Qua nhiều năm được phụ trách giáo dục môn Âm nhạc bản thân tôi nhận thấy rằng học sinh trường tôi còn lúng túng chưa phân biệt được từng cách gõ đệm theo tiết tấu, theo nhịp, theo phách
Trang 1PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I Lí do chọn đề tài:
Mục đích giáo dục hiện nay của chúng ta là đào tạo những con người phát triển toàn diện, những con người có đủ năng lực cần thiết, đáp ứng sự đỏi hỏi của cuộc sống hiện đại.Việc giáo dục một con người toàn diện không chỉ giáo dục cho họ có đạo đức tốt, có trình độ hiểu biết, nắm chắc các kiến thức khoa học và xã hội, có sức khoẻ, biết lao động, sẵn sàng lao động mà còn phải giáo dục cho họ biết nhìn nhận, phân biệt, biết thưởng thức cái đẹp và biết làm đẹp cho cuộc sống nói chung, cuộc sống của mình nói riêng.Vi vậy, có thể nói rằng giáo dục thẩm mỹ cho con người là không thể thiếu được
Một trong những con đường giáo dục thẩm mỹ nhanh và hiệu quả nhất là giáo dục thông qua các môn học nghệ thuật Trong đó Âm nhạc có vị trí rất quan trọng Trong những năm gần đây, nắm băt tình hình thực tế những đòi hỏi của sự phát triển xã hội, bộ giáo dục và đào tạo đã điều chỉnh nội dung giáo dục nghệ thuật trong nhà trường và coi đây là môn học bắt buộc Âm nhạc là phương tiện hiệu quả nhất trong giáo dục thẩm mỹ Trong nhà trường phổ thông, đặc biêt là ở bậc tiểu học, Âm nhạc tuy không đào tạo các em thành những ca sỹ, nhạc sỹ, nhưng thông qua môn học này đã hình thành cho các em những kiến thức ban đầu, đặc biệt là trang bị cho các em
có một thế giới tinh thần thoải mái hơn, giúp các em phát triển hiền hoà, toàn diện hơn, từ đó giúp các em học tốt các môn học khác
Qua nhiều năm được phụ trách giáo dục môn Âm nhạc bản thân tôi nhận thấy rằng học sinh trường tôi còn lúng túng chưa phân biệt được từng cách gõ đệm theo tiết tấu, theo nhịp, theo phách khác nhau như thế nào trong một bài hát cụ thể Chính vì điều đó mà các em hát và sử dụng cách gõ đệm còn tuỳ tiện lúc nhanh, lúc chậm dẫn đến việc hát sai giai điệu của bài hát
Vì thế mà học sinh rất e ngại khi đứng hát trước đám đông, do sợ mình hát
Trang 2sai, sợ các bạn chê cười Bởi thế mà làm giảm đi phần nào khả năng biểu hiện năng lực học tập âm nhạc của bản thân mình
Khi giáo viên giới thiệu các kiểu gõ đệm theo tiết tấu, gõ theo nhịp, gõ theo phách thì các em hiểu rất mơ hồ bởi vì những từ đó rất trừu tượng với lứa tuổi của học sinh tiểu học
Hơn nữa điều kiện ở nơi các em đang sinh sống, việc tiếp cận với những bài hát cho thiếu nhi còn hạn chế Ít em xem ti vi, nghe đài, băng đĩa
