Bài 5. Phát triển văn hóa

1- V trí, vai trò c a ị trí, vai trò của ủa giáo dục đào tạo Giáo dục đã trở thành nhân tố quyết định nhất Đối với sự phát triển KT-XH Cách mạng khoa học và cơng nghệ phát triển, kinh t

I Phát triển giáo dục và đào tạo

NỘI DUNG BÁO CÁO.

II Phát triển khoa học và công nghệ.

III Xây dựng nền văn hóa tiên tiến,

đạm đà bản sắc dân tộc.

Ôn tập

I- PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

1.Vị trí, vai trò

3 Phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp.

2 Quan điểm phát triển

1- V trí, vai trò c a ị trí, vai trò của ủa giáo dục đào tạo

 Giáo dục đã trở thành nhân tố quyết định nhất

Đối với sự phát triển KT-XH

Cách mạng khoa học

và cơng nghệ phát triển, kinh tế tri thức

cĩ vai trị ngày càng nổi bật



Đảng và Nhà nước ta, đã xác định giáo dục và đào tạo

v trí cao

ở vị trí cao ị trí, vai trò của

V trí ị trí, vai trò của

c a ủa

GD& T ĐT

 NGHỊ QUYẾT TRUNG ƯƠNG 2 (KHĨA VIII)

ĐẢNG TA ĐÃ XÁC ĐỊNH:

GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LÀ

LÀ NỀN TẢNG, ĐỘNG LỰC THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN KT-XH

QUỐC SÁCH HÀNG ĐẦU



Đại hội XI đánh giá thực trạng GD&ĐT

Sau 25 năm đổi mới, sự nghiệp

GD-ĐT tiếp tục phát triển

và được đầu tư nhiều hơn



 Đổi mới giáo dục đạt một số kết quả bước đầu Chi ngân sách nhà nước cho giáo dục, đào tạo đạt trên 20% tổng chi ngân sách;

 Việc huy động các nguồn lực xã hội cho giáo

dục, đào tạo được quan tâm.

Quy mô giáo dục tiếp tục được phát triển

 Đến năm 2010, tất cả các tỉnh, thành phố đã đạt chuẩn phổ

cập giáo dục trung học cơ sở

 Tỉ lệ lao động qua đào tạo

tăng, năm 2010 đạt 40% tổng

số lao động đang làm việc

Tên trường

Xếp hạng ASEAN Thế giới

ĐH Khoa học Tự nhiên TP HCM 28 1920

ĐH Công nghệ - ĐH Quốc gia Hà Nội 90 4217

5 đại học VN lọt vào top 100 của ASEAN

Cùng với những kết quả quan trọng trên,GD&ĐT ở nước ta còn nhiều yếu kém:

* Chất lượng giáo dục và đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, nhất là đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao vẫn cịn hạn chế;

* Chưa chuyển mạnh sang đào tạo theo nhu cầu của xã hội.

* Chưa giải quyết tốt mối quan hệ giữa tăng số lượng, quy mơ với nâng cao chất lượng, giữa dạy

chữ và dạy người

 Cơ cấu giáo dục không hợp lý giữa các lĩnh vực, ngành

nghề đào tạo;

được yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá

 Quản lý nhà nước về giáo dục còn bất cập

 Xu hướng thương mại hoá và sa sút đạo đức trong giáo

dục khắc phục còn chậm, hiệu quả thấp, đang trở thành nỗi bức xúc của xã hội

+ Mua bán bằng cấp;

+ Dạy thêm, học thêm

+ Đạo đức thầy và tró đều xuống cấp;

+ Chạy trường, chạy lớp, chạy thầy, chạy điểm, chạy bằng cấp, chạy giấy khen, chạy Huân, huy chương…

Nguyên nhân của những hạn chế trên:

 Một là, sự quan tâm phát triển giáo dục và

đào tạo chưa thể hiện đầy đủ tinh thần của Nghị quyết Trung ương II khóa VIII.

 Hai là, đầu tư cho giáo dục còn thấp.

 Ba là, trong xã hội, tâm lí chạy theo khoa

Nguyên nhân của những hạn chế trên:

 Bốn là, năng lực QLNN về GD còn bộc

lộ nhiều yếu kém.

