thiết kế xưởng sản xuất ván dăm

Rau mầm dễ trồng, không sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, trồng trong môi trường sạch không có mầm bệnh và vi sinh vật gây hại cho sức khỏe con người, với 30 gam hạt giống rau sẽ

PHẦN 1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Hiện nay, với việc xã hội ngày càng phát triển, đời sống người dân ngày càng được cải thiện con người ngày càng muốn nâng cao nhu cầu cuộc sống của mình, nhất là vấn đề sức khỏe

Rau mầm là loại thực phẩm sạch, giàu dinh dưỡng: hạt giống rau được ví như quả trứng vịt, còn rau mầm được coi như quả trứng vịt lộn, qua đó để thấy giá trị dinh dưỡng của rau mầm rất cao" Theo các tài liệu khoa học rau mầm có giá trị dinh dưỡng cao gấp 5 lần rau thường Rau mầm dễ trồng, không sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, trồng trong môi trường sạch không có mầm bệnh và vi sinh vật gây hại cho sức khỏe con người, với 30 gam hạt giống rau sẽ cho thu hoạch từ 300-500 gam rau mầm Ước tính một gia đình thành phố chỉ cần trồng 7-14 khay rau mầm sẽ có đủ rau sạch ăn luân phiên trong một tuần Rau mầm là loại rau có giá trị dinh dưỡng cao (100 gram rau mầm có giá trị dinh dưỡng tương đương với 0,5 kg rau thường - theo Viện Khoa Học Nhà Nước Việt Nam)

Rau mầm chứa nhiều chất xơ, các vitamin E, C, B phù hợp với mọi lứa tuổi, đặc biệt trẻ em và người lớn tuổi Gần đây nhất các nhà khoa học Mỹ đã chứng minh rằng rau mầm có chứa nhiều chất chống ôxi hoá có tác dụng làm chậm quá trình lão hoá và ngăn ngừa các nguy cơ về ung thư giúp con người luôn tươi trẻ

và khoẻ mạnh Rau mầm là loại rau có thể trồng quanh năm, điều kiện chăm sóc rất

dễ, thời gian trồng ngắn (5 - 7 ngày), đa dạng chủng loại (củ cải, rau dền, mồng tơi, rau muống, các loại đỗ ) rất thích hợp cho những bà nội trợ, người già, người về hưu trồng và chăm sóc Rau mầm không những đa dạng về chủng loại mà còn có nhiều mùi vị khác nhau Mỗi loại mầm đều có thứ vị riêng đặc trưng của từng loại rau Một số có vị cay hơi hăng như mầm của các loại cải: Cải củ trắng, Cải củ đỏ… Một số khác có vị bùi, ngọt đặc trưng như mầm của một số loại đậu, có thể ăn sống, làm các món cuộn, trộn dầu giấm, xào hoặc nấu canh,…

Điều kiện trồng hoàn toàn đơn giản chỉ cần một không gian nhỏ như góc ban công, sân thượng, một bệ cửa sổ nhỏ trong bếp, góc cầu thang hoặc hàng hiên trước nhà , đồng thời sẽ giúp làm đẹp, tươi mát cho ngôi nhà của bạn

Sử dụng rau mầm là một xu hướng phát triển ở Việt Nam, vì đây là loại rau sạch, giàu dinh dưỡng và đậm đà hương vị Người Việt Nam cũng đã biết sử dụng rau mầm làm thức ăn hàng ngày từ lâu mà phổ biến là giá sống

Xuất phát từ những vấn đề trên, chúng tôi nghiên cứu chuyên đề: “Tìm hiểu quy trình kỹ thuật trồng rau mầm”.

