Bài 36. Các phương pháp chọn lọc

- Thu hoạch chung để làm giống cho vụ sau.- So sánh với giống khởi đầu và giống đối chứng Ưu điểm: Đơn giản dễ làm, ít tốn kém, áp dụng rộng rãi Nh ợc điểm: Chỉ đánh giá dựa vào kiểu hì

Kiểm tra bài cũ

Tại sao tự thụ phấn ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật lại gây ra hiện t ợng thoái hóa giống?

Giống bị thoái hóa có ảnh h ởng gì đến năng suất và chất l ợng của cây trồng và vật nuôi?

Đ/A:Tự thụ phấn bắt buộc ở cây giao phấn và giao

phối gần ở động vật gây ra hiện t ợng thoái hóa giống

là do các gen lặn có hại chuyển từ trạng thái dị hợp sang

trạng thái đồng hợp gây hại.

Giống bị thoái hoá làm giảm năng suất và chất l ợng

của cây trồng và vật nuôi

I) Vai trß cña chän läc trong chän gièng

Tạo ra giống mới, cải tạo giống cũ đáp ứng

nhu cầu sản xuất cao hơn của con người

• Do nhu cầu nhiều mặt và luôn thay đổi của con người

• Các giống sau một thời gian trồng có biểu hiện thoái hoá

• Quá trình tạo ra giống mới bằng các phương pháp lai, đột biến, biến dị tổ hợp vừa tạo ra các tính trạng tốt vừa tạo ra các tính trạng xấu

• Vì vậy phải chọn lọc

II/ Phương phỏp chọn lọc hàng loạt

• - K/n: Chọn lọc hàng loạt là dựa trên kiểu hình chọn ra một nhóm cá thể phù hợp nhất với mục tiêu chọn lọc để làm giống

4

Giống

đối chứng

3

4 2

N¨m I:

Chän c©y tèt

Trén lÉn h¹t c¸c c©y tèt

3

3

các ph ơng pháp chọn lọc hàng loạt

Giống

nhau

Chọn cây u tú, trộn lẫn các hạt cây u tú làm giống cho vụ sau.

Ưu điểm: Đơn giản, dễ làm, ít tốn kém và áp dụng đ ợc rộng rãi.

Hạn chế: Chỉ đánh giá dựa vào kiểu hình, không đánh giá đ ợc kiểu gen và dễ nhầm với th ờng biến.

- Thu hoạch chung để làm giống cho vụ sau.

- So sánh với giống khởi đầu và giống đối chứng

Ưu điểm: Đơn giản dễ làm, ít tốn kém, áp dụng rộng rãi

Nh ợc điểm: Chỉ đánh giá dựa vào kiểu hình, không

kiểm tra kiểu gen nên dễ nhầm với th ờng biến

Nh ợc điểm: Chỉ đánh giá dựa vào kiểu hình, không

kiểm tra kiểu gen nên dễ nhầm với th ờng biến

quả to

Đối với cây lấy quả: chọn quả đầu mùa quả không sâu bệnh

Cách tiến hành:

- Chọn những cá thể u tú phù hợp với mục đích chọn lọc

- Thu hoạch chung để làm giống cho vụ sau

- So sánh với giống khởi đầu và giống đối chứng

Ưu điểm: Đơn giản dễ làm, ít tốn kém, áp dụng rộng rãi

Nh ợc điểm: Chỉ đánh giá dựa vào kiểu hình, không

kiểm tra kiểu gen nên dễ nhầm với th ờng biến

thịt

Đối với vật nuôi: tạo ra giống

có năng suất cao về trứng sữa

Cách tiến hành:

- Chọn những cá thể u tú phù hợp với mục đích chọn lọc

-Thu hoạch chung để làm giống cho vụ sau

- So sánh với giống khởi đầu và giống đối chứng

Ưu điểm: Đơn giản dễ làm, ít tốn kém, áp dụng rộng rãi

Nh ợc điểm: Chỉ đánh giá dựa vào kiểu hình, không xác

định đ ợc kiểu gen nên dễ nhầm với th ờng biến

đầu nhỏ

Đối với vật nuôi nh vịt đẻ trứng chọn con cái cổ dài thân sau nở

Cách tiến hành:

