Môi trường dinh dưỡng: Môi trường dinh dưỡng là môi trường có đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết đối với sự phát triển của vi sinh vật, cũng như các yếu tố vật lí và hoá học phù hợp vớ
Trang 1Môi trường dinh dưỡng:
Môi trường dinh dưỡng là môi trường có đầy đủ các chất dinh dưỡng cần
thiết đối với sự phát triển của vi sinh vật, cũng như các yếu tố vật lí và hoá học phù
hợp với các hoạt động sống của chúng
99
Người ta dùng môi trường để phân lập, nhân giống, giữ giống các loại vi sinh
vật, đồng thời để nuôi cấy và nghiên cứu các đặc điểm sinh lí, sinh hoá của chúng
Bất kỳ một môi trường dinh dưỡng nào cũng phải có các yếu tố sau đây:
- Có đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết
- Có pH thích hợp
- Hoàn toàn vô trùng
Trang 2Tuỳ theo thành phần và nguồn gốc người ta chia môi trường dinh dưỡng làm
3 loại:
- Môi trường tự nhiên: chế tạo bằng các chất hữu cơ phức tạp có
nguồn gốc tự nhiên Ví dụ: môi trường sữa, máu,
khoai tây, nước chiết nấm men
Thành phần hoá học của môi trường này không được xác định chính xác do tính
chất không ổn định của sản phẩm tự nhiên
- Môi trường tổng hợp là môi trường được pha chế bằng các hoá chất,
nên thành phần hoá học của môi trường này được biết một cách cụ thể
- Môi trường bán tổng hợp tức là sử dụng cả hoá chất lẫn chất hữu cơ
tự nhiên
Trang 3Căn cứ vào tính chất lý học, có thể chia môi trường nuôi cấy vi sinh vật
thành 3 loại:
- Môi trường lỏng (dịch thể): thành phần môi trường này không chứa
thạch (agar) và thường được dùng để nghiên cứu các đặc điểm sinh lý, sinh hoá,
sinh khối, các sản phẩm trao đổi chất của vi sinh vật
- Môi trường đặc: trong thành phần môi trường này
có chứa 1,5 –
2,0% agar hoặc 10 – 20% gelatin và thường dùng để nghiên cứu các đặc điểm hình
thái, sinh lý của vi sinh vật, đánh giá các giống thuần khiết, giữ giống, đếm số
lượng vi sinh vật
- Môi trường bán lỏng: chứa khoảng 0,35 – 0,7% agar
Trang 4- Môi trường xốp: như môi trường kê nấu nhừ, cám, cát thạch anh có
thấm dung dịch dinh dưỡng, và thường được ứng
dụng trong vi sinh vật học công
nghiệp
Khi chế tạo môi trường đặc người ta thường dùng agar, đây là một loại
polyssaccharit phức tạp thu nhận được từ một số loại tảo biển Trong nước, agar
tạo thành dạng gen và chảy ra ở nhiệt độ 100OC Còn gelatin là loại protein nhận
được khi ninh xương và sụn động vật Gel tạo thành bởi gelatin bị chảy lỏng ra ở
nhiệt độ 23 – 36OC, tức là thấp hơn so với nhiệt độ nuôi cấy bình thường của nhiều
vi sinh vật (30 – 37OC), ngoài ra nó còn bị dịch hoá bởi proteaza do một số vi sinh
Trang 5vật tiết vào môi trường