 Năm là, đội ngũ nhà giáo không đồng

bộ.

thực hiện nguyên lí giáo dục gắn học

với hành, nhà trường với xã hội, gắn

giáo dục với sản xuất.

Hội nghị Trung ương 2 khóa VIII đã đề ra

6 định hướng chiến lược phát triển GT&ĐT

trong thời kì đẩy mạnh CNH, HĐH:

1 Giư vững mục tiêu XHCN của giáo dục, đào tạo

ra những lớp người vừa hồng, vừa chuyên để đáp

ứng nhu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ

quốc XHCN

trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp

hoá, hiện đại hóa :

2 Tư tưởng chỉ đạo phát triển GT&ĐT

2 Phải thực sự coi GD&ĐT là quốc øsách hàng đầu.

3 GD&ĐT là sự nghiệp của Đảng, Nhà

nước và của toàn dân Toàn dân học tập, chăm lo cho giáo dục, làm giáo dục, xây dựngxã hội học tập

4 Phát triển GD&ĐT gắn liền với nhu cầu

phát triển KT-XH

5 Thực hiện công bằng xã hội trong GD&ĐT

6 Đa dạng hóa các loại hình giáo dục

 Xây dựng và thực hiện các chương

trình, đề án đào tạo nhân lực cho các ngành, lĩnh vực mũi nhọn.

 Quan tâm hơn tới phát triển giáo

dục, đào tạo ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn

 Bảo đảm công bằng xã hội trong

giáo dục;

 Thực hiện tốt chính sách ưu đãi, hỗ trợ.

 Tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý giáo dục,

đào tạo trên tinh thần tăng cường tính tự

chủ, tự chịu trách nhiệm của các cơ sở giáo dục, đào tạo

 Thực hiện hợp lý cơ chế tự chủ đối với các

cơ sở giáo dục, đào tạo gắn với đổi mới cơ chế tài chính

 Làm tốt công tác xây dựng quy hoạch, kế

hoạch phát triển, quản lý mục tiêu, chất

 Phát triển hệ thống kiểm định và công bố công

khai kết quả kiểm định chất lượng giáo dục, đào tạo; tổ chức xếp hạng cơ sở giáo dục, đào tạo

phục các hiện tượng tiêu cực trong giáo dục, đào tạo

dục, đào tạo

dục, đào tạo

I- PHÁT TRIỂN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

1 Vị trí, vai trò

của khoa học và công nghệ

3 Mục tiêu, nhiệm vụ phát triển khoa học và

2 Quan điểm phát triển khoa học và công nghệ

1 Vị trí, vai trò của khoa học và công nghệ

Cùng với sự bùng nổ của cách mạng KH&CN,

vai trò của KH&CN ngày càng tăng lên

Nền kinh tế tri thức, trong đó KH&CN chiếm địa vị

quyết định trong sự Gia tăng giá trị

Từ những năm 60, khi tiến hành CNH

ở miền Bắc, Đảng ta đã xác định cách mạng khoa học- kỹ thuật là then chốt

nhiệm vụ phát triển KH&CN trong giai

đoạn đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước

 Đại hội X và XI của Đảng xác định cần thiết phải đẩy mạnh CNH, HĐH gắn với phát triển kinh tế tri thức

 Những văn kiện đó đã thể hiện rõ đường lối

phát triển KH&CN của Đảng ta

Trong 25 năm đổi mới, nhất là từ sau NQTW2 (khóa VIII), đánh giá của ĐH XI, KH&CN có những tiến bộ:

 Hoạt động nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ

KH, CN được đẩy mạnh, góp phần thúc đẩy phát triển KT-XH.

 Quản lý khoa học, công nghệ có đổi mới, thực hiện cơ chế tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp khoa học, công nghệ

 Thị trường KHCN bước đầu hình thành.