PHẦN 2 NỘI DUNG 2.1 Dụng cụ và vật liệu trồng rau mầm

2.1.1 Hạt giống

Rau mầm có thể được trồng bằng nhiều loại hạt giống rau khác nhau như: Củ cải trắng, cải ngọt, cải xanh, rau muống, hạt mè đen, các loại đậu xanh, đậu nành, đậu đen, đậu cô ve, hoa hướng dương… Nhưng phổ biến nhất hiện nay là củ cải trắng do dễ trồng và dễ tiêu thụ

Hình 1: Hạt giống trồng rau mầm (Củ cải trắng) 2.1.2 Khay trồng

Có thể sử dụng nhiều loại vật liệu khác nhau tùy điều kiện sẵn có của mỗi địa phương và mỗi gia đình như khay tre, khay nhựa, khay xốp… Loại khay sử dụng tiện lợi nhất là khay xốp (loại khay xốp dùng để đựng trái cây được mua từ các vựa bán trái cây) Khay xốp có nhiều kích thước khác nhau nhưng phổ biến nhất là khay

có kích thước 40 x 50 x 70cm

Hình 2: Khay xốp

2.1.3 Dàn kệ

Tùy theo kích thước khay mà đóng kệ có kích thước cho phù hợp Có thể đóng kệ bằng gỗ hoặc kệ sắt {loại sắt có lỗ (3 x 5cm) để tiện cho việc lắp ráp}, nên thiết kế kệ có 4 tầng, khoảng cách giữa các tầng là 40 cm, chiều sâu của kệ là 40

cm vừa đủ để đặt khay rau mầm, khoảng cách giữa tầng đầu tiên và mặt đất là 25 -

30 cm để hạn chế những sinh vật như: Cóc, Chuột, Kiến vào khay

Hình 3: Kệ gỗ và kệ sắt 2.1.4 Đất trồng (Giá thể)

Là loại đất sạch hữu cơ sinh học, được sản xuất từ 100% thảo mộc tự nhiên với hỗn hợp các loại thực vật như: xơ dừa, tro trấu, mùn cưa,… đã có đủ hàm lượng dinh dưỡng nên trong quá trình trồng không cần bổ sung bất kỳ một loại phân bón nào khác Hiện tại có 2 loại giá thể trồng rau mầm là đất sạch hữu cơ sinh học, giá thể hữu cơ từ bụi xơ dừa, chuyên dùng để trồng tất cả các lọai rau mầm

Hình 4: Giá thể trồng rau mầm, bình xịt dùng tưới

2.1.5 Khăn giấy

Dùng để lót trên bề mặt giá thể trước khi gieo hạt, mục đích của việc lót giấy trên mặt giá thể trước khi gieo để khi thu hoạch rau mầm sẽ không bị dính giá thể vào rau Dùng loại khăn giấy "Khăn ăn cao cấp 2 lớp Pulppy" kích thước 33 x 33cm Ngoài việc dùng khăn giấy lót trên bề mặt giá thể, khăn giấy còn dùng để lót vào hộp thành phẩm đựng rau mầm

Hình 5: Khăn giấy trồng rau mầm 2.1.6 Bìa giấy cứng

Dùng để đậy khay trong 1-2 ngày đầu mới gieo hạt

2.2 Kỹ thuật trồng và chăm sóc rau mầm

2.2.1 Chuẩn bị vật liệu và giá thể trồng

- Cho giá thể vào dụng cụ trồng, tưới ẩm đều bằng nước sạch

- Lấy một ít giá thể đủ ẩm ra khỏi dụng cụ trồng, dành phủ lên mặt hạt sau khi gieo

- Tạo bề mặt giá thể cho bằng phẳng

Tuỳ theo loại hạt giống (loại dày vỏ ngâm lâu, mỏng vỏ ngâm ít) sau đó chúng ta rữa hạt với nước lạnh, trộn đều khi rữa (làm sạch hạt giống) Tiếp theo chúng ta vớt hạt giống ra, chuẩn bị ủ hạt

Kế tiếp chúng ta dùng vải sạch để ủ hạt, trùm kín, đặt bao ủ hạt vào rổ nhựa

để tránh bị đọng nước, đặt rổ nhựa ủ hạt nơi thoáng mát, luôn luôn giữ độ ẩm cho

bao ủ (thường xuyên tưới phun sương vào bao ủ ) Thời gian ủ trung bình 10-12 giờ

Lưu ý: Kết thúc quá trình ngâm ủ hạt giống, hạt giống đã nứt nanh.

