NHỮNG BÀI HỌC DẠY CON LÀM GIÀU - 3 doc

Và đó chính là s thông minh tài chính... Đó chính là s thông minh tài chính... Tôi có nh ng ngớ ơ ữ ữ ười hùng ch i gônơ nh Peter Jacobsen, Fred Couples và Tiger Woods... Hãy nh đi u đó.

đ i x t t v i h và h u h t h s t t v i b n N u t t c nh ng gì b n nghĩ đ n làố ử ố ớ ọ ầ ế ọ ẽ ố ớ ạ ế ấ ả ữ ạ ế

c t gi m huê h ng c a h thì t i sao h ph i đ n v i b n ch ?ắ ả ồ ủ ọ ạ ọ ả ế ớ ạ ứ

Nh tôi đã nói trư ước đây, m t trong nh ng k năng qu n lý quan tr ng là qu n lýộ ữ ỹ ả ọ ảnhân s Nhi u ngự ề ười ch qu n lý đỉ ả ược nh ng ngữ ười kém thông minh h n h và có ítơ ọquy n l c h n h Nhi u viên qu n lý mãi mãi không đề ự ơ ọ ề ả ược thăng ch c vì h ch bi tứ ọ ỉ ế cách làm vi c v i nh ng ngệ ớ ữ ườ ưới d i quy n mà không bi t cách làm vi c v i c p trên.ề ế ệ ớ ấ

K năng th c s là qu n lý và tr l ỹ ự ự ả ả ươ ng h u cho nh ng ng ậ ữ ườ i gi i h n mình ỏ ơ trong m t lĩnh v c k thu t nào đó ộ ự ỹ ậ Đó là lý do t i sao các công ty thạ ường có m t banộgiám đ c B n cũng nên nh th Và đó chính là s thông minh tài chính ố ạ ư ế ự

7 HÃY LÀM M T “NGỘ ƯỜI T NG QUÀ DA Đ ”: Ặ Ỏ

Khi nh ng ngữ ười da tr ng đ u tiên đ n đ nh c châu M , h r t s ng s t b iắ ầ ế ị ư ở ỹ ọ ấ ử ố ở nhi u nét văn hóa c a ngề ủ ười da đ châu M Ví d n u m t ngỏ ỹ ụ ế ộ ười da tr ng b l nh,ắ ị ạ

người da đ s đ p m n cho anh ta C tỏ ẽ ắ ề ứ ưởng đó là m t món quàn ên khi ngộ ười da đỏ đòi l i cái m n anh chàng da tr ng thạ ề ắ ường r t b c mình Ngấ ự ười da đ cũng r t b cỏ ấ ự mình khi nh n ra r ng ngậ ằ ười da tr ng không mu n tr nó l i Vì v y mà ra đ i thu tắ ố ả ạ ậ ờ ậ

ng “Ngữ ười da đ t ng quà.”, Ch đ n gi n là m t s hi u l m v văn hóa thôi ỏ ặ ỉ ơ ả ộ ự ể ầ ề

Trong th gi i c a nh ng c t tài s n, làm m t “ngế ớ ủ ữ ộ ả ộ ười da đ t ng quà” là m tỏ ặ ộ

đi u r t quan tr ng đ i v i tài s n Câu h i đ u tiên c a nh ng nhà đ u t sành đi uề ấ ọ ố ớ ả ỏ ầ ủ ữ ầ ư ệ là: “Bao lâu thì tôi có th l y ti n l i?” H cũng mu n bi t h có th l y không nh ngể ấ ề ạ ọ ố ế ọ ể ấ ữ

gì, đó cũng là m t ph n công vi c Đó là lý do t i sao nh ng kho n ROI, hay ti n l iộ ầ ệ ạ ữ ả ề ờ

đ u t (Return of and on Investment), là r t quan tr ng.ầ ư ấ ọ

Ví d , tôi tìm ra m t s lô đ t trong vùng đang b t ch thu đ th n Ngân hàngụ ộ ố ấ ị ị ể ế ợđòi giá 60.000 $, tôi đ t giá 50.000 $ và h ch p nh n, đ n gi n vì trong cu c đ u th u,ặ ọ ấ ậ ơ ả ộ ấ ầ tôi đ a ngay m t t séc 50.000 $ H bi t r ng tôi đang nói chuy n nghiêm ch nh H uư ộ ờ ọ ế ằ ệ ỉ ầ

h t các nhà đ u t s nói: “Anh là trùm t b n ti n m t à?” “Nh n m t gi y báo n cóế ầ ư ẽ ư ả ề ặ ậ ộ ấ ợ

ph i t t h n không?” Câu tr l i cho trả ố ơ ả ờ ường h p này là không Công ty đ u t c a tôiợ ầ ư ủcho thuê nhà ngh mùa đông, v i cái giá 2.500 $ m t tháng su t 4 tháng mùa đông trongỉ ớ ộ ốnăm Trong mùa vãn khách, ng i nhà đồ ược cho thuê v i giá 1.000 $ m t tháng Tôi l yớ ộ ấ

l i v n trong kho ng 3 năm Gi thì tôi s h u tài s n này, nó đ ti n cho tôi t thángạ ố ả ờ ở ữ ả ổ ề ừnày qua tháng khác

V i ch ng khoán cũng v y Thớ ứ ậ ường thì người môi gi i c a tôi s g i đi n vàớ ủ ẽ ọ ệkhuyên tôi nên chuy n m t lể ộ ượng ti n đáng k vào nh ng c ph n c a m t công ty màề ể ữ ổ ầ ủ ộanh ta c m th y nó s p s a đi m t nả ấ ấ ử ộ ướ ờc c làm tăng v t giá tr c ph n, ví d nhọ ị ổ ầ ụ ư tuyên b m t s n ph m m i ch ng h n Tôi s chuy n ti n vào trong th i gian kho ngố ộ ả ẩ ớ ẳ ạ ẽ ể ề ờ ả

m t tu n đ n m t tháng, trong khi giá tr c ph n đang tăng lên Sau đó, tôi rút s v nộ ầ ế ộ ị ổ ầ ố ố ban đ u ra và không ph i lo l ng gì v s dao d ng c a th trầ ả ắ ề ự ộ ủ ị ường n a, vì s v n banữ ố ố

đ u đã quay v và s n sàng làm vi c v i nh ng tài s n khác Vì v y mà ti n ti p t c điầ ề ẵ ệ ớ ữ ả ậ ề ế ụvào r i đi ra, và tôi s h u m t tài s n hoàn toàn t do v m t k thu t ồ ở ữ ộ ả ự ề ặ ỹ ậ

Th c s là r t nhi u l n tôi b m t ti n Nh ng tôi ch ch i v i s ti n mà tôi cóự ự ấ ề ầ ị ấ ề ư ỉ ơ ớ ố ề

th đ m t Có th nói r ng trung bình 10 l n đ u t thì tôi đánh trúng đích hai ho c baể ể ấ ể ằ ầ ầ ư ặ

l n, năm ho c sáu l n là không đầ ặ ầ ược gì c , còn thì s thua m t hai hay ba l n Nh ngả ẽ ấ ầ ư tôi gi i h n s thua l c a mình ch trong s ti n tôi có vào lúc đó ớ ạ ố ỗ ủ ỉ ố ề