Hạn chế:

lực thúc đẩy, chưa gắn kết chặt chẽ với mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội

 Thị trường khoa học, công nghệ còn sơ khai, chưa tạo sự gắn kết có hiệu quả giữa nghiên cứu với đào tạo và sản xuất kinh doanh

 Đầu tư cho khoa học, công nghệ còn thấp, sử dụng chưa hiệu quả

mới chậm

Nguyên nhân chủ quan là cơ bản

 Cơ chế quản lí khoa học và công nghệ hiện nay chậm được đổi mới,

 Cơ quan tham mưu, quản lí KHCN các cấp còn bất cập, chưa đủ sức xây

dựng hệ thống chính sách hoàn chỉnh

về hoạt động KHCN,

 Không ít cán bộ khoa học và công nghệ

hoạt động còn xa rời thực tiễn…

2 Các quan điểm chỉ đạo

Hội nghị TW2 (khóa VIII) đã nêu ra năm quan điểm chỉ

đạo sự nghiệp phát triển khoa học và công nghệ:

- Thứ nhất, cùng với giáo dục và đào tạo, khoa học và công

nghệ là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế

- xã hội, là điều kiện cần thiết để giữ vững độc lập dân tộc

và CNXH.

- Thứ hai, KHCN là nội dung then chốt trong mọi hoạt động

của tất cả các ngành, các cấp, là nhân tố chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và củng cố quốc phòng an ninh.

Quan điểm chỉ đạo

 - Thứ ba, phát triển KH- CN là sự nghiệp của toàn

dân

 - Thứ tư, phát huy năng lực nội sinh về khoa học

và công nghệ, kết hợp tiếp thu những thành tựu

về khoa học và công nghệ hiện đại trên thế giới

 - Thứ năm, phát triển khoa học và công nghệ gắn

liền với bảo vệ và cải thiện môi trường sinh thái, bảo đảm phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững

3 Phương hướng:

ĐHXI xác định:

- Phát triển mạnh khoa học, công nghệ; nâng

tỉ lệ đóng góp của yếu tố năng suất tổng hợp vào tăng trưởng

- Thực hiện đồng bộ ba nhiệm vụ chủ yếu:

nâng cao năng lực khoa học, công nghệ; đổi mới cơ chế quản lý; đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng.

 Phát triển năng lực khoa học, công nghệ có trọng tâm, trọng điểm

 Nhà nước tăng mức đầu tư và ưu tiên đầu tư, đồng thời đẩy mạnh xã hội hoá, huy động mọi nguồn lực, đặc biệt là của các doanh nghiệp cho đầu tư phát triển khoa học, công nghệ.

 Đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý, tổ chức, hoạt động khoa học, công nghệ.

 Chuyển các cơ sở nghiên cứu, ứng dụng sang cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm.

 Đổi mới căn bản cơ chế sử dụng kinh phí nhà nước; xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá kết quả các chương trình, đề tài khoa học và công nghệ.

 Thực hiện đồng bộ chính sách đào tạo, thu hút, trọng dụng, đãi ngộ xứng đáng nhân tài khoa học, công nghệ

 Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng; phát triển đồng

bộ khoa học xã hội, khoa học tự nhiên, khoa học

kỹ thuật và công nghệ

 Hướng mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ phục vụ các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội

 Ưu tiên phát triển công nghệ cao

 Nhanh chóng hình thành một số cơ sở nghiên cứu- ứng dụng mạnh

nghệ quốc gia

I- XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA TIÊN TIẾN,

1 Vị trí, vai trò của văn hóa

VH là tòan bộ những giá trị vật chất và tinh thần

mà con người sáng tạo ra để phục vụ cho nhu cầu của họ

 - ĐH III, IV, V Đảng ta xác định cách mạng văn

hóa – tư tưởng là một trong 3 cuộc cách mạng

phải tiến hành đồng thời (CMQHSX, CMKH-KT và CMVH-TT)

tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

 - Hội nghị TW5 khóa VIII: văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.

