Phương pháp bàn tay nặn bột

Cơ sở khoa học của phương pháp “BTNB”: - Dạy học khoa học dựa trên tìm tòi - nghiên cứu: Xuất phát từ sự hiểu biết về cách thức học tập của học sinh, bản chất của NCKH và sự xác định

BÀN TAY NĂĂN BÔĂT

Georges Charpak – Viện sĩ Viện hàn lâm Pháp-

Giải Nobel Vật lí 1992

-Phương pháp

dạy học tích cực dựa trên cơ sở của thí nghiệm nghiên cứu

-Áp dụng cho

môn khoa học tự nhiên

-Chú trọng hình

thành kiến thức

-Bằng các thí

nghiệm, tìm tòi

-Chính học sinh

tìm ra câu trả lời

THÍ NGHIÊĂM – QUAN SÁT – NGHIÊN CỨU TÀI LIÊĂU – ĐIỀU

TRA, LÀM MÔ HÌNH…

HỌC SINH ĐƯỢC GÌ KHI THỰC HIÊĂN PP

“BÀN TAY NẶN BỘT”?

TRƯỚC ĐÂY VÀ HÔM NAY …

Dạy khoa học

trước đây Dạy khoa học ứng dụng

bàn tay nặn bột

- Học khoa học

qua nhìn, xem - Học khoa học thông qua

thí nghiệm trực tiếp

- Do giáo viên

thực hiện là chính - Chính cá nhân học sinh tự làm

THỰC HÀNH CÁC THÍ NGHIÊĂM KHOA HỌC

Hướng dẫn của giáo viên Hoạt động của học sinh

1 Giới thiệu nội dung (Nêu

vấn đề khoa học)

- Thường dành cho học sinh

đặt câu hỏi.

2 Tổ chức cho các nhóm TN

3 Tổ chức cho các nhóm báo

cáo

4 Khẳng định kết quả đúng

1 Cả nhóm thảo luận, ghi dự đoán vào phiếu (hiện

tượng gì xảy ra, tại sao?)

- 2 hoặc 3 hs (tùy vấn đề)

- Một hs nêu sự việc xảy ra

- Một hs ghi kết quả vào phiếu

2.Thực hiện thí nghiệm

3 Đại diện nhóm báo cáo

4 Tìm hiểu nguyên nhân đưa đến kết quả chưa chuẩn (nếu có)

1 Cơ sở khoa học của phương pháp “BTNB”:

- Dạy học khoa học dựa trên tìm tòi - nghiên

cứu:

Xuất phát từ sự hiểu biết về cách thức học

tập của học sinh, bản chất của NCKH và sự xác định các kiến thức KH, kĩ năng mà học sinh cần nắm vững.

- Bản chất của nghiên cứu khoa học trong

phương pháp BTNB

Đề xuất tình huống; nêu các giả thuyết, đề

xuất và tiến hành các thí nghiệm nghiên cứu; đối chiếu cách làm thí nghiệm và kết quả với các nhóm khác; rút ra kết luận và giải thích cho vấn đề đặt ra ban đầu

2 Những nguyên tắc cơ bản của dạy học dựa trên cơ sở tìm tòi - nghiên cứu

a) Học sinh cần phải hiểu rõ câu hỏi đặt ra hay vấn đề trọng tâm của bài học

b) Tự làm thí nghiệm là cốt lõi của việc tiếp thu kiến thức khoa học

c) Tìm tòi nghiên cứu khoa học đòi hỏi học sinh nhiều

kĩ năng Một trong các kĩ năng cơ bản đó là thực hiện một quan sát có chủ đích

d) Học khoa học không chỉ là hành động với các đồ vật, dụng cụ thí nghiệm mà học sinh còn cần phải biết lập luận, trao đổi với các học sinh khác, biết viết cho mình

và cho người khác hiểu.

e) Dùng tài liệu khoa học để kết thúc quá trình tìm tòi - nghiên cứu

f) Khoa học là một công việc cần sự hợp tác.

