Vai trò chỉ đạo, hướng dẫn Bí thư Đoàn

Bí th Đoàn cơ sở là ng ời thay mặt cho Đoàn TNCS Hồ chí Minh để tuyên truyền thuyết phục, giáo dục đoàn viên và thanh niên ở các địa ph ơng, các đơn vị cơ sở thực hiện các ch ơng trình h

Vai trò, Công tác chỉ đạo Và h ớng dẫn

cơ sở

TẬP HUẤN CÁN BỘ ĐOÀN QUẬN HỒNG BÀNG NĂM 2009

I Vai trò, vị trí của Bí th Đoàn cơ sở

1 Bí th Đoàn cơ sở là ng ời đứng đầu, là “thủ lĩnh” của một tập thể trẻ, tự nguyện hoạt động theo mục đích nhất định, vừa phải phù hợp với nhu cầu nguyện vọng lợi ích thiết thực chính đáng của thanh niên, vừa phải đáp ứng yêu cầu đặt ra của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu niên theo định h ớng XHCN

2 Bí th Đoàn cơ sở là ng ời thay mặt cho Đoàn TNCS Hồ chí Minh để tuyên truyền thuyết phục, giáo dục đoàn viên và thanh niên ở các địa ph ơng, các

đơn vị cơ sở thực hiện các ch ơng trình hành động cách mạng do Đoàn TN khởi x ớng, từ đó phát triển lực l ợng nòng cốt của Đoàn trong tập thể

3 Bí th Đoàn cơ sở là ng ời đ ợc rèn luyện, tr ởng thành từ phong trào đ ợc quần chúng thanh niên bầu ra trong các nhiệm kỳ Đại hội, do đó ng ời Bí th Đoàn cơ sở phải có tín nhiệm trong đoàn viên thiếu niên, là ng ời có khả năng đoàn kết, thu hút tập hợp mọi tầng lớp thanh niên ở cơ sở, là ng ời có ảnh h ởng lớn trong xã hội, là trung tâm đoàn kết thanh thiếu niên, đ a họ vào tổ chức để giáo dục, giúp thanh thiếu niên phát huy đ ợc mọi tài năng, năng lực của mình

4 Xác định không đầy đủ đúng đắn vị trí của ng ời Bí th Đoàn cơ sở sẽ dẫn tới hiệu quả lao động của cá nhân Bí th và cả tập thể đạt thấp so với công sức bỏ ra và xa rời mục đích tồn tại của Đoàn

II Nhiệm vụ của ng ời bí th Đoàn cơ sở

1- Điều hành, tổ chức hoạt động nhằm thu hút tập hợp TTN, lãnh đạo

Đoàn cơ sở thực hiện tốt đ ờng lối chủ tr ơng của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà n ớc, các chủ tr ơng, Ngh quy t ch ơng trình hành động cách mạng của ị ế thanh niên

2- Truyền đạt đ ợc các định h ớng lớn của Đoàn đến từng đoàn viên

3- Thông qua phong trào phát hiện những tấm g ơng ng ời tốt việc tốt cho

Đoàn nhằm phát triển nguồn tài năng trẻ

4- Mở rộng quy mô, phạm vi hoạt động của Đoàn, phát triển số l ợng

Đoàn viên, nâng cao khả năng chủ động hoạt động của mỗi đoàn viên, góp phần hoàn thiện nhân cách của họ

5- Tạo nguồn kinh phí hoạt động cho đoàn cơ sở

6- Nâng cao uy tín xã hội của Đoàn trong thanh niên, trong xã hội và trong cộng đồng

7- Tự rèn luyện để nâng cao bản lĩnh, giữ vững và xứng đáng với sự tin cậy, yêu mến của Đoàn viên thanh niên

8- Bồi d ỡng đội ngũ cán bộ đặc biệt là các Bí th Chi đoàn

III Đặc tr ng lao động của Bí th Đoàn cơ sở

1 Lao động của Bí th Đoàn cơ sở chủ yếu là lao động trí óc: suy nghĩ về

kế hoạch, óc phân tích, tài phán đoán trình độ tổng hợp, bản lĩnh lựa chọn sự quyết đoán, xử lý tình huống

