Mục tiêu: a Về kiến thức: - Mô tả được sơ đồ cấu tạo và giải thích được nguyên tắc hoạt động của máy phát điện xoay chiều 1 pha và máy phát điện 3 pha.. Chuẩn bị của GV và HS: a Chuẩn
Trang 1Vật lí lớp 12 - Tiết: 29 MÁY PHÁT ĐIỆN
XOAY CHIỀU
1 Mục tiêu:
a) Về kiến thức:
- Mô tả được sơ đồ cấu tạo và giải thích được nguyên tắc hoạt động của máy phát điện xoay chiều 1 pha và máy phát điện 3 pha
b) Về kỹ năng:
- Vận dụng được kiến thức đã học để giải một số bài tập đơn giản
c) Về thái độ:
- Có thái độ nghiêm túc học tập
2 Chuẩn bị của GV và HS:
a) Chuẩn bị của GV:
- Các mô hình máy phát điện xoay chiều 1 pha, 3 pha, sơ đồ chỉnh lưu dòng điện xoay chiều đối
Trang 2với các mạch chỉnh lưu, có thể sử dụng dao động kí
để biểu diễn các dòng đã được chỉnh lưu
b) Chuẩn bị của HS:
- Ôn lại các kiến thức về hiện tượng cảm
ứng điện từ và định luật Len-xơ ở lớp 11
3 Tiến trình bài dạy:
* Ổn định lớp: (1 phút)
a) Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
Câu hỏi:
1 Viết công thức tính công suất tổn hao khi
truyền tải, từ đó cho biết các cách làm giảm tổn hao điện năng?
2 Viết công thức biến đổi điện áp và dòng điện, giải thích các đại lượng trong công thức
Đáp án:
phá
2 2 t 2
t
th
R
P RI P
U
Trang 32 2 1 2
U I N
Hoạt động 1 (1 phút): Đặt vấn đề
- Ngày nay điện năng chủ yếu được tạo ra bởi các máy phát điện xoay chiều kiểu cảm ứng?
Hoạt động 2 (15 phút): Tìm hiểu về máy phát
điện xoay chiều một pha
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
- Cho HS nghiên
cứu mô hình máy
phát điện xoay
chiều 1 pha
Máy phát điện
xoay chiều hoạt
động dựa vào
nguyên tắc nào?
Nó có cấu tạo
- HS nghiên cứu từ mô hình
và Sgk về trả lời
I Máy phát điện xoay chiều một pha
Cấu tạo:
- Phần cảm (roto) tạo ra từ
B 2
B 1 N B 3
Trang 4như thế nào?
+ Các cuộn nam
châm điện của
phần cảm (ro to):
+ Các cuộn dây
của phần ứng
(stato):
thông biến thiên bằng các nam châm quay
- Phần ứng (stato) gồm các cuộn dây giống nhau, cố định trên một vòng tròn
+ Từ thông qua mỗi cuộn dây biến thiên tuần hoàn với tần số:
f np
trong đó: n (vòng/s)
Trang 5p: số cặp cực
Hoạt động 3 (18 phút): Tìm hiểu về hệ 3 pha
Hoạt động của
GV
Hoạt động của
HS
Kiến thức cơ
bản
- Giới thiệu về hệ
3 pha
- Thông báo về
máy phát điện
xoay chiều 3 pha
- HS ghi nhận
về hệ 3 pha
- HS nghiên cứu Sgk và ghi nhận
về máy phát điện xoay chiều
3 pha
III Hệ ba pha
- Hệ ba pha gồm máy phát
ba pha, đường dây tải điện 3 pha, động cơ ba pha
1 Máy phát điện xoay chiều
3 pha
- Là máy tạo ra
Trang 6- Nếu suất điện
động xoay chiều
thứ nhất có biểu
1 Yêu cầu về
kiến thức, kỹ
năng, tư duy e1 =
e0 2cost thì hai
suất điện động
xoay chiều còn
lại có biểu thức
như thế nào?
- Lệch pha nhau
1200 (2/3 rad) nên:
cos
2
3
e e t
cos
4
3
e e t
- HS tìm hiểu cấu tạo của máy phát điện xoay chiều 3 pha dựa vào Sgk và mô hình
3 suất điện động xoay chiều hình sin cùng tần sồ, cùng biên độ và lệch pha nhau
1200 từng đôi một
cos
e e t
cos
2
3
e e t
cos
4
3
e e t
- Cấu tạo: (Sgk)
- Kí hiệu:
N
S
Trang 7- Y/c HS nghiên
cứu Sgk và mô
hình để tìm hiểu
cấu tạo của máy
phát điện xoay
chiều 3 pha
- Máy phát ba
pha được nối với
- HS nghiên cứu Sgk và trình bày hai cách mắc:
+ Mắc hình sao
+ Mắc hình tam giác
2 Cách mắc mạch ba pha
- Trong mạch
ba pha, các tải được mắc với nhau theo hai cách:
a Mắc hình sao
b Mắc hình tam giác
- Các điện áp
~
1
2
3
0
Trang 8ba mạch tiêu thụ
điện năng (tải)
Xét các tải đối
xứng (cùng điện
trở, dung kháng,
cảm kháng)
- Các tải được
mắc với nhau
theo những cách
nào?
- HS ghi nhận các khái niệm điện áp pha và điện áp dây
- HS nghiên cứu Sgk để trả lời: là
hệ ba dòng điện xoay chiều hình sin có cùng tần
số, nhưng lệch pha với nhau
1200 từng đôi một
u10, u20, u30 gọi
là điện áp pha
- Các điện áp
u12, u23, u31 gọi
là điện áp dây
3
dây pha
U U
3 Dòng ba pha
- Dòng ba pha
là hệ ba dòng điện xoay chiều hình sin có
cùng tần số, nhưng lệch pha với nhau 1200 từng đôi một
4 Những ưu việt của hệ ba pha
Trang 9- Mô tả hai cách
mắc theo hình
17.6 và 17.7 Sgk
- Trình bày điện
áp pha và điện áp
dây
- Dòng điện xoay
chiều do máy
phát điện xoay
chiều ba pha phát
ra là dòng ba
pha
Chúng có đặc
điểm gì?
- Nếu các tải là
- HS nghiên cứu Sgk và liên hệ thực tế để tìm những ưu việt của hệ ba pha
- Tiết kiệm dây dẫn
- Cung cấp điện cho các động cơ
ba pha, dùng phổ biến trong các nhà máy, xí nghiệp
Trang 10đối xứng ba
dòng điện này sẽ
có cùng biên độ
- Hệ ba pha có
những ưu việt gì?
c) Củng cố, luyện tập: (3 phút)
- GV nhắc lại kiến thức trọng tâm
d) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà: (2 phút)
- Trả lời câu hỏi trong sgk
- Làm bài tập trong sgk
* RÚT KINH NGHIỆM
Trang 11