tài liệu sản khoa -suy thai

Nước ối lẫn phân su: Soi ối, bấm ối, chọc hút nước ốiThay đổi nhịp tim thai: Tim thai nhanh trên 160 liên tục Tim thai chậm dưới 120 liên tục Tim thai chậm liên quan đến cơn co tử cung t

Trang 1

Suy thai

Trang 2

Định nghĩa

Suy thai là một quá trình phức tạp có thể do nhiều nguyên nhân phối hợp với nhau

Hậu quả cuối cùng dẫn đến thiếu oxy thai

Suy thai có hai loại: suy thai mãn tính và suy thai cấp trong chuyển dạ

Tỷ lẹ suy thai: 1-20% (Merger)

Trang 3

Nguyên nhân

Chia làm hai loại lớn

Giảm tỷ lệ oxy tới bánh rau:

-Giảm tuần hoàn TC-Rau trong thai nghén nguy cơ cao

-Thiếu oxy của người mẹ: bệnh tim, phổi…

-Thiếu oxy do dùng thuốc hoặc do tư thế

Trang 4

Nguyên nhân

Giảm lưu lượng máu giữa dây rau và thai

-Do rau thai: rau bong non, rau tiền đạo, rau thoái

hoá

-Do dây rau: dây rau thắt nút,sa dây rau, u dây rau, dây rau bị chèn giữa phần thai và tử cung

-Do thai: Thiếu máu do chảy máu tĩnh mạch

Benkiser, do thai non tháng, thai già tháng, thai chậm phát triển…

Trang 5

Nguyên nhân

Các nguyên nhân do chuyển dạ

-Cơn co tử cung bất thường

-Chuyển dạ kéo dài

-Các nguyên nhân khác như sử dụng thuốc tăng co quá liều, hoặc bệnh lý của người mẹ

Trang 6

Sinh lý bệnh học của suy thai

Các phản ứng của thai đối với sự thiếu oxy

Phản ứng của thai chủ yếu biểu hiện trên tuần hoàn.Biểu hiện của phản ứng này trên lâm sàng:

-Tăng nhịp tim thai

-Xuất hiện phân su trong nước ối

Trang 8

Sinh lý bệnh

Biểu hiện của hiện tượng phân phối lại tuần hoàn.-Tim thai nhanh

-Xuất hiện phân su trong buồng ối

-Thay đổi chỉ số Doppler ĐM rốn và ĐM não: Chỉ

số não rốn < 1

-Ruột non tăng âm vang

Trang 9

Sinh lý bệnh

ảnh hưởng của cơn co tử cung đến tuần hoàn: Bánh rau-Thai

TC-ảnh hưởng của cơn co tử cung trực tiếp đến các

phần của thai: Chèn ép vào các phần của thai: Đầu, dây rau

ảnh hưởng của cơn co tử cung đến chuyển hoá của thai và thăng bằng kiềm toan: Giảm oxy tăng

chuyển hoá yếm khí Toan hoá máu

Tăng tiêu thụ glucozaTận kiệt năng lượng

Trang 10

Dấu hiệu lâm sàng

Giảm cử động thai

Nước ối lẫn phân su: Soi ối, bấm ối, chọc hút nước ốiThay đổi nhịp tim thai:

Tim thai nhanh trên 160 liên tục

Tim thai chậm dưới 120 liên tục

Tim thai chậm liên quan đến cơn co tử cung (theo

dõi monitoring)

Trang 11

Triệu chứng lâm sàng.

Các dấu hiệu trên monitoring

Tần số tim thai cơ bản

Độ dao động của nhịp tim thai

Các loại nhịp chậm liên quan hoặc không liên quan với cơn co tử cung (dip)

Trang 15

Triệu chứng lâm sàng

Sử dụng Doppler:

Doppler là một phương pháp thăm dò hệ thống tuần hoàn mẹ-con

Dùng Doppler để theo dõi tình trạng thai, không có giá trị chẩn đoán suy thai

Đánh giá hiện tượng trung tâm hoá tuần hoàn của thai

Đánh giá mức độ bão hoà Oxy của thai

Trang 16

Triệu chứng lâm sàng

Doppler Đm rốn: đánh giá tuần hoàn trong bánh rau

Doppler ĐM não và sử dụng chỉ số Não/rốn: đánh gián phân phối tuần hoàn (bình thường>1)

