Lập trình lớp và đối tượng

Mục tiêu và yêu cầu• Cung cấp các khái niệm, kỹ thuật xây dựng lớp class trong lập trình hướng đối tượng.. Mục tiêu • Nắm được khai báo và định nghĩa lớp, khai báo các biến, mảng đối tượ

Trang 1

VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

HA NOI OPEN UNIVERSITY

Bài giảng Kỹ thuật lập trình hướng đối tượng

1

Chương 3

LẬP TRÌNH LỚP VÀ ĐỐI TƯỢNG

18/10/2013

Trang 2

Mục tiêu và yêu cầu

• Cung cấp các khái niệm, kỹ thuật xây dựng lớp (class)

trong lập trình hướng đối tượng

Mục tiêu

• Nắm được khai báo và định nghĩa lớp, khai báo các

biến, mảng đối tượng (kiểu lớp), các kỹ thuật lập trình

xử lý trong lớp đối tượng, phương thức, dùng con trỏ

this trong phương thức, phạm vi truy xuất của các

thành phần

Yêu cầu

Trang 3

Tài liệu tham khảo

18/10/2013 Bài giảng Kỹ thuật lập trình hướng đối tượng

Trang 4

Nội dung bài học

• Khai báo và định nghĩa lớp

• Khai báo các biến, mảng đối tượng (kiểu lớp)

• Các kỹ thuật lập trình xử lý trong lớp đối tượng, phương thức

• Con trỏ this trong phương thức

• Phạm vi truy xuất của các thành phần

Khái niệm

Trang 5

3.1 Phân tích đối tượng và thiết kế lớp

5

 Lớp và đối tượng

• Lớp là tập hợp các đối tượng có cùng bản chất

• Lớp như một khuôn mẫu (template) của đối tượng (Object)

• Lớp là trừu tượng, đối tượng là thực thể xác định

Lớp(class)

Trang 6

Lớp (class) và đối tượng (object)

Trang 7

3.1.1 Phân tích đối tượng

7

 Phân tích và phát triển một hệ thống phần mềm hướng đốitượng:

• Phân tích yêu cầu (Requirement analysis)

• Phân tích hệ thống (System analysis)

• Thiết kế hệ thống (System design)

• Lập trình (Programming)

• Kiểm tra (Testing)

Trang 8

3.1.1 Phân tích đối tượng (tiếp)

Mô hình hóa đối tượng phần mềm:

Trang 9

3.1.2 Phân tích tương tác

9

- Gửi/nhận thông điệp giữa các đối tượng

- Thông điệp có thể chỉ là yêu cầu đơn giản (hàm không tham số)hoặc phức tạp (hàm có tham số - parameters)

Giá?

Khách

Xe máy

Trang 10

3.1.3 Thiết kế lớp

- Thiết kế lớp => thiết kế mẫu => tạo ra các đối tượng có cùngbản chất (cùng thuộc tính và phương thức)

Trang 11

3.2 Cài đặt lớp (class)

11

- Trong java, một lớp được định nghĩa theo cú pháp:

[public] [final] [abstract] class <tên_lớp>

{

// khai báo các thuộc tính của lớp

kiểu_dữ_liệu <tên_biến>;

// khai báo các phương thức của lớp

kiểu_dữ_liệu <tên_hàm(kiểu_dữ_liệu tên_biến_tham_số)>{

//Các lệnh trong thân phương thức.

}

Trang 12

- Trong đó:

• public : xác định gói (package) khác có thể sử dụng được

lớp này

• abstract : Lớp trừu tượng

• final : Lớp hằng – không thể kế thừa

• extends : Lớp này được kế thừa từ lớp khác

• implements: tạo giao diện (kế thừa bội)

Trang 13

public void nhap()

{ //Các lệnh nhập thông tin sinh viên }

public int tuoi()

{ //Các lệnh tính và trả về tuổi của sinh viên }

}

Trang 14

 Khai báo thuộc tính:

public class <Tên_lớp>

Trang 15

15

 Phạm vi:

• private: Các thành phần private chỉ có thể được truy nhập từ

bên trong thân các phương thức của lớp đó

• protected: Các thành phần protected cũng giống với private

nhưng có thể truy nhập từ bất cứ lớp con nào kế thừa từ nó

• public : Các thành phần public có thể được truy nhập từ bên

trong lẫn bên ngoài lớp

*) Mặc định (không sử dụng các từ khóa trên): sự truy nhập làbạn bè, tức là thành phần này có thể được truy nhập từ bất cứlớp nào trong cùng gói với lớp đó