Mục đích của việc ngâm ủ hạt giống:

+ Rút ngắn thời gian sinh trưởng

+ Loại bỏ tạp chất, hạt lép còn lẫn trong hạt giống

+ Tỷ lệ nảy mầm cao và đồng đều

Hình 6: Hạt giống đã ngâm nước 2.2.3 Gieo hạt

* Chuẩn bị khay trồng:

Cho vào khay một lớp giá thể 3 - 4 cm, dùng tay vò nát những cục lợn cợn trong giá thể, phả nhẹ cho bằng phẳng, tưới nước cho ướt giá thể Lót lên bề mặt khay lớp khăn giấy mỏng để rau không bị dơ trong quá trình thu hoạch

Hình 7: Khay chứa giá thể và hạt giống để trồng

* Ủ khay – gieo trồng:

Khay ủ phải ẩm để hạt có điều kiện nãy mầm, sử dụng giấy báo hoặc bìa cứng đậy lên mặt khay (cho tối hạt giống) Tưới phun sương khi thấy giá thể bị khô (có thể tưới sáng, trưa, chiều), thời gian ủ khay trung bình là 24h

Tùy theo giống mà lượng giống cần dùng khác nhau như: Củ cải trắng: 60 - 80g/khay 40 x 50 cm, đậu đỏ: 40-60g/khay 40 x 50 cm

Lưu ý: Có thể chất chồng các khay lên nhau nhằm mục đích giữ ẩm giảm sự

bốc hơi nước, kích thích sự nảy mầm nhanh hơn

Khay rau mầm 1 ngày tuổi Khay rau mầm 2 ngày tuổi

Khay rau mầm 3 ngày tuổi Khay rau mầm 4 ngày tuổi

2.2.4 Thu hoạch

Sau 5 đến 7 ngày trồng, rau mầm cao 8 - 12cm là thu hoạch

Khay rau mầm 5 ngày tuổi Thu hoạch

Cách thu hoạch: Dùng kéo hoặc dao (Loại dao dùng để rọc giấy) cắt sát bề mặt giá thể xếp ngay ngắn vào hộp nhựa trong (Loại hộp đựng được 200g) đưa đi tiêu thụ hoặc bảo quản trong tủ lạnh

Rau mầm trộn Rau mầm xào thịt

Bò cuốn rau mầm Trứng rán với rau mầm

- Ăn sống với tất cả các món ăn

- Nấu canh thay xà lách xoong

2.4 Giá vật tư

- Lần đầu: 10.000 – 15.000 đồng/trọn gói/ cho 1.500cm2, thu được 450g rau mầm

400 Các lần kế tiếp: 7.000 – 8.000đ/1 lần trồng/ cho 1.500cm2

PHẦN 3 KẾT LUẬN

Trồng rau mầm tại nhà là một cách giải quyết nhu cầu rau xanh tại chỗ rất tiện lợi đối với cư dân đô thị Có thể sử dụng hiên nhà, sân thượng, hành lang, kệ bếp để trồng rau mầm

Chỉ cần tranh thủ thời gian ngoài giờ làm việc hàng ngày chăm sóc là đủ và

có rau an toàn tại chỗ để gia đình sử dụng, vừa tươi mới lại vừa ngon

Ngoài ra trồng rau mầm trong gia đình là một cách thư giãn tuyệt vời cho bạn sau những giờ làm việc căng thẳng, một liệu pháp giảm stress hiệu quả thông qua làm vườn Chỉ sau 2-3 ngày gieo hạt, bạn sẽ được chứng kiến hạt nảy mầm, mầm cây lớn nhanh (chủ yếu là nhờ những chất dinh dưỡng sẵn có từ hạt), màu xanh của lá mầm tạo cho bạn cảm giác thú vị và thư giãn