CÁC NGUYÊN TẮC CỦA BÀN TAY NẶN BỘT

TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1 Quan sát VâĂt thâĂt

HiêĂn tượng

Thực tại Gần gũi Cảm nhâĂn được

2 Học

LâĂp luâĂn Đưa ra lí le Thảo luâĂn Xây dựng kiến thức cho mình

Các ý kiến Kết quả đề xuất

CÁC NGUYÊN TẮC CỦA BÀN TAY NẶN BỘT

tự chủ cho hs

4 Thời gian cho

môĂt đề tài

Tối thiểu 2 giờ/tuần Có thể kéo dài trong nhiều tuần Tính liên tục của hoạt động Phương pháp sư phạm đảm bảo trong suốt quá trình học tập

CÁC NGUYÊN TẮC CỦA BÀN TAY NẶN BỘT

PHIẾU HỌC TÂĂP DÀNH CHO CÁ NHÂN (nhóm)

theo phương pháp Bàn tay năĂn bôĂt Vấn đề cần tìm

hiểu (kiến thức ở SGK) Dự đoán Kết quả của thực nghiệm

Vở thí nghiêĂm ghi nhâĂn tiến trình thực nghiêĂm bằng ngôn ngữ riêng

3 Một số phương pháp tiến hành thực nghiệm tìm tòi nghiên cứu:

4 Các bước của tiến trình dạy học theo phương pháp “BTNB”

Bước 1: Tình huống xuất phát và câu hỏi nêu vấn đề

Bước 2: Hình thành câu hỏi của học sinh

Bước 3: Xây dựng giả thuyết và thiết kế phương án thực nghiệm

Bước 4: Tiến hành thực nghiệm tìm tòi - nghiên cứu

Bước 5: Kết luận và hợp thức hóa kiến thức

5 Một số kĩ thuật dạy học trong triển

khai phương pháp bàn tay nặn bột

• Kỹ thuật “ĐỘNG NÃO” tìm hiểu PP Bàn tay nặn bột

• Kỹ thuật “SƠ ĐỒ TƯ DUY “ để tìm hiểu "PP Bàn tay nặn bột"

• Kỹ thuật “SƠ ĐỒ KWL” để tìm hiểu "PP Bàn tay nặn bột" K (Điều đã biết);

W (Điều muốn biết); L (Điều đã học được).

• Các Kỹ thuật khác: Kỹ thuật tổ chức hoạt động thảo luận, hoạt động nhóm,

chọn ý tưởng, nhóm ý tưởng của HS

14

Một số vấn đề cần chú ý:

- Hướng dẫn học sinh đề xuất thí nghiệm tìm tòi - nghiên cứu hay phương án tìm câu trả lời

- Hướng dẫn học sinh sử dụng vở thực hành

- Hướng dẫn học sinh phân tích thông tin, hiện

tượng quan sát được khi nghiên cứu để đưa

ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP

BÀN TAY NẶN BỘT

- Liệt kê các bài học có thể áp dụng PP BTNB ( Xây dựng

kế hoạch cá nhân, nhóm, tô )

- GV cần chuẩn bị trước các thí nghiệm dự kiến để có kết quả như mong muốn.

- Vận dụng tối đa những nguyên vật liệu sẵn có, dễ kiếm.

lúc, đúng chỗ, hợp lí.

- Với một số thí nghiệm đơn giản, GV có thể giao việc cho

HS bằng những phiếu giao việc, tự HS chuẩn bị các vật liệu cho nhóm của mình.

ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP BÀN TAY NẶN BỘT

 Xây dựng tiết học theo các vấn đề:

Trong quá trình giảng dạy:

-Để đảm bảo thời gian: Sau khi HS đề xuất thí

nghiệm, GV có thể thực hiện một thí nghiệm

chung để cả lớp quan sát thay vì tiến hành ở các

nhóm học sinh.

Mọi hoạt động thi

nghiệm dành cho

học sinh đều mang đến niềm vui học

tập, tạo cho các em nhiều cảm xúc học tập,… chính những điều đ giúp các em o nhớ sâu, nhớ lâu và

cĩ thể theo suốt cuộc đời.

Chính chúng ta

mang lại niềm vui và

sự tự tin trong học tập cho các em !