triển văn hóa đồng bộ với phát triển kinh tế

làm nền tảng tinh thần xã hội, gắn kết và đồng bộ với phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng

là then chốt

a Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội

 - Kinh tế là nền tảng vật chất của đời sống xã hội thì văn hóa là nền tảng đời sống tinh thần của xã hội Vì vậy hai lĩnh vực kinh tế và văn hóa luôn giữ

vị trí quan trọng và quyết định đối với sự vận động

và phát triển của xã hội

 - Văn hóa có chức năng định hình các giá trị,

chuẩn mực trong đời sống xã hội

 - Là động lực của sự phát triển kinh tế - xã hội

 - Xây dựng con người, bồi dưỡng nguồn nhân lực con người về trí tuệ và tâm hồn, năng lực, sự

thành thạo, tài năng đạo đức, lối sống của cá

nhân và cộng đồng

tiêu văn hóa, phải hướng đến một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, con người được hạnh phúc

và phát triển toàn diện

b Tiến hành đồng bộ và gắn kết quan

hệ giữa văn hóa với kinh tế và văn hóa với xây dựng, chỉnh đốn Đảng,

Đó là điều kiện cơ bản để hoạt

động văn hóa thúc đẩy mạnh mẽ hai

nhiệm vụ trung tâm và then chốt của

cách mạng.

Nền văn hoá mà chúng ta xây dựng là nền văn hoá

Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

Nền văn hoá Việt Nam là nền văn hoá thống nhất

mà đa dạng trong cộng đồng các dân tộc Việt

Nam

Xây dựng và phát triển văn hoá là sự nghiệp của toàn dân do Đảng lãnh đạo, trong đó đội ngũ trí

thức giữ vai trò quan trọng

Văn hoá là một mặt trận, xây dựng và phát triển văn hoá là một sự nghiệp lâu dài đòi hỏi phải có ý chí

cách mạng và sự kiên trì, thận trọng

Đặc trưng của nền văn hoá tiên tiến

đậm đà bản sắc dân tộc

- Tính chất tiên tiến của nền văn hoá

- Bản sắc dân tộc của văn hoá

Thể hiện ở hình thức biểu hiện, phương tiện

chuyển tải nội dung Nền văn hóa nước ta hiện nay có cả đặc

trưng của một nền văn hoá tiên tiến

Bản sắcdân tộc của vănhoá Việt Nam

kết , ý thức

cộ

ng đ ồng

gắn kết

cá n

hân

đìn h- là

ng x

ã - t

Đức tính cần cù

Đại hội XI của Đảng đã đánh giá:

 Hoạt động văn hoá, văn nghệ, thông

tin, thể dục, thể thao ngày càng mở

rộng, từng bước đáp ứng nhu cầu

hưởng thụ văn hoá ngày càng cao của nhân dân

 Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây

dựng đời sống văn hoá” từng bước đi vào chiều sâu.

Hạn chế:

 Văn hoá phát triển chưa tương xứng

với tăng trưởng kinh tế.

 Quản lý văn hoá, văn nghệ, báo chí, xuất

bản còn thiếu chặt chẽ

 Môi trường văn hoá bị xâm hại, lai căng, thiếu lành mạnh, trái với thuần phong mỹ tục, các tệ nạn xã hội, tội phạm và sự xâm nhập của các sản phẩm

và dịch vụ độc hại làm suy đồi đạo đức, nhất là

Lễ hội tháp bà Pônaga 22.3 AL

Thờ n ữ

th n Pơ ần Pơ

In ư Naga

Chợ Viềng - chợ âm phủa

Ẩm thực – Thi gói bánh chưng trong lễ hội Đền Hùng

Đua ghe Ngo trong lễ hội Óc Ong Bóc ở Sóc Trăng

Lễ hội và cồng chiêng Tây Nguyên

Nhã nhạc cung đình Huế

Con đường lên chùa Phật Tích, chạy qua m t tháp c Chùa Phật Tích – huyện Tiên Du – chạy qua m t tháp c Chùa Phật Tích – huyện Tiên Du – ột tháp cổ Chùa Phật Tích – huyện Tiên Du – ột tháp cổ Chùa Phật Tích – huyện Tiên Du – ổ Chùa Phật Tích – huyện Tiên Du – ổ Chùa Phật Tích – huyện Tiên Du –

Bắc Ninh

Nhà thờ Nguyễn Công Trứ cũ

Nhà thờ Nguyễn

Vẽ cảnh Bác Hồ đang làm việc (1951)

Hoạt động từ thiện của hoa hậu Mai Phương Thúy

.