V i nh ng ngớ ữ ười ghét ph i m o hi m, h b ti n vào ngân hàng Và nói choả ạ ể ọ ỏ ềcùng thì ti t ki m v n t t h n không làm gì c Nh ng c n ph i m t th i gian r t lâuế ệ ẫ ố ơ ả ư ầ ả ấ ờ ấ

m i có th l y ti n l i đớ ế ấ ề ạ ược, và trong h u h t trầ ế ường h p, b n ch ng đợ ạ ẳ ược nh nậ

không th gì c ứ ả

Trong m i v đ u t c a tôi, luôn ph i có m t b n i, m t cái gì đó không m tỗ ụ ầ ư ủ ả ộ ề ổ ộ ấ

ti n M t kho d tr nh , m t m nh đ t tr ng, m t ngôi nhà, m t c ph n ch ngề ộ ự ữ ỏ ộ ả ấ ố ộ ộ ổ ầ ứ

khoán, m t cao c văn phòng Và đó ph i là m t ý tộ ố ả ộ ưởng ít m o hi m hay gi i h n r iạ ể ớ ạ ủ

ro Có nh ng cu n sách vi t riêng v ch đ này nên tôi không mu n nh c đ n đây.ữ ố ế ề ủ ề ố ắ ế ởRay Kroc, hay ông ch c a t p đoàn Mcdonald's n i ti ng, bán hamburger không ph i vìủ ủ ậ ổ ế ảông thích ăn hamburger mà vì ông mu n có không nh ng b t đ ng s n dố ữ ấ ộ ả ưới các đ cặ quy n c a công ty ề ủ

Vì v y nh ng nhà đ u t khôn ngoan ph i nhìn xa h n ROI (ti n l i đ u t ).ậ ữ ầ ư ả ơ ề ờ ầ ư

M t khi đã l y ti n l i, b n ph i có thêm nh ng tài s n khác mà không ph i m t ti n.ộ ấ ề ạ ạ ả ữ ả ả ấ ề

Nh th m i là thông minh tài chính ư ế ớ

8 TÀI S N XA X PH M Ả Ỉ Ẩ

S c m nh c a vi c t p trung ứ ạ ủ ệ ậ Con c a b n tôi có m t thói quen r t x u là hayủ ạ ộ ấ ấ

đ t s ch đ n đ ng cu i cùng trong túi M i 16 tu i nó đã mu n có chi c xe h i c aố ạ ế ồ ố ớ ổ ố ế ơ ủ riêng mình v i lý do: “T t c b n bè con đ u đớ ấ ả ạ ề ược cha m mua cho xe h i riêng.”ẹ ơ

Th ng bé mu n l y s ti n ti t ki m c a nó và đ i h t thành ti n m t Khi đó thì chaằ ố ấ ố ề ế ệ ủ ổ ế ề ặ

nó g i đi n cho tôi “ọ ệ

Theo anh, tôi có nên cho nó làm th không? Hay tôi nên làm nh nh ng b c phế ư ữ ậ ụ huynh khác là mua h n chi c xe cho nó?” ẳ ế

Tôi tr l i: “Đi u đó s làm gi m áp l c cho anh trong m t tả ờ ề ẽ ả ự ộ ương lai g n, nh ngầ ư làm nh th , anh s d y nó đi u gì trong tư ế ẽ ạ ề ương lai xa? Anh th dùng cái mong mu n cóử ố

m t chi c xe này và khuy n khích con mình h c độ ế ế ọ ược cái gì đó xem sao?”

Hai tháng sau, tôi g p l i anh ta và h i “Con trai anh có chi c xe m i ch a?”ặ ạ ỏ ế ớ ư

“Ch a Nh ng tôi đã cho nó 3.000 $ đ mua xe Tôi nói nó hãy dùng s ti n này thay vìư ư ể ố ềdùng ti n ti t ki m h c đ i h c c a nó.”ề ế ệ ọ ạ ọ ủ

Tôi nói: “À, anh th t r ng rãi đ y!” ậ ộ ấ

“Không đâu Tôi cho nó s ti n này v i m t đi u ki n Tôi đã làm theo l i khuyênố ề ớ ộ ề ệ ờ

c a anh, l i d ng khao khát mu n mua xe c a nó đ nó có th h c đủ ợ ụ ố ủ ể ể ọ ược cái gì đó.”

“Th đi u ki n gì?”ế ề ệ

“À, đ u tiên chúng tôi m b đ ch i c a anh ra, trò ch i “Vòng quay ti n m t”ầ ở ộ ồ ơ ủ ơ ề ặ

y mà Chúng tôi ch i và th o lu n r t lâu v cách s d ng ti n b c sao cho khôn

ngoan Sau đó tôi đ t mua dài h n t báo Wall Street Journal và m t s sách v thặ ạ ờ ộ ố ề ị

trường ch ng khoán cho nó.”ứ

“R i sao n a?” ồ ữ

“Tôi b o 3.000 $ này là c a nó, nh ng nó không đả ủ ư ược tr c ti p dùng s ti n nàyự ế ố ề

đ mua xe Nó có th dùng đ mua bán ch ng khoán, tìm m t ngể ể ế ứ ộ ười môi gi i ch ngớ ứ khoán riêng và khi nó đã làm ra được 6.000 $ t 3.000 $ này thì nó có th dùng phân n aừ ể ử

đ mua xe và phân n a đ dành đ n khi vào đ i h c.” ể ử ể ế ạ ọ

Tôi h i: “Và k t qu th nào?” ỏ ế ả ế

“À, ban đ u nó buôn bán r t may m n, nh ng vài ngày sau thì thua h t s l i Sauầ ấ ắ ư ế ố ờ

đó nó l i có ti n lãi Đ n hôm nay thì nó ch còn kho ng 2.000 $ thôi, nh ng s ti n lãiạ ề ế ỉ ả ư ố ềthì đang tăng lên Nó đã đ c t t c nh ng cu n sách tôi mua và nó còn đ n th vi nọ ấ ả ữ ố ế ư ệ

mượn thêm nh ng cu n khác n a Nó đ c ng u nghi n t Wall Street Journal, tìm cácữ ố ữ ọ ấ ế ờ

hướng d n và đã bi t xem CNBC thay vì MTV S p t i ch c nó ch còn 1.000 $ thôi,ẫ ế ắ ớ ắ ỉ

Nh tôi đã nói trong ph n “Tr cho mình trư ầ ả ước”, n u m t ngế ộ ười không n mắ

đượ ức s c m nh k lu t b n thân thì t t nh t là đ ng nên làm giàu Trong th i gian đ u,ạ ỷ ậ ả ố ấ ừ ờ ầ quá trình phát tri n vòng quay ti n m t t c t tài s n trên lý thuy t là r t d dàng,ể ề ặ ừ ộ ả ế ấ ễ

nh ng chính s c ch u đ ng tinh th n khi đi u khi n ti n b c m i là chuy n khó Trongư ứ ị ự ầ ề ể ề ạ ớ ệ

th gi i tiêu dùng ngày nay, nh ng quy n rũ bên ngoài r t d đ y ti n c a chúng ta quaế ớ ữ ế ấ ễ ẩ ề ủ

c t tiêu s n Vì s ch u đ ng tinh th n kém mà ti n b c ch y ra n i có s c kháng cộ ả ự ị ự ầ ề ạ ả ở ơ ứ ự

y u nh t Đó là nguyên nhân c a cái nghèo và vi c ph i v t l n v i tài chính ế ấ ủ ệ ả ậ ộ ớ

