bai 3 sinh 10

N ớc và vai trò của n ớc trong tế bàoCấu trúc hoá học của phân tử n ớc 1.Cấuưtrúcưvàưđặcưtínhưhoáưlíưcủaưnước... Câu 2: Giải thích tính phân cực và các mối liên kết trong phân tử n ớc?.

Phần II sinh học tế bào

ChươngưI Thànhưphầnưhoáưhọcưcủaưtếưbào

***

Các nguyên tố hoá học và n ớc 3

I Các nguyên tố hoá học

Bảng 3 Tỷ lệ % về khối l ợng của các nguyên tố hoá học cấu tạo nên cơ thể ng ời

Nguyên

tố O C H N Ca P K S Na Cl Mg

Tỷ lệ % 65 18.5 9.5 3.3 1.5 1.0 0.4 0.3 0.2 0.2 0.1

? Kể tên các nguyên tố hoá học cấu tạo nên cơ thể và vỏ Trái đất mà em biết ?

?Trong các nguyên tố đó, những nguyên tố nào đóng vai trò chính cấu tạo nên cơ thể

- Các nguyên tố cấu tạo nên cơ thể sống: O, C, H, N,

Ca, P, K, S, Na, Cl, Mg…(Trong đó C, H, O, N chiếm ≈ 96 %)

C¸c bon cã vai trß g× víi

vËt chÊt h÷u c¬? T¹i sao?

Axit amin

I Các nguyên tố hoá học

- Các nguyên tố cấu tạo nên cơ thể sống: O, C, H, N,

Ca, P, K, S, Na, Cl, Mg…(Trong đó C, H, O, N chiếm ≈ 96 %)

- Các bon có vai trò quan trọng trong việc tạo nên sự

đa dạng của vật chất hữu cơ

B¶ng 3 Tû lÖ % vÒ khèi l îng cña c¸c nguyªn tè ho¸ häc cÊu t¹o nªn c¬ thÓ ng êi

Nguyªn

tè O C H N Ca P K S Na Cl Mg

Tû lÖ % 65 18.

5 9.5 3.3 1.5 1.0 0.4 0.3 0.2 0.2 0.1

? Dùa vµo tØ lÖ c¸c nguyªn tè trong c¬

thÓ, ng êi ta chia chóng thµnh mÊy lo¹i?

I Các nguyên tố hoá học

- Các nguyên tố cấu tạo nên cơ thể sống: O, C, H, N,

Ca, P, K, S, Na, Cl, Mg…(Trong đó C, H, O, N chiếm ≈ 96 %)

- Các bon có vai trò quan trọng trong việc tạo nên sự

đa dạng của vật chất hữu cơ

- Có hai loại nguyên tố cấu tạo nên tế bào: nguyên tố đa

l ợng và nguyên tố vi l ợng

PhiÕu häc tËp sè1

Ph©n biÖt nguyªn tè ®a l îng vµ nguyªn tè vi l îng theo b¶ng sau

Néi dung §a l îng Vi l îng

TØ lÖ

§¹i diÖn

Vai trß

§¸p ¸n phiÕu häc tËp sè1 Ph©n biÖt nguyªn tè ®a l îng vµ nguyªn tè vi l îng theo b¶ng sau

Nguyªn tè

TØ lÖ ChiÕm tû lÖ lín trong

khèi l îng kh« cña c¬

thÓ ( > 0.01%)

ChiÕm tû lÖ Ýt h¬n (<0.01%)

§¹i diÖn C, H, O, N, Ca, P, K,

S, Na, Cl, Mg… F, Cu, Fe, Mn, Zn, Mo…

Vai trß CÊu t¹o nªn tÕ bµo Th êng cÊu t¹o nªn

c¸c enzim, vitamin…

? Nguyên tố vi l ợng chiếm tỉ lệ rất nhỏ vậy nếu thiếu chúng thì có

ảnh h ởng gì đến sự sống không ?

Ví dụ minh hoạ?

II N ớc và vai trò của n ớc trong tế bào

Cấu trúc hoá học của phân tử n ớc

1.Cấuưtrúcưvàưđặcưtínhưhoáưlíưcủaưnước

Phiếu học tập

Câu 1: Mô tả cấu trúc của n ớc ?