về những bài hát dành cho lứa tuổi thiếu nhi mà chủ yếu là xem nhiều về phim hoạt hình, xem đĩa siêu nhân….thời gian dạy hát ở nhà trường chỉ được phân bố 1 tiết/ tuần Do sự phát triển trí tuệ chưa hoàn chỉnh, tâm lứa chưa ổn định nên ở lứa tuổi này các em dễ thuộc nhưng lại rất hay quên Có thể là tiết trước dạy các em nhưng tiết sau hỏi lại thì các em đã quên, mà trong một tuần chỉ có một tiết Âm nhạc trong 35 đến 40 phút Vậy làm thế nào mà để giúp học sinh biết cách " vỗ tay " đúng tiết tấu, đúng nhịp, đúng phách khi hát Mà những điều trên là cơ sở làm nền tảng cho việc hát đúng giai điệu của bài hát Đó là điều trăn trở của bản thân tôi mỗi khi lên lớp
Từ những điều trăn trở đó bản thân tôi luôn tìm tòi , nghiên cứu, tìm
ra cách giảng dạy học sinh nắm vững cách gõ đệm theo tiết tấu, gõ theo nhịp, gõ theo phách trong bất cứ bài hát nào Vì vậy trong quá trình giảng dạy, bản thân cũng đã tích lũy được một ít kinh nghiệm để từ đó viết thành một bản sáng kiến: " Một số biện pháp giúp học sinh gõ đúng nhịp, phách, tiết tấu và vận động phụ hoạ khi hát trường Tiểu học Thiện Hưng B năm học
2010 - 2011" Đó là sáng kiến nhỏ để góp phần vào dạy học mang tính thiết thực hơn nhằm mang lại hiệu quả cao trong mỗi giờ lên lớp
II Mục đích nghiên cứu:
Giúp các em gõ đệm (hoặc vỗ tay) đúng nhịp, phách, tiết tấu khi hát Từ đó
dễ dàng hát đúng giai điệu bài hát, nâng cao chất lượng học tập bộ môn Âm nhạc và yêu thích ca hát
III Phương pháp nghiên cứu:
Để làm được điều mà đã nêu trên thì ngay từ đầu năm bản thân đã lập
ra được những việc cần làm trong năm học, tìm ra những biện pháp nhằm giúp các em gõ đệm đúng nhịp, phách, tiết tấu khi hát qua các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp thu thập dữ liệu
- Phương pháp kiểm tra đánh giá
- Phương pháp đối chứng
- Phương pháp hỗ trợ: thống kê
Trang 3IV Giới hạn của đề tài:
Chỉ nghiên cứu bộ môn Âm nhạc ở Tiểu học, Trường Tiểu học Thiện Hưng B, năm học 2009 – 2010
V Khách thể và đối tượng nghiên cứu:
- Khách thể nghiên cứu: chất lượng dạy và học môn Âm nhạc của giáo viên
và học sinh các khối 1, 2, 3, 4, 5 trường Tiểu học Thiện Hưng B
- Đối tượng nghiên cứu: học sinh các khối 1, 2, 3, 4, 5 trường Tiểu học Thiện Hưng B
VI Giả thuyết nghiên cứu:
Nếu như áp dụng các biện pháp này đồng bộ và thường xuyên thì sẽ không còn hiện tượng học sinh gõ đệm sai, HS không biết vận động phụ hoạ đồng thời giúp học sinh có hứng thú học tập bộ môn, đạt kết quả cao trong năm học
VII Nhiệm vụ nghiên cứu:
* Nghiên cứu cơ sở lí luận của đề tài:
- Tìm hiểu Luật giáo dục 2008
- Tìm hiểu Văn kiện Đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam
- Tìm hiểu, tham khảo các tài liệu, phương tiện truyền thông có liên quan đến bộ môn Âm nhạc
- Tìm hiểu về tâm sinh lí lứa tuổi học sinh tiểu học
* Tìm hiểu thực trạng học tập bộ môn Âm nhạc của học sinh, tình hình thực tế của nhà trường
* Tìm ra các biện pháp nhằm giúp học sinh gõ đệm đúng nhịp, phách, tiết tấu khi hát
* Tìm ra các biện pháp nhằm giúp học sinh biết nhún chân nhịp nhàng, vận động phụ hoạ khi hát
VIII Kế hoạch thực hiện:
- Tháng 8/2010 lập đề cương
- Tháng 9/2010 điều tra thực trạng
- Tháng 10/2010 thu thập số liệu
- Tháng 11/2010 thống kê số liệu và viết đề tài