Doppler ống Arrantius: đánh giá mức độ bão hoà oxy của thai

Trang 17

TriÖu chøng l©m sµng

Trang 18

§iÒu trÞ vµ phßng bÖnh

-Dù phßng suy thai:

Ph¸t hiÖn thai nghÐn nguy c¬ cao

Theo dâi chuyÓn d¹ tèt

Trang 19

Điều trị và phòng bệnh

Điều trị suy thai

Giảm co

Thở oxy qua sonde

Truyền dịch: đường ưu trương, hoặc đẳng trươngLấy thai

Chuẩn bị phương tiện hối sức sơ sinh

Trang 20

Sử dụng monitoring trong sản

khoaThS Trần Danh Cường

Trang 21

Đặt vấn đề

Monitoring trong sản khoa nhằm mục đích:

-Theo dõi tình trạng sức khoẻ của thai nhất là thai nghén nguy cơ cao

-Phát hiện sớm các trường hợp suy thai trong thời gian thai nghén và trong chuyển dạ.

Trang 24

Phân tích nhịp tim thai

Nhịp tim thai cơ bản bình thường

Trang 25

Nhịp tim thai cơ bản bình thường

Trang 27

Ph©n tÝch nhÞp tim thai

NhÞp tim thai chËm

Trang 28

NhÞp tim thai chËm

Trang 29

NhÞp tim thai c¬ b¶n chËm

Trang 30

NhÞp chËm nÆng

Trang 31

Nguyên nhân của nhịp chậm (<120 nhịp]

Suy thai

Do toan hoá máu

Giảm khối lượng tuần hoàn

Sử dụng Betabloquant

Trang 33

Những thay đổi nhịp tim thai kéo dài (trên10

phút)

+ Nhịp nhanh: >160 nhịp

-Do có nhiễm trùng mẹ-thai

-Thiếu oxy thai

-Giảm khối lượng tuần hoàn

-Thiếu máu của mẹ

-Dùng thuốc:Beta-mimetic, atropine

-Nhịp nhanh trên thất: tần số tim luôn trên 200 nhịp

Trang 34

T¨ng nhÞp tim thai võa

Trang 35

NhÞp tim thai nhanh

Trang 36

NhÞp tim thai nhanh

Trang 37

Nguyên nhân của nhịp tim thai nhanh

Nguyên nhân của nhịp tim thai nhanh:

Nhiễm trùng

Suy thai

Giảm khối lượng tuần hoàn

Thiếu máu người mẹ

Dùng thuốc: betamimetic, atropine

Cơn nhịp nhanh

Trang 40

NhÞp ph¼ng

Trang 41

NhÞp ph¼ng

Trang 42

NhÞp ph¼ng

Trang 43

NhÞp ph¼ng vµ chËm

Trang 45

NhÞp hÑp

Trang 46

NhÞp hÑp

Trang 47

NhÞp hÑp

Trang 49

NhÞp sãng

Trang 50

NhÞp sãng

Trang 51

NhÞp sãng

Trang 53

NhÞp nh¶y

Trang 54

NhÞp nh¶y

Trang 55

NhÞp sãng

Trang 57

T¨ng nhÞp tim thai tøc th×

Trang 58

Trang 59

Trang 60

Những thay đổi nhịp tim thai tức thì

Còn gọi là nhịp tim thai đáp ứng

Gặp trong thai nghén bình thường

Thường kèm theo cử động thai

Khi thăm khám đụng vào ngôi thai

Trang 61

Thay đổi nhịp tim thai tức thì

+ Giảm nhịp tim thai tức thì không liên quan

đến cơn co tử cung: còn gọi là gai

Giảm nhịp tim thai rải rác không liên quan đến cơn

co tử cung: không có ý nghĩa bệnh lý

Trang 62

NhÞp chËm tøc th×

Trang 63

Thay đổi nhịp tim thai tức thì

+ Giảm nhịp tim thai tức thì liên quan đến cơn

co tử cung: còn gọi là nhịp chậm Hay DIP.

