đề tài: hương liệu (slide)

• Xạ hương rất quan trọng trong ngành công nghiệp chế tạo nước hoa và mỹ phẩm, thế nhưng ít ai ngờ rằng nó được lấy từ động vật.. Phần đông vẫn cho rằng xạ hương là chất được chiết xuất

Click to edit Master subtitle style

• Th k XVI, ch ng ki n s k t h p ế ỷ ứ ế ự ế ợ

gi a nữ ước th m và ngh s n xu t ơ ề ả ấ

g ng tay, vì nă ước th m dùng đ át đi ơ ể

• Th k XIX, ng ế ỷ ườ i ta đã b t đ u ắ ầ

h ươ ng th m nhân t o b t ch ơ ạ ắ ướ c

h ươ ng th m t nhiên ơ ự

• N m 1928, l n đ u tiên thu t ng ă ầ ầ ậ ữ

“li u pháp h ệ ươ ng hoa đ ượ c nhà hoá

h c ng ọ ườ i Pháp - Rene Maurice Gattefosse đ a vào s d ng, ch y u ư ử ụ ủ ế dùng tinh d u lá hoa thân r đ t o ầ ễ ể ạ

c m giác h ng ph n ả ư ấ

l ượ ng b c h i đ c tr ng: ố ơ ặ ư nhi u phút, nhi u gi , có ề ề ờ khi c nhi u ngày, … ả ề

• H ươ ng li u có th đ ệ ể ượ c tìm th y t nh ng nguyên ấ ừ ữ

li u c b n c ng nh có ệ ơ ả ũ ư

th t ng h p đ ể ổ ợ ượ c M i ỗ

lo i h ạ ươ ng li u có m t mùi ệ ộ

h ươ ng đ c tr ng c a nó ặ ư ủ

H p ch t th m t ợ ấ ơ ừ

đ ng v tộ ậ

Nh a th mự ơTinh d uầ

Các ngu n h ồ ươ ng li u thiên ệ

nhiên

Tinh d u ầ

- Sesquiterpen (n=1,5)

Ginibenz en

Chan h

G ng ừ

àn Đ

h ươ ng

5/20/12

• Alcol

bomeol

Iso-B c hà ạ

Bomeol

H t đ u ạ ậ

kh u ấ Menthol

Long não

- α terpineol

Linalol Hoa h ng ồ

Phong l ữ

th o ả Khuynh di p ệ

CH CH CH2OH

Iso -

safrole

Citral - Citral – a

S java ả

Citronella l

Thì là

Mã liên th o ả Verbenon

Diên vĩ

Ethyl nonylate

Dâu

5/20/12

• Các h p ch t khácợ ấ

Ambretolit Lacton

X h ạ ươ ng Coumarim

• Nh a th m thiên nhiên bao g m ự ơ ồ

nh a sinh lý ch y ra t nhiên t ự ả ự ừ cây c i và nh a b nh lý ch y ra ố ự ệ ả

t các v t th ừ ế ươ ng c a cây ủ

• Có r t nhi u lo i cây có nh a ấ ề ạ ự

th m nh h thông, h tràm, h ơ ư ọ ọ ọ

tr m… tuy nhiên có m t s loài ầ ộ ố

nh thông ph i chích vào cây m i ư ả ớ

Nh a th m ự ơ

5/20/12

Nh a d u ự ầ

• Nh a d u là h n h p c a nh a và ự ầ ỗ ợ ủ ựtinh d u nhi t đ thầ ở ệ ộ ường có tr ng ạthái m m n a l ng, ch ng h n nh ề ử ỏ ẳ ạ ư

nh a d u c a thông, c a cà na… có ự ầ ủ ủ

th thu ph n h i c a nh a d u b ng ể ầ ơ ủ ự ầ ằ

phương pháp ch ng c t h i nư ấ ơ ước

• Xạ hương rất quan trọng trong ngành công nghiệp chế tạo nước hoa và mỹ phẩm, thế nhưng ít ai ngờ rằng nó được lấy từ động vật Phần đông vẫn cho rằng xạ hương là chất được chiết xuất từ một loại cỏ hay thảo mộc nào đó.

hươu xạ Túi xạ này nằm gần cơ quan sinh dục của hươu đực, lấy xong túi xạ phải đem phơi khô dưới ánh nắng mặt trời, sau đó đậy kín để giữ mùi hương

• Xạ có mùi khá nồng và hơi khó chịu, nhưng đem pha loãng với cồn lại cho mùi hương dễ chịu, giữ mùi lâu Xạ hương tốt phải có mùi cay, màu tía đậm, trong túi nhờn

X h ạ ươ ng

5/20/12

• Do xạ hương tự nhiên ngày càng hiếm nên rất đắt, có khi gấp ba lần giá vàng Đặc biệt phải là hươu xạ trên ba tuổi mới lấy được túi xạ này nên chúng càng quý hiếm

• Xạ hương chứa 0,5 : 2% tinh dầu, trong đó chất hoạt hương là muscon Xạ hương làm chất định hương rất tốt

C y h ầ ươ ng

• C y h ầ ươ ng đ ượ c tìm th y trong khu ấ

v c ông Nam Á (bao g m c qu n ự Đ ồ ả ầ

đ o Indonesia), n ả Ấ Độ , mi n nam ề Trung Qu c ố

• Ch y u sinh s ng trong các khu ủ ế ố

v c r m c hay cây b i th p nh ự ậ ỏ ụ ấ ư

n ươ ng r y ven su i ẫ ố

5/20/12

• C y hầ ương ti t ra 0,1% scatol và 2,5 : 3% ếciventton

Castoreum

• Ở động vật, castoreum là dịch tiết màu vàng của các túi dầu kết hợp với nước tiểu của của hải ly, được sử dụng trong mùi hương đánh đấu lãnh thổ.

• Cả hai hải ly đực và cái đều có cặp túi dầu

và một đôi vây hậu môn tuyến nằm ở hai khoang dưới da giữa xương chậu đuôi

5/20/12

• Castoreum có mùi h c ngắ ười ta thường s ử

d ng nó dụ ưới d ng d ch chi t có mùi th m ạ ị ế ơ

gi ng da, khi pha loãng s có mùi ng t , ố ẽ ọ

được s d ng làm ch t đ nh hử ụ ấ ị ương

Ch n castor ồ

fiber (h i ly châu ả

Âu)

H i ly châu M ả ỹ

5/20/12

Long diên h ươ ng

• Long diên hương được trích ra t ru t và ừ ộbao t c a cá nhà táng Physteter ử ủmacrocephalus Ch t ho t hấ ạ ương c a nó là ủambrein có công th c C30H52O đây là ứ

m t triterpen tricylic b c 3 có 2 n i đôi, ộ ậ ốngoài ra còn có 10% ceton 3 - caprostanon

Long diên

h ươ ng

B xít ọ

Lo i côn trùng bi n thái ko hoàn toàn, ạ ế thu c b Cánh n a v i r t nhi u loài ộ ộ ử ớ ấ ề khác nhau Chúng đ u có đôi cánh ề

tr ướ c có ph n g c c ng, ph n ng n ầ ố ứ ầ ọ

m m ề

Cánh sau d ng màng, khi đ u ph n ạ ậ ầ cánh màng x p l p lên nhau B xít nói ế ợ ọ chung có ph n mi ng ki u chích hút đ ầ ệ ể ể hút nh a cây ự

5/20/12

Mùi hôi c a b xít do tuy n hôi ng c ủ ọ ế ở ự

ti t ra Tuy n n ế ế ướ c b t c a b xít c ng ọ ủ ọ ũ

gi ng nh mu i ti t ra d ch axit do đó ố ư ỗ ế ị gây ng a ngáy, nh c nh i ch b đ t ứ ứ ố ở ỗ ị ố