Lễ hội hoa anh đào – ở Nhật Bản

Bài hát truyền thống của FPT, nhại theo bài

hát Đoàn Vệ quốc quân của Phan Huỳnh Điểu

Bìa sách FPT

Tuyên ngôn của đội bóng FPT, tên FHO, nhại Tuyên ngôn độc lập

Tranh c a Tô Ngọc vânủa Tô Ngọc vân

Tháp Yang Prong - 1 di tích l ch s c a ng ị trí, vai trò của ử của người Chăm tại Đắk Lắk ủa ư ời Chăm tại Đắk Lắk i Ch m t i ăm tại Đắk Lắk ại Đắk Lắk ĐTắk Lắk k L k ắk Lắk

th k XVII – được công nhận di tích cấp quốc gia 1995 ế kỷ XVII – được công nhận di tích cấp quốc gia 1995 ỷ XVII – được công nhận di tích cấp quốc gia 1995

Sân khấu Cải lương

Nghề làm đèn lồng ở Hội An

Nghề đan lác

Dệt thổ cẩm

Chùa Một Cột

Chùa Thiên mụ - Huế

Say mê xem biểu

diễn trên đường phố

Tranh dân gian Đông Hồ

Chơi ô ăn quan - tranh lụa của Nguyễn Phan Chánh

Đờn ca tài tử ở Cà Mau

Xem phim – một nhu cầu văn hóa của ND vùng sâu -

xa

Tuần văn hóa du lịch Sapa 2009 – Thổi khèn của người Dao

Thanh niên VN bẻ hoa trong lễ hội Hoa

anh đào Nhật bản (4/2008)

Giẫm đạp lên hoa để tìm lối đi cho riêng mình trong

lễ hội hoa Xuân 2009 ở Hà Nội - Ảnh: Cù Zap

Ngày 2.1.2009, con rồng bằng hoa hồng môn đã được hồi sinh

Ảnh Cù Záp

Tốp bạn trẻ hớn hở với những “chiến lợi phẩm” đèn lồng

Ca sĩ Mỹ Lệ trong chương trình Diva’s Night (trái) Ca sĩ

Thu Minh với bốn lần nhận “giải” phản cảm

Dân phá rừng

Gỗ bị đốn chưa kịp chuyển đi

Ở Chùa Hương – Hà Tây

Lễ hội

Giao thông của người VN

3 Đại hội XI đề ra phương hướng:

3.1 Củng cố và tiếp tục xây dựng môi trường

văn hoá lành mạnh, phong phú, đa dạng

 Đưa phong trào “Toàn dân đoàn kết

xây dựng đời sống văn hoá” đi vào

chiều sâu, thiết thực, hiệu quả;

 Xây dựng nếp sống văn hoá, làm cho các giá trị văn hoá thấm sâu vào mọi

mặt đời sống, tạo sức đề kháng đối với các sản phẩm độc hại

 Tiếp tục đẩy mạnh việc giáo dục, bồi dưỡng đạo đức, lối sống có văn hóa;

tang, lễ hội; (Cán bộ mời đám cưới, ghi gõ chức vụ)

 Ngăn chặn và đẩy lùi các hủ tục, bạo lực, gây rối trật tự công cộng, mại dâm, ma tuý, cờ bạc

Việt Nam

Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện

 Tăng cường hiệu quả hoạt động của hệ thống thiết chế văn hoá ở các cấp

hoá, chú trọng nâng cao đời sống văn hoá ở nông thôn.

3.2 Phát triển sự nghiệp văn học, nghệ thuật; bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hoá truyền thống, cách mạng

 Tiếp tục phát triển nền văn học, nghệ thuật Việt

Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, giàu chất nhân văn, dân chủ, vươn lên hiện đại;

 Cổ vũ, khẳng định cái đúng, cái đẹp, đồng thời lên

án cái xấu, cái ác

thức thể hiện và phong cách nghệ thuật mới

 Bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt

 Hoàn thiện và thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ, về bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hoá vật thể và phi vật thể của dân tộc

 Gắn kết chặt chẽ nhiệm vụ phát triển văn hoá với phát triển du lịch và hoạt động thông tin đối ngoại

phát huy giá trị văn hoá, ngôn ngữ, chữ viết các

dân tộc thiểu số

đào tạo, bồi dưỡng