Do đó, việc sản xuất rau mầm – một loại rau sạch theo tiêu chuẩn “bốn không”: không đất, không phân hóa học, không thuốc trừ sâu, tăng trưởng và không dùng nước nhiễm bẩn để tưới cho rau nên sẽ đem lại cho con người nhiều thuận lợi hơn trong việc lựa chọn nguyên liệu cho bữa ăn hàng ngày

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Quy trình sản xuất tại địa phương

2 http://www.nongnghiep/raumam/

3 http://www.kythuattrongraumam

4 http://www./cachdungraumam

5 http://www./suckhoecuocsong

Đề 1

Câu 1: Hãy giải thích định luật tối đa? Lấy ví dụ

ĐỊNH LUẬT TỐI ĐA

(Định luật năng suất và phẩm chất nông sản không tăng tỷ lệ thuận với lượng bón - còn gọi là định luật Mitseclic).

1 Phát biểu định luật.

Nếu trong đất có quá nhiều một yếu tố dễ tiêu, do sẵn có trong tự nhiên hoặc

do bón phân, các yếu tố khác có thể bị giảm hiệu quả, cây trồng có thể bị nhiễm độc dẫn đến năng suất và phẩm chất tăng chậm lại hoặc giảm năng suất và phẩm chất Năng suất và phẩm chất nông sản không tăng tỷ lệ thuận với lượng bón

2 Giải thích định luật.

2.1 Các hình thức thể hiện định lượng của định luật.

- Mitseclic diễn tả dưới dạng hàm số lũy thừa

= (A-y)clog (A-y) = logA - cxlog (A-y) = logA - c(x-b)dy: là năng suất tăng lên khi tăng lượng dx phân bón

A: là năng suất giới hạn sinh vật

c: là hệ số thay đổi theo khí hậu, đất đai

y: là năng suất đạt được khi bón x

b: là lượng chất dinh dưỡng dự trữ trong đất

- Bôle diễn tả dựa theo khái niệm đơn vị Bôle (đặt A=100)

log(100-y) = log100 - 0,301xx: là lượng bón

y: là năng suất tính theo đơn vị Bôle

Một đơn vị Bôle là lượng bón để đạt 50% năng suất giới hạn sinh vật

- Phương trình Spillman: y = A(1-10-2x)

log(A-y) = logA - 0,301xy: là năng suất khi bón lượng x

A: là năng suất giới hạn sinh vật

- Phuơng trình Uyncos: giữa năng suất và hàm lượng đạm trong cây trồng có

mối quan hệ:

y = n: là tỷ lệ N trong sản phẩm

k: là hằng số

Nhược điểm của các cách diễn tả theo định lượng khi ứng dụng trong thực tiễn

là khả năng xác định A và hằng số c

Một mặt nhược điểm khác là định luật Mitseclic biểu hiện bằng hàm số lũy thừa, khi biểu hiện bằng đồ thị là một đường tiệm cận với năng suất tối đa, nên không thể hiện được sự giảm năng suất khi bón quá lượng.

Vì vậy nhiều tác giả cho rằng định luật tối đa cũng như định luật tối thiểu có giá trị định tính

2.2 Sự giảm năng suất khi bón quá lượng.

Nhiều thí nghiệm về lượng bón cho thấy rằng khi bón với lượng cao không những chỉ xuất hiện hiện tượng trị số tăng năng suất thấp hơn trước, mà còn xuất hiện hiện tượng trị số tăng năng suất âm, tức là sản lượng giảm - đường cong biểu hiện mối tương quan giữa năng suất và lượng bón có đỉnh tối đa