B xít còn có các túi co bóp g i là tim ọ ọ

ph g c chân ụ ở ố

b i B hung thớ ọ ừơng đào

hang chôn phân đ ng ộ

v t vào trg lòng đ t có ậ ấ

khi sâu t i 20-25 cm ó ớ Đ

là ngu n th c n c a b ồ ứ ă ủ ọ

hung và con cái c a ủ

chúng sau này B hung ọ

5/20/12

- Acid tương ng v i s có m t c a xúc tác ứ ớ ự ặ ủacid vô c ơ

• L u ý khi th c hi n ph n ng t ng h p ư ự ệ ả ứ ổ ợester b ng phằ ương pháp này

5/20/12

• Xúc tác th ườ ng là H2SO4 đ m đ c ậ ặ

• T c đ ph n ng ester hóa gi m khi ố ộ ả ứ ả

b c carbon t ng , ph n ng ester hóa ậ ă ả ứ phenol x y ra r t ch m ả ấ ậ

• T c đ ph n ng gi m khi kh i l ố ộ ả ứ ả ố ượ ng phân t tác ch t t ng ử ấ ă

• Nên lo i n ạ ướ c đ t ng t c đ ph n ng, ể ă ố ộ ả ứ

có th dùng toluen hay benzen đ t o ể ể ạ

h n h p đ ng phí toluen – n ỗ ợ ẳ ướ c hay benzen - n ướ c đ lo i n ể ạ ướ c ra kh i h n ỏ ỗ

h p ph n ng N u r ợ ả ứ ế ượ u taoh h n h p ỗ ợ

đ ng phí v i n ẳ ớ ướ c thì nên s d ng d ử ụ ư

5/20/12

5/20/12

Isoamyl acetate

CH3

Lê

Táo Isoamyl

CH2

C O

O

CH2

CH2HC

5/20/12

M t s ester c a acid ộ ố ủ

benzoic

C O

O

CH2

CH3

Tinh d u niobe ầ

Metyl acetate Metyl acetate

Hai ester th ườ ng dùng trong nh ng s n ph m d ữ ả ẩ ượ c

ph m đ che mùi thu c ẩ ể ố

M t s ester c a acid acetic và ộ ố ủ

C

H3C CH3

O C O

CH3

CH3

O

Bezyl acetate

Phenyl etyl acetate

Hoa lài

Hoa d h ạ ươ ng

Có mùi d ch u, ễ ị dùng trong h p ợ

ch t th m có mùi ấ ơ hoa lài, đông

th o, th y tiên ả ủ

Cinamyl acetate

Có th đi u ch ể ề ế

m t s lo i ester ộ ố ạ khác có mùi đào,

d a, cam h ng ứ ồ dùng trong xà phòng cao c p ấ

Dùng trong t ổ

h p h ợ ươ ng có mùi th m c a ơ ủ hoa, ch t n d nh ấ ổ ị trong linh lan và lài

M t s ester c a acid ộ ố ủ

salicylic

Ethyl salicylate Xá xị Hai ester đ u có mùi th m nh , mùi d u nóng và xá x , ề ơ ẹ ầ ị methyl salicylate dùng trong n ướ c hoa và y h c, còn ethyl ọ salicylate thì có th thay th methyl salicylate trong h p ể ế ợ

O OH

5/20/12

M t s ester c a acid ộ ố ủ

anthranilic

Methyl anthranilate Ester có mùi ng t đ c tr ng c a cam ng t, nguyêt h ọ ặ ư ủ ọ ươ ng, y lan

Ester có mùi đ c tr ng, ng t c a các loài hoa và th ặ ư ọ ủ ườ ng dùng làm ch t đ nh h ấ ị ươ ng d ng l ng trong các h p h ạ ỏ ợ ươ ng mùi hoa, có tính ch t ch ng n ng ấ ố ắ