- Tháng 12/2010 nộp bản thảo
- Tháng 1/2011 chỉnh sửa và hoàn thành đề tài
Trang 4PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I/ Cơ sở lí luận của đề tài:
Bằng những kiến thức đã học về nhạc lí ở trường sư phạm, bản thân nhận thấy việc gõ đúng nhịp, phách, tiết tấu là một trong những yếu tố
cơ bản của cả quá trình học hát Trong chương trình tiểu học chủ yếu là các
em được học với nhịp 2 và nhịp 3, có một vài bài là nhịp 4; nhịp 2 là nhịp có
1 phách mạnh và một phách nhẹ, còn nhịp 3 là nhịp có 1 phách mạnh và 2 phách nhẹ ( nhẹ vừa và nhẹ), riêng nhịp 4 gần giống với nhịp 2 ( nhưng có 2 phách mạnh (mạnh và mạnh vừa) Đó là những kiến thức sơ đẳng nhất cần chỉ dẫn cho các em nắm rõ Một khi đã hiểu thì các em gõ đệm đúng là tất nhiên
Việc sử dụng thành thạo đàn điện tử cũng góp phần vào việc nâng cao chất lượng học tập âm nhạc Các em nhún chân đúng nhịp, biểu diễn nhẹ nhàng, tự nhiên Môi trường học tập âm nhạc với tính chất “Học vui – vui học” làm cho các em phấn khởi khi đến trường
Trong những năm gần đây, mục tiêu ngành giáo dục đặt ra là “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực, mỗi ngày đến trường la một ngày vui” Vì vậy, bản thân đã cố gắng tìm tòi, học hỏi những biện pháp có thể giúp các em thích học tập bộ môn cũng như thích đến trường học tập, đó
là điều mà bất kì nhà giáo nào cũng trông mong chờ đợi
Với đề tài sáng kiến kinh nghiệm này ngoài việc có thể nâng cao chất lượng học tập âm nhạc của học sinh còn có thể góp phần vào việc xây dựng môi trường học tập thân thiện, học sinh tích cực đúng với tinh thần của đổi mới phương pháp dạy học Đó là những cơ sở lí luận tạo tiền đề cho việc nghiên cứu đề tài này nhằm đạt được mục tiêu dạy âm nhạc ở Trường Tiểu học Thiện Hưng B
II/ Tìm hiểu thực trạng trước khi nghiên cứu:
1.Thuận lợi :
- Được sự quan tâm, giúp đỡ của Ban giám hiệu, hội cha mẹ học sinh, các đoàn thể trong nhà trường và các bạn đồng nghiệp tạo điều kiện tốt nhất cho việc dạy và học môn Âm nhạc: sắp xếp một phòng học nhạc, trang thiết bị dạy học phục vụ giảng dạy (đàn organ, nhạc cụ gõ, tranh ảnh có liên quan…)
- Được trang bị những kiến thức cơ bản về tâm sinh lí lứa tuổi học sinh tiểu học, những đặc điểm tâm lí của học sinh tiểu học
- Được trang bị những kiến thức nhạc lí từ trường Sư phạm, được tập huấn một khoá học về chuyên môn Âm nhạc trong hè năm 2008, sử dụng thành thạo nhạc cụ (đàn organ)
Trang 5- Được học bồi dưỡng về môđun Âm nhạc.
2 Khó khăn:
- Trường có nhiều điểm lẻ nên khó khăn trong việc vận chuyển đàn organ nhất là trong mùa mưa, đi lại khó khăn nên cũng hạn chế phần nào việc học tập của các em
- Mức độ tiếp thu bộ môn của các em không đồng điều (vì đây là môn học hơi thiên về năng khiếu)