Hiện tượng này rất rõ đối với các yếu tố dễ di động như N, S, và ít rõ hơn các yếu tố ít di động P, K, Ca, Mg

2.3 Nguyên nhân của sự giảm năng suất khi bón quá lượng.

Nguyên nhân của sự giảm năng suất đến từ hai phía:

* Sinh lý cây trồng: ảnh hưởng tiêu cực của lượng chất dinh dưỡng quá cao

đối với các quá trình sinh lý của cây: sự hút thừa có hại

* Đất: bón nhiều một yếu tố nào đấy sẽ:

- Ảnh hưởng đến tính dễ tiêu của các chất dinh dưỡng của bộ rễ

- Ảnh hưởng đến tính dễ tiêu của các chất dinh dưỡng khác trong đất

- Ảnh hưởng đến hoạt động của các vi sinh vật

2.4 Định luật tối đa áp dụng đối với phẩm chất nông phẩm.

Phẩm chất nông sản thay đổi tuân theo định luật tối đa và tối thiểu: khi thiếu chất dinh dưỡng hay thừa chất dinh dưỡng, phẩm chất nông sản đều kém

Sự thiếu hay thừa yếu tố dinh dưỡng ảnh hưởng trước hết đến phẩm chất nông sản, sau đó khi thiếu hoặc thừa cao hơn nữa mới ảnh hưởng đến năng suất

2.5 Sự gây độc.

Sự giảm năng suất hay sự gây phát triển không bình thường, hoặc chết cây do

sự có mặt nhiều một yếu tố nào đó gọi là sự gây độc Lượng chất đến mức gây độc gọi là ngưỡng gây độc

- Khi lượng một chất do quá ít, hạn chế hoạt động các yếu tố khác nó là yếu tố hạn chế Khi quá nhiều nó là yếu tố gây độc

- Không có một chất gây độc tuyệt đối Nhiều chất được xem là chất độc khi

có ít lại các tác dụng có lợi

- Các chất được xem là chất độc theo kiểu thông thường là những chất có rất

ít, ít khi thiếu nên ít khi gặp trường hợp do thiếu mà gây ra hạn chế, mà thường gặp trường hợp do có nhiều mà gây độc

2.6 Định luật tối đa áp dụng cho hiệu suất phân bón.

* Hai cách tính hiệu suất:

- Tính so với đối chứng không bón

- Tính so với lượng bón trước nó

* Với cả hai cách tính định luật tối đa vẫn thể hiện: khi tăng dần lượng bón hiệu suất sử dụng phân bón đạt đến đỉnh tối ưu sau đó giảm dần.

2.7 Định luật tối đa áp dụng cho lãi suất phân bón.

Khi tăng dần lượng bón, lãi suất bón phân tăng, đạt đến đỉnh tối đa sau đó giảm dần

Tùy theo tỷ giá phân bón và nông sản mà lượng bón tương ứng với đỉnh tối đa của lãi suất xuất hiện trước hay đỉnh tối đa của hiệu suất sẽ xuất hiện trước

Câu 2: Tại sao lại phải bón phân cân đối cho cây trồng? VD

 Bón phân cân đối cho cây là tìm mọi cách để phối hợp tốt với thiên nhiên và tạo ra sản phẩm có ích cho con người, chứ không phải là chinh phục, là áp đặt ý muốn của con người lên thiên nhiên

 Đối với thiên nhiên mọi tác động chỉ cần vừa đủ, mọi thứ thừa hay thiếu đều gây hại cho mọi hoạt động bình thường của nó

+ Gây ô nhiễm môi trường:

- Ô nhiễm môi trường đất: Phá vỡ kết cấu đất, làm giảm độ phì, tăng xói mòn

- Ô nhiễm môi trường nước và không khí: - Bón quá dư thừa hoặc do bón đạm và lân không đúng cách làm cho Nitơ và phospho theo nước xả xuống các thủy vực gây ra sự ô nhiễm cho các nguồn nước

