Kiến thức - Hiểu được khái niệm tương tác từ,từ trường, tính chất cơ bản của từ trường… - Nắm được khái niệm vectơ cảm ứng từ phương, chiều, đường sức từ, từ phổ.. - Trả lời được câu hỏ
Trang 1CHƯƠNG IV: TỪ TRƯỜNG
8 TỪ TRƯỜNG
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Hiểu được khái niệm tương tác từ,từ trường, tính chất cơ bản của từ trường…
- Nắm được khái niệm vectơ cảm ứng từ (phương, chiều), đường sức
từ, từ phổ Quy tắc về các đường sức từ
- Trả lời được câu hỏi từ trường đều là gì và biết được từ trường đều tồn tại bên trong khoảng không gian giữa hai cực từ của nam châm chữ U
2 Kỷ năng
- giải thích được tương tác từ
- Giải thích được các tính chất của đường sức từ
- Nhận biết được từ trường đều và sự tồn tại của nó
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên
Kiến thức và dụng cụ:
- Thí nghiệm tương tác từ: Hai nam châm, nguồn điện một chiều, dây dẫn, kim nam châm Một số hình vẽ trong SGK đã phóng to
Phiếu học tập:
Trang 2P1 Phát biểu nào sau đây không đúng?
A có lực tác dụng lên một dòng điện khác đặt song song cạnh nó
B có lực tác dụng lên một kim nam châm đặt song song cạnh nó
C có lực tác dụng lên một hạt mang điện chuyển động dọc theo nó
D có lực tác dụng lên một hạt mang điện đướng yên đặt cạnh nó
P2 Tính chất cơ bản của từ trường là
A gây ra lực từ tác dụng lên nam châm hoặc lên dòng điện đặt trong nó
B gây ra lực hấp dẫn lên các vật đặt trong nó
C gây ra lực đàn hồi tác dụng lên các dòng điện và nam châm đặt trong
nó
D gây ra sự biến đổi về tính chất điện của môi trường xung quanh
P3 Từ phổ là
A hình ảnh của các đường mạt sắt cho ta hình ảnh của các đường sức từ của từ trường
B hình ảnh tương tác của hai nam châm với nhau
C hình ảnh tương tác giữa dòng điện và nam châm
D hình ảnh tương tác của hai dòng điện chạy trong hai dây dẫn thẳng song song
P4 Phát biểu nào sau đây là không đúng?
Trang 3A Qua bất kỳ điểm nào trong từ trường ta cũng có thể vẽ được một đường sức từ
B Đường sức từ do nam châm thẳng tạo ra xung quanh nó là những đường thẳng
C Đường sức mau ở nơi có cảm ứng từ lớn, đường sức thưa ở nơi có cảm ứng từ nhỏ
D Các đường sức từ là những đường cong kín
P5 Phát biểu nào sau đây là đúng?
Từ trường đều là từ trường có
A các đường sức song song và cách đều nhau
B cảm ứng từ tại mọi nơi đều bằng nhau
C lực từ tác dụng lên các dòng điện như nhau
D Các đặc điểm bao gồm cả phương án A và B
P6 Phát biểu nào sau đây là không đúng?
A Tương tác giữa hai dòng điện là tương tác từ
B Cảm ứng từ là đại lượng đặc trưng cho từ trường về mặt gây ra tác dụng từ
C Xung quanh mỗi điện tích đứng yên tồn tại điện trường và từ trường
D Đi qua mỗi điểm trong từ trường chỉ có một đừng sức từ
P7 Phát biểu nào sau đây là đúng?
Trang 4A Các đường mạt sắt của từ phổ chính là các đường sức từ
B Các đường sức từ của từ trường đều có thể là những đường cong cách đều nhau
C Các đường sức từ luôn là những đường cong kín
D Một hạt mang điện chuyển động theo quỹ đạo tròn trong từ trường thì quỹ đạo chuyển động của hạt chính là một đường sức
P8 Dây dẫn mang dòng điện không tương tác với
A các điện tích chuyển động B nam châm đứng yên
C các điện tích đứng yên D nam châm chuyển động
Đáp án phiếu học tập:
P1 (D); P2 (A); P3 (A); P4 (B);
P5 (C); P6 (C); P7 (C); P8 (C)
2.Học sinh
- Ôn lại từ trường đã học ở THCS
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động 1: Ổn định tổ chức Kiểm tra bài cũ
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Trang 5- Báo cáo tình hình lớp
- Suy nghĩ về từ trường
- Trả lời câu hỏi của thầy
- Nhận xét câu trả lời của bạn
- Yêu cầu HS cho biết tình hình lớp
- Nêu câu hỏi về từ trường
- Nhận xét câu trả lời của HS và cho điểm
Hoạt động 2: Tương tác từ, Từ trường