Câu 2: Giải thích tính phân cực và các mối liên kết trong phân tử n ớc? Từ đó giải thích các hiện t ợng sau:

+ Tại sao con nhện n ớc lại có thể đứng và chạy trên mặt n ớc?

+ Tại sao n ớc vận chuyển từ rễ cây lên thân đến lá và thoát ra ngoài đ ợc?

Câu 3: Hậu quả gì có thể xảy ra khi đ a tế bào sống

vào ngăn đá lạnh?

Câu 1: Cấu tạo đơn giản: gồm 2 nt hiđrô LK cộng hoá trị

với 1 nt oxi CTPT : H2O

Câu 2 : Do đôi (e)bị kéo lệch về phía ôxi 2 đầu tích điện trái dấutính phân cựcPT H2O này hút PT H2O kia qua lk hiđrô + Do các PT H2O liên kết với nhau tạo nên sức căng trên bề

mặt  nhện n ớc lại có thể đứng và chạy trên mặt n ớc?

+ N ớc vận chuyển từ rễ cây lên thân đến lá và thoát ra ngoài qua lỗ khí tạo thành cột n ớc liên tục trên mạch gỗ nhờ có sự

lk của các p t H2O

đá, k/c các ptử xa nhau không thực hiện đ ợc các quá trình trao đổi chất,thể tích tế bào tăng lên cấu trúc tế bào bị phá vỡ

tế bào bị chết

Nội dung phiếu học tập

II N ớc và vai trò của n ớc trong tế bào

1.Cấuưtrúcưvàưđặcưtínhưlíưhoáưcủaưnước

- Cấu tạo hoá học đơn giản : gồm 2 nguyên tử hiđrô liên

kết cộng hoá trị với 1 nguyên tử ôxi CTPT: H2O

- N ớc có tính phân cực các phân tử n ớc có thể liên kết với nhau bằng liên kết hiđrô tạo nên cột n ớc liên tục hoặc màng phim bề mặt

? Điều gì sẽ xảy ra khi cơ

thể thiếu n ớc?

? Vai trò của n ớc đối với tế

bào?

2.ưVaiưtròưcủaưnướcư

đốiưvớiưtếưbào

- Lµ dung m«i hoµ tan nhiÒu chÊt cÇn thiÕt

- Lµ thµnh phÇn chÝnh cÊu t¹o nªn tÕ bµo

- Lµ m«i tr êng cho c¸c ph¶n øng sinh ho¸

Bài tập củng cố

Câu 1: Hãy khoanh tròn vào câu trả lời đúng nhất

a Cacbon, hiđrô, ôxi, nitơ.

b Cacbon, hiđrô, ôxi, phôtpho

c Cacbon, hiđrô, ôxi, canxi.

d Cacbon, ôxi, phôtpho, canxi

2.Vai trò chủ yếu của các nguyên tố chủ yếu trong tế bào là gì?

1 Các nguyên tố chủ yếu trong tế bào là gì?

a Tham gia vào các hoạt động sống

b Cấu tạo nên các chất hữu cơ của tế bào

c Truyền đạt thông tin DT

d Cả a, b, c.

Bài tập củng cố

Câu 2: Hãy khoanh tròn vào câu trả lời đúng nhất

1 Cấu tạo và tính chất của n ớc:

a N ớc gồm 2 nguyên tử hiđrô liên kết cộng hoá trị với 1 nguyên tử

ôxi

b N ớc gồm 1 nguyên tử hiđrô liên kết cộng hoá trị với 2 nguyên tử

ôxi.

c Các phân tử n ớc có tính chất phân cực, liên kết với nhau bằng lk hiđrô tạo ra cột n ớc liên tục hoặc sức căng bề mặt.

d Các tính chất của n ớc là có màu xanh, không mùi và trong suốt.

e Cả a và b g Cả a và c

f Cả b và c h Cả b và d

Bài tập củng cố

Câu 2: Hãy khoanh tròn vào câu trả lời đúng nhất

2 Tại sao nhiệt độ không khí lại tăng lên một chút khi

“trời bắt đầu m a“?

a Các lk hiđrô đ ợc phá vỡ nên giải phóng nhiệt vào không khí

b Các liên kết hiđrô đ ợc hình thành đã giải phóng nhiệt vào không khí

c Sự thay đổi về mật độ của các phân tử n ớc khi chúng ng ng kết

d N ớc kết hợp với các phân tử khác có trong không khí làm giải phóng nhiệt