Đại đa số các em còn lúng túng khi gõ đệm, đặc biệt là gõ theo phách Nhất là đối với các bài nhịp 3 dường như các em không phân biệt được phách nào là phách 1, phách nào là phách 2, phách nào là phách 3 cho nên trong khi hát các em gõ sai rất nhiều Đặc biệt là học sinh dân tộc còn hạn chế với việc tiếp xúc với các cách gõ đệm Trong suốt các năm giảng dạy môn Âm nhạc ở trường, bản thân nắm rất rõ tình hình học tập của từng em trong từng lớp Vì vậy tôi có thể dễ dàng thống kê được số liệu học sinh gõ đệm sai như sau:
BẢNG THỐNG KÊ SỐ LIỆU Năm học 2008 - 2009
Khối TSHS Gõ sai nhịp Gõ sai phách Gõ sai tiết tấu lời ca
III/ Biện pháp thực hiện:
III.1.Trình bày những việc đã làm:
* Những biện pháp giúp HS gõ đúng nhịp, phách, tiết tấu khi hát
Qua việc nhìn nhận được tình hình học tập chung của các khối lớp ở trường tôi đã áp dụng một số biện pháp (mặc dù chưa phải là những biện pháp tối ưu) và thực hiện như sau:
1 Tạo không khí tiết học Âm nhạc hào hứng sôi nổi, vui nhộn:
Thiết nghĩ bất kì làm việc gì cũng vậy đòi hỏi phải có sự nhiệt tình, tính kiên trì và lòng nhẫn nại thì mới đạt kết quả cao Và tôi đã được thử thách những điều đó khi day những tiết học Âm nhạc đầu tiên của năm học.Tôi còn nhớ như in trường hợp ở lớp 2B, đọc lời ca của bài hát còn chưa kịp theo cách đọc của cô thì làm sao mà hát rõ lời được Vì vậy, khi dạy hát
Trang 6từng câu, các em dường như chỉ đọc theo cho có chứ không gọi là hát nữa Khi đó, tôi nhẹ nhàng nhắc nhở các em bằng một trò chơi âm nhạc nho nhỏ:
hát bằng nguyên âm a,o,i,u, theo giai điệu của bài hát Sau khi chơi trò chơi
xong, các em học tập những phần còn lại của tiết học với một tâm thái háo hức, vui tươi, không e dè, ngần ngại Lúc này trong đầu tôi loé lên một ý nghĩ đó là điều tất nhiên vì khi tâm trạng người ta vui thì làm việc gì cũng
nhẹ nhàng cả Nguyễn Du đã từng viết: “Người buồn cảnh có vui đâu bao
giờ!” Như vậy, qua trò chơi nho nhỏ đã vô tình tạo ra một động lực trong những thời điểm tiếp theo
Với kinh nghiệm đó, tôi đã sử dụng lại ở một lớp khác cũng trong giờ học Âm nhạc cụ thể là lớp 1D Đây là lớp học với 100% học sinh người dân tộc S’Tiêng, đặc điểm của học sinh đồng bào dân tộc là rất nhút nhát khi gặp người lạ, hằng ngày các em chỉ quen với cô giáo chủ nhiệm dạy mình nên khi tôi bước vào lớp dĩ nhiên được đáp lại bằng 1 phút yên lặng, không
có tiếng động gì cả, các em quên cả việc chào cô giáo Rồi tôi mới giới thiệu
1 vài điều về bản thân, về cách học, cách dạy Âm nhạc giữa cô và trò Tiết học vẫn diễn ra bình thường, các em thực hiện đúng yêu cầu của cô với một tâm trạng tuân theo chứ không tự nguyện, tự giác vì trên những khuôn mặt ngây thơ đó thiếu sự xuất hiện của nụ cười Tôi liền hỏi một cách gợi mở,
gần gũi: “các em có thích chơi trò chơi không nhỉ?”; “Nếu thích thì cho cô
một tràng pháo tay?” Tiếng vỗ tay vang lên làm lớp học sôi nổi hẳn Chẳng hạn khi học hát bài “Quê hương tươi đẹp”, lớp 1 Sau khi cho các em đọc lời
ca xong đến bước luyện thanh dùng cách hát theo nguyên âm a, o, u, i.