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK
- Thảo luận, về cực từ của nam
châm
- Tìm hiểu cực từ của nam châm
- Trình bày cực từ của nam châm
- Nhận xét câu trả lời của bạn
- Quan sát thí nghiệm, nhận xét kết
quả
- Thảo luận, thống nhất nhận xét
+ Tương tác giữa hai nam châm vĩnh
cửu: Hai nam châm vĩnh cửu có
tương tác với nhau, nếu hai cực cùng
dấu thì đẩy nhau, hai cực trái thì hút
- Yêu cầu HS đọc phần 1.a
- Tổ chức thảo luận
- Nhận xét và đưa ra kết luận
- Làm thí nghiệm về tương tác từ
+ Tương tác giữa hai nam châm vĩnh cửu
+ Tương tác giữa nam châm với dòng điện
Trang 6nhau
+ Tương tác giữ nam châm và dòng
điện: Dòng điện và nam châm có
tương tác với nhau
+ Tương tác giữa dòng điện với
dòng điện: Hai dòng điện cùng chiều
thì hút nhau, hai dòng điện ngược
chiều thì đẩy nhau
- Trình bày nhận xét
- Nêu khái niệm lực từ: Tương tác
giữa nam châm với nam châm, giữa
nam châm với dòng điện, giữa dòng
điện với dòng điện được gọi là tương
tác từ
- Trả lời câu hỏi C1
- Đọc SGK
- Thảo luận
- Tìm hiểu khái niệm từ trường
- trình bày khái niệm từ trường
+ Tương tác giữa dòng điện với dòng điện
- Yêu cầu HS quan sát thí nghiệm
- Yêu cầu HS nhận xét
- Nêu khái niệm lực từ
- Nêu câu hỏi C1
- Yêu cầu HS đọc phần 2.a
- Tổ chức thảo luận
- Hướng dẫn HS tìm hiểu khái niệm
từ trường
- Đặt câu hỏi
- Nhận xét và kết luận
- Yêu cầu HS đọc phần 2.b
- Tổ chức thảo luận
- Gợi ý (nếu cần)
- Nhận xét và kết luận
Trang 7- Đọc SGK
- Thảo luận về tính chất của từ
trường
- Tìm hiểu tính chất cơ bản của từ
trường
- Trình bày tính chất cơ bản
- Đọc SGK
- Thảo luận tìm hiểu vectơ cảm ứng
từ
- Tìm hiểu khái niệm vectơ cảm ứng
từ
- Trình bày khái niệm
- Trả lời câu hỏi C2
- Đọc SGK
- Thảo luận tìm hiểu điện tích
chuyển động trong từ trường
- Tìm hiểu điện tích chuyển động
trong từ trường có hiện tượng gì?
- Yêu cầu HS đọc phần 2.c
- Tổ chức thảo luận
- Yêu cầu HS tìm hiểu khái niệm vectơ cảm ứng từ
- Nhận xét
- Nêu câu hỏi C2
- Yêu cầu HS đọc phần 2.d
- Tổ chức thảo luận
- Hướng dẫn
- Yêu cầu HS trình bày
- Nhận xét
Trang 8- Trình bày hiện tượng
- Nhận xét trình bày
Hoạt động 3: Đường sức từ, từ trường đều
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Trang 9- Đọc SGK
- Thảo luận về đường sức từ
- Tìm hiểu đường sức từ là đường
thế nào?
- Trình bày định nghĩa đường sức từ
- Nhận xét câu trả lời của bạn
- Đọc SGK
- Thảo luận về tính chất đường sức
từ
- Tìm hiểu các tính chất đường sức
từ
- Trình bày các tính chất đường sức
từ
- Nhận xét câu trả lời của bạn
- Quan sát thí nghiệm và rút ra nhận
xét
- Tìm hiểu từ phổ là gì?
- Trình bày khái niệm từ phổ
- Nhận xét câu trả lời của bạn
- Yêu cầu HS đọc phần 3.a
- Tổ chức thảo luận
- Yêu cầu HS trình bày
- Nhận xét
- Yêu cầu HS đọc phần 3.b
- Tổ chức thảo luận về tính chất đường sức từ
- Yêu cầu HS trình bày
- Nhận xét và kết luận
- Làm thí nghiệm từ phổ
- Yêu cầu HS quan sát
- Yêu cầu HS nhận xét
- Yêu cầu HS trình bày
- Nhận xét và kết luận
- Yêu cầu HS đọc phần 4
- Tổ chức thảo luận
- Hướng dẫn HS tìm hiểu khái niệm
từ trường đều
- Yêu cầu HS trình bày
Trang 10- Đọc SGK
- Thảo luận về từ trường đều
- Tìm hiểu khái niệm từ trường đều
- Trình bày từ trường đều
- Nhận xét câu trả lời của bạn
- Trả lời câu hỏi C3
- Nhận xét
- Nêu câu hỏi C3
Hoạt động 4: Vận dụng, cũng cố
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK
- Trả lời câu hỏi
- Ghi nhận kiến thức
- Nêu câu hỏi 1, 2 SGK
- Tóm tắt bài học Đọc “em có biết”
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ day
Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà - Giao câu hỏi và bài tập trong SGK
- Giao các câu hỏi trắc nghiệm P (trong phiếu học tập)
Trang 11- Ghi nhớ lời nhắc của GV - Nhắc HS đọc bài mới và chuẩn bị
bài sau