2 Lao động của ng ời Bí th là sự tác động tâm lý lên một đối t ợng đặc thù (các ủy viên BCH và Đoàn viên thanh niên) Hơn nữa đó là sự tác động qua lại,

sự giao hòa, bởi lẽ bản thân ng ời Bí th cũng là một đoàn viên của chi đoàn nào

đó

3 Ph ơng pháp lao động của ng ời Bí th là vận động, thuyết phục lôi cuốn, tổ chức hoạt động cho cả tập thể nhằm một mục đích nhất định Do đó lao

động của ng ời Bí th không giống với nhà nghiên cứu hay chuyên giảng dạy về tâm lý

4 Sự g ơng mẫu của bản thân ng ời Bí th luôn đ ợc thể hiện trong suy nghĩ lời nói và việc làm, luôn thống nhất trong ý chí và hành động, giữ lời hứa, tự tin

và tin vào khả năng của tập thể, tự trọng và tôn trọng ng ời khác có ý nghĩa quyết

định tới hiệu quả lao động

5 Phong cách sống, làm việc năng động, trung thực, nhân ái

IV Công tác chỉ đạo của bí th Đoàn cơ sở

1 Những vấn đề chung

1.1 Khái niệm về chỉ đạo

Chỉ đạo là quá trình cấp trên h ớng dẫn cấp d ới thực hiện một chủ tr ơng,

đ ờng lối có sự kiểm tra, giám sát, đôn đốc và đánh giá kết quả Chỉ đạo là một khâu trong công tác lãnh đạo trên cơ sở chủ tr ơng, Nghị quyết, các cấp bộ Đoàn

h ớng dẫn cấp d ới thực hiện các nhiệm vụ xây dựng Đoàn về phong trào thanh niên phù hợp với thực tế của từng địa ph ơng, từng đơn vị

1.2 Các yếu tố ảnh h ởng ến công tác chỉ ạo của bí th Đoàn cơ sở đ đ Thứ nhất: Chủ tr ơng, nghị quyết đúng đắn là yếu tố quan trọng nhất, quyết định trực tiếp đến sự thành công của công tác chỉ đạo Không có đ ờng lối chủ tr ơng đúng thì công tác chỉ đạo sẽ gặp khó khăn thậm chí thất bại Khi ấy, tổ chức Đoàn sẽ mất uy tín với thanh niên và nhân dân.

Thứ hai: Năng lực và phẩm chất của cán bộ chỉ đạo là một yếu tố quan trọng

ảnh h ởng lớn đến hiệu quả toàn bộ công tác chỉ đạo Có chủ tr ơng, nghị quyết đúng đắn

nh ng cán bộ làm công tác chỉ đạo yếu kém thì chủ tr ơng nghị quyết - nh Lênin nói” cũng chỉ là mớ giấy lộn mà thôi”.

Thứ ba: Đội ngũ BCH Chi đoàn là ng ời trực tiếp thực hiện chủ tr ơng, nghị quyết của Đoàn cơ sở Nếu đội ngũ này khi đ ợc Bí th đoàn cơ sở h ớng dẫn, giúp đỡ nh ng lại kém nhiệt tình, không chủ động sáng tạo thì việc tổ chức thực hiện cũng khó đạt hiệu quả cao Thực tế hiện nay còn có tình trạng chủ tr ơng, Nghị quyết th ờng bị kém hiệu quả

ở khâu tổ chức thực hiện và cán bộ Đoàn ở cơ sở yếu về kỹ năng nghiệp vụ và thiếu những điều kiện tối thiểu để tổ chức hoạt động.

Thứ t : Có ph ơng pháp chỉ đạo khoa học sáng tạo sẽ giúp chủ tr ơng, Nghị quyết nhanh chóng đến với cơ sở và biến thành hành động cách mạng của quần chúng thanh thiếu niên.

Thứ năm: Cơ sở vật chất, ph ơng tiện, kinh phí và sự quan tâm của các cấp lãnh đạo sẽ là những điều kiện quan trọng ảnh h ởng lớn hiệu quả công tác chỉ đạo, là yếu tố tạo sự thuận lợi hay không trong quá trình h ớng dẫn cấp d ới tổ chức thực hiện chủ tr ơng, nghị quyết.

