Bài 6: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NST ( CB - CỰC HAY)

•Khái ni m chung: ệLà sự thay đổi số lượng NST trong tế bào có thể có nhiều loại: đột biến lệch bội và đột biến đa bội.. Khái niệm và phân loại: ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ... Cơ ch

Trang 1

Tiết 6

Trang 2

•Khái ni m chung: ệ

Là sự thay đổi số lượng NST trong tế bào ( có thể có nhiều loại: đột biến lệch bội và đột biến đa bội ).

ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ

Trang 3

I Đột biến lệch bội: 1 2 3 4

Thể lệch bội bình thường

(2n)

Thể không (2n-2)

Thể một (2n-1) Thể một kép (2n-1-1)

Thể ba (2n+1)

Thể bốn kép (2n+2+2)

Thể bốn (2n+2)

1 Khái niệm và phân loại:

Trang 4

I Đột biến lệch bội:

-Khái niệm : Là những biến đổi số lượng NST chỉ xảy ra ở một hay một

số cặp NST tương đồng.

-Phân loại: Thể không, thể một, thể một kép, thể ba, thể bốn, thể bốn kép.

1 Khái ni m v ệ à phân loại:

Trang 5

n+1 n+1 n-1 n-1

n+1 n-1 n n

2 Cơ chế phát sinh:

Trang 6

♂

n + 1

2n + 2 ( Thể bốn )

2n ( Thể lưỡng

bội )

2n + 1 ( Thể ba )

n - 1

2n ( Thể lưỡng

bội )

2n – 2 (Thể không)

2n – 1 ( Thể một )

n

2n + 1 ( Thể ba )

2n – 1 ( Thể một )

2n ( Thể lưỡng

bội )

Trang 7

I Độ t bi n l ch b i: ế ệ ộ

Trong giảm phân: Một hay một vài cặp NST nào đó không phân li tạo giao tử thừa (n+1) hoặc thiếu (n-1) một vài NST Các giao tử này kết hợp với nhau và với các giao tử bình thường (n) sẽ tạo các thể lệch

2 Cơ chế phát sinh:

Trong nguyên phân (tế bào sinh dưỡng 2n): Một phần

cơ thể mang đột biến lệch bội và hình thành thể khảm

Trang 8

Mất cân b ng c a to n h gen: Th ằ ủ à ệ ườ ng g m s c s ng, g m ả ứ ố ả

kh n ng sinh s n ho c ch t ả ă ả ặ ế

Hội chứng đao ( ba NST số

21 )

Hội chứng tơcnơ (chỉ có 1

NST giới tính X)

T BI N S L NG NHI M S C TH

3 Hậu quả:

Trang 9

4 Ý nghĩa:

Cung cấp nguyên liệu cho tiến hóa

Sử dụng lệch bội để đưa các NST theo ý muốn vào một giống cây trồng nào đó

Trang 10

II Đột biến đa bội.

1 T a b i ự đ ộ

a Khái ni m: ệ

Là sự tăng số NST đơn bội của cùng một loài lên một số nguyên lần

Đa bội chẵn: 4n, 6n, 8n…

Đa bội lẻ: 3n, 5n, 7n…

Trang 11

II Đột biến đa bội

1 Tự đa bội

b Cơ chế phát sinh:

Loài A AA

A

Loài A AA

AA

AAA

Thể tam bội bất thụ (đa bội lẻ)

Lo i à A AA

AA

Lo i A à AA

AA

AAAA

Thể tứ bội hữu thụ (đa bội chẵn)

Giao tử lưỡng bội

Giao tử đơn

bội bình

thường

Giao tử lưỡng bội

Trang 12

II.Đột biến đa bội

1 Tự đa bội

b Cơ chế phát sinh

Thể tự tam bội: sự kết hợp giữa giao tử n với giao tử 2n Thể tự tứ bội: kết hợp giữa hai giao tử 2n hoặc cả bộ

NST không phân li trong lần nguyên phân đầu tiên của hợp tử

2 Dị đa bội

a Khái niệm

Sự tăng số bộ NST đơn bội của 2 loài khác nhau trong 1

tế bào

Trang 13

II Đột biến đa bội

2 Dị đa bội

b C ch phát sinh ơ ế Loài A

AA

A

Lo i à B BB

B AB

Con lai lưỡng bội

bất thụ

AABB Thể dị đa bội hữu thụ (Thể song nhị bội)

AB AB

Lai xa tạo ra cơ thể lai bất thụ Ở một số thực vật các

cơ thể lai bất thụ tạo được các

giao tử lưỡng bội do sự không

phân li của NST không tương

đồng, giao tử này có thể kết

hợp với nhau tạo ra thể tứ bội

hữu thụ

Trang 14

II Độ t bi n a b i ế đ ộ

3 Hậu quả và vai trò của đột biến đa bội

Nho lưỡng bội (2n) Nho tứ bội (4n)

Trang 15

II Độ t bi n a b i ế đ ộ

3 H u qu v vai trò c a ậ ả à ủ độ t bi n a b i ế đ ộ

T b o a b i th ế à đ ộ ườ ng có s l ố ượ ng AND t ng g p b i t ă ấ ộ ế

b o to, c quan sinh d à ơ ưỡ ng l n, sinh tr ớ ưở ng phát tri n m nh, kh ể ạ ả

n ng ch ng ch u t t… ă ố ị ố

Đột biến đa bội đóng vai trò quan trọng trong tiến hóa (hình thành loài mới) và trong trồng trọt (tạo cây trồng năng suất cao )

Trang 16

Bài tập

Một loài có 2n = 10 NST Hỏi sẽ có bao nhiêu NST ở:

a Thể một nhiễm

b Thể ba nhiễm

c Thể bốn nhiễm

d Thể không nhiễm

e Thể tứ bội

f Thể tam bội

g Thể ba nhiễm kép

h Thể một nhiễm kép

2n – 1 = 9 NST 2n + 1 = 11 NST 2n + 2 = 12 NST 2n – 2 = 8 NST 4n = 20 NST 3n = 15 NST 2n +1 + 1 = 12 NST 2n – 1 – 1 = 8 NST

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	512 KB