CƠ CHẾ TỰ VỆ CỦA CÂY - Cơ chế chịu sâu, bệnh: Cơ chế chịu sâu bệnh là khả năng của cây chịu đựng sự tấn công của sâu, bệnh hại mà không làm giảm năng suất nghiêm trọng, mặc dù chống cảm
Trang 1CƠ CHẾ TỰ VỆ CỦA CÂY - Cơ chế chịu sâu,
bệnh:
Cơ chế chịu sâu bệnh là khả năng của cây chịu đựng
sự tấn công của sâu,
bệnh hại mà không làm giảm năng suất nghiêm trọng, mặc dù chống cảm nhiễm với
sâu, bệnh Chịu không làm giảm mức bị hại do sâu, bệnh Nói cách khác chịu là
điều kiện mà trong đó có 2 giống biểu hiện mức bị hại như nhau ở bất kỳ một thời
điểm nào, có phản ứng định lượng khác nhau đáng kể đối với mức độ thiệt hại
Giống không chịu bị tổn thất về kinh tế trong khi đó giống chịu vẫn cho năng suất
cao
Cơ chế chịu có thể do các yếu tố sinh lý như cây phục hồi nhanh sau khi bị
Trang 2hại hoặc khả năng sinh trưởng bù
Đặc tính tự nhiên của tính kháng sâu
Ký chủ Sâu và côn trùng Nguồn kháng Cơ chế Lúa mì Sâu kèn
Sâu tiện thân
Bọ xít xanh
H1 đến H8 (gen)
Thân cứng
Hàm lượng cồn benzyl cao
Antibiosis
NP hoặc AB
Lúa nước Sâu đục thân
Rầy nâu
a) Hàm lượng silic cao
b) Thân gỗ
Trang 3ở thân
a) Hàm lượng asparagine trong lá thấp
b) Mỏ hạt đỏ và vòi nhị cái tím
AB
NP
T
NP
NP
Ngô Đục thân ngôn
châu Âu
Đục thân ngô
Có hàm lượng dimboa trong lá Hàm lượng axít aspartic cao, hàm lượng nitơ và đường thấp
AB
Trang 4AB
Bông Sâu hại bông a) Hàm lượng gossypol cao
b) Lá mẫn
c) Không ngọt
d) Chín sớm
AB
NP
NP
NV
Cải bắp Rệp cải bắp Hàm lượng sinigrin thấp NP và
AB
Ghi chú: AB - Kháng sinh ; NP - Không ưa
Tính kháng tự nhiên
Tính kháng côn trùng thể hiện liên quan đến các thuộc tính hình thái liên
Trang 5quan đến các thuộc tính hình thái, sinh lý hoặc sinh hóa của ký chủ
Các yếu tố sinh lý
Các nhân tố sinh lý như hàm lượng osmotic trong tế bào, hoặc một số tổ
chức khác cũng kháng sâu như bông trên lá của họ cà… những chất này không thể
là thức ăn cho côn trùng và côn trùng không thể tái sinh được
Các yếu tố hóa sinh
Một vài nhân tố hóa sinh liên quan đến tính kháng sâu và rất nhiều loại cây
trồng Các nhân tố hóa sinh có vai trò quan trọng đối với tính kháng là do cơ chế
không ưa thích và kháng thể mạnh hơn các cơ chế hình thái và sinh lý Ví dụ mối
Trang 6quan hệ giữa hàm lượng gossypol trong cây thành phần phenolin và tính kháng sâu
ở bông Ở lúa hàm lượng silica cao trong chồi con đã giúp cây trồng không bị sâu
đục thân đục nõn Ở ngô hàm lượng dimboa (2,3
dihydroxy, 7 methyl, 2H-1,4
benzoxoxazine.3 (4H)-one) có khả năng chống sâu rất mạnh Tương tự tính kháng
bọ xít xanh của lúa liên quan đến hàm lượng benzyl