A, a, a, á, a, a, à
Ò, ó, o, ó, ò, ò, o
U, ù, u, ú, u, ù, ù, ù
Ì, ì, i, i, ì, ì, í
Á, a, à, a, a
Kết quả của việc chơi trò chơi là một tiết học thoải mái, hiệu quả, các
em hăng hái phát biểu ý kiến
Qua hai trường hợp trên, tôi có thể kết luận rằng cho dù trẻ em ở nông thôn hay thành thị, đồng bằng hay miền núi đều có chung một tâm lý: đó là thích vui hơi, giải trí để quên đi cái việc phải học 1 + 1 = 2 kia hay a, á, ớ,
bờ, cờ… mà thấy được vui chơi là thích rồi Cho nên, bản thân là người thầy đứng trên bục giảng mình phải làm sao để tạo cho các em một môi trường học vui – vui học mà vẫn có thể đạt được mục tiêu bài học – (đó là nói chung với tất cả các môn học chứ không riêng một môn nào cả) Còn riêng môn Âm nhạc thì việc tạo ra một môi trường vui học là điều bắt buộc, tất
Trang 7yếu bởi lẽ đặc điểm của tiết học Âm nhạc là tạo cho học sinh một tâm lý thoải mái vận động, tự nhiên ca hát, biểu diễn
2 Lồng ghép các trò chơi trong giờ học nhạc nhằm tạo mối quan hệ thầy trò gần gũi – giáo viên đóng vai trò như một người bạn của các em:
Với đặc thù của bộ môn tôi chỉ dạy mỗi lớp một tiết/tuần – mỗi tiết có
35 phút rất ít thời gian tiếp xúc, trò chuyện với các em Hầu hết thời gian học ở lớp, các em được học với cô giáo chủ nhiệm của mình Nắm được tâm
lý của các em là thích “chơi mà học, học mà chơi” tôi đã sưu tầm thêm 1 số trò chơi bổ ích nhằm giải toả căng thẳng, tâm lý sợ hãi khi bị cô mời hát rồi hát không hay dẫn đến bạn chê cười Tôi đã áp dụng ở tất cả các khối lớp từ lớp 1 đến lớp 5 Sau khi học xong một nội dung của tiết (giữa tiết) tôi tổ chức cho các em chơi trò chơi như trò “Con voi” khi dạy bài hát “Chú voi con ở Bản Đôn”, nhạc và lời Phạm Tuyên - vừa đọc, vừa thực hiện động tác, vừa nhún chân; trò chơi “Đếm ngón tay” khi dạy bài hát “Năm ngón tay ngoan”, nhạc và lời Trần Văn Thụ; trò chơi “Con thỏ” khi dạy bài hát “Cùng múa hát dưới trăng”, lớp 3; trò chơi “Giấu đồ vật” khi dạy bài hát “Tập tầm vông”, lớp 1 Khi chơi trò chơi nếu em nào bị sai luật chơi thì bị phạt hát lại bài hát vừa học Hoặc tùy theo nội dung bài mà tổ chức cho các em chơi các trò chơi phù hợp nhằm củng cố lại bài Việc chơi trò chơi trong giờ học
nó góp phần kích thích hứng thú học tập và tao ra mối quan hệ thầy trò gần gũi Với cách này không chỉ môn âm nhạc của tôi mới áp dụng được mà tôi nghĩ trong các tiết học khác các em đều cần phải được chơi như thế để có thể rút gần khoảng cách giữa giáo viên và học sinh,vô hình tạo cho các em một tâm thái thích được lớp học, thích được học với giáo viên dạy âm nhạc
3 Vận dụng phương pháp đọc lời ca theo tiết tấu:
Tuy nhiên đó chỉ là bước đầu của cả một quá trình để đi đến mức độ của sự cảm nhận Liệu các em có cảm thấy thích thú với các bài hát mà chẳng hát được câu nào cả không? Dẫu biết rằng khi được nghe giai điệu mà cảm thấy thinh thích thì sẽ làm đòn bẩy cho việc thực hành hát, biểu diễn nhưng nếu
không thuộc lời ca mà nhớ giai điệu thì có thể hiện bài hát tự nhiên, thoải mái được không? Chắc chắn sẽ không đạt được kết quả cao nhất
Vì vậy, trước hết phải có cách nào mà giúp cho các em thuộc lời ca nhanh nhất Qua thời gian giảng dạy đã rút ra được một số kinh nghiệm nho nhỏ sau:
