day thon vi da-han mac tu

A/ mục tiêu bài học: 1/ Kiến thức: + Giúp HS : Cảm nhận đ ợc bức tranh phong cảnh-tâm cảnh thể hiện nỗi buồn cô đơn của nhà thơ trong một mối tình đơn ph ơng, vô vọng và cũng là tấm l

TiÕng ViÖt

(14 tiÕt)

V¨n häc (50tiÕt)

Lµm v¨n (32 tiÕt)

V¨n häc ViÖt Nam

(43 tiÕt) V¨n häc n íc ngoµi (7 tiÕt)

§©y th«n VÜ D¹ (1 tiÕt)

¤n tËp vµ kiÓm tra

(16 tiÕt)

C¸c v¨n b¶n kh¸c

(42 tiÕt)

Môn học: NGữ VĂN

Tên bài : đâyưthônưvĩưdạ

(Hàn Mặc Tử)

Thời gian thực hiện: 45 phút

Thể loại bài giảng: Lý thuyết.

Đối t ợng học sinh: Hệ Trung cấp nghề.

A/ mục tiêu bài học:

1/ Kiến thức:

+ Giúp HS : Cảm nhận đ ợc bức tranh phong cảnh-tâm cảnh thể hiện nỗi buồn cô đơn của

nhà thơ trong một mối tình đơn ph ơng, vô vọng và cũng là tấm lòng thiết tha với thiên nhiên, cuộc sống, con ng ời.

+ Thấy đ ợc sự vận động của tứ thơ, tâm trạng của chủ thể trữ tình và bút pháp độc đáo, tài

hoa của tác giả.

2/ Rèn kĩ năng:

+ Đọc diễn cảm.

+ Củng cố ph ơng pháp phân tích thơ trữ tình

3/ T t ởng:

Giáo dục và h ớng các em tới những tình cảm trong sáng, cao đẹp nh tình yêu thiên nhiên

tha thiết, lòng yêu cuộc sống và con ng ời

Phươngưánưbàiưgiảng

B/ Néi dung bµi gi¶ng:

- M¸y tÝnh, m¸y chiÕu Projector.

- S¸ch gi¸o khoa vµ gi¸o ¸n.

E/ ý đồ s phạm:

Bằng cách phối hợp các ph ơng tiện và ph ơng pháp dạy học với quan điểm: lấy học sinh làm trung tâm từ đó phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh.

F/ tài liệu tham khảo:

- Nguyễn Văn D ơng, Thiết kế bài giảng Ngữ văn lớp 11, NXB Hà Nội.

- Sách giáo viên Ngữ văn lớp 11, NXB Giáo dục

- Thi nhân Việt Nam, NXB Văn học, 2005

G/ tiến trình bài giảng:

Thực hiện theo giáo án.

- Hàn Mặc Tử (1912-1940) tên khai sinh là Nguyễn Trọng Trí.

- Quê: Đồng Hới - Quảng Bình

- Sinh ra trong một gia đình viên chức nghèo theo đạo Thiên

Chúa Cha mất sớm, ông sống với mẹ ở Quy Nhơn.

I Tìm hiểu chung:

Hàn Mặc Tử

1 Tác giả:

*/ Cuộc đời:

- Nổi tiếng là thần đồng thơ từ năm 14 - 15 tuổi

- Học ở Huế sau đó làm công chức Sở Đạc Điền Bình Định rồi vào Sài Gòn làm báo

- Năm 1936, mắc bệnh phong, ông về Quy Nhơn chữa bệnh và mất tại trại phong Quy Hoà (1940)

- Sáng tác với các bút danh Lệ Thanh, Phong Trần,

- Diện mạo thơ Hàn Mặc Tử: Phức tạp và đầy bí ẩn,

luôn chất chứa một tình yêu đến đau đớn h ớng về

cuộc đời trần thế

CĂN PHềNG NƠI HÀN MẶC TỬ NẰM TRỊ BỆNH căn phòng nơi hàn mặc tử trút hơi thở cuối cùng

đ ờng lên mộ hàn mặc tử trên "đồi thi nhân" mộ hàn mặc tử trên "đồi thi nhân"

- § îc gîi c¶m høng tõ tÊm b u ¶nh vÒ phong c¶nh

HuÕ do Hoµng ThÞ Kim Cóc tÆng

§äc: giäng nhÑ nhµng t×nh c¶m, lóc h©n hoan båi håi,

lóc s©u l¾ng trÇm ng©m, lóc tr¸ch mãc nghi ngê… Chó

ý c¸c c©u hái tu tõ.

Mạch cảm xúc của bài thơ đ ợc mở

đầu bằng một câu thơ nh thế nào ?

- Câu hỏi tu từ: Vừa trách móc vừa nh lời mời tha thiết

Tác giả tự phân thân Lời của cô gái thôn Vĩ Dạ

II Đọc hiểu văn bản

1 Khổ thơ 1:

*/ Câu thơ mở đầu

Sao anh không về chơi thôn Vĩ ?

- Có thể hiểu: Em hiểu đó là lời của ai?

+ Nắng hàng cau vẻ đẹp trong trẻo tinh khiết

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên

V ờn ai m ớt quá xanh nh ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền

*/ Ba câu tiếp theo

Cảnh v ờn thôn Vĩ Dạ đ ợc hiện lên qua những hình ảnh, chi tiết nào ?

