 tỷ USD
Tiêu thụ thị trường nội địa tại Việt Nam chỉ chiếm khoảng 5% trong tổng cà phê xuất khấu, tương đương 61,000 tấn/năm Trong đó cà phê hòa tan chiếm 9,000 tấn, cà phê rang xay có nhãn hiệu chiếm 35,000 tấn còn lại là cà phê không tên tuổi và nhãn hiệu Thị trường cà phê nội địa tăng trưởng hàng năm khoảng 18% trong đó cà phê
Trang 9hòa tan đang dẫn đầu mức tăng trưởng (+22%) còn cà phê rang xay tăng trưởng chậm hơn thị trường (+13%)
Việt Nam đã xuất khẩu cà phê thô sang 79 quốc gia trong mùa vụ 2010/11, trong
đó 10 nước nhập khẩu đứng đầu chiếm tới 69% tổng kim ngạch xuất khẩu
10 nhà nhập khẩu cà phê lớn nhất của Việt Nam mùa vụ 2010/10 (đơn vị: tấn)
Nguồn: Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn
Việt Nam tiếp túc xuất khẩu cà phê bột, cà phê rang và cà phê hoà tan Ví dụ, nhãn hàng cà phê Trung Nguyên G7 vừa chính thức tham gia vào thị trường Hoa Kỳ và Hàn Quốc
Tài liệu tham khảo:
http://www.ico.org/prices/m1.htm
http://www.vicofa.org.vn/
http://www.hophuongcoffee.com/vn/cafe.aspx?cid=13
http://giacaphe.com/40871/xuat-khau-ca-phe-cua-viet-nam-giam-14-trong-thang-8/
http://giacaphe.com/40777/viet-nam-xuat-khau-ca-phe-thang-9-2013-giam-1335/
http://vi.wikipedia.org/wiki/Danh_s%C3%A1ch_qu%E1%BB%91c_gia_xu%E1%BA
Trang 10http://brandsvietnam.com/146-Thi-truong-ca-phe-Viet-Nam-va-co-hoi-cho-doanh-nghiep-trong-nuoc