• Đọc lời ca theo tiết tấu Ví dụ: khi dạy bài hát “Quê hương tươi đẹp, lớp
1 - Dân ca Nùng” trong bước hướng dẫn đọc lời ca:
Trang 8Quê hương em biết bao tươi đẹp
x x x x x x x
Trong bước đọc mẫu thì GV vừa đọc vừa gõ theo tiết tấu Còn khi cả lớp đọc thì GV gõ đệm theo
• Dặn dò lớp hát đầu giờ, giữa giờ bài hát mà trong tuần đang học Chẳng hạn, tuần này học hát bài “Chú voi con ở Bản Đôn, nhạc và lời Phạm Tuyên” thì dặn các em hát bài này vào đầu giờ và vào giữa giờ Nhờ vậy, mà trong cả 1 tuần các em vẫn nhớ giai điệu bài hát
• Chơi trò chơi “Nghe tiếng hát tìm đồ vật” Cả lớp hát các bài hát đã học
và chỉ ngừng lại khi bạn mình đã tìm được đồ vật mà các bạn đã giấu Khi hát nhiều lần kết hợp với trò chơi làm cho các em háo hức tập trung vào bài hát và vô tình những bạn nào chưa thuộc lời ca cũng hòa nhập theo các bạn luôn một thể
Từ việc đọc lời ca thuần thục cũng góp phần giúp các em nhanh chóng hát đúng giai điệu và gõ đệm đúng nhịp, phách, tiết tấu lời ca là tất nhiên
4 Hướng dẫn cách gõ đệm và cách sử dụng các loại nhạc cu:
Để các em có thể gõ đệm đúng thì trước tiên giáo viên phải là người hướng dẫn thật tỉ mỉ, thực hiện cách gõ cho các em quan sát kết hợp đồ dùng trực quan – bảng viết sẵn lời ca đã có đánh dấu kí hiệu gõ đệm Chẳng hạn khi dạy bài “Tập tầm vông” ở lớp 1, giáo viên chuẩn bị bảng lời ca có đánh dấu những chỗ gõ nhịp như:
Tập tầm vông tay không tay có Tập tầm vó tay có tay không
x x x x x x x x
Mời các bạn đoán sao cho trúng Tập tầm vó tay nào có đố tay nào không?
x x x x x x x x
Có có, không không
x x
* Cách hướng dẫn gõ nhịp như sau:
- Giáo viên gõ đệm mẫu
- Hướng dẫn các em gõ đệm từng câu, chưa có nhạc đệm
- Gõ đệm có nhạc đệm
Trong quá trình thực hiện giáo viên đã dự đoán trước những chỗ
Trang 9khó, dễ mắc phải sai khi gõ nên định hướng, nhắc nhở trướ khi thực hiện để tránh trường hợp nhiều em gõ sai, khi đó rất khó sửa cho các em
Như trong bài Tập tầm vông, khi gõ nhịp rất dễ sai ở câu “ Tập tầm vó tay nào có đố tay nào không?” vì trường hợp đảo phách rất dễ nhầm lẫn đối với các em trong khi gõ đệm
Trong chương trình âm nhạc tiểu học có nhiều bài với những chỗ khó khác nhau như ở bài “Con chim non”, lớp 3 là trường hợp chữ đầu tiên của câu hát bắt đầu bài hát lại rơi vào phách nhẹ nên rất khó cho các em khi gõ phách mạnh, phách nhẹ Riêng đối với lớp 3 là lớp mới bước đầu làm quen với cách gõ đệm phách mạnh, nhẹ của nhịp 3 nên cái khó càng tăng lên nữa
Vì vậy, tôi có cách hướng dẫn như sau:
Phách mạnh được qui định gõ ở mặt trên của thanh phách, phách nhẹ được qui định gõ ở mặt dưới của thanh phách nên chữ “Bình” trong câu “Bình minh lên có con chim non” được gõ vào mặt dưới của thanh phách Minh hoạ như sau:
Bình minh lên có con chim non hoà tiếng hót véo von hoà tiếng hót véo
3 1 2 3 1 2 3 1 2 3 1 2 3 1 2 3
von giọng hót vui say sưa …
1 2 3 1 2 3 1 2 …
( 1: phách mạnh, 2: phách nhẹ, 3: phách nhẹ)
Trên đây là hai trường hợp điển hình, còn nhiều trường hợp nữa tôi không nêu ra ở đây Nhưng điều đó cũng đủ nói lên là một người giáo viên chu đáo trước hết phải dự đoán được những lỗi mà học sinh của mình hay mắc phải để hạn chế đến mức tối thiểu trường hợp gõ đệm sai