Nhịp tim thai chậm trên 15 nhịp kéo dài từ 10 đến

30 giây

Tuỳ theo sự liên quan đến cơn co TC có các loại DIP khác nhau

Trang 64

NhÞp chËm

Trang 65

NhÞp chËm

Trang 66

Nhịp tim thai chậm sớm - DIP I

Nhịp tim thai giảm cùng với cơn co tử cung

và kết thúc cùng với cơn co tử cung Đỉnh của cơn co trùng với đỉnh của DIP

Trang 67

Nhịp tim thai chậm sớm - DIP I

-Do ngôi thai bị chèn vào khung chậu của người mẹ

-Sau khi vỡ ối

-Khi thăm khám ấn vào đàu thai nhi

-Có thể là sinh lý

Trang 68

DIP I

Trang 69

DIP I

Trang 70

DIP I

Trang 71

Nhịp tim thai chậm muộn - DIP II

Nhịp tim thai chậm xuống sau cơn co tử cung hay giữa đỉnh của cơn co và đỉnh của nhịp tim thai có một khoảng cách Đỉnh cơn co lệch so với đỉnh

của DIP

Trang 72

NhÞp tim thai chËm muén - DIP II

Do thiÕu oxy thai kh«ng håi phôc sau c¬n co tö cung

§©y biÓu hiÖn ch¾c ch¾n cña suy thai

Trang 73

DIP II

Trang 74

DIP II

Trang 75

Dip ii

Trang 76

Dip ii

Trang 77

Dip ii

Trang 78

Dip ii

Trang 79

Dip ii

Trang 80

Dip ii

Trang 81

Dip ii

Trang 82

Nhịp chậm thay đổi - DIP biến đổi

Trên biểu đồ ghi nhịp tim thai khi thì thấy xuất hiện DIP I khi thì thấy xuất hiện DIP II

Trang 83

Nhịp chậm thay đổi - DIP biến đổi

DIP biến đổi biểu hiện của dây rau bị chèn ép:-Vào phần của thai nhi

-Vào đoạn dưới

-Vào khung chậu của người mẹ

Trang 84

Dip biến đổi

Trang 85

Dip biến đổi

Trang 87

Biểu đồ nhịp tim thai bình thường

+Tần số tim thai tức thì:120-160

+Nhịp tim thai dao động từ nhịp hẹp trở lên

+Xuất hiện tăng nhịp tim hai rải rác

Trang 88

Biểu đồ nhịp tim thai nghi ngờ suy thai.

+Nhịp nhanh hoặc nhịp chậm vừa

+DIP I hoặc DIP biến đổi

+Giảm sự giao động của nhịp tim thai kéo dài trên 30 phút

+Không có tăng nhịp tim thai nhất thời

Trang 89

Biểu đồ nhịp tim thai bệnh lý- suy thai.

+Nhịp nhanh hoặc nhịp chậm nặng

+Nhịp phẳng

+DIP II hoặc DIP biến đổi liên tục

+Nhịp chậm vừa ở người có cơn co tử cung yếu+Nhịp chậm kèm theo nhịp phẳng

+Nhịp nhanh kèm theo DIP

+Nhịp chậm kèm theo DIP

Trang 90

Các test nhịp tim thai trư

ớc đẻ

Test không kích thích

Đây là phương pháp chỉ theo dõi nhịp tim thai đơn thuần trong vòng tối thiểu là 20 -30 phút

để đánh giá nhịp tim thai

Đánh giá dựa vào các tiêu chuẩn của nhịp tim thai, và xem tim thai đáp ứng hay không

Trang 91

ớc đẻ

Test không kích thích

-Chỉ định: Chỉ định:

-Thai nghén nguy cơ cao: cao HA, bệnh lý của

mẹ, thai quá ngày sinh

-Theo dõi thường nhật

Trang 92

nhịp tim thai đáp ứng

Nhịp tim thai đáp ứng

Trang 93

nhịp tim thai đáp ứng

Nhịp tim thai đáp ứng

Trang 94

ớc đẻ

Test kích thích gây cơn co tử cung.

Đây là những test gây ra cơn co tử cung như trong chuyển dạ bình thường để thử thách sự chịu

đựng của thai nhi nhằm phát hiện suy thai

Trang 95

ớc đẻ

Test kích thích gây cơn co tử cung.