Các yếu tố dinh dưỡng tích luỹ trong ao, hồ, đập chứa, gây hiện tượng phú dưỡng nguồn nước, ở nơi đó rong rêu phát triển mạnh gây tắc nghẽn dòng chảy

Khi chết chúng để lại một lượng sinh khối lớn, bị vi sinh vật phân huỷ gây mùi hôi thối khó chịu, ô nhiễm cả nguồn nước và không khí

+ Bón phân thừa hay thiếu đều gây ảnh hưởng đến cây, cây bị sâu bệnh thậm chí làm cho cây chết

Ví dụ: Nguyên tố đồng (Cu) là phân vi lượng đối với cây, nhưng phun với nồng độ cao (trên 1%) làm cho lá cây bị xoăn

+ Giảm năng suất cây trồng

+ Giảm chất lượng sản phẩm nông sản

VD: Do thiếu canci khi quả đang hình thành và do bón nhiều đạm gây ra bệnh thối đỉnh cà chua

- Giảm hiệu quả kinh tế trong sản xuất

- Giảm hiệu lực sử dụng phân bón

- Làm giảm giá trị dinh dưỡng của những phần cây trồng còn lại, có thể được sử

dụng như phân hữu cơ

+ Ảnh hưởng đến sức khỏe con người và gia súc: thông qua việc sử dụng các

nguồn nước hoặc các sản phẩm trồng trọt có dư thừa Nitrat

Ví dụ: Y học đã xác định NO3- ảnh hưởng đến sức khoẻ với khả năng gây nên ung thư tiềm tàng

Việc dư thừa Phospho trong các sản phẩm trồng trọt hoặc nguồn nước làm giảm khả năng hấp thu Canxi vì chất này lắng đọng với Canxi tạo thành muối triphosphat canxi không hòa tan dẫn đến nguy cơ gây loãng xương ngày một tăng, đặc biệt ở phụ nữ

Sự có ít một trong các yếu tố, hạn chế hoạt động các yếu tố khác trên con đường đạt đến năng suất phẩm chất giới hạn sinh vật (xét một khu đồng) hoặc cảnh quan phồn vinh (xét một cảnh quan) Định luật này còn gọi là định luật tối thiểu.

2 Giải thích định luật:

2.1 Tính luân phiên trở thành yếu tố hạn chế:

Năng suất và phẩm chất nông sản phụ thuộc vào nhiều yếu tố Khi một yếu tố nào đó có ít sẽ hạn chế các yếu tố khác phát huy tác dụng, dẫn đến năng suất thấp Khi tăng thêm yếu tố có ít, năng suất sẽ tăng dần, đồng thời một yếu tố mới lại trở thành yếu tố có ít, hạn chế năng suất Cứ như vậy các yếu tố sẽ luân phiên xuất hiện như một yếu tố hạn chế

Trong quá trình sản xuất và trong từng điều kiện cụ thể thì các yếu tố dinh dưỡng luôn tạo nên một cân bằng động và trở thành yếu tố hạn chế lần nhau.

Ví dụ: Hiện tại đạm là yếu tố hạn chế đối với cây trồng nhưng nếu ta cung cấp đủ đạm cho cây thì lân có thể trởi thành là yếu tố hạn chế đối với cây trồng Nếu ta cung cấp đủ lân và đạm cho cây trồng thì có thể kali sẽ trở thành là yếu tố hạn chế đối với cây trồng.

Ví dụ: Cây trồng A khi bón đúng quy trình phân bón B thì cho năng suất cao nhất Nhưng nếu chúng ta bón với quy trình C lớn hơn quy trình B thì năng suất không tăng Do vậy Lượng phân bón và năng suất cây trồng nó không luôn luôn tương quan thuận với nhau.

Năng suất sinh vật cao nhất có thể đạt được, quy định do tính di truyền của sinh vật được gọi là giới hạn sinh vật