Hạt không có nội nhũ, Bộ phận dùng: Hạt Hoả ma nhân -火麻仁 Phân bố: Cây của Á châu đới ôn được trồng ở nhiều vùng Âu, Phi, Mỹ châu.. Ở nước ta cây được trồng nhiều ở vùng rẻo cao miền Bắ
Trang 1CÂY GAI DẦU
Trang 2Cây Gai dầu
Trang 3CÂY GAI DẦU Fructus Cannabis Tên khác: Gai mèo, Bồ đà, Cần sa
Tên khoa học: Cannabis sativa L họ Gai mèo
(Cannabinaceae)
Mô tả: Cây thảo sống hàng năm cao 1-3m; thân vuông có
rãnh dọc, phủ lông mềm, sù sì Lá thường mọc so le, có cuống, có lá kèm, có phiến chia đều tận gốc thành 5-7 lá chét, hẹp, hình ngọn giáo, nhọn, có răng cưa Hoa đơn tính khác gốc, các hoa đực xếp thành chùm xim kép ở nách và ở ngọn; các hoa cái xếp thành xim hay xim co ở nách những lá bắc dạng lá Quả bé dạng trứng, dẹp, có mũi nhọn ở đầu, không mở nhưng do áp suất mà tách ra hai nửa và bao bởi hoa tồn tại Hạt không có nội nhũ,
Bộ phận dùng: Hạt (Hoả ma nhân -火麻仁)
Phân bố: Cây của Á châu đới ôn được trồng ở nhiều
vùng Âu, Phi, Mỹ châu Ở nước ta cây được trồng nhiều ở vùng rẻo cao miền Bắc Ðồng bào Mèo thường dùng lấy sợi nên mới có tên là Gai mèo, và có nơi trồng lấy hạt cho dầu
Trang 4Thu hái: Thu hái quả vào tháng 8-9, dùng ép dầu và làm
thuốc Ðể làm thuốc, người ta đem hạt sao già để giảm độc ở vỏ, rồi giã giập sắc uống
Thành phần hoá học: Quả chứa 30% dầu khô gồm các
glycerid của acid linoleic và linolenic Nhân hạt chứa trigonellin L (d)-isoleucine betaine, edestinase - Hoa và
lá có chất độc gây nghiện: tetrahydrocannabinol và các
Công năng: Nhuận táo, hoạt trường, thông tiện
Công dụng: Hạt: Nhuận tràng, lợi niệu, tiêu phù thũng,
dùng trong trường hợp tiểu tiện bí, đái buốt, đái rắt, cầm
Cũng cần lưu ý là quả cây này dù được sử dụng làm thuốc
ăn cho các loài chim nhỏ; dầu khô của nó dùng để sơn; khô dầu của nó giàu về protein, dùng làm thức ăn cho gia súc
Cách dùng, liều dùng: 12-20g hạt nghiền nhỏ, lọc vắt lấy
nước, để nấu thành cháo, thêm hành, hạt tiêu và muối, ăn
1 Chữa chứng táo bón: Nhân hạt Gai dầu và hạt Tía tô
Trang 5lượng bằng nhau, giã nhỏ, cho vào nước ngâm hoặc đun sôi, bỏ bã, lấy nước nấu cháo ăn
2 Chữa đi lỵ ra máu không dứt: Nhân hạt Gai dầu nấu với
3 Chữa trong khi có thai, thai bị tổn thương sinh đau bụng Hạt Gai dầu 30g đập giập sao thơm, sắc uống
4 Chữa phong độc, xương tuỷ đau nhức: Nhân hạt Gai dầu sao thơm, ngâm rượu uống
ở nước ta, đồng bào miền núi thường dùng Gai dầu để lấy sợi dệt vải và cũng để lấy hạt chế dầu
Kiêng kỵ: Không nên dùng dài hạn cho cả nam lẫn nữ, có
Ghi chú: Có hai loài Gai dầu, Gai dầu Trung Quốc Cannabis sativa L var chinensis được trồng chủ yếu để lấy sợi dệt vải và hạt làm thuốc, loài này có hàm lượng chất gây nghiện trong hoa và hạt thấp Gai dầu Ấn độ - Cannabis sativa L var indica có hàm lượng chất gây nghiện cao, cấm trồng ở nhiều nước