Phong lan

Cam

CH3 O

C O

5/20/12

M t s ester c a acid cinnamic ộ ố ủ

và ester khác

Methyl cinnamate Ethyl cinnamate Tr m hầ ương

CH3

HCOOH là m t acid m nh, oxy hóa và kh ộ ạ ử

c ng r t t t (lũ ấ ố ưỡng tính), phương pháp này

ch phù h p cho RCOOH có dây th ngỉ ợ ẳ

RCOOH HCOOH

MnO2

350 - 4000C

Vì ph n ng x y ra nhi t đ cao h n nên ả ứ ả ở ệ ộ ơ

rượu r t d m t nấ ễ ấ ước cho hydrocacbon

Ag xúc tác d ng lở ạ ưới (không nên s d ng ử ụ

5/20/12

- Oxy hóa

Tác ch t oxy hóa đấ ược dùng có th là h p ể ợ

ch t vô c ho c h u c có ch a oxy, oxy ấ ơ ặ ữ ơ ứnguyên ch t ho c oxy trong không khí v i ấ ặ ớ

s hi n di n ch t xúc tác KMnO4 (môi ự ệ ệ ấ

trường acid, trung bình, bazo), MnO2, K2Cr2O7, Na2Cr2O7, HNO3, nitrobenzen…Ngoài ra còn m t s phộ ố ương pháp khác

5/20/12

Andehyd m nh th ng ạ ẳ

Andehyd undecylic

Andehyd có vòng th m ơ

Andehyd

benzoic H nh nhânạ cinnamicAndehyd

Mùi vani, dùng trong

m ph m ỹ ẩ Heliotropin

Hyacin

Dùng trong th c ự

ph m ẩ Vanilin

ng ph

+ Kh ester b ng Na/EtOH ho c BuOH ử ằ ặ (không dùng Na cho ester có g c acid ố

5/20/12

+ Kh andehyd b ng ancolat Alử ằ

Alcolat Al d ng dung d ch s b th y ở ạ ị ẽ ị ủ phân t o Al(OH)3 và r ạ ượ u

Ph n ng thu n ngh ch, đ t ng hi u su t ả ứ ậ ị ể ă ệ ấ nên dùng d r ư ượ u, ch y u dùng ủ ế isopropanol, đ t o thành aceton d tách ể ạ ễ

Al 3

- Đồng phân hóa dưới tác d ng nhi t, áp ụ ệ

Trong kinh gi i ớ

Dùng t m ẩ nhang

–

α terpineol

Phenyl propyl

ancol Mùi phong tín

Broneol Isobroneol

Menthol Mùi b c hà ạ Linalo l Trong lan

HO

OH

OH

5/20/12

OH

Mùi hoa h ng ồ Citronellol

5/20/12

- Ph n ng ph và s n ph m phả ứ ụ ả ẩ ụ

•

• Ph n ng t o thành - ionon có ts = 127 : ả ứ ạ β1280C

• Acid được dùng trong ph n ng đóng ả ứvòng là H2SO4, H3PO4, HCOOH, (COOH)2… ho c trong dung d ch ki m ặ ị ề

nh NaHSO4, KHSO4, MgSO4, NaOAcư

- Các ph n ng tả ứ ương tự

• Citronellal hay rhodinal ph n ả ứng v i ớaceton cho dihydropseudoionon và dihydro ionon có mùi gi ng v i iononố ớ

- Gi i thi u musk ambro ớ ệ

Ambro là tinh th có màu xanh lá, nhi t ể ệ

đ nóng ch y 860C có mùi x h ộ ả ạ ươ ng d ễ

ch u Tuy ambro có mùi r t g n mùi x ị ấ ầ ạ

h ươ ng thiên nhiên, nh ng có c u t o ư ấ ạ

5/20/12

• Nguyên t c t ng h pắ ổ ợ

Ph n ng x y ra qua 3 giai đo n: Methyl ả ứ ả ạhóa, Butyl hóa, Nitro hóa

• Ngoài ra , còn m t s s n ph m ph ộ ố ả ẩ ụmang nhi u g c –NO2 h n nhề ố ơ ư

CH3

OCH

O2N

t0nc = 1200C

t0nc = 920C

5/20/12

• Vai trò quan tr ng nh t c a họ ấ ủ ương li u ệ

t ng h p giúp b o v môi trổ ợ ả ệ ường.:

nh ng cánh r ng đàn hữ ừ ương c a n ủ Ấđang b tàn phá, h i ly và hị ả ươu b gi t đ ị ế ể

l y x , cá voi b s n đ l y long diên ấ ạ ị ă ể ấ

hương… Hương li u t ng h p là gi i ệ ổ ợ ảpháp cho nh ng đi u đó và còn h n th ữ ề ơ ế

ho ch S g p khó ạ ẽ ặ

kh n n u mu n duy trì ă ế ố tính n đ nh c a mùi ổ ị ủ

h ươ ng.

