Lạm dụng benzodiazepin- Tác hại chưa lường hết? doc

Nhóm thuốc này có lợi thế chung là khởi phát hiệu lực nhanh, kéo dài giấc ngủ vừa phải, tạo được giấc ngủ suốt đêm, mà thời gian tồn tại trong cơ thể không quá lâu, không gây mệt khi thứ

Lạm dụng benzodiazepin- Tác

hại chưa lường hết?

Benzodiazepin được phát minh từ năm

1960, trở thành nhóm thuốc lớn gồm

nhiều nhóm Có loại có tính an thần, có loại có tính gây ngủ Có loại thời gian

bán huỷ ngắn, có loại thời gian bán huỷ dài

Nhóm thuốc này có lợi thế chung là khởi phát hiệu lực nhanh, kéo dài giấc ngủ

vừa phải, tạo được giấc ngủ suốt đêm,

mà thời gian tồn tại trong cơ thể không quá lâu, không gây mệt khi thức giấc Nó cũng có tính chất chọn lọc, độ an toàn

cao hơn Vì vậy, benzodiazepin được

nhiều người dùng Do có nhiều loại, nên trong điều trị các bác sĩ có thể chọn dùng loại phù hợp để đáp ứng với các trạng

thái thần kinh khác nhau Tuy nhiên khi lạm dụng thuốc này sẽ gặp nhiều bất lợi:

- Khi đã dùng sẽ gây “quen” thuốc Khi không tiếp tục dùng sẽ gặp phải các triệu chứng giống như say rượu nặng, nói

sảng, run rẩy, mất trí, ảo giác, rối loạn

tâm lý, kích động, tăng cơn ác mộng

Có người, vì một lý do nào đó, gắn bó

với benzodiazepin hàng chục năm Lúc

đó, benzodiazepin có những dấu hiệu tàn phá cơ thể rất nặng nề: thiếu tự tin,

không tập trung, luôn luôn bi quan với cuộc sống, giận dữ thậm chí mất trí,

sống trong trạng thái hôn mê dài (đến

mức không nhận ra người thân chung

quanh) Việc “dứt bỏ” nó rất khó, càng khó hơn với người đã dùng với thời gian dài Bezodiazepin được xếp vào nhóm

thuốc hướng thần Nhưng triệu chứng mà

nó gây ra cho những người quen thuốc

khi thiếu, không khác gì “hội chứng cai thuốc” Để tránh “quen” thuốc, không

nên dùng quá 2 tuần Người trót dùng

quá thời hạn, nếu xuất hiện hiện tượng

“quen” thuốc, nên “dứt bỏ” bằng cách: tuần đầu giảm 50%, tuần thứ hai giảm

thêm 25% liều dùng (chỉ còn 25% liều

ban đầu), sang tuần thứ ba uống liều như tuần thứ hai nhưng uống cách ngày (ngày uống, ngày không), sang tuần thứ tư thì

bỏ hẳn

- Bezodiazepin với người bình thường, chỉ gây ảnh hưởng nhẹ trên hô hấp nhưng với người bị tắc nghẽn hô hấp (bị hen, bị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính) lại gây

ảnh hưởng lớn hơn Ảnh hưởng này lệ

thuộc vào liều dùng Nếu dùng liều cao,

sẽ làm suy trung tâm hô hấp ở hành tuỷ,

quá liều sẽ dẫn đến tử vong Nếu vì lý do đặc biệt cần phải dùng benzodiazepin

cho những người bị bệnh này thì phải

thận trọng

- Benzodiazepin với người bình thường gây ảnh hưởng không đáng kể trên tim mạch nhưng trên những người bị giảm thể tích máu, suy tim ứ máu hoặc có các tổn thương ở tim mạch thì dù dùng ở liều bình thường chúng vẫn có thể gây ra suy tim mạch Không nên dùng thuốc cho

những người bị các bệnh này

- Dùng trong 3 tháng đầu thai kỳ, trẻ sinh

ra có thể bị khuyết tật (sứt môi, hở hàm ếch), dùng trong 3 tháng cuối thai kỳ trẻ sinh ra dễ bị suy hô hấp Vì thế khi có

thai cũng không nên dùng nhóm thuốc này

Ở nước ta việc dùng benzodiazepin mới trở thành rộng rãi trong vài chục năm gần đây tuy chưa trở thành một “tai nạn dùng thuốc” nguy hiểm như các nước Âu, Mỹ, Australia nhưng tình trạng lạm dụng

cũng ở “mức báo động” Cần cân nhắc, chỉ nên dùng khi thật sự cần thiết và chỉ dùng trong thời gian ngắn để tránh các

bất lợi trên