Trang 17

17

 mô hình cơ chế phạm vi:

Trang 18

 Khai báo phương thức:

public class <Tên_lớp>

Trang 19

19

 Khai báo phương thức:

<Kiểu trả về> có thể là kiểu nguyên thủy, kiểu lớp hoặckhông có giá trị trả lại (kiểu void)

<DS tham biến> bao gồm dãy các tham biến (kiểu và tên)phân cách với nhau bởi dấu phẩy

<Phạm vi> chỉ tính chất của phương thức, có thể có các từ

khóa thể hiện như sau: public, protected, private, mặc định (không chỉ rõ tính chất nào), static, abstract, final, native, synchoronized.

<Mệnh đề throws>: là một đối tượng đặc biệt được tạo ra khichương trình gặp lỗi

Trang 20

Một số chú ý

 Nếu trong lớp có ít nhất một phương thức trừu tượng thì lớp đóphải là lớp trừu tượng

 Không có thuộc tính trừu tượng

 Ta không thể tạo đối tượng của lớp trừu tượng

 Phải khai báo giá trị trả về cho phương thức, nếu phương thứckhông trả về dữ liệu thì dùng từ khóa void

Trang 21

3.3 Khai báo và sử dụng đối tượng

21

 Khai báo đối tượng:

- Sau khi định nghĩa một lớp ta có thể xem lớp như là mộtkiểu dữ liệu, vì vậy ta có thể khai báo và tạo các biến, mảngđối tượng:

<Tên lớp> <Tên biến đối tượng>;

<Tên lớp> [] <Tên biến mảng>;

Ví dụ:

SINHVIEN a;

SINHVIEN [] b;

Trang 22

 Sử dụng đối tượng:

- Tạo đối tượng:

<Tên biến đối tượng> = new <Tên lớp>();

<Tên mảng đối tượng> = new <Tên lớp>[số lượng phần tử];

Ví dụ:

a = new SINHVIEN;

b = new SINHVIEN[10];

Trang 23

23

 Truy xuất đến các thành phần của đối tượng:

<biến_đối_tượng>.<tên_thuộc_tính>

<biến đối tượng>.tên_phương_thức ([danh sách đối số]);

- Với mảng đối tượng, sau khi tạo mảng ta cần thêm bước tạo các phần tử của mảng đó:

Trang 24

 Ví dụ 01:

 Xây dựng lớp hình tròn (HINHTRON) với:

• Thuộc tính: bán kính

• Phương thức: nhập, tính chu vi, diện tích

 Tạo một đối tượng hình tròn, gọi phương thức nhập hình tròn

và hiện chu vi, diện tích của hình tròn

Các ví dụ

Trang 25

25

 Ví dụ 02:

 Xây dựng lớp sinh viên (SINHVIEN) với các thành phần sau:

• Thuộc tính: mã sinh viên, họ tên, ngày sinh, giới tính

• Phương thức: Nhập, hiện

 Sử dụng lớp trên:

• Tạo và nhập một đối tượng sinh viên

• Hiện thông tin sinh viên

Các ví dụ

Trang 27

27

 Ví dụ 04:

• Sử dụng kiểu Calendar cho thuộc tính ngaysinh của lớpSINHVIEN, bổ sung thêm hàm tính tuổi

• Nhập và hiện danh sách N sinh viên

• Tính tuổi trung bình các sinh viên trong danh sách

Các ví dụ

Trang 28

4 Bài tập

Bài 1: Xây dựng lớp tam giác với thuộc tính là độ dài các cạnh

và các phương thức: Nhập tam giác, tính chu vi, diện tích tamgiác

- Nhập 1 tam giác Hiện chu vi, diện tích và phân loại tam giác(đều, cân, vuông, vuông cân hay thường)

Bài 2: Xây dựng lớp cán bộ với thuộc tính: họ tên, ngày sinh,

lương và các phương thức: Nhập, hiện cán bộ và các phươngthức khác

- Nhập 1 danh sách cán bộ, sắp xếp lại danh sách cán bộ theo họtên và hiện danh sách Tính lương trung bình của các cán bộ

Trang 29

Câu hỏi trắc nghiệm

29

Định dạng
Số trang	29
Dung lượng	824,35 KB