S l ố ượ ng nhi u h n mùi ề ơ

h ươ ng t nhiên Tuy nhiên, ự

m t lo i n ộ ạ ướ c hoa.

Thành

ph n ầ

Hàng ngàn h p ch t ợ ấ hóa h c ọ Tùy thu c vào đ tinh khi t, bao g m ch y u là m t ồộ ủ ộế ếộ

Mùi h ươ ng có th gi ng h t ể ố ệ

t nhiên song c ng có th ự ũ ể

bi n hóa thành các mùi ế không tìm th y trong t ấ ự nhiên.

Giá thành ph i ch ng khi n ả ă ế

n ướ c hoa t ng h p đ ổ ợ ượ c ph ổ

bi n Tuy nhiên, m t s mùi ế ộ ố

h ươ ng t ng h p đ t b ng, ổ ợ ắ ằ

th m chí đ t đ h n h ậ ắ ỏ ơ ươ ng

t nhiên vì s ph c t p ự ự ứ ạ trong quá trình t ng h p ổ ợ

t nh ng chú H ừ ữ ươ u,s n ph m này ả ẩ

đ ượ c chi t xu t hoàn toàn t thiên ế ấ ừ nhiên cho b n s quy n r thoanh ạ ự ế ũ thoát ,g i c m nh ng trang nhã ợ ả ư

S a T m ữ ắ

X H ạ ươ ng

5/20/12

S k t h p hoàn m gi a loài ự ế ợ ỹ ữtáo fuji,hoa nhài và hoa đào

Nh t b n trên n n g đàn ậ ả ề ỗ

hương d u nh ,g hinoki và ị ẹ ỗ

x hạ ương t cây trái cho ta ừ

c m giác r t nh nhàng th ả ấ ẹ ưthái khi đ m mình vào đó,m t ắ ộ

s k t h p th t quy n r và ự ế ợ ấ ế ũquí phái không l n vào đâu ẫ

5/20/12

- D u g iầ ộ

h ướ ng d ươ ng

5/20/12

- Xà phòng

• Trên th c t , nhi u lo i xà phòng thự ế ề ạ ương

m i đạ ược s n xu t và bán trên th trả ấ ị ường không còn là xà phòng th c s mà là ự ự

nh ng ch t… t y r a công nghi p.ữ ấ ẩ ử ệ

• N u có th i gian mua s m trên các trang ế ờ ắweb uy tín, b n có th th y, nh ng mi ng ạ ể ấ ữ ế

xà phòng "kh mùi", "làm s ch", “dử ạ ưỡng m” và “làm đ p" còn là nh ng tác ph m

ngh thu t r t ng ngh nh, d thệ ậ ấ ộ ĩ ễ ương

Các lo i xà phòng ng ngh nh ạ ộ ĩ

Chanh

R ng gi ă ả Iphone

da  

S a r a m t acness vitamin cleaner v i ữ ử ặ ớ các vitamin E, C, B3 và B5, c n thi t cho ầ ế quá trình tái t o làn da, giúp r a s ch ạ ử ạ

b i b n, làm phai m v t thâm và gia ụ ẩ ờ ế

t ng quá trình tao s i collagen Nh th , ă ợ ờ ế

s o và v t thâm nhanh chóng m đi, làn ẹ ế ờ

da tr nên sáng m n m t cách t nhiên ở ị ộ ự

5/20/12

Chi t xu t chanh t ế ấ ươ i tinh khi t ế

k t h p v i Long ế ợ ớ Đ an thiên nhiên v i SPF 15 c ch s n ớ ứ ế ả

các v t đ m nâu và ch ng các ế ố ố tia c c tím cho b n làn da tr ng ự ạ ắ

m n sau 28 ngày s d ng ị ử ụ

Kem d ưỡ ng tr ng da ban ngày, ắ

gi m và làm sáng da Melano- ữ ẩ Block và vitamin C công th c ứ

đ c quy n giúp ng n ch n s ộ ề ă ặ ự hình thành và làm gi m đ đ m ả ộ ậ màu c a các v t s m nám, tàn ủ ế ạ nhang, gi m và làm sáng da ữ ẩ SPF 15 Giu1p b o v da tr ả ệ ướ c tia t ngo i Giúp da sáng h n ử ạ ơ