Tôi đã đ a ra nhi u ví d s h c v s thông minh tài chính, nh ng trong trư ề ụ ố ọ ề ự ư ườ ng

h p này, chính kh năng ch huy ti n b c m i làm ra ti n N u chúng ta cho 100 ngợ ả ỉ ề ạ ớ ề ế ườ i

m i ngỗ ười 10.000 $ vào đ u năm thì theo tôi, đ n cu i năm m i chuy n s nh sau:ầ ế ố ọ ệ ẽ ư

80 ngườ ẽi s không còn gì c S th t thì nhi u ngả ự ậ ề ườ ẽi s ph i mang nh ng mónả ữ

n l n vì h tr ti n m t cho nh ng chi c xe h i, t l nh, TV, VCR hay m t kỳ nghợ ớ ọ ả ề ặ ữ ế ơ ủ ạ ộ ỉ nào đó

16 ngườ ẽi s tăng đượ ốc s 10.000 $ này kho ng 5% đ n 10% ả ế

4 ngườ ẽi s có th tăng đ n 20.000$ hay lên đ n hàng tri u đô la Gi ng nh m iể ế ế ệ ố ư ọ

người khác, tôi cũng thích nh ng th đ xa x ph m Khác bi t ch là m t s ngữ ứ ồ ỉ ẩ ệ ở ỗ ộ ố ườ imua nh ng th xa x ph m này b ng th tín d ng Nó là m t cái b y “đ ng núi nàyữ ứ ỉ ẩ ằ ẻ ụ ộ ẫ ứtrông núi n ” V i r t nhi u ngọ ớ ấ ề ười khi mu n mua m t chi c Porsche, cách d nh t làố ộ ế ễ ấ

g i đi n cho ngân hàng vay n Còn tôi, thay vì ch n cách t p trung vào c t tiêu s n, tôiọ ệ ợ ọ ậ ộ ả

ch n s t p trung vào c t tài s n c a mình.ọ ẽ ậ ộ ả ử

Nh m t thói quen, tôi bi n nh ng mong mu n đư ộ ế ữ ố ược tiêu xài thành ngu n c mồ ả

h ng thúc đ y thiên t tài chính c a mình trong vi c đ u t ứ ẩ ư ủ ệ ầ ư

Ngày nay, chúng ta thường mượn ti n đ có đề ể ược nh ng th ta mu n thay vì t pữ ứ ố ậ trung lo ki m ti n Cách này qu là d dàng h n trong th i gian ng n nh ng l i v t vế ề ả ễ ơ ờ ắ ư ạ ấ ả

h n trong th i gian dài Đó là m t thói quen x u mà chúng ta, dù là m t cá nhân hay m tơ ờ ộ ấ ộ ộ

qu c gia, cũng thố ường xuyên m c ph i ắ ả

B n hu n luy n mình và nh ng ngạ ấ ệ ữ ười thân làm ch ti n b c càng s m ch ngủ ề ạ ớ ừ nào thì càng t t ch ng n y Ti n b c là m t quy n l c hùng m nh Không may làố ừ ấ ề ạ ộ ề ự ạ

người ta thường đ cho s c m nh c a ti n b c ch ng l i mình N u b n có m t tríể ứ ạ ủ ề ạ ố ạ ế ạ ộthông minh tài chính không cao, b n s không th gi đạ ẽ ể ữ ược ti n Nó s khôn ngoan h nề ẽ ơ

b n Mà n u ti n b c khôn ngoan h n b n thì b n s ph i làm vi c cho nó su t đ i.ạ ế ề ạ ơ ạ ạ ẽ ả ệ ố ờ

Đ làm ch ti n b c, b n c n ph i khôn ngoan h n nó Khi đó ti n s làm theo nh ngể ủ ề ạ ạ ầ ả ơ ề ẽ ữ

gì b n yêu c u Nó s tuân l nh b n Thay vì ph i làm m t nô l cho đ ng ti n, b n sạ ầ ẽ ệ ạ ả ộ ệ ồ ề ạ ẽ

là ch nhân c a nó Đó chính là s thông minh tài chính ủ ủ ự

9 C N CÓ NH NG ANH HÙNG Ầ Ữ

S c m nh c a chuy n th n tho i ứ ạ ủ ệ ầ ạ Khi còn nh , tôi r t khâm ph c Willie May,ỏ ấ ụHank Aaron, Yogi Berra H là nh ng ngọ ữ ười anh hùng Là m t đ a tr , tôi mu n độ ứ ẻ ố ượ c

nh h Tôi mu n bi t m i th v h vì tôi mu n đư ọ ố ế ọ ứ ề ọ ố ược gi ng nh h Khi còn là m tố ư ọ ộ

đ a tr 9 - 10 tu i, m i l n đánh bóng hay ch p bóng, tôi không còn là tôi n a Tôi trứ ẻ ổ ỗ ầ ụ ữ ở thành Yogi hay Hank Đó là m t trong nh ng cách h c có tác đ ng m nh nh t mà khiộ ữ ọ ộ ạ ấ

l n lên chúng ta thớ ường đ m t Chúng ta làm m t nh ng ngể ấ ấ ữ ười anh hùng c a mình.ửChúng ta làm m t s ngây th c a mình.ấ ự ơ ủ

Hôm nay, tôi nhìn b n tr ch i bóng chày g n nhà Trên sân bóng, chúng khôngọ ẻ ơ ở ầcòn là Johny bé b ng n a, chúng là Michael Jordan, Sir Charles hay Clyde B t chỏ ứ ắ ướ chay tranh đua v i nh ng ngớ ữ ười hùng c a mình là m t cách h c th c s m nh m Vàủ ộ ọ ự ự ạ ẽ

đó là lý do t i sao khi m t ngạ ộ ười nh O J Simpson đánh m t danh d , nhi u ngư ấ ự ề ười đã

la ó k ch li t Có nhi u th còn h n c m t phiên tòa x án Đó là s m t đi m t anhị ệ ề ứ ơ ả ộ ử ự ấ ộhùng Nhi u ngề ười đã l n lên v i h , kính tr ng h và mu n đớ ớ ọ ọ ọ ố ược gi ng nh h Thố ư ọ ế

mà b t thình lình, ta ph i giũ s ch mình ra kh i con ngấ ả ạ ỏ ườ ấi y

Khi l n h n, tôi có thêm nh ng anh hùng khác Tôi có nh ng ngớ ơ ữ ữ ười hùng ch i gônơ

nh Peter Jacobsen, Fred Couples và Tiger Woods Tôi b t chư ắ ước nh ng cú đánh c a hữ ủ ọ

và c s c đ c t t c nh ng gì nói v h Tôi cũng có nh ng ngố ứ ọ ấ ả ữ ề ọ ữ ười hùng nh DonaldưTrump, Warren Buffett, Peter Lynch, George Soros và Jim Rogers L n h n chút n a, tôiớ ơ ữ

bi t v cu c s ng c a h cũng nh tôi bi t ERA và RBI c a nh ng ngế ề ộ ố ủ ọ ư ế ủ ữ ười hùng bóngchày c a tôi v y Tôi làm theo nh ng gì mà Warren Buffett đ u t vào và đ c m i thủ ậ ữ ầ ư ọ ọ ứ nói v quan đi m c a ông đ i v i th trề ể ủ ố ớ ị ường Tôi đ c sách c a Peter Lynch đ hi u ôngọ ủ ể ể

ch n các c ph n nh th nào Và tôi đ c sách nói v Donald Trump, c tìm hi u xemọ ổ ầ ư ế ọ ề ố ểông thương lượng và dàn x p các v giao d ch ra sao ế ụ ị

Cũng nh khi tôi c m th y mình không ph i là mình lúc s p đánh bóng, khi đangư ả ấ ả ắnghiên c u th trứ ị ường hay đang đi u đình m t v giao d ch, trong ti m th c, tôi luônề ộ ụ ị ề ứhành đ ng v i s b o d n c a Trump Hay khi phân tích m t khuynh hộ ớ ự ạ ạ ủ ộ ướng, tôi nhìn nó

nh th Peter Lynch đang nhìn v y Khi có nh ng ngư ể ậ ữ ười hùng, chúng ta có th rút raể

được m t ngu n l c ghê g m t thiên t c a chính mình Nh ng nh ng ngộ ồ ự ớ ừ ư ủ ư ữ ười hùngcòn làm được nhi u vi c h n là ch truy n c m h ng cho chúng ta H làm cho m i thề ệ ơ ỉ ề ả ứ ọ ọ ứ

tr nên d dàng ở ễ

Chính vi c làm cho m i th d dàng h n đã thuy t ph c chúng ta mu n làmệ ọ ứ ễ ơ ế ụ ố

được nh h “N u ngư ọ ế ười khác làm được thì mình cũng làm được.” Khi nói đ nế

chuy n đ u t , r t nhi u ngệ ầ ư ấ ề ườ ải c m th y vi c đó quá khó khăn Thay vào đó, hãy điấ ệtìm m t ngộ ười anh hùng có th làm cho m i chuy n có v d dàng h n ể ọ ệ ẻ ễ ơ

10 HÃY D Y VÀ B N S ĐẠ Ạ Ẽ ƯỢC H CỌ

S c m nh c a vi c cho đi C hai ngứ ạ ủ ệ ả ười cha c a tôi đ u là giáo viên Ngủ ề ười chagiàu đã d y tôi m t bài h c mà tôi đem theo su t đ i, đó là s c n thi t c a lòng tạ ộ ọ ố ờ ự ầ ế ủ ừ thi n hay s cho đi Ngệ ự ười cha có h c th c cao cho tôi r t nhi u th i gian và ki n th c,ọ ứ ấ ề ờ ế ứ

nh ng g n nh không bao gi cho ti n Nh tôi đã nói, ông b o r ng ông s cho n uư ầ ư ờ ề ư ả ằ ẽ ế ông có ti n d Dĩ nhiên là r t hi m khi có m t s d nào ề ư ấ ế ộ ố ư

Ng ườ i cha giàu cho c ti n l n s giáo d c Ông tin tả ề ẫ ự ụ ưởng ch c ch n vào vi cắ ắ ệ

ch u thu th p phân Ông luôn nói: "N u b n mu n có cái gì đó, b n ph i cho đi trị ế ậ ế ạ ố ạ ả ướ cđã."

N u ch đế ỉ ược ghi l i m t ý tạ ộ ưởng cho b n, tôi s ghi l i câu nói đó M i khi b nạ ẽ ạ ỗ ạ

c m th y mình đang “nghèo” hay đang “c n” m t cái gì đó, trả ấ ầ ộ ước tiên hãy cho đi cáimình mu n và nó s tr l i g p nhi u l n Đó hoàn toàn là s th t đ i v i ti n b c,ố ẽ ở ạ ấ ề ầ ự ậ ố ớ ề ạ tình b n, mình yêu hay ch m t n cạ ỉ ộ ụ ười Tôi bi t thế ường không ai mu n làm th c ,ố ế ả

nh ng v i tôi đi u đó luôn x y ra Tôi tin vào quy lu t có đi có l i và tôi cho đi nh ngư ớ ề ả ậ ạ ữ

gì tôi mu n ố

Tôi mu n có ti n nên tôi cho ti n, và nó quay l i g p nhi u l n Tôi mu n buônố ề ề ạ ấ ề ầ ốbán nên tôi giúp người khác buôn bán và tôi có th bán để ược hàng Tôi mu n có c h iố ơ ộ

g p g nên tôi giúp ngặ ỡ ười khác giao ti p, và nh m t phép th n, nh ng c h i g p gế ư ộ ầ ữ ơ ộ ặ ỡ

l i đ n v i tôi Có m t câu nói c x a: “Chúa không c n ph i nh n, nh ng con ngạ ế ớ ộ ổ ư ầ ả ậ ư ườ i

nó đi Và khi tôi cho đi, nó luôn luôn quay l i.ạ

Đi u này nh c tôi nh l i câu chuy n v m t anh chàng ng i trong đêm l nh giáề ắ ớ ạ ệ ề ộ ồ ạ

v i m t đ ng c i trên tay, anh ta hét lên v i cái lò sớ ộ ố ủ ớ ưởi ph b ng: “Khi nào mày cho taoệ ụ

m t ít l a thì tao m i b cui vào.” Và m i khi nói đ n ti n b c, tình yêu, h nh phúc,ộ ử ớ ỏ ỗ ế ề ạ ạbuôn bán hay giao d ch, mong b n hãy nh r ng: đ u tiên ph i cho đi cái b n mu n vàị ạ ớ ằ ầ ả ạ ố

r i nó s quay l i Thồ ẽ ạ ường thì ch c n quá trình suy nghĩ xem tôi mu n gì và làm sao đỉ ầ ố ể

đem cho người khác nh ng gì tôi mu n cũng đ làm phát sinh m t dòng ch y hàoữ ố ủ ộ ả

phóng M i khi c m th y ngỗ ả ấ ười ta không cườ ới v i mình, tôi m m cỉ ườ ớ ọi v i h và nói:

“Xin chào” và nh m t phép màu b ng có nhi u ngư ộ ỗ ề ười m m cỉ ườ ới v i tôi Qu th c thả ự ế

gi i ch là m t t m gớ ỉ ộ ấ ương đ soi l i chính mình ể ạ

Vì v y mà tôi nói: “Hãy d y m i ngậ ạ ọ ười và b n s đạ ẽ ược h c.” Tôi th y r ngọ ấ ằ mình càng nhi t tình d y cho nh ng ngệ ạ ữ ười mu n h c thì mình càng h c đố ọ ọ ược nhi uề

h n N u mu n h c v ti n b c, hãy d y đi u đó cho ngơ ế ố ọ ề ề ạ ạ ề ười khác M t dòng t tộ ư ưở ng

m i và nh ng đi u đ c bi t t t đ p h n s đ n v i b n Cũng có đôi lúc tôi cho đi vàớ ữ ề ặ ệ ố ẹ ơ ẽ ế ớ ạkhông có gì quay l i hay nh ng th nh n đạ ữ ứ ậ ượ ạc l i không ph i th tôi mu n Nh ng sauả ứ ố ưkhi xem xét và t v n mình k h n, tôi th y r ng trong nh ng trự ấ ỹ ơ ấ ằ ữ ường h p nh th ,ợ ư ế

th c s tôi đã cho đ nh n ch không ph i là cho đ mà cho ự ự ể ậ ứ ả ể

Cha tôi d y các giáo viên và ông tr thành m t giáo viên đ ng đ u Ngạ ở ộ ứ ầ ười chagiàu luôn d y nh ng ngạ ữ ườ ẻ ổi tr tu i cách kinh doanh c a ông Khi nhìn l i, chính sủ ạ ự

r ng rãi cùng nh ng gì h bi t đã làm cho h khôn ngoan h n Trong th gi i này cóộ ữ ọ ế ọ ơ ế ớ

nh ng quy n l c m nh m h n chúng ta r t nhi u B n có th t mình đ t đữ ề ự ạ ẽ ơ ấ ề ạ ể ự ạ ượ c

chúng, nh ng v i s giúp đ c a nh ng quy n l c này thì m i vi c s d h n nhi u.ư ớ ự ỡ ủ ữ ề ự ọ ệ ẽ ễ ơ ề

mu n làm.ố

Vì v y v i nh ng ngậ ớ ữ ười “mu n làm” nh ng gì b t đ u, tôi xin chia s v i b n m t số ữ ắ ầ ẻ ớ ạ ộ ố

đi u tôi đã làm dề ướ ại d ng tóm t t: hãy ng ng làm nh ng gì b n đang làm Nói cáchắ ừ ữ ạkhác, hãy ngh tay m t chút và suy nghĩ cái gì ti n tri n còn cái gì không ti n tri n M tỉ ộ ế ể ế ể ộ

đ nh nghĩa c a s điên r là làm cùng m t vi c nh ng l i mong có đị ủ ự ồ ộ ệ ư ạ ược m t k t quộ ế ả khác

Hãy ng ng nh ng gì không ti n tri n và tìm xem có gì m i đ làm không Hãy tìm ki mư ữ ế ể ớ ể ế

nh ng ý tữ ưởng m i Đ có nh ng ý tớ ể ữ ưởng đ u t , tôi đi đ n nhà sách và tìm nh ngầ ư ế ữ

cu n sách nói v các ch đ khác nhau Tôi g i chúng là các công th c Tôi mua nh ngố ề ủ ề ọ ứ ữ

cu n sách “làm th nào đ …” nói v nh ng công th c mà tôi không bi t gì v chúngố ế ể ề ữ ứ ế ề

c Ví nh trong hi u sách, tôi tìm th y cu n “16 gi i pháp ph n trăm” c a Joelả ư ệ ấ ố ả ầ ủ

Moskowitz Tôi mua cu n sách và đem v đ c.ố ề ọ

HÀNH Đ NG!Ộ

Ngày k ti p, tôi làm theo chính xác nh ng gì cu n sách đã nói T ng bế ế ữ ố ừ ước m t Tôi tìmộ

nh ng m i h i b t đ ng s n trong văn phòng lu t s và ngân hàng H u h t m i ngữ ố ờ ấ ộ ả ậ ư ầ ế ọ ườ ikhông b t tay vào hành đ ng, ho c h m i nghe theo nh ng đi u ngắ ộ ặ ọ ả ữ ề ười khác bàn tán về công th c m i mà h nghiên c u Ngứ ớ ọ ứ ười hàng xóm c a tôi cho tôi bi t nh ng lý do t iủ ế ữ ạ sao “gi i pháp 16%” s không ti n tri n Tôi không nghe anh ta vì anh ta ch a bao giả ẽ ế ể ư ờ làm đi u đó c ề ả

Hãy tìm m t ngộ ười đã t ng làm nh ng gì b n mu n làm R h đi ăn tr a H i hừ ữ ạ ố ủ ọ ư ỏ ọ

nh ng m o nh , nh ng k x o trong kinh doanh V t ch ng nh n thu b o đ mữ ẹ ỏ ữ ỹ ả ề ờ ứ ậ ế ả ả 16%, tôi đã đ n s thu trong t nh và tìm m t nhân viên làm vi c đó Tôi th y cô yế ở ế ỉ ộ ệ ở ấ ấ cũng đang đ u t vào thu b o đ m Ngay l p t c tôi m i cô đi ăn tr a Cô y vui vầ ư ế ả ả ậ ứ ờ ư ấ ẻ nói m i th cô bi t và ph i làm đi u đó nh th nào Sau b a tr a, cô đã dành suôt bu iọ ứ ế ả ề ư ế ữ ư ổ chi u đ ch v cho tôi Ngày hôm sau, nh s giúp đ c a cô mà tôi tìm đề ể ỉ ẽ ờ ự ỡ ủ ược hai tài

s n l n và b t đ u tích lu đả ớ ắ ầ ỹ ược 16% l i nhu n k t đó Ch m t m t ngày đ đ cợ ậ ể ừ ỉ ấ ộ ể ọ sách, m t ngày đ b t tay vào vi c, 1 gi ăn tr a và 1 ngày đ ki m độ ể ắ ệ ờ ư ể ế ược 2 v giaoụ

d ch l n.ị ớ

Hãy đ n l p h c Tôi tìm trong thông báo thông tin v nh ng l p h c m i mà mìnhế ớ ọ ề ữ ớ ọ ớquan tâm Nhi u l p không ph i m t ti n hay ch ph i t n m t chi phí nh Tôi cũngề ớ ả ấ ề ỉ ả ố ộ ỏtham gia và tr chi phí cho nh ng h i ngh chuyên đ l n v nh ng đi u mình mu nả ữ ộ ị ề ớ ề ữ ề ố

h c Tôi giàu có và không ph i làm vi c v t v , đ n gi n là nh nh ng khoá h c này.ọ ả ệ ấ ả ơ ả ờ ữ ọ

Có nhi u ngề ườ ại b n không tham gia h c, h b o tôi lãng phí ti n b c, sonng h v nọ ọ ả ề ạ ọ ẫ

ph i nai l ng ra làm vi c.ả ư ệ

Hãy ra giá Khi mu n có m t m nh b t đ ng s n, tôi xem xét nhi u tài s n và vi t vàiố ộ ả ấ ộ ả ề ả ếdòng ra giá N u b n không bi t m t cái giá “h p lý” là gì thì tôi cũng không bi t Đó làế ạ ế ộ ợ ế

công vi c c a các nhânviên b t đ ng s n th c s H đ a ra cái giá Tôi ch ph i làmệ ủ ấ ộ ả ự ự ọ ư ỉ ảcàng ít vi c càng t t.ệ ố

M t ngộ ườ ại b n mu n tôi ch cho cô y cách mua nhà Vào ngày th 7, cô y và m tố ỉ ấ ứ ấ ộ nhân viên cùng tôi đi xem xét 6 căn h B n căn r t t h i, nh ng hai căn còn l i thì kháộ ố ấ ệ ạ ư ạ

t t Tôi b o cô y hãy ra giá cho c 6 căn, nh ng ch đ a ra n a giá ti n ch nhà đòiố ả ấ ả ư ỉ ư ử ề ủ

h i mà thôi Cô gái và ngỏ ười nhân viên suýt n a lên c n đau tim H nghĩ nh th th tữ ơ ọ ư ế ậ

ki m nhã và xúc ph m ngế ạ ười bán, nh ng tôi cho r ng th c s là anh chàng nhân viênư ằ ự ựkia không mu n ph i làm vi c v t v quá Vì v y h không làm gì c và ti p t c đi tìmố ả ệ ấ ả ậ ọ ả ế ụ

m t v giao d ch khác t t h n.ộ ụ ị ố ơ

Không có chuy n ra giá gì h t, và cô b n c a tôi v n còn đang tìm ki m m t v giaoệ ế ạ ủ ẫ ế ộ ụ

d ch đúng đ n, v i 1 cái giá h p lý Nh th b n s không bi t giá h p lý là bao nhiêuị ắ ớ ợ ư ế ạ ẽ ế ợcho đ n khi bên kia mu n giao d ch v i b n H u h t ngế ố ị ớ ạ ầ ế ười bán hàng đ u ra giá cao.ề

R t hi m khi m t ngấ ế ộ ười bán hàng đòi cái giá th p h n giá tr th c c a nó.ấ ơ ị ự ủ

Bài h c rút ra t câu chuy n này: hãy ra giá Ai không ph i là m t nhà đàu t thọ ừ ệ ả ộ ư ườ ngkhông bi t cái c m giác khi bán m t th gì đó nh th nào Tôi có m t m nh b t đ ngế ả ộ ứ ư ế ộ ả ấ ộ

s n mà tôi mu n bán hàng tháng nay, và tôi không quan tâm đ n viả ố ế ệầocí giá th p đ nấ ế

m c nào Ngứ ười ta có th ra giá b ng 10 con l n và tôi cũng r t hài lòng Không ph i làể ằ ợ ấ ả

vì cái giá mà là vì có người quan tâm đ n nó Có th tôi s ph n đ i n u ph i trao đ iế ể ẽ ả ố ế ả ổ

v i m t nông tr i chăn l n Nh ng trò ch i này ho t đ ng nh th đó Trò ch i muaớ ộ ạ ợ ư ơ ạ ộ ư ế ơbán này r t vui thú Hãy nh đi u đó Nó r t vui thú và nó ch là m t trò ch i thôi Hãyấ ớ ề ấ ỉ ộ ơ

ra giá và s có ai đó tr l i: “Đẽ ả ờ ược thôi”

Và tôi luôn chào giá v i m t ớ ộ ước kho n gi i thoát Trong b t đ ng s n, tôi dùng nh ngả ả ấ ộ ả ữ

t ng nh “v i s đ ng ý c a c ng s kinh doanh” Tôi không bao gi nói rõ c ng sừ ữ ư ớ ự ồ ủ ộ ự ờ ộ ự kinh doanh c a tôi là ai H u h t m i ngủ ầ ế ọ ười không bi t r ng c ng s khinh doanh c aế ằ ộ ự ủ tôi chính là con mèo trong nhà N u h ch p nh n cái giá mà mà tôi l i không mu n vuhế ọ ấ ậ ạ ốgiao d ch này n a, tôi s g i đi n v nhà nói chuy n v i con mèo c a mình Tôi nóiị ữ ẽ ọ ệ ề ệ ớ ủ

c n th trậ ị ường, nói chuy n v i nhi u ngệ ớ ề ười, tr giá nhi u, thả ề ương lượng, ph n đ i vàả ố

ch p nh n Tôi bi t có nh ng ngấ ậ ế ữ ười ch ng i nhà ch đi n tha i reo, nh ng tr ohi b nỉ ồ ờ ệ ọ ư ừ ạ

là Cindy Crawford hay Tom Crúie, n u không t t nh t b n nên đi ra ch , ho c ra siêuế ố ấ ạ ợ ắ

th Tìm ki m ra giá, ph n đ i, thị ế ả ố ương lượng r i ch p nh n toàn b quá trình di n bi nồ ấ ậ ộ ễ ế

c a g n nh m i vi c trên đ i.ủ ầ ư ọ ệ ờ

(còn ti p )ế

BẠN THUỘC NHÓM NGƯỜI NÀO?

NHÓM Y CÓ ĐÚNG V I B N KHÔNG?Ấ Ớ Ạ

B n có t do v ti n b c không? Khi b n đang ph i v t l n v i tài chính trongạ ự ề ề ạ ạ ả ậ ộ ớ

cu c đ i mình, cu n sách này hoàn toàn dành cho b n N u b n mu n ki m soát nh ngộ ờ ố ạ ế ạ ố ể ữ

gì b n đang làm hôm nay h u có th thay đ i s ph n ti n b c l n đ n c a mình, cu nạ ầ ể ổ ố ậ ề ạ ậ ậ ủ ố sách này s giúp cho b n v ch đẽ ạ ạ ược m t l i thoát cho riêng mình.ộ ố

Trong xã h i có 4 nhóm ngộ ười làm ra ti n đề ược th hi n trong b ng sau:ể ệ ả

M i ngỗ ười trong chúng ta ít nh t cũng thu c v m t trong b n nhóm ngấ ộ ề ộ ố ười đó

V trí t n t i c a chúng ta trong b n nhóm ngị ồ ạ ủ ố ười đó s quy t đ nh ngu n thu nh p đemẽ ế ị ồ ậ

l i cho chúng ta Nhi u ngạ ề ườ ựi d a vào đ ng lồ ương lãnh được m i tháng và do đó trỗ ở thành nh ng ngữ ười làm công trong xã h i, trong khi s khác t kinh doanh làm ăn trongộ ố ựkhuôn kh cá nhân hay gia đình Nh ng ngổ ữ ười làm công hay nh ng ngữ ười làm t n mư ằ phía bên trái b ng Phía bên ph i b ng là nh ng cá nhân ki m ti n t doanh nghi p kinhả ả ả ữ ế ề ừ ệdoanh hay các kho n đ u t c a mình.ả ầ ư ủ

Hình v trên tóm t t b n nhóm ngẽ ắ ố ười trong xã h i làm nên gi i kinh doanh này,ộ ớ

h là nh ng ai và nh ng y u t nào hun đúc nên tính cách đ c thù c a c a m i m tọ ữ ữ ế ố ặ ủ ủ ỗ ộ nhóm người T đ y giúp cho b n th y đứ ồ ấ ạ ấ ược mình đang thu c nhóm ngộ ười nào, mà

nh đó b n có th t v ch cho mình m t hờ ạ ể ự ạ ộ ướng hành đ ng theo nh ng gì b n mongộ ữ ạ

mu n trong tố ương lai, m t khi b n t ch n cho mình m t con độ ạ ự ọ ộ ường riêng bi t có thệ ể

đ a b n đ n s t do v tài chính H n nhiên, s t do y có th đ t đư ạ ế ự ự ề ẳ ự ự ấ ể ạ ược trong cả

b n nhóm nh ng nh ng k năng c a m t cá nhân thu c nhóm C hay Đ s giúp b n đ tố ư ữ ỹ ủ ộ ộ ẽ ạ ạ

đựơc m c đích nhanh chóng h n M t ngụ ơ ộ ười nhóm L thành đ t đ u có kh năng trạ ề ả ở thành m t cá nhân thành công nhóm Đ.ộ ở

s ng trong đ i M t ngố ờ ộ ười là b ru t, còn ngố ộ ười kia là b ngố ườ ại b n thân nh t c a tôi.ấ ủ

M t ngộ ười có m t n n h c v n r t cao trong khi ngộ ề ọ ấ ấ ười kia ch h c t i trung h c M tỉ ọ ớ ọ ộ

người thì nghèo còn người kia thì l i r t giàu.ạ ấ

C m i khi ngứ ỗ ười ta h i tôi, “Cháu mu n tr thành ao khi cháu trỏ ố ở ưởng thành?”

Ngườ ối b nghèo có h c th c cao c a tôi luôn khuy n khích, “Hãy đi đ n trọ ứ ủ ế ế ường ráng

h c cho gi i, và tìm m t công vi c n đ nh an toàn”.ọ ỏ ộ ệ ổ ị

Nói nh th ý c a ngư ế ủ ười mu n đ ngh m t hố ề ị ộ ướng s ng nh th này ố ư ế

TRƯỜNG H CỌ

Ngườ ối b nghèo mong mu n tôi ho c tr thành m t nhân viên nhóm L có m cố ặ ở ộ ứ

lương cao, ho c m t chuyên gia làm t có m c phí cao nh bác s , lu t s hay k toánặ ộ ư ứ ư ỹ ậ ư ếgia Ngườ ối b nghèo c a tôi luôn tâm quan tâm v m t đ ng lủ ề ộ ồ ương đ u đ n, nhi uề ặ ề

phúc l i và đ m b o công vi c Đi u đó gi i thích t i sao Ngợ ả ả ệ ề ả ạ ười đã tr thành m t côngở ộ

ch c chính ph có m c lứ ủ ứ ương cao, tr thành m t nhân v t lãnh đ o đ u ngành giáo d cở ộ ậ ạ ầ ụ

c a ti u bang Hawaii.ủ ể

Trong khi đó, ngườ ối b giàu nh ng ít h c th c l i đ a ra m t l i khuyên khácư ọ ứ ạ ư ộ ờ

h n Ngẳ ười khuy n khích th này, “”Hãy đi đ n trế ế ế ường, t t nghi p đ i h c, sau đó tố ệ ạ ọ ự kinh doanh và tr thành m t nhà đ u t thành công.”ở ộ ầ ư

Nói nh th , ý c a ngư ế ủ ười mu n đ ngh m t hố ề ị ộ ướng s ng nh th này:ố ư ế

Quy n sách này để ược vi t cho nh ng ai s n sàng mu n thay đ i v trí c a mìnhế ữ ẵ ố ổ ị ủhôm nay, đ c bi t cho nh ng cá nhân thu c nhóm ngặ ệ ữ ộ ười L hay T đang xem xét nh p h iậ ộ

v i nh ng ngớ ữ ười thu c nhóm C hay Đ Quy n sách này dành cho nh ng ngộ ể ữ ười dám xéráo t tư ưởng b o đ m vi c làm mà hả ả ệ ướng t i s b o đ m v tài chính Con đớ ự ả ả ề ường đó

dĩ nhiên s không d dàng chút nào nh ng ph n thẽ ễ ư ầ ưởng cu i con đở ố ường hoàn toàn

x ng đáng Con đứ ường y chính là nh m t i m t s gi i thoát t do v tài chính.ấ ắ ớ ộ ự ả ự ề

Lúc tôi còn 12 tu i, ngổ ườ ối b giàu đã k cho tôi nghe m t câu chuy n gi n dể ộ ệ ả ị

nh ng đã hư ướng d n tôi su t trên con đẫ ố ường làm giàu và đ t đ n t do v ti n b c.ạ ế ự ề ề ạ Câu chuy n đó ph n ánh l i gi i thích c a ngệ ả ố ả ủ ườ ối b giàu v s khác nhau gi a phíaề ự ữbên trái hình v , t c là nhóm ngẽ ứ ười L hay T, v i phía bên ph i g m nhóm ngớ ả ồ ười C hay

Đ Câu chuy n nh th này:ệ ư ế

“Ngày x a có m t ngôi làng nh bé đáng yêu Ngôi làng y là m t ch th tư ộ ỏ ấ ộ ỗ ở ậ tuy t v i nh ng ti c thay l i g p m t v n đ nghiêm tr ng Khi tr i không m a, làngệ ờ ư ế ạ ặ ộ ấ ề ọ ờ ư

ch ng còn m t tý nẳ ộ ước nào Nh m gi i quy t v n đ d t đi m, các già làng quy t đ nhằ ả ế ấ ề ứ ể ế ị

g i th u cung c p ngu n nọ ầ ấ ồ ước hàng ngày cho dân làng Có hai nhân v t đ ng ra nh nậ ứ ậ

th u, và các già làng đ u nh n ký h p đ ng v i c hai Các già làng cho r ng m t sầ ề ậ ợ ồ ớ ả ằ ộ ự

c nh tranh nho nh gi a hai bên v a có th làm cho giá c gi m xu ng, l i v a đ mạ ỏ ữ ừ ể ả ả ố ạ ừ ả

b o có đ nả ủ ước d tr cho làng.ự ữ

Người th nh t trong hai cá nhân đó tên là Ed, l p t c lên ch mua hai thùngứ ấ ậ ứ ợ

thi c m k m và ngế ạ ẽ ược xuôi tr nở ướ ừ ồc t h vào làng cách đó kho ng m t d m V i haiả ộ ặ ớthùng nước đó, anh ta làm vi c t sáng s m đ n chi u t i và nhanh chóng ki m ra ti n.ệ ừ ớ ế ề ố ế ề

Ed đ nổ ước trong thùng vào m t b ch a nộ ể ứ ước đúc bê ông to đùng trong làng C m iứ ỗ

bu i sáng, anh ta là ngổ ười th c d y trứ ậ ước nh t đ đ m b o lấ ể ả ẩ ượng nước đ dùng choủ

c làng Công vi c th t c c nh c nh ng anh ta c m th y r t h nh phúc khi làm ra ti nả ệ ậ ự ọ ư ả ấ ấ ạ ề

và đã th ng m t trong hai h p đ ng duy nh t c a làng.ắ ộ ợ ồ ấ ủ

Người nh n th u th hai tên là Bill bi n m t đi m t d o C làng không nhìnậ ầ ứ ế ấ ộ ạ ả

th y anh ta trong nhi u tháng, và đi u đó làm cho Ed r t sung sấ ề ề ấ ướng vì không có c nhạ tranh nên ki m đế ượ ấc r t nhi u ti n.ề ề

