- Giải thích được cơ sở khoa học và trình bày được cách tiến hành các phương pháp nhân giống vô tính - Nêu được vai trò của sinh sản vô tính ở thực vật đối với đời sống thực vật và đời
Trang 1nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
-Kí hiệu ? là những lệnh hoạt động, quan sát, thảo luận hoặc câu hỏi các em phải trả lời.
- Kí hiệu là những thông tin
hỗ trợ cho các em để giải quyết các yêu cầu đề ra
- Kí hiệu là nội dung các em phải ghi vào vở.
Trang 2Mục tiêu bài học:
sau khi học xong bài này học sinh có thể:
Kiến thức:
- Nêu được khái niệm sinh sản
- Phân biệt được sinh sản vô tính và sinh sản
hữu tính.
- Nêu được đặc điểm các hình thức sinh sản
vô tính ở thực vật.
- Giải thích được cơ sở khoa học và trình bày
được cách tiến hành các phương pháp nhân giống vô tính
- Nêu được vai trò của sinh sản vô tính ở thực
vật đối với đời sống thực vật và đời sống con người.
2 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Trang 3nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
Trang 42 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Trang 5nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Lá cây mẹ Cây con
Trang 62 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Trang 7nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
-Sinh sản là quá trình tạo ra những cá thể mới
từ một hoặc vài cá thể ban đầu.
Hiện tượng mang gà từ nơi khác đến có được gọi là sinh sản không? Nguyên nhân tăng số lượng cá thể là gì?
Sinh sản có ý nghĩa gì đối với sinh vật?
- Sinh sản đảm bảo sự tồn tại và phát triển liên tục của loài
Trang 8Chia các ví dụ trên thành 2 loại, dựa trên tiêu chí: Số lượng cá thể tham gia vào sinh sản?
2 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Trang 9nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
Trang 102 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
Có sự kết hợp của giao tử đực và cái
phân, thụ tinh
Điều kiện để sinh sản
Chỉ cần một cơ thể mẹ
Phải có sự kết hợp của cả bố và mẹ
Đặc điểm di truyền
Duy trì kiểu gen của một loài một cách bền vững
Tạo ra nhiều biến dị
tổ hợp
Ý nghĩa thích nghi với môi trường
Quần thể đồng nhất
về mặt di truyền → Khả năng thích nghi kém khi môi trường thay đổi
Quần thể đa hình
về mặt di truyền →
Có tiềm năng thích nghi lớn
Tờ nguồn phiếu học tập số 1
Trang 11nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Sinh sản vô tính: là hình thức sinh sản không
có sự hợp nhất của giao tử đực và giao tử cái, con cái sinh ra giống nhau và giống mẹ ban đầu.
Lá cây mẹ Cây con
Trang 122 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
? Sinh sản hữu tính là gì?
Sinh sản hữu tính là hình thức sinh sản trong
đó có sự hợp nhất của giao tử đực và giao tử cái tạo nên hợp tử rồi phát triển thành cơ thể mới
Trang 13nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Tìm từ điền vào chỗ trống sau:
(1) là một dấu hiệu sống của sinh vật có hình thức này, mới đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển liên tục của loài (1) gồm 2 hình thức: (2) và (3) Hai hình thức trên luôn xen kẽ nhau trong chu trình phát triển của sinh vật
Sinh sản là một dấu hiệu sống của sinh vật có hình thức này, mới đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển liên tục của loài Sinh sản gồm
2 hình thức: Sinh sản vô tính và sinh sản hữu tính Hai hình thức trên luôn xen kẽ nhau trong chu trình phát triển của sinh vật.
Trang 14Hoạt động 2: Tìm hiểu các hình thức sinh sản
vô tính ở thực vật:
? Kể tên các hình thức sinh sản vô tính tự nhiên ở thực vật?
a Sinh sản sinh dưỡng:
Nghiên cứu các ví dụ sau cho biết: cây mới sinh ra từ bộ phận nào của cây mẹ?
2 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Trang 15nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Lá cây mẹ Cây con
Thân củ
Trang 16Ví dụ:
-Khoai lang sinh ra từ rễ củ
- Khoai tây sinh ra từ thân củ
- Cỏ gà sinh ra từ thân rễ
- Dâu tây sinh ra từ thân bò
- Cây lá bỏng sinh ra từ kẽ lá khi lá rơi xuống đất ẩm
2 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
? Ở những ví dụ trên, cây mới hình thành từ những bộ phận nào của cây mẹ?
Trang 17? Sinh sản sinh dưỡng là gì?
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Khái niệm: Sinh sản sinh dưỡng là một hình thức sinh sản vô tính ở thực vật trong đó cơ thể con được hình thành từ một bộ phận sinh dưỡng của cơ thể mẹ.
? Sinh sản sinh dưỡng ở thực vật có ý nghĩa
gì trong sản xuất?
Trang 18b Sinh sản bằng bào tử:
? Nghiên cứu hình và mẫu vật về cây rêu, dương xỉ hãy xác định cơ quan sinh dưỡng và
cơ quan sinh sản?
2 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Trang 19nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
Trang 20? Nghiên cứu sơ đồ chu trình phát triển của rêu cho biết Cây con sinh ra từ đâu?
2 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
- Cây con sinh ra từ bào tử
Trang 21nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người ?Bào tử sinh ra từ đâu?
?Túi bào tử được sinh ra như thế nào?
Trang 22? Trong chu trình sinh sản của rêu ở trên, từ đâu đến đâu là sinh sản vô tính?