- Chọn những cá thể u tú phù hợp với mục đích chọn lọc

- Thu hoạch chung để làm giống cho vụ sau

- So sánh với giống khởi đầu và giống đối chứng

Ưu điểm: Đơn giản dễ làm, ít tốn kém, áp dụng rộng rãi

Phạm vi ứng dụng là cây giao phấn, tự thụ phấn và

vật nuôi

I) Vai trò của chọn lọc trong chọn giống

Ưu điểm: Đơn giản, dễ làm, ít tốn kém, áp dụng rộng rãi

Nh ợc điểm: Chỉ đánh giá dựa vào kiểu hình, không kiểm

tra đ ợc kiểu gen nên dễ nhầm với th ờng biến

Câu hỏi 2: thảo luận nhóm

Có hai giống lúa thuần chủng đ ợc tạo ra đã

chiều cao và thời gian sinh tr ởng, giống lúa B có

sự sai khác khá rõ rệt giữa các cá thể về hai tính trạng nói trên Em sử dụng ph ơng pháp và hình thức chọn nào để khôi phục lại 2 đặc điểm tốt ban đầu của 2 giống nói trên? Cách tiến hành trên từng giống nh thế nào?

- Thu hoạch chung để làm giống cho vụ sau

- So sánh với giống khởi đầu và giống đối chứng

Phạm vi ứng dụng là cây giao phấn, tự thụ phấn và

vật nuôi

I) Vai trò của chọn lọc trong chọn giống

II) Chọn lọc hàng loạt

Câu 2 Giống A: Chọn lọc hàng loạt 1 lần- sơ đồ IGiống B:Chọn lọc hàng loạt 2 hay nhiều lần-sơ đồ II

Ưu điểm: Đơn giản, dễ làm, ít tốn kém, áp dụng rộng rãi

Nh ợc điểm: Chỉ đánh giá dựa vào kiểu hình, không

kiểm tra kiểu gen nên dễ nhầm với th ờng biến

Tiết 39

Bài 36: Các ph ơng pháp chọn lọc

Cách tiến hành:

- Chọn những cá thể u tú phù hợp với mục đích chọn lọc

- Thu hoạch chung để làm giống cho vụ sau

- So sánh với giống khởi đầu và giống đối chứng

Hình 36.1 S đ ch n l c hàng lo t ơ đồ chọn lọc hàng loạt ồ chọn lọc hàng loạt ọn lọc hàng loạt ọn lọc hàng loạt ạt

Cách tiến hành:

- Chọn những cá thể u tú phù hợp với mục đích chọn lọc

- Thu hoạch chung để làm giống cho vụ sau

- So sánh với giống khởi đầu và giống đối chứng

Phạm vi ứng dụng là cây giao phấn, tự thụ phấn và

vật nuôi

K/n: Chọn lọc cá thể là chọn lấy một số ít cá

thể tốt, nhân lên một cách riêng rẽ theo từng

dòng

I) Vai trò của chọn lọc trong chọn giống

II) Chọn lọc hàng loạt

Nh ợc điểm : Chỉ đánh giá dựa vào kiểu hình, không

kiểm tra đ ợc kiểu gen

III) Chọn lọc cá thể

Tiết 39

Bài 36: Các ph ơng pháp chọn lọc

Ưu điểm: Phối hợp chọn lọc dựa trên kiểu hình với việc

kiểm tra kiểu gen, kết quả nhanh

Nh ợc điểm: Đòi hỏi theo dõi công phu, chặt chẽ, khó

áp dụng rộng rãi

Cách tiến hành:

- Chọn những cá thể u tú phù hợp với mục đích chọn lọc

- Thu hoạch chung để làm giống cho vụ sau

- So sánh với giống khởi đầu và giống đối chứng

Cách tiến hành

- Chọn những cá thể tốt phù hợp với mục tiêu chọn lọc

-Thu hoạch riêng rồi nhân lên từng dòng riêng rẽ

- So sánh các dòng với nhau và so sánh với giống khởi đầu,

I) Vai trò của chọn lọc trong chọn giống

II) Chọn lọc hàng loạt

Nh ợc điểm : Chỉ đánh giá dựa vào kiểu hình, không

kiểm tra đ ợc kiểu gen

III) Chọn lọc cá thể

Tiết 39

Bài 36: Các ph ơng pháp chọn lọc

Ưu điểm: Phối hợp chọn lọc dựa trên kiểu hình với việc

kiểm tra kiểu gen, kết quả nhanh

Nh ợc điểm: Đòi hỏi theo dõi công phu, chặt chẽ, khó

áp dụng rộng rãi

Phạm vi ứng dụng:

Thực vật: cây nhân giống vô tính

cây tự thụ phấn

Vật nuôi: kiểm tra đực giống qua đời con

Cách tiến hành:

- Chọn những cá thể u tú phù hợp với mục đích chọn lọc

- Thu hoạch chung để làm giống cho vụ sau

- So sánh với giống khởi đầu và giống đối chứng

Cách tiến hành

- Chọn những cá thể tốt phù hợp với mục tiêu chọn lọc

-Thu hoạch riêng rồi nhân lên từng dòng riêng rẽ

- So sánh các dòng với nhau và so sánh với giống khởi đầu,

giống đối chứng

Ví dụ:Tạo ra giống lúa DT10 và TK106

Nhân giống vô tính bằng cách giâm cành Nhân giống vô tính bằng cách ghép cành

Phương pháp chọn lọc cá thể nhiều lần

Năm thứ 1 Chọn cây tốt Ruéng chän gièng khëi ®Çu

7

1

I) Vai trò của chọn lọc trong chọn giống

4 3 2

- Thu hoạch chung để làm giống cho vụ sau

- So sánh với giống khởi đầu và giống đối chứng

- Năm I, gieo trồng giống khởi đầu để chọn lọc các cây u tú, phù hợp với mục đích chọn lọc

Hạt thu hoạch chung để làm giống cho vụ sau (năm II)

- Năm I, trên ruộng chọn giống khởi đầu, chọn những cá thể tốt nhất Hạt của mỗi cây đ

ợc gieo riêng thành từng dòng để so sánh

- Đơn giản, dễ làm, ít tốn kém nên có thể áp dụng rộng rãi Thích hợp với cả cây giao phấn, cây tự thụ phấn và vật nuôi

- Kiểm tra đ ợc kiểu hình và kiểu gen Thích hợp với cây tự thụ phấn

- Chỉ dựa vào kiểu hình nên dễ nhầm với th ờng biến phát sinh do vi khí hậu và địa hình

- Đòi hỏi theo dõi công phu và chặt chẽ

Các ph ơng pháp chọn lọc cơ bản

- Năm II, so sánh các dòng với nhau, so với giống gốc và giống đối chứng để chọn dòng tốt nhất, đáp ứng mục tiêu đặt ra Nếu ch a đạt yêu cầu thì tiến hành chọn lọc cá thể lần 2

đặt ra, hơn hẳn giống khởi đầu và giống đối chứng thì không cần chọn lọc lần 2 Nếu ch a

đạt yêu cầu thì tiếp tục chọn lọc lần 2, 3

Bài tập trắc nghiệm

H íng dÉn vÒ nhµ

Häc bµi => n¾m ® îc c¸c ph ¬ng ph¸p chän läc

Tr¶ lêi c©u hái SGK/107

ChuÈn bÞ bµi 37 vµ s u tÇm tranh vÒ “ Thµnh tùu chän gièng ViÖt Nam’’