+ "Xanh nh ngọc": Tán cây xanh m ớt, m ợt mà sắc xanh trong sáng

lên qua những hình ảnh chi tiết:

Em thích câu thơ nào nhất trong khổ thơ 1?

Hãy nêu cảm nhận của em về những câu thơ mà em yêu thích?

- Những hình ảnh đẹp của cảnh thôn Vĩ lúc bình minh:

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên.

V ờn ai m ớt quá xanh nh ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền

*/ Ba câu tiếp theo

Cảnh thôn Vĩ Dạ còn có một hình ảnh rất đẹp nữa,

đó là hình ảnh nào ?

Vẻ đẹp sinh động hài hoà, cảnh xinh xắn, ng ời phúc hậu, thiên nhiên

và con ng ời hoà trong vẻ đẹp kín đáo, dịu dàng

- "Khuôn mặt chữ điền": Khuôn mặt đầy đặn, cân đối, phúc hậu

Em có nhận xét gì về bức tranh thôn Vĩ?

Tại sao khuôn mặt chữ điền không đ ợc hiện rõ

mà lại ẩn hiện sau lá trúc?

Sự e thẹn, dịu dàng, kín đáo

- Hình ảnh gió - mây: Gợi sự chia lìa tan tác.

2 Khổ thơ 2:

Gió theo lối gió mây đ ờng mâyDòng n ớc buồn thiu hoa bắp layThuyền ai đậu bến sông trăng đó

Có chở trăng về kịp tối nay

Hình ảnh gió và mây gợi cho em cảm xúc gì?

Tâm trạng buồn cô đơn, trống vắng.Qua đó em hiểu tâm trạng của nhà thơ

nh thế nào?

- Nghệ thuật nhân hoá: "Dòng n ớc buồn thiu"

- “Buồn thiu”: Nỗi buồn vô vọng

Trong khổ thơ 2 tác giả sử dụng nghệ thuật gì?

Em hiểu thế nào là “buồn thiu”?

- Động từ “lay”: những bông hoa bắp chỉ đung đ a, lay động khe khẽ Nhịp điệu khoan thai, trầm buồn của xứ Huế.Động từ “lay” gợi cho em điều gì?

*/ Hai câu thơ đầu

Hai câu thơ sau miêu tả cảnh sông H ơng

trong đêm trăng nh thế nào?

- Chữ “kịp” gợi cho ta hình dung về một chủ thể

đang chạy đua với thời gian

- Nhà thơ đang mặc cảm về một hiện tại ngắn ngủi

vì lúc này ông đang bị bệnh nặng

Vẻ đẹp huyền ảo, lung linh, lãng mạn và tâm trạng buồn, cô đơn của nhà thơ

Tại sao phải chở trăng về “kịp tối nay” mà

không phải là tối mai?

Câu thơ gợi cho em suy nghĩ gì?

Em có nhận xét gì về cảnh sông H ơng ở

khổ thơ 2?

*/ Hai câu thơ sau:

- Con thuyền Thuyền trăng

- Dòng sông Sông trăng

- Bến đò Đò trăng

Cõi thực Cõi ảo

3 Khæ th¬ 3:

Nhãm 1

+ Kh¸ch ® êng xa lµ ai?

+ §iÖp tõ “Kh¸ch ® êng xa“ nãi lªn ®iÒu g×?

+ Mµu ¸o tr¾ng mang ý nghÜa thùc hay t ëng t îng?

- Đại từ phiếm chỉ: "Ai"

Làm sao mà biết đ ợc tình cảm của cô gái thôn Vĩ có đậm đà hay không?

Cô gái Huế làm sao mà biết đ ợc tình ng ời nhớ th

ơng tha thiết của nhà thơ Hàn Mặc Tử.

Câu thơ thể hiện nỗi cô đơn, trống vắng, khắc khoải của một tâm hồn thiết tha yêu mến cuộc sống và con ng ời trong hoàn cảnh đã nhuốm bi th ơng, bất hạnh.

Củng cố, dặn dò

2 Bài thơ đ ợc gợi cảm hứng từ đâu?

A Khung cảnh thơ mộng của thôn Vĩ

Mối tình của nhà thơ với cô gái quê thôn Vĩ Dạ.

C Tấm b u thiếp của Hoàng Thị Kim Cúc gửi tặng nhà thơ.

D Kí ức của nhà thơ về Huế.

Bài tập trắc nghiệm:

1 "Đây thôn Vĩ Dạ" là bài thơ về:

A Tình yêu đôi lứa

B Tình yêu thiên nhiên và con ng ời xứ Huế mộng mơ

Tình yêu thiên nhiên, cuộc sống, con ng ời.

D Cả 3 ý trên.

C.

B.

Bµi tËp vÒ nhµ:

- Häc thuéc bµi th¬, n¾m néi dung nghÖ thuËt, c¸c ý chÝnh.

- So¹n bµi "ChiÒu tèi" (Mé) cña Hå ChÝ Minh

Sao anh không về chơi thôn Vỹ?

Sao anh không về chơi thôn Vỹ?

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền

Gió theo lối gió mây đường mây

Gió theo lối gió mây đường mây

Dòng nước buồn thiu hoa bắp lay

Thuyền ai đậu bến sông trăng đó

Có chở trăng về kịp tối nay

Mơ khách đường xa khách đường xa

Áo em trắng quá nhìn không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà

ĐÂY THÔN VĨ DẠ

Ng©m th¬: Thiªn Thanh