Nh ng lo i n ữ ạ ướ c hoa có chi t xu t t ế ấ ừ

nh ng tinh d u t nhiên đ ữ ầ ự ượ c m i ọ

ng ườ ư i a chu ng và đ ộ ượ c s n xu t ả ấ nhi u h n c ề ơ ả

Marc Jacobs

Gardenia  Pacifica Mediterranean Fig

Philosykos (sung), Tam Đả  (g đàn h o ỗ ươ ng), Đỗ ơ  (hoa hu ), S n ệ

5/20/12

+ N ướ c hoa t ng h p ổ ợ

Đầ u th k 20, n ế ỷ ướ c hoa t ng h p ổ ợ (Aldehydic) ch s d ng hóa ch t ỉ ử ụ ấ nhân t o m i ra đ i ạ ớ ờ

Nhìn chung, chúng có m t mùi ộ

h ươ ng m nh m , ng y và h i nóng ạ ẽ ậ ơ

Mùi h ươ ng này khi dùng m t mình ộ không d ch u chút nào, nh ng n u ễ ị ư ế pha v i các thành ph n khác, nó t o ớ ầ ạ nên m t mùi r t đ c bi t ộ ấ ặ ệ

Lo i nạ ước hoa t ng h p đ u tiên trên ổ ợ ầ

th gi i chính là Chanel No5 tr danh ế ớ ứ

M t ví d đi n hình khác là Arpège - ộ ụ ểtuy t tác c a Lanvinệ ủ

Arpèg e Chanel No5

+ Nước x v iả ả

N ướ c x v i ả ả

downy đam mê

K t h p nhi u ế ợ ề mùi hoa nh ư hoa nhài, ng c ọ lan tây, th o ả

m c, vani, x ộ ạ

h ươ ng

N ướ c x v i ả ả downy s c hút ứ

N ướ c x v i comfort 1 l n ả ả ầ

x sáng t o h ả ạ ươ ng dâu

và ng c lan ọ

ng d ng trong d c ph m

Tinh d u đầ ược dùng đ ch các lo i ể ế ạ

thu c bôi xoa, làm tan nh ng v t t ố ữ ế ụ

máu b m tím, làm d u c n đau, tinh ầ ị ơ

d u còn làm thu c ch ng c m cúm, sát ầ ố ố ảtrùng và kích thích tiêu hoá…

D u nóng ầ Siang Pure

Oil Viên ng m ậ

b c hà ạ

5/20/12

Tinh d u O i h ầ ả ươ ng

• Có hương th m nh ơ ẹnhàng sang tr ng, t o ọ ạ

ra s tho i mái và có ự ả

th giúp làm gi m ể ảstress

người, giúp cân b ng r i ằ ố

lo n c th và mang đ n ạ ơ ể ế

c m giác m áp và bình ả ấyên

• Tinh d u ng c lan t o cho ầ ọ ạ

c th m t c m giác tho i ơ ể ộ ả ảmái, tâm trí thanh th n và ả

được coi nh m t lo i ư ộ ạthu c t t làm d u đi s m t ố ố ị ự ệ

m i c a c th Tinh d u ỏ ủ ơ ể ầnày r t t t cho nh ng ấ ố ữ

người hay lo âu và c ng ă

th ng Tinh d u ng c lan ẳ ầ ọtây đi u ti t các ch t bã ề ế ấ

nh n đ i v i các v n đ v ờ ố ớ ấ ề ề

da, giúp làm d u viêm s ng ị ư

da, làm gi m huy t áp ả ếcao, làm gi m s c ng c ả ự ă ơ

và tác d ng kích thích ụ

h ng ph n tình d c.ư ấ ụ