Ngoài ra, việc sử dụng thành thạo các nhạc cụ gõ cũng góp phần nào vào việc gõ đệm đúng của học sinh Khi gõ nhịp thì dùng song loan, khi gõ phách thì dùng thanh phách, khi gõ tiết tấu thì dùng trống nhỏ Bởi lẽ, đặc trưng của từng loại là ở chỗ đó, một khi đã gõ đệm đúng thì các em dễ dàng đón nhận bài hát
Nhằm tạo thêm sự phong phú cho tiết học Âm nhạc thì cần phải có sự phối hợp của các loại nhạc cụ sẽ tạo ra một loại âm thanh đặc biệt, nghe rất vui tai Chẳng hạn như một dàn nhạc ngoài đàn organ còn có trống, đàn ghi
ta, kèn thổi hay đàn viôlông hoặc trong những dàn nhạc giao hưởng thính phòng hay trong các buổi hòa nhạc có cả đàn dương cầm nữa Còn đối với quy mô của một lớp học thì tiếng lách cách của thanh phách, cộc cộc của
Trang 10mõ, lốc cốc của song loan, tùng tùng của trống hoà vào nhau cũng tạo thành một “dàn nhạc dân tộc” trong tiết học Âm nhạc
Dựa vào đặc trưng của các loại nhạc cụ có thể tổ chức cho các em gõ đệm bằng cách phân theo từng nhóm nhạc cụ: Nhóm gõ song loan theo nhịp; nhóm gõ thanh phách theo phách; nhóm gõ trống theo tiết tấu lời ca hoặc tổ chức cho các nhóm thi đua với nhau Mỗi nhóm sẽ phân nhiệm vụ cho mỗi
em gõ một loại nhạc cụ Việc này vừa như chơi một trò chơi nhưng sau đó lại đạt được mục tiêu của tiết học Các em thực hiện với một tinh thần hăng say mà quên đi rằng mình đang phải học, phải làm sao cho đúng, cho đạt
Mà một khi gõ đệm đúng thì chắc rằng sẽ hát đúng nhịp, có hát đúng thì mới làm cho các em tự tin hơn khi đứng trước các bạn Đó như là một sự
“logíc” kéo theo trong toán học
5 Động viên, khích lệ, sửa sai kịp thời:
Lứa tuổi tiểu học là lứa tuổi hết sức ngây thơ, hồn nhiên, trong sáng nhưng rất dễ bị tổn thương nếu bản thân người thầy không khéo léo trong các tình huống sư phạm càng làm tăng thêm sự thiếu tự tin, e dè, nhút nhát cho các em Trong giờ học hát, không phải em nào cũng có thể hát hay, đúng nhịp, đúng giai điệu, rõ lời, diễn cảm… điều đó còn phụ thuộc vào nhiều yếu
tố mà đặc biệt là giọng hát của các em Tuy nhiên, nếu nắm bắt được tâm lý của các em đồng thời có tâm huyết với nghề thì có thể cải thiện được phần nào việc gõ đệm đúng
Để hát hay, diễn cảm trước hết phải hát đúng giai điệu, đúng nhịp; muốn hát đúng nhịp thì đòi hỏi phải biết gõ đệm Mà một thực trạng chung
ở các khối lớp là các em còn chưa phân biệt được đâu là gõ đệm theo nhịp,
gõ đệm theo phách, cho nên không tài nào gõ đệm đúng cách được Trong suốt tiết dạy, khi phát hiện bất kỳ trường hợp nào gõ đệm bị sai tôi liền sửa sai tại chỗ, nhắc nhở nhẹ nhàng chỗ sai đó để các em biết cách gõ đúng hơn
Tôi đã vận dụng phương pháp làm mẫu: GV gõ đệm – học sinh gõ đệm theo,
học sinh gõ đệm đúng – học sinh gõ đệm sai gõ đệm theo bạn Bên cạnh đó, tôi còn dùng biện pháp động viên, khích lệ, tuyên dương kịp thời; đối với những em nhút nhát, hoặc hạn chế về năng khiếu học Âm Nhạc vào bất kỳ thời điểm nào trong tiết học có biểu hiện sự tiến bộ thì khuyến khích, tuyên dương các em ngay để tạo thêm sự tự tin trong những tiết học sau Để nắm bắt cụ thể tình hình học tập của những em chậm tiến tôi đã lập một sổ tay theo dõi từng em trong từng lớp, ghi rõ ngày nào em đó có sự tiến bộ, mức
độ học tập môn âm nhạc; ghi rõ những em cần được giúp đỡ, động viên để
em đó có thể hoàn thành những nhận xét chứng cứ