BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ Quần xã ao I.. BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ Thế nào là quần xã sinh vật?... BÀI 40
Trang 1Sở GD-ĐT Long An
Trường THCS-THPT Hậu Thạnh Đông
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Quần thể ruồi nhà ở nhiều vùng nông thôn xuất
hiện vào một khoảng thời gian nhất định trong năm (thường vào mùa hè), còn vào thời gian khác thì hầu như giảm hẳn Như vậy quần thể này?
D Không phải là biến động số lượng
C Biến động số lượng không theo chu kì
B Biến động số lượng theo chu kì mùa
A Biến động số lượng theo chu kì năm
Trang 3Kiểm tra bài cũ
A Sự di trú của các cá thể từ quần thể này sang quần thể khác
Câu 2: Biến động số lượng cá thể là
D Sự giảm số lượng cá thể do môi trường thay đổi
B Sự gia tăng số lượng cá thể của quần thể
C Sự tăng hay giảm số lượng cá thể của quần thể
Trang 4Ao cá
Hãy dự đoán trong ao có những quần thể nào?
Trang 5Chương II:
QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 6QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
BÀI 40:
Trang 7QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC
TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
III Quan hệ giữa các loài trong quần xã
sinh vật
I Khái niệm quần xã sinh vật
II Một số đặc trưng cơ bản của quần xã
Trang 8Hãy dự đoán trong ao
có những quần thể nào?
BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Quần xã ao
I KHÁI NIỆM
QUẦN XÃ
SINH VẬT
Trang 9BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Thế nào là quần xã sinh vật?
Trang 10Tập hợp nào sau đây là quần xã?
a Tập hợp các quần thể cá rô phi ở Thủ Thừa
b Tập hợp các quần thể gà vào thế kỉ
XV và quần thể Trâu vào thế kỉ XX
ở khu vực Long An.
c Tập hợp quần thể cỏ, quần thể rắn, quần thể chuột ở rừng quốc gia Cúc Phương.
BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
I KHÁI NIỆM
QUẦN XÃ
SINH VẬT
Trang 11Quần xã sa mạc Quần xã rừng nhiệt đới
Quần xã sinh vật biển
BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Quần xã rừng ngập mặn
Trang 12Quần xã hoang mạc Quần xã rừng hàn đới
Quần xã rừng ôn đới Quần xã đồng cỏ, savan
BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Trang 13Hãy so sánh về số lượng loài và số lượng cá thể mỗi loài của hai quần xã trên?
BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
1 Đặc trưng về
thành phần loài
Quần xã sa mạc Quần xã rừng nhiệt đới
- Số lượng loài và số lượng cá thể mỗi loài
- Loài ưu thế và loài đặc trưng
I Khái niệm
quần xã sinh vật
II Một số đặc
trưng cơ bản
của quần xã
Số lượng loài và số lượng cá thể mỗi loài biểu thị điều gì?
Trang 14BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
- Số lượng loài và số lượng cá thể của mỗi loài biểu thị mức độ đa dạng của quần xã, biểu thị sự biến động, ổn định hay suy thoái của quần xã
I Khái niệm
quần xã sinh vật
1 Đặc trưng về
thành phần loài
II Một số đặc
trưng cơ bản
của quần xã
Trang 15BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
- Loài ưu thế và loài đặc trưng
Quần xã ruộng lúa
+ Loài ưu thế là loài có vai trò quan trọng trong quần xã do số lượng cá thể nhiều, sinh khối lớn hoặc do hoạt động mạnh
II Một số đặc
trưng cơ bản
của quần xã
Trang 16BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
II Một số đặc
trưng cơ bản
của quần xã
Trang 17BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
+ Loài đặc trưng
Là loài chỉ có
ở một quần xã
nào đó hoặc
có số lượng nhiều hơn hẳn
và vai trò quan trọng hơn loài khác
1 Đặc trưng về
thành phần loài
II Một số đặc
trưng cơ bản
của quần xã
I Khái niệm
quần xã sinh vật
Cá cóc
Cọ
Trang 18BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Thông
Đà Lạt
1 Đặc trưng về
thành phần loài
II Một số đặc
trưng cơ bản
của quần xã
I Khái niệm
quần xã sinh vật
Tràm U Minh
Trang 19Chiều cao rừng
0m 10m 20m 30m
Tầng cây nhỏ dưới cùng
Tầng cây gỗ dưới tán
Tầng tán rừng
Tầng vượt tán
Sự phân tầng trong rừng mưa nhiệt đới.
BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
quần xã sinh vật
II Một số đặc
trưng cơ bản
của quần xã
Trang 20Vùng xa khơi
Vùng đất ven bờ
BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Vùng ngập nước ven bờ
Sự phân bố của quần xã sinh vật biển
quần xã sinh vật
II Một số đặc
trưng cơ bản
của quần xã
Trang 21BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Có các kiểu phân bố
cá thể trong không gian quần xã nào?
- Có 2 kiểu phân bố:
+ Phân bố theo chiều thẳng đứng
+ Phân bố theo chiều ngang
VD: Quần xã rừng mưa nhiệt đới:
Tầng gỗ lớn→ tầng gỗ nhỏ→ tầng cây bụi → tầng cỏ
VD: Quần xã sinh vật biển:
Vùng đất ven bờ→ Vùng ngập nước ven bờ→ vùng khơi xa
quần xã sinh vật
II Một số đặc
trưng cơ bản
của quần xã
Trang 22BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Hiểu biết về sự phân bè của quần xã ao hồ
có ý nghĩa gì đối với việc nuôi cá?
Tầng mặt Tầng giữa Tầng đáy
Quần xã ao, hồ
quần xã sinh vật
II Một số đặc
trưng cơ bản
của quần xã
Trang 23BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
quần xã sinh vật
II Một số đặc
trưng cơ bản của
Trang 24BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Hợp tác chặt chẽ, các loài đều có lợi
Cộng
sinh
Hợp tác không chặt chẽ, các loài đều có lợi
VK lam cộng sinh trong nốt sần cây
họ đậu
Chim mỏ đỏ và Linh dương
Cây phong lan
và thân cây gỗ
Hỗ trợ
Trang 25BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Quan hệ Đặc điểm Ví dụ
Một loài sống nhờ trên cơ thể của loài khác, một loài có lợi, một loài bị hại
Các loài tranh giành nhau nguồn sống, các loài đều bất lợi
Một loài sinh vật trong quá trình sống đã vô tình gây hại cho các loại khác
Một loài sử dụng loài khác làm thức ăn
Tảo giáp và tôm cá nhỏ Mèo và chuột
Đối kháng
Trang 26BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Quan hệ hỗ trợ
Quan hệ
đối kháng
Cộng sinh Hợp tác Hội sinh Cạnh tranh
quần xã sinh vật
II Một số đặc
trưng cơ bản của
Trang 27BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Là hiện tượng số lượng cá thể của một loài bị khống chế quanh một mức độ nhất định do mối quan hệ hỗ trợ, đối kháng của các loài trong quần xã.
Trang 28Ứng dụng hiện tượng khống chế sinh học trong nông nghiệp?
KIẾN VÀNG ĂN BỌ XÍT
BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Trang 29Trồng cây gây rừng
Nghiêm cấm săn bắt, mua bán động vật hoang dã
Tuần tra bảo vệ rừng
Chúng ta phải làm gì để bảo vệ thiên nhiên?
Trang 30BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Trang 31Câu 1: Hình sau thể hiện mối quan hệ gì?
BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Hợp tác
Trang 32Câu 2: Sự phân bố cá thể trong không gian của quần xã có ý nghĩa:
BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
A Giảm sự cạnh tranh, nâng cao hiệu quả sử dụng môi trường sống
B Nâng cao hiệu quả sử dụng môi trường sống
C Giảm sự cạnh tranh
D Bảo vệ các loài
Trang 33BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Trang 34BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Trang 35BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Câu 5: Hình sau thể hiện mối quan hệ gì?
Cộng sinh
Vi khuẩn trong nốt sần cây họ đậu
Trang 36Câu 6: Muốn trong một ao nuôi được nhiều loài cá và cho năng suất cao, chúng ta cần chọn những loài cá như thế nào?
BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Chọn nhiều loài cá thích nghi ở các độ sâu khác nhau của ao
Trang 37Câu 7: Trong quần xã rừng U Minh, loài đặc trưng là
BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
A Rắn
B Chim
C Cây tràm
D Cá
Trang 38Câu 8 Em hãy nêu 1 ứng dụng hiện tương khống chế sinh học trong trong nông nghiệp?
BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
Trang 39HƯỚNG DẪN HỌC SINH HỌC Ở NHÀ
1 Học bài và trả lời các câu hỏi cuối bài
2 Tìm thêm các vi dụ về mối quan hệ giữa các loài trong quần xã
3 Xem trước bài mới bài Diễn thế sinh thái
BÀI 40: QUẦN XÃ SINH VẬT VÀ MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG
CƠ BẢN CỦA QUẦN XÃ
2 Khái niệm
1 Ví dụ: