NGUYÊN TẮC HOẠT ĐỘNG CỦAMÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU Nếu từ thông qua mỗi vòng dây biến thiên theo quy luật: Φ1 = Φ0cos ω t Φ0: từ thông cực đại trong 1 vòng dây Cuộn dây có N vòng giống n
Trang 1Bài MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
Trang 2Bài MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
Trang 3MÁY PHÁT ĐIỆN LÀ GÌ?
Là thiết bị dùng để biến đổi cơ năng thành điện năng
Trang 4NGUYÊN TẮC HOẠT ĐỘNG CỦA
MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU
Nếu từ thông qua mỗi vòng dây biến thiên theo quy luật:
Φ1 = Φ0cos ω t ( Φ0: từ thông cực đại trong 1 vòng dây)
Cuộn dây có N vòng giống nhau suất điện động xoay chiều trong cuộn dây:
Nguyên tắc hoạt động: MPĐXC hoạt động dựa trên nguyên
tắc của hiện tượng cảm ứng điện từ: khi từ thông qua 1 vòng
dây biến thiên điều hòa, trong vòng dây xuất hiện một suất điện động cảm ứng xoay chiều.
Trang 5Suất điện động của máy phát điện xoay chiều phụ thuộc vào các yếu tố nào?
Các cách tạo ra suất điện động xoay chiều thường dùng?
Từ trường cố định, các vòng dây quay trong từ trường
Từ trường quay, các vòng dây đặt cố định
Trang 6Các bộ phận chính
* Phần cảm: là nam châm điện hoặc nam châm
vĩnh cửu Đó là phần tạo ra từ trường.
* Phần ứng: là những cuộn dây, trong đó xuất
hiện suất điện động cảm ứng khi máy hoạt
Trang 7Các bộ phận chính
• Phần cảm: là nam châm điện hoặc nam châm
vĩnh cửu Đó là phần tạo ra từ trường
I MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA
N
- Phần cảm (roto) tạo ra từ thông
biến thiên bằng các nam châm quay
Các cuộn nam châm điện của
- Tốc độ quay của roto: n vòng/giây
- Có p cặp cực từ N- S
Trang 81.Các bộ phận chính
Phần cảm: là nam châm điện hoặc nam châm vĩnh cửu Đó là
phần tạo ra từ trường.
Phần ứng: là những cuộn dây, trong đó xuất hiện suất điện động
cảm ứng khi máy hoạt động
I MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA
B2
Các cuộn dây phần ứng - stato
Phần ứng (stato) gồm các cuộn dây giống nhau,
cố định trên một vòng tròn.
Khi roto quay, từ thông qua các vòng
dây stato biến thiên tuần hoàn với tần số
f = pn
p- số cặp cực từ, n vòng/giây
Trang 92 Hoạt động: theo 2 cách
- Cách 1: phần ứng quay, phần cảm cố định
* Stato là nam châm đặt cố định
* Rôto là khung dây quay quanh 1 trục trong từ trường tao bởi stato
S
Trang 10Phần đứng yên: Stato
Phần quay: Rôto
Trang 112 Hoạt động: theo 2 cách
- Cách 1: phần ứng quay, phần cảm cố định
* Stato là nam châm đặt cố định
* Rôto là khung dây quay quanh 1 trục trong từ trường tao bởi stato
Trang 12Phần đứng yên: Stato
Phần quay: Rôto
Trang 13S S
N N
Máy phát điện xoay chiều 1 pha
Rôto có p = 2 cặp cực
Trang 14N
S S
Trang 15Để tăng suất điện động của máy phát, phần ứng thường gồmnhiều cuộn dây, mỗi cuộn lại gồm nhiều vòng dây mắc nốitiếp với nhau Phần cảm gồm nhiều nam châm điện tạo thànhnhiều cặp cực B – N, bố trí lệch nhau Các cuộn dây của
phần ứng và phần cảm thường được quấn trên các lõi thép kĩThuật để tăng cường từ thông qua chúng Lõi thép gồm
nhiều lá thép mỏng ghép cách điện với nhau để giảm hao
phí do dòng Fu –cô
I MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU MỘT PHA
Trang 16MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU 1 PHA
Trang 17NGUYÊN TẮC HOẠT ĐỘNG CỦA MÁY PHÁT ĐIỆN
XOAY CHIỀU 1 PHA
Trang 18MÔÔT SỐ MÁY PHÁT ĐIÊÔN XOAY CHIỀU MÔÔT
PHA CÔNG SUẤT NHO
Trang 19Cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay
*stato có 3 cuộn dây riêng rẽ, hoàn toàn giống
trên 1 vòng tròn
II MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY
CHIỀU BA PHA
Trang 201 Cấu tạo và nguyên tắt hoạt động
II MÁY PHÁT XOAY CHIỀU 3 PHA
* Cấu tạo
- Stato ( phần ứng ) : 3 cuộn dây giống nhau
quấntrên ba lõi sắt đặt lệch 120 0 trên vòng tròn
- Rôto ( phần cảm) : Một nam châm NS
quay quanh trục 0 với tốc độ góc ω không
đổi
* Hoạt động :
Khi nam châm quay từ thông qua mỗi
cuộn dây biến thiên điều hòa với tần
số góc ω , cùng biên độ, lệch pha nhau 2 π /3
Trong 3 cuộn dây xuất hiện 3 sđđ xoay chiều cùng f , cùng biên độ, lệch pha nhau 2 π /3
Trang 211 Cấu tạo và nguyên tắt hoạt động
II MÁY PHÁT XOAY CHIỀU 3 PHA
* Hoạt động :
Khi nam châm quay từ thông qua mỗi
cuộn dây biến thiên điều hòa với tần
số góc ω , cùng biên độ, lệch pha nhau 2 π /3
Trong 3 cuộn dây xuất hiện 3 sđđ
xoay chiều cùng f , cùng biên độ, lệch
pha nhau 2 π /3
e1 = E0 cos ω t
e2 = E0 cos( ω t - 2 π /3)
e = E cos( ω t - 4 π /3)
Trang 22S
Trang 23- Có 2 cách mắc: Mắc hình sao , mắc tam giác
2 Cách mắc mạch 3 pha :
1
2 3
0
~
~
~
Nguồn điện mắc theo hình sao
3 điểm đầu của 3 dây đưa ra
thành 3 dây pha 3 điểm cuối nối
chung lại thành dây trung hòa
Trang 24-Các điện áp U 1O , U 20 , U 30 gọi là điện áp pha U p ,
còn U 12 , U 23 , U 31 , gọi là điện áp dây U d
-- Trong các mạch 3 pha các tải được mắc theo hai cách.
CÁCH MẮC MẠCH ĐIỆN 3 PHA
Trang 263 điểm đầu của 3 dây
đưa ra thành 3 dây pha,
3 điểm cuối nối chung
lại thành dây trung hòa
Trang 27b.Mắc hình tam giác
Trang 28điểm đầu pha này nối với
điểm cuối của pha kia
Nguồn điện mắc theo hình sao
Trang 29b Mắc hình tam giác
2 Cách mắc mạch 3 pha :
điểm đầu cuộn dây
này nối với điểm cuối
cuộn dây kia Điểm
nối chung đưa ra
Trang 30Dòng điện xoay chiều 3 pha do máy phát điện xoay chiều
3 pha phát ra.Đó là hệ 3 dòng điện xoay chiều hình sin
có cùng tần số f ,cùng biên độ và lệch pha nhau 2 π /3
i1 = I0 cos ω t
i2 = I0 cos( ω t - 2 π /3)
i3 = I0 cos( ω t - 4 π /3)
3 Dòng ba pha
- Truyền tải điện năng đi xa ,tiết kiệm dây dẫn.
- Cung cấp điện cho động cơ ba pha
4 Ưu điểm của dòng điện ba pha
Trang 311 Phát biểu nào sau đây đúng với máy phát điện
xoay chiều?
a Biên độ của suất điện động phụ thuộc vào số cặp cực
của nam châm
b Tần số của suất điện động phụ thuộc vào số vòng dây
Trang 322 Máy phát điện xoay chiều 1 pha có roto là
phần ứng và máy phát điện xoay chiều 3 pha giống nhau ở điểm nào sau đây
a Đều có phần ứng quay, phần cảm cố định
b Đều có bộ góp điện để dẫn điện ra mạch ngoài
c Đều có nguyên tắc hoạt động dựa trên hiện tượng
cảm ứng điện từ
d Trong mỗi vòng quay của roto, suất điện động của
máy đều biến thiên tuần hoàn 2 lần
Trang 333 Roto của máy phát điện xoay chiều là nam châm
có 3 cặp cực, quay với tốc độ 1200 vòng/phút Tính tần số của suất điện động do máy tao ra
a 30Hz
b 50Hz
c 100Hz
d 60Hz
Trang 344 Phần ứng của 1 máy phát điện xoay chiều có N=200 vòng dây giống nhau Từ thông qua mỗi vòng dây có giá trị cực đại là 2 mWb và biến thiên điều hòa với tần
số 50 Hz Suất điện động của máy có giá trị hiệu dụng
Trang 35Câu 5 Về cấu tạo máy phát điện xoay chiều, mệnh đề
nào sau đây đúng?
A.Phần tạo ra từ tr ờng là phần ứng
B Phần tạo dòng điện là phần ứng
C Phần tạo ra từ tr ờng luôn quay
D.Phần tạo ra dòng điện luôn đứng yên
Câu 6 Một máy phát điện xoay chiều có p cặp cực, rô to
quay với tốc độ n vòng/phút thì dòng điện xoay chiều
do nó phát ra có tần số là
Trang 36Câu 7 Điều nào sau đây là sai khi nói về máy phát
điện xoay chiều một pha?
A Rôto có thể là phần cảm hoặc phần ứng
B Phần quay gọi là rôto, phần đứng yên gọi là stato
C Phần cảm tạo ra từ tr ờng, phần ứng tạo ra suất điện
động
D Phần cảm tạo ra dòng điện, phần ứng tạo ra từ tr ờng
Trang 37Câu 8 Một máy phát điện xoay chiều một pha có rôto
gồm 4 cặp cực từ, muốn tần số dòng điện xoay chiều
mà máy phát ra là 50Hz thì rôto phải quay với tốc độ
Trang 38C©u 9 Mét m¹ng ®iÖn 3 pha m¾c h×nh sao, hiÖu ®iÖn
thÕ gi÷a hai d©y pha lµ 220V HiÖu ®iÖn thÕ gi÷a mét d©y pha vµ d©y trung hoµ nhËn gi¸ trÞ nµo sau?
A.381V
B 127V
D 73V
Trang 39Câu 10 Một máy phát điện mà phần cảm gồm hai cặp
cực từ quay với tốc độ 1500 vòng/ phút và phần ứng gồm hai cuộn dây mắc nối tiếp, có suất điện động hiệu dụng 220V, từ thông cực đại qua mỗi vòng dây
là 5mWb Mỗi cuộn dây phần ứng gồm bao nhiêu vòng?
A.198 vòng
B 99 vòng
C.140 vòng
D 70 vòng