2 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Trang 23nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
Trang 24? Trình bày tóm tắt quá trình sinh sản bằng bào tử
- Quá trình sinh sản bằng bào tử:
Tế bào mẹ sinh bào tử (2n) ( Trong túi bào tử) Giảm phân
Bào tử (n) Nguyên phân
Thể giao tử (n)
2 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Trang 25?Nhận xét về hiệu suất sinh sản của các hình thức sinh sản vô tính trên ?
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
- Sinh sản bằng bào tử có hiệu suất sinh sản cao hơn sinh sản sinh dưỡng Từ một cơ thể
mẹ sinh ra rất nhiều cơ thể con.
? Vẽ chu trình sinh sản ở dương xỉ từ bào tử đến bào tử ?
Trang 26Hoạt động 3 : Tìm hiểu các phương pháp nhân giống vô tính:
? Nêu các phương pháp nhân giống vô tính?
2 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
a Giâm cành, chiết cành và ghép:
Trang 27nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Trang 282 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
Trang 29Hoàn thành phiếu học tập sau:
Phiếu học tập số 2
Nghiên cứu các hình trên và bằng kiến thức
thực tế hãy hoàn thành bảng sau:
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Tiêu chí Giâm
cành Chiết cành Ghép cành Đối
tượng thích hợp Cách làm
Trang 302 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Đối tượng thích hợp
Mía, sắn,
Cách làm Cắt một
đoạn thân hoặc cành đem giâm xuống đất cho rễ phụ mọc ra → Cây mới
Lấy đất bọc xung quanh một đoạn cành đã bóc
vỏ khi chỗ
đó mọc rễ → Cắt cành rời trồng xuống đất được cây mới
Lấy một đoạn cành hoặc chồi ghép lên thân hay gốc một cây khác sao cho ăn khớp nhau → chỗ ghép liền lại
và cành ghép được nuôi dưỡng thành cây mới
Tờ nguồn phiếu học tập số 2
Trang 31nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
+ Giữ nguyên vẹn các đặc tính của giống
Trang 32b Nuôi cấy tế bào và mô thực vật
2 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Trang 33nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Trang 34? Trình bày quy trình nuôi cấy mô tế bào thực vật?
2 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
- Quy trình nuôi cấy mô tế bào thực vật:
Lấy các mô tế bào thực vật → Nuôi trong môi trường dinh dưỡng thích hợp tạo cây con → Đưa cây con ra trồng ở đất được cây trưởng thành.
? Vì sao ở thực vật có thể nuôi cấy mô tế bào thành cây mới?( Nêu cơ sở sinh lý của nuôi cấy mô tế bào thực vật)?
- Cơ sở sinh lý của nuôi cấy mô tế bào: Tính toàn năng của tế bào thực vật( là khả năng của tế bào thực vật đơn lẻ phát triển thành cây nguyên vẹn ra hoa kết hạt bình thường)
Trang 35? Ưu điểm của phương pháp này so với các phương pháp trên?
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
Trang 36? Nêu vai trò của sinh sản vô tính đối với đời sống thực vật?
2 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
a Vai trò của sinh sản vô tính đối với đời sống thực vật: Sinh sản vô tính giúp cho sự tồn tại và phát triển của loài
b Vai trò của sinh sản vô tính đối với đời sống con người:
Sinh sản sinh dưỡng có vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp:
- Hình thức sinh sản này cho phép duy trì được các tính trạng tốt có lợi cho con người
- Nhân nhanh giống cần thiết trong thời gian ngắn, tạo được các giống cây trồng sạch bệnh.
- Phục chế được các giống cây trồng quý đang
bị thoái hoá nhờ nuôi cấy mô và tế bào thực vật
- Giá thành thấp, hiệu quả kinh tế cao.
? Trình bày vai trò của sinh sản sinh dưỡng đối với ngành nông nghiệp ? cho ví dụ minh hoạ?
Trang 37nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
Câu 1.Sắp xếp các khái niệm sau vào sơ đồ: Sinh sản vô tính, sinh sản vô tính tự nhiên, Giâm, chiết, ghép, nuôi cấy mô tế bào, phương pháp nhân giống vô tính, sinh sản hữu tính, sinh sản sinh dưỡng, sinh sản bào tử.
Trang 382 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
Sinh sản vô tính Sinh sản hữu tính
3 Sinh sản vô tính tự nhiên
4 Phương pháp nhân giống
5 Sinh sản sinh dưỡng
Trang 39nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người
2 Sinh sản là gì? Sinh sản vô tính là gì?
3 Hoàn thành bảng sau:
Tiêu chí Sinh sản bằng bào
tử Sinh sản sinh dưỡng
Ví dụ
Nguồn gốc của cây con
Số lượng cá thể con được tạo ra Con đường phát tán
Biểu hiện
Trang 402 Khái niệm sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
Nguồn gốc của cây con Phát triển từ bào tử Phát triển từ một phần của cơ thể mẹ
( lá, thân, rễ)
Số lượng cá thể con được tạo ra Số lượng cá thể nhiều hơn Ít hơn so với sinh sản bằng bào tử
Trang 414 Vẽ chu trình sinh sản ở dương xỉ từ bào tử đến bào tử ?
5 Nêu lợi ích của phương pháp nhân giống vô tính?
VI Dặn dò:Về nhà tìm điểm khác của sinh sản
nhân giống vô tính
3 Vai trò của sinh
sản vô tính đối với
đời sống thực vật
và con người