Thay vì đi mua hia thùng nướ ạc c nh tranh v i Ed, Bill phác th o m t k ho chớ ả ộ ế ạ kinh doanh, thành l p công ty, tìm thêm b n đ i tác đ u t , thuê m t giám đ c quánậ ố ố ầ ư ộ ốxuy n công vi c và tr v v i m t nhóm th xây sau sáu tháng m t bi t Trong vòngế ệ ở ề ớ ộ ợ ấ ệ

m t năm, nhóm th c a Bill hoàn t t công trình l p đ t m t độ ợ ủ ấ ắ ặ ộ ường ng d n nố ẫ ước b ngằ i-n c t h vào th ng trong làng.ố ừ ồ ẳ

Vào bu i khai trổ ương, Bill tr nh tr ng tuyên b ngu n nị ọ ố ồ ước cung c p c a mìnhấ ủ

s ch h n c a Ed Trạ ơ ủ ước đó, Bill đã nghe th y nhi u phàn nàn c a dân làng v b i c nấ ề ủ ề ụ ặ trong ngu n nồ ước do Ed cung c p Bill còn tuyên b s cung c p nấ ố ẽ ấ ước liên t c cho làngụ

su t 24 gi m i ngày, 7 ngày m t tu n Trong khi đó,Ed ch cung c p nố ờ ỗ ộ ầ ỉ ấ ước vào nh ngữ ngày trong tu n mà thôi b i vì anh ta ngh làm vào cu i tu n Ti p theo, Bill tuyên b sầ ở ỉ ố ầ ế ố ẽ

ch l y giá b ng 75% giá c a Ed mà ngu n nỉ ấ ằ ủ ồ ướ ạ ạc l i s ch h n, có đ u đ n h n Cơ ề ặ ơ ả làng hoan hô Bill va ùn ùn x p hàng trế ước vòi nước đường ng do Bill xây d ng.ố ự

Đ c nh tranh, Ed l p t c h giá xu ng còn 75% so v i giá trể ạ ậ ứ ạ ố ớ ước đây, mua thêmhai thùng nước và n p đ y, r i b t đ u tăng công su t lên b n thùng cho m i chuy nắ ậ ồ ắ ầ ấ ố ỗ ế

đi Nh m cung c p d ch v t t h n, anh ta mằ ấ ị ụ ố ơ ướn thêm hai người con c a mình phủ ụ giúp làm ca đêm và vào nh ng ngày ngh cu i tu n Khi hai đ a con lên t nh nh p h c,ữ ỉ ố ầ ứ ỉ ậ ọ anh ta nói v i chúng, “Các con hãy nhanh chóng quay v vì s nghi p kinh doanh này sớ ề ự ệ ẽ thu c v các con.”ộ ề

Vì m t lý do nào đó, hai ngộ ười con c a Ed sau khi t t nghi p đ i h c không ch uủ ố ệ ạ ọ ị

tr v làng Anh ta cu i cùng ph i thuê mở ề ố ả ướn nhân công và t đó b t đ u g p r c r iừ ắ ầ ặ ắ ố

v i v n đ công đoàn lao đ ng Công đoàn đòi tăng lớ ấ ề ộ ương, chu c p thêm phúc l i vàấ ợyêu sách m i nhân công ch xách m i l n m t thùng nỗ ỉ ỗ ầ ộ ước mà thôi

Trong khi đó, Bill ý th c đứ ượ ằc r ng m t khi ngôi làng này c n nộ ầ ước thì các làngkhác cũng ph i có nhu c u thi t y u đó Th là anh ta phác th o l i k ho ch kinhả ầ ế ế ế ả ạ ế ạ

doanh c a mình, đi chu du xây d ng h th ng c p nủ ự ệ ố ấ ước nhanh chóng, s lố ượng l n, chiớphí th p và ch t lấ ấ ượng s ch cho m i ngôi làng trên th gi i Anh ta ch ki m có m iạ ọ ế ớ ỉ ế ỗ

m t xu cho m i thùng nộ ỗ ước, th nh ng anh ta l i cung c p hàng t thùng nế ư ạ ấ ỷ ước m iỗ ngày Cho dù anh ta có làm vi c hay không, hàng t ngệ ỷ ườ ẫi v n tiêu dùng hàng t thùngỷ

nước, và m i s ti n ki m đọ ố ề ế ựơc đó đ u ch y vào tài kho n ngân hàng c a Bill Bill đãề ả ả ủ

phát ki n m t đế ộ ường ng không ch d n nố ỉ ẫ ước cho m i làng mà còn d n ti n ch y vàoọ ẫ ề ảtúi c a mình.ủ

Bill s ng hoàn toàn h nh phúc sau đó, trong khi Ed v n làm vi c c c nh c su tố ạ ẫ ệ ự ọ ố

c đ i mà v n l n đ n v tièn b c Ch m h t.”ả ờ ẫ ậ ậ ề ạ ấ ế

Câu chuy n đó v Bill và Ed đã hệ ề ướng d n cho tôi trong su t nhi u năm li n, giúp choẫ ố ề ềtôi nhi u quy t đ nh quan tr ng trong đ i mình Tôi thề ế ị ọ ờ ường t h i:ự ỏ

“Tôi s đi xây m t đẽ ộ ường ng d n nố ẫ ước hay đi gánh nước?”

“Tôi s lao đ ng m t cách c c nh c hay m t cách khôn ngoan?”ẽ ộ ộ ự ọ ộ

Và tr l i cho nh ng câu h i đó đã đ a tôi đ n s t do v tài chính.ả ờ ữ ỏ ư ế ự ự ề

Đó chính là nh ng gì mà quy n sách này s đ c p t i Đó chính là cách làm thữ ể ẽ ề ậ ớ ế nào tr thành m t ngở ộ ười nhóm C hay Đ Quy n sách dành cho nh ng ai đã quá m t m iể ữ ệ ỏ

v i công vi c gánh nớ ệ ước và s n sàng đi xây cho mình m t đẵ ộ ường ng d n ti n ch yố ẫ ề ả vào túi c a mình ch không ph i ch y ra kh i túi.ủ ứ ả ả ỏ

Quy n sách này đ ể ượ c chia làm ba ph n: ầ

Ph n 1 ầ - Ph n đ u quy n sách s nói v s khác nhau căn b n gi a b n nhómầ ầ ể ẽ ề ự ả ữ ố

người, gi i thích lý do t i sao m t s ngả ạ ộ ố ườ ơi r i vào m t trong b n nhóm và b k t vàoộ ố ị ẹ

đó mà không hay Ph n này s giúp b n xác đ nh v trí c a mình hôm nay và g i ý choầ ẽ ạ ị ị ủ ợ

b n m t hạ ộ ứơng đi trong vòng năm năm t i.ớ

Ph n 2 ầ - Ph n nhì quy n sách s đ c p đ n nh ng chuy n bi n v cá tính.ầ ể ẽ ề ậ ế ữ ể ế ề

PH n này s trình bày v con