Tiet 21. dot bien gen

+ Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc gen liên quan tới một hoặc một số cặp nucleôtit.. §ét biÕn genADN có cấu trúc 2 mạch bổ sung, sự biến đổi ở một nuclêôtit nào đó phải xảy

ỌC 9

Biến dị là gì?

Biến dị là hiện tượng con sinh ra khác bố mẹ

về một số chi tiết.

BµI 21 §ét biÕn gen

T A

X A

X

A T

G T

Hãy gắn mạch còn lại cho đoạn mạch đơn sau?

Đoạn gen (a) có tổng bao nhiêu cặp nuclêôtit?

c d

H21.1 Một số dạng đột biến gen

- Mất cặp X -G

- Th êm cặp T - A -Thay cặp A -T bằng cặp G - X

Đột biến gen là gì?

+ Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc

gen liên quan tới một hoặc một số cặp nucleôtit.

BµI 21 §ét biÕn gen

Có những dạng đột biến gen nào?

+ Thay thế cặp nuclêôtit này bằng cặp nuclêôtit khác.

BµI 21 §ét biÕn gen

ADN có cấu trúc 2 mạch bổ sung, sự biến đổi ở một nuclêôtit nào đó phải xảy ra ở cả trên 2

mạch thì mới gọi là đột biến gen.

Tại sao không nói mất, thêm, thay thế một

nuclêôtit mà lại nói mất, thêm, thay thế một cặp nuclêôtit?

Vậy đột biến gen khác biến dị tổ hợp ở điểm căn bản nào?

- Ở biến dị tổ hợp , các gen được sắp xếp lại (tổ hợp lại) còn bản thân cấu trúc của gen không bị biến đổi.

- Còn đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc gen

BµI 21 §ét biÕn gen

- Trong t ự nhiên: Đột bi n gen ế phát sinh do những rối loạn trong quá trình tự sao chép của ADN dưới nh h ả ưở ng ph c t p c a môi ứ ạ ủ

tr ng ườ trong và ngoài cơ thể

Hãy nêu nguyên nhân phát sinh đột biến gen?

+ Bên trong: Quá trình sinh lí, sinh hĩa nội bào bị rối

loạn.

VD: như sai sĩt trong quá trình nhân đơi ADN

+ Bên ngồi: Ảnh hưởng của các tác nhân vật lí, hĩa học

VD: như tia phĩng xạ, tia tử ngoại, thuốc trừ sâu DDT …

BµI 21 §ét biÕn gen

Máy bay Mỹ đang rải chất diệt cỏ trong vùng

rừng của châu thổ sông Mê kông, 26/07/1969 Máy bay Mỹ rải chất độc da cam

BµI 21 §ét biÕn gen

Nhà máy hạt nhân Thử vũ khí hạt nhân Sử dụng thuốc trừ sâu

Sạt lở đất Rác thải Cháy rừng

Một số đột biến gen

Câm , điếc bẩm sinh

BµI 21 §ét biÕn gen

- Trong th c nghi m ự ệ : Con ng i ườ đã gây ra các đột biến nhân tạo bằng các tác nhân vật lí, hóa học.

Về nhà em hãy tìm một số ví dụ về đột biến gen phát sinh

trong tự nhiên hoặc do con người tạo ra.

BµI 21 §ét biÕn gen

Một số thành tựu con người gây đột biến gen

Quan sát các hình dưới đây và cho biết đột biến nào có hại và đột biến nào có lợi cho bản thân sinh vật hoặc đối với con người?

Có lợi

H21.4 Đột biến gen ở cây lúa(b)làm cây cứng

và nhiều bông hơn ở giống gốc (a)

BµI 21 §ét biÕn gen

Gen mARN Prôtêin

Biến đổi

trong

cấu trúc gen

Biến đổi mARN

Biến đổi Prôtêin tương ứng

Biến đổi Kiểu hình

Tính trạng

Taùi sao ủoọt bieỏn gen laùi gaõy ra bieỏn ủoồi kieồu hỡnh?

BàI 21 Đột biến gen

Tại sao đột biến gen thể hiện ra kiểu hình lại thường có hại cho bản thân sinh vật?

Vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hoà trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên,

gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp prôtêin

BµI 21 §ét biÕn gen

Nêu vai trò của đột biến gen trong thực tiễn sản xuất?

Đa số đột biến gen thường có hại nhưng cũng có khi có lợi

BµI 21 §ét biÕn gen

Từ những nguyên nhân

và tác hại của đột biến

gen , chúng ta phải có ý

thức như thế nào trong

việc bảo vệ môi trường

để hạn chế sự phát sinh đột biến gen có hại ?

- Vệ sinh môi

trường đất,

nước…

-Sử dụng hợp lý và có biện pháp đề phòng khi sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ

và một số chất độc có khả năng gây đột biến gen

-Vận động mọi người

có ý thức tốt trong việc bảo vệ môi trường

Cùng cộng đồng ủng

hộ các phong trào chống sản xuất và sử dụng vũ khí hạt nhân

- Đa số đột biến gen thường cĩ hại nhưng cũng cĩ khi cĩ lợi 

cĩ ý nghĩa trong chăn nuơi, trồng trọt.( Trong chọn giống)

- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc gen liên quan tới một

hoặc một số cặp nucleơtit

- Các dạng đột biến gen :+ Mất một cặp nuclêơtit

+ Thêm một cặp nuclêơtit

+ Thay thế cặp nuclêơtit này bằng cặp nuclêơtit khác

- Trong th c nghi m ự ệ : Con người đã gây ra các đột biến nhân tạo bằng các tác nhân vật lí, hĩa học

- Trong t ự nhiên: Đột bi n gen ế phát sinh do những rối loạn trong quá trình tự sao chép của ADN dưới nh hả ưởng ph c t p c a môi tr ngứ ạ ủ ườ

trong và ngoài cơ thể

- Phá vỡ sự thống nhất hài hoà trong kiểu gen gây ra những rối loạn

trong quá trình tổng hợp prôtêin

BµI 21 §ét biÕn gen

ĐỘT BIẾN GEN

Đột b

iến g

en là gì?

Ph ân lo ại Khái niệm

Đột biến gen

là những biến đổi

trong cấu trúc gen

liên quan tới một

hoặc một số

cặp nucleôtit.

T ha

y thế cặ

p n uc lêo tit nà

y

bằ ng cặ

p n uc lêo tit kh

ác.

ột c

ặp n uclê ôtit.

Mất một cặp nuclêôtit.

Nguyên nh

ân Tự nhiên

Đột biến gen phát sinh donhững rối loạn

T

ác h ại

S d ng ử ụ trong ch n ọ

gi ng ố

BµI 21 §ét biÕn gen

2 3

1

Đột biến gen là những biến đổi trong …… của gen Đột biến gen xảy ra do ảnh hưởng phức tạp của ………… trong và ngoài cơ thể tới phân tử AND, xuất hiện trong điều kiện ……… hoặc

do ………… gây ra Đột biến gen thường liên

quan đến một cặp nuclêôtít, điển hình là các

dạng , … …… ……… , một cặp nuclêôtít.

Đột biến gen thường có hại nhưng cũng có khi

có lợi.

Cõu 1: Chọn từ hoặc cụm từ thích hợp sau đây điền

vào chỗ trống: cấu trúc; môi trường; mất; thay thế;

thêm; kiểu hình; con người; tự nhiên.

cấu trúc

môi trường

tự nhiên con người

mất thêm thay thế

(1)

(2)

(3) (4)

(5) (6) (7)

1

Cỏc tỏc nhõn vật lý trong ngoại cảnh ( tia

phúng xạ, tia tử ngoại, sốc nhiệt)

Cỏc tỏc nhõn húa học trong ngoại cảnh như

cỏc húa chất độc hại :điụxin

Cõu 2: Nguyên nhõn gõy ra đột biến gen là:

(chọn phương án đúng nhất)

1

Luôn có hại cho bản thân sinh vật

Đặc điểm cấu trúc của gen

A

B

C

D Cả A và B

Các điều kiện sống khắc nghiệt

Tác nhân ngoại cảnh hay rối loạn quá

trình trao đổi chất

Cõu 4: Đột biến gen phụ thuộc vào

những yếu tố nào ? (chọn phương án

đúng nhất)

1

Khi kiểu gen ở thể đồng hợp trội và trong điều

kiện môi trường thích hợp

Khi kiểu gen ở thể dị hợp và trong điều kiện môi trư ờng thích hợp

Cõu 5: Đột biến gen biểu hiện ra kiểu hình khi nào? ( chọn phương án đúng)

1

D

C

B

Thay thế cặp nuclêôtit này bằng cặp nuclêôtit khác

Đảo cặp nuclêôtit này bằng cặp nuclêôtit khác

Mất một cặp nuclêôtit

Thêm một cặp nuclêôtit

Cõu 6: Một gen có : A = 600 nuclêôtit, G = 900

nuclêôtit Nếu khi đột biến , gen đột biến có: A =

601nuclêôtit, G = 900 nuclêôtit.Đây là dạng đột biến nào

? ( chọn phương án đúng)

CHUẨN BỊ CHO TIẾT SAU:

BÀI TẬP VỀ NHÀ:

- Học bài

- Trả lời các câu hỏi trong SGK

2 3

*

2 3 4 5 6