-Chỉ định:

-Thai nghén nguy cơ cao

-Thai quá ngày sinh

Trang 96

ớc đẻ

Test núm vú

Kích thích đầu vú để gây cơn co tử cung

Trang 97

ớc đẻ

Kỹ thuật làm test núm vú:

Sản phụ nằm ngửa

Theo dõi máy 20 phút không kích thích

Hướng dẫn sản phụ tự kích thích hai đầu vú

Khi xuất hiện 3 cơn co/10 phút: theo dõi trong 20 phút:

Ngừng kích thích

Theo dõi máy đến khi hết cơn co thì ngừng lại

Trang 98

ớc đẻ

Test Oxytoxin.

Dùng: 500ml dd Glucoza 5%

Oxytoxin 5 đvTruyền TM: Bắt đầu 3 mđv/phút: 7 giọt/phút

Trang 99

ớc đẻ

Test Oxytoxin.

Sản phụ nằm ngửa

Theo dõi máy 30 phú không KT

Truyền Oxytoxin bắt đầu 7giọt/phút

Cứ 10 phút tăng thêm 5 giọt

Đến khi đạt được 3 cơn co/10phút

Truyền như vậy trong 20 phút

Theo dõi máy đến khi hết cơn co thì ngừng lại

Trang 100

ớc đẻ

Đánh giá kết quả:

Test thành công: gây được cơn co phù hợp

Test không thành công: Không gây được cơn co sau 20phút KT đầu vú, hoặc truyền

Test (+): Xuất hiện Dip

Test (-): Nhịp tim thai bình thường, không có DipTest không phân tích được

Trang 101

Hiện tượng tăng kích thích

Tăng kích thích

Trang 102

Hiện tượng tăng kích thích

Tăng kích thích

Trang 103

§¸nh gi¸ c¬n co tö cung

Trang 104

Có thể sử dụng cả trong lúc có thai và trong chuyển dạ.

Có thể ghi được cử động thai

Đánh giá được tần số cơn co

Trang 105

Ghi cơn co tử cung ngoài thành

bụng

Sơ đồ ghi cơn co ngoài thành bụng

Trang 106

Các phương pháp ghi cơn

co

Phương pháp ghi cơn co trong buồng tử cung

- Ghi cơn co trong buồng ối

- Ghi cơn co ngoài buồng ối

Đây là những phương pháp chỉ được làm trong

chuyển dạ khi cổ tử cung đã mở

Đòi hỏi sự vô trùng cao trong quá trình làm

Là phương pháp có thể ghi được trương lực cơ bản của tử cung

Trang 107

Các phương pháp ghi cơn

co

Chất lượng ghi phụ thuộc nhiều vào ống

thông đặt trong buồng tử cung

Trang 108

Ghi cơn co trong buồng TC

Sơ đồ máy ghi cơn co trong buồng tử cung

Trang 109

Sơ đồ kỹ thuật

ghi cơn co

ngoài buồng

ối

Trang 110

Sơ đồ kỹ thuật ghi cơn

co trong buồng ối

Trang 111

Phân tích cơn co tử cung

-Các tiêu chí phân tích cơn co tử cung

-Trương lực cơ bản: khoảng 5-20mmHg

-Cường độ cơn co toàn bộ: khoảng 35-80mmHg

-Cường độ thật của cơn co: cường độ toàn bộ trừ đi trương lực cơ bản

-Tần số cơn co: số cơn co trong 10 phút, khoảng 3-5 cơn co

-Thời gian cơn co: từ vài chục đến 80giây

Trang 112

Sơ đồ cơn co tử cung

Trang 114

-Cơn co tử cung bình thường:

Trong lúc có thai

Trong khi chuyển dạ

Cơn co tử cung bất thường

Về tần số

Về cường độ

Về thời gian co bóp

Về trương lực cơ bản

Trang 115

Cơn co tử cung trong lúc có thai

Cơn co tử cung trong lúc có thai là những cơn

co nhẹ thời gian co bóp ngắn dưới 20s, không gây

đau

Cơn co Braxto-Hicks là cơn co tử cung xuất hiện trong những tháng cuối của thai kỳ có thể ghi lại được bằng monitoring: đặc điểm không khác

cơn co trong lúc có thai, nó xuất hiện nhiều hơn và mạnh hơn, không gây đau

Trang 116

C¬n co Braxton-Hicks

Trang 117

Phân tích cơn co TC

Cơn co tử cung trong chuyển dạ có đặc điểm:

Tần số mau hơn (tối thiểu 3 cơn co trong 10 phút]

Cường độ mạnh hơn (từ 50-60mmHg]

Có tính chất đều đặn, gây đauCơn co tử cung tăng dần từ pha tiềm tàng sang pha hành động (tăng một cách đều đặn]

Trang 118

C¬n co ë pha tiÒm tµng

Trang 119

C¬ co pha tiÒm tµng

Trang 121

C¬n co h×nh chu«ng óp

Trang 123

Trang 124

Trang 126

Cơn co trong giai đoạn sổ thai

Trong giai đoạn này ngoài hình ảnh của cơn co tử cung bình thường,

Hình ảnh của cơ co thành bụng do người mẹ rặn.Biểu đồ ghi cơn co tử cung có hình ảnh các gai

Trang 127

C¬n co giai ®o¹n sæ thai

Trang 128

Phân loại các bất thường của cơn co TC

-Cơn co tử cung thưa yếu

-Cơn co tử cung mau mạnh

-Tăng trương lực cơ bản

Trang 129

Cơn co tử cung thưa yếu:

nghĩa nhưng người ta cho:Khi tần số cơn co ít hơn so với giai đoạn của cuộc chuyển dạ (dưới 3 cơn co trong 10 phút

ở pha tích cực]

trong pha tích cực

tiềm tàng và dưới 40s trong pha tích cực

Trang 130

C¬n co tö cung yÕu

Trang 131

C¬n co tö cung tha

Trang 132

C¬n co tö cung tha yÕu

Trang 133

Chẩn đoán cơn co tử cung thưa yếu:

Dựa vào các dấu hiệu gợi ý như: Cổ tử cung mở chậm, chuyển dạ kéo dài và phải dựa vào biểu đồ ghi cơn co bằng monitoring

Trang 136

C¬n co tö cung mau

Trang 137

C¬n co tö cung mau

Trang 138

C¬n co võa mau vµ võa m¹nh

Trang 139

C¬n co m¹nh

Trang 140

C¬n co kÐo dµi

Trang 143

Phân tích cơn co tử

cung

Tăng trương lực cơ bản

Tăng trên 20mmHg

Là dấu hiệu đặc trưng của rau bong non

Chẩn đoán bằng phương pháp ghi cơn co trong buồng ối

Trang 144

cung

Tăng trương lực cơ bản

Trang 146

cung

Cơn co không đồng bộ

Trang 147

cung

Cơn co không đồng bộ

Trang 148

Phân tich nhịp tim thai

Các phương pháp ghi nhịp tim thai

-Phương pháp ghi bằng hiệu ứng Doppler

Đây là phương pháp ghi nhịp tim thai ngoài

thành bụng:

Đơn giản

Dễ sử dụng

Có hiệu quả

Trang 149

Phân tich nhịp tim thai

Các phương pháp ghi nhịp tim thai

-Phương pháp ghi cơn co bằng điện tim

Phương pháp này cần phải sử dụng điện cực ghi

điện tim để gắn vào thai nhi

ối phải vỡ

Cổ TC phải mở

Phải làm trong điều kiện vô trùng tuyệt đối

Trang 150

-Độ dao động của nhịp tim thai

-Các thay đổi của nhịp tim thai Liên quan hoặc

không liên quan đến cơn co tử cung

Trang 151

Kết luận

Sử dụng thành thạo monitoring trong sản khoa để theo dõi thai trong thai kỳ và trong chuyển dạ đóng vai trò quan trọng để phát hiện suy thai,

tránh thai chết lưu cũng như chết trong chuyển dạ

Cùng với siêu âm chúng ta hoàn toàn có thể theo dõi thai đảm bảo mục tiêu mẹ tốt con khoẻ

Định dạng
Số trang	152
Dung lượng	10,82 MB

tài liệu sản khoa -suy thai

Đánh giá cơn co tử cung