1.3 Yêu cầu đối với bí th Đoàn cơ sở làm công tác chỉ đạo

+ Xây dựng lề lồi làm việc khoa học, tăng c ờng tiếp cận các Chi đoàn sử dụng có hiệu quả mạng l ới cộng tác viên, coi trọng tập huấn trang bị kỹ năng nghiệp vụ và ph ơng pháp làm việc cho cán bộ Th ờng xuyên nắm bắt thông tin

từ các chi Đoàn, kịp thời điều chỉnh và kiến nghị thay đổi, sửa chữa những điều bất hợp lý trong chủ tr ơng, Nghị quyết Tôn trọng các Chi đoàn tạo điều kiện tốt nhất cho cán bộ cấp Chi đoàn chủ động, sáng tạo trong công việc

+ Th ờng xuyên tham m u, đề xuất ý kiến với các cấp ủy Đảng, Đoàn cấp trên để chủ tr ơng, Nghị quyết đ ợc đề ra sát đúng và phù hợp với cơ sở Chủ

động tạo dựng mối liên hệ, phối hợp với các ban ngành đoàn thể khác trong công tác thanh thiếu niên Luôn coi trọng hiệu quả giáo dục, hiệu quả hoạt động theo ph ơng châm: đ ợc ng ời, đ ợc việc, đ ợc tổ chức

2 Nội dung công tác chỉ đạo của bí th Đoàn cơ sở

Thực chất của công tác chỉ đạo là quá trình h ớng dẫn, tổ chức, thực hiện chủ tr ơng, Nghị quyết Vì vậy, nội dung công tác chỉ đạo của đồng chí Bí th Đoàn cơ sở có thể tập trung ở 4 vấn đề sau:

1 Công tác giáo dục của Đoàn

2 Hoạt động của Đoàn: bao gồm các phong trào hành động cách mạng, các ph ơng thức hoạt động của Đoàn trên mọi lĩnh vực khác nhau, ở các đối t ợng thanh niên khác nhau

3 Công tác xây dựng tổ chức Đoàn, Hội, công tác cán bộ Đoàn…

4 Công tác chăm sóc giáo dục thiếu niên nhi đồng.

Bốn mặt công tác nói trên cũng chính là những nội dung th ờng xuyên trong công tác chỉ đạo Tuy nhiên, trong những hoàn cảnh cụ thể, trong từng thời

điểm nhất định có những vấn đề quan trọng nổi lên hàng đầu thì công tác chỉ

đạo cần tập trung h ớng vào những vấn đề đó nhằm tháo gỡ khó khăn, giải quyết những vấn đề cấp bách cho thực tế Công tác Đoàn và PTTN ở cơ sở đặt ra không dàn trải, đ a ra những nội dung không cấp thiết vào trong công tác chỉ đạo,

ép buộc cấp d ới thực hiện Làm nh vậy sẽ không có hiệu quả, không có chiều sâu và dễ bị nhàm chán, xa dời thực tế

3 Một số ph ơng pháp trong công tác chỉ đạo của Bí th Đoàn cơ sở.

3.1 Ph ơng pháp chỉ đạo điểm.

Là ph ơng pháp thực nghiệm (làm thử) ở phạm vi hẹp để rút kinh nghiệm, nhân ra diện rộng hơn.

* Cách chọn điểm:

+ Chọn những địa điểm mang tính đại diện cho toàn bộ địa bàn, cho nhiều

đối t ợng thanh thiếu niên Cũng có thể chọn điểm đang có vấn đề cần chỉ đạo, cần tập trung giải quyết

+ Điểm đ ợc chọn để chỉ đạo phải có cán bộ nhiệt tình và có khả năng tự tiến hành công việc khi cấp trên giao, hay những điểm có xu h ớng phát triển trở thành điển hình sau khi chỉ đạo

+ Chọn điểm, ở đó chi ủy, chi bộ, tr ởng thôn, tổ tr ởng dân phố - Chi Hội phụ nữ, Chi Hội nông dân…và nhân dân đồng tình ủng hộ tạo điều kiện giúp đỡ về mọi mặt.

* Các thao tác tiến hành chỉ đạo điểm:

- Khảo sát tình hình thanh thiếu niên và công tác Đoàn, Hội - Đội ở điểm đã đ

ợc chọn, phân tích sâu sắc những vấn đề có liên quan đến nội dung sẽ chỉ đạo.

- Lập kế hoạch chỉ đạo, báo cáo kế hoạch thực hiện với lãnh đạo địa ph ơng.

- Tập huấn cán bộ Đoàn ở điểm chỉ đạo.

- Thực hiện theo kế hoạch đã đ ợc thống nhất.

- Giám sát kiểm tra, đôn đốc thực hiện kế hoạch

- Sơ kết từng đợt, kịp thời làm công tác thi đua khen th ởng, rút ra bài học kinh nghiệm bổ khuyết những lệch lạc, sai sót kịp thời điều chỉnh những bất hợp lý.

- Tổng kết đánh giá và nhân hình ra diện rộng hơn.

* Một số vấn đề cần l u ý khi tiến hành chỉ đạo điểm của bí th Đoàn cơ sở.

- Không nên nóng vội, bao biện làm thay Cố gắng giúp đỡ để cán bộ của điểm chủ động tiến hành công việc.

- Th ờng xuyên kiểm tra, đôn đốc giám sát, kịp thời điều chỉnh những lệch lạc, bất hợp lý, giải quyết những vấn đề mới phát sinh.

- Liên kết phối hợp với các ban ngành, đoàn thể khác trong xã để tạo nên sức mạnh tổng hợp cần thiết.

- Không nên u tiên cho điểm một cách đặc biệt, bám sát thực hiện đến cùng không đánh trống bỏ dùi (dễ làm, khó bỏ) để dẫn tới mất uy tín của tổ chức Đoàn

3.2 Ph ơng pháp chỉ đạo bằng kế hoạch

Đây là ph ơng pháp đòi hỏi thực hiện các nội dung công việc đ ợc dự kiến phù hợp với từng điểm nhất định với những yêu cầu bắt buộc nh ng tự giác

Ph ơng pháp chỉ đạo bằng kế hoạch giúp cho cán bộ Đoàn chỉ nhìn vào bảng kế hoạch là có thể tự mình chủ động tiến hành công việc theo đúng tiến độ thời gian quy định

* Cách chỉ đạo

- Căn cứ vào chủ tr ơng, nghị quyết của BCH, BTV Đoàn cơ sở lựa chọn những nội dung công việc, những hoạt động lớn để đ a vào kế hoạch trong 1 tháng, 1 quý, 6 tháng hay cả năm

- Sắp xếp và xác định thời gian t ơng ứng cho từng nội dung công việc

- Bàn bạc, tìm chọn cán bộ phụ trách thích hợp với từng nội dung công việc các ban ngành trong địa ph ơng có thể liên kết phối hợp

- Dự trù và tìm nguồn kinh phí cơ sở vật chất cho từng loại công việc

- Tiến hành lập kế hoạch với một trong hai hình thức:

+ Bằng văn bản gồm các phần sau:

Phần I: Xác định mục đích, yêu cầu Phần II: Xác định nội dung, hình thức, quy mô

Phần III: Biện pháp thực hiện (bao gồm cả tổ chức bộ máy phân công

ng ời phụ trách, sự liên kết phối hợp và kinh phí cơ sở vật chất)

Phần IV: Công tác kiểm tra đánh giá kết quả

+ Bằng bảng điểm gồm các cột sau:

Số thứ tự; nội dung (tên công việc) thời gian, địa điểm, quy mô tổ chức;

ng ời phụ trách, cơ quan phối hợp (bộ ngành nào ph i hợp) kinh phí, hiệu quả ố cần đạt đ ợc, ghi chú

* Một số điểm cần l u ý:

Kế hoạch cần đ ợc quán triệt cho tất cả những ai có liên quan đến nội dung công việc Những ng ời đ ợc phân công phụ trách từng nội dung chủ động lập kế hoạch riêng đảm bảo tiến độ thực hiện va hiệu quả cần đạt đ ợc Bí th

Đoàn cơ sở phải th ờng xuyên đôn đốc, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả Nếu thay đổi trong kế hoạch phải thông báo cho những ng ời liên quan biết sớm

Kế hoạch đ ợc thông qua tập thể lãnh đạo và đ ợc xem nh là một văn bản mang tính pháp quy (bắt buộc)

3.3 Ph ơng pháp chỉ đạo bằng văn bản

Đây là ph ơng pháp chỉ đạo có hiệu quả ở diện rộng, đặc biệt ở những vùng sâu, vùng xa điều kiện địa lý khó khăn không thuận tiện cho việc đi lại nh

ng có nh ợc điểm khó kiểm tra đôn đốc thực hiện, những vấn đề khó khăn phát sinh trong thực tế sẽ làm cho cơ sở lúng túng vì không đ ợc đề cập trong văn bản Hơn nữa, nhiều cơ sở th ờng vận dụng máy móc, thiếu linh hoạt cho phù hợp với

điều kiện hoàn cảnh thực tế

+ Những văn bản sau đ ợc dùng trong công tác chỉ đạo của Bí th Đoàn xã:

- Nghị quyết; Kế hoạch h ớng dẫn; Thông tri; Công văn…

3.4 Ph ơng pháp chỉ đạo thông qua liên kết với các ban ngành ở địa ph

ơng

Là ph ơng pháp phối hợp liên kết với các ban ngành ở địa ph ơng, trên cơ sở chức năng của mỗi tổ chức để tiến hành thực hiện nhiệm vụ, một công việc hay tổ chức một hoạt động nào

đó trong công tác thanh niên hoặc trong nhiệm vụ kinh tế - xã hội, ph ơng pháp này rất thích hợp

đối với Đoàn cơ sở.

* Những điều cần l u ý khi liên kết phối hợp:

- Thống nhất cao về chủ tr ơng và hiệu quả cần đạt đ ợc trong liên kết phải dựa vào chức năng của mỗi bên để phân định trách nhiệm quyền hạn, tránh sự chồng chéo lấn sân hoặc

đổ lỗi cho nhau Đảm bảo các ban, ngành, đoàn thể ở địa ph ơng hiểu rõ trách nhiệm hơn đối với công tác thanh niên, đối với Đoàn thanh niên Tạo đ ợc môi tr ờng thuận lợi, sức mạnh tổng hợp trong giải quyết công việc.

- Có sơ, tổng kết, đánh giá kết quả rút kinh nhiệm tránh tình trạng tổ chức liên kết rầm

rộ ban đầu, không có thời điểm kết thúc, không có hiệu quả tránh liên kết hình thức làm giảm uy tín của Đoàn.

Ngoài những ph ơng pháp kể trên, trong công tác chỉ đạo của Bí th Đoàn cơ sở còn có những ph ơng pháp đặc thù riêng cho từng đối t ợng khác nhau nh : ph ơng pháp tổ chức Hội nghị,

ph ơng pháp đi thực tế tham gia các hoạt động, sinh hoạt từng chi Đoàn, ph ơng pháp kiểm tra

đánh giá kết quả, ph ơng pháp đảm bảo thông tin hai chiều.vv…Nh ng dù sử dụng ph ơng pháp nào cũng phải có sự kết hợp tổng thể với các ph ơng pháp khác nhằm mục đích chuyển tảI các chủ tr ơng, Nghị quyết của các cấp ủy Đảng, các cấp bộ Đoàn xuống cơ sở và đ ợc các cơ sở cũng nh Đoàn viên thanh niên tiếp nhận, vận dụng một cách năng động sáng tạo hiệu quả.

V H ớng dẫn lập kế hoạch công tác của Bí th

Đoàn cơ sở

Một trong những đặc tr ng trong ph ơng pháp công tác của ng ời cán bộ

Đoàn, Hội, Đội là tính “kế hoạch hóa” Đây là đặc tr ng quan trọng nhất của mỗi

ng ời cán bộ nói chung, ng ời Bí th Đoàn cơ sở “thủ lĩnh của thanh niên” nói riêng Bản chất của đặc tr ng này là làm bất kỳ một việc gì dù lớn, dù nhỏ đều phải có

kế hoạch

Kế hoạch có nhiều loại, nhiều cấp độ, tùy theo c ơng vị, chức trách, nhiệm vụ đ ợc phân công để xây dựng kế hoạch cá nhân, kế hoạch của đơn vị, của tổ chức, của tập thể, kế hoạch hàng năm; hàng tuần; hàng tháng; hàng quý; nửa năm và cả năm…

Nh ng dù là loại kế hoạch nào thì cũng phải bao gồm đ ợc các nội dung quan trọng sau đây:

1 Nội dung cơ bản của một kế hoạch:

- Những việc cần phải làm

- Thời gian bắt đầu

- Thời hạn hoàn thành

- Ai là ng ời thực hiện

- Ai là ng ời kiểm tra đôn đốc

- Lực l ợng cộng tác viên

- Cơ sở vật chất và kinh phí đảm bảo

- Sơ kết, tổng kết, đánh giá

2 Yêu cầu khi soạn thảo kế hoạch:

+ Kế hoạch công tác phải phù hợp với khả năng, đặc điểm tình hình của

địa ph ơng, đơn vị Lập luận chặt chẽ, dẫn chứng chính xác để thuyết phục ng ời duyệt

+ Nội dung công việc phải cụ thể, nêu rõ khó khăn, thuận lợi để có những biện pháp cụ thể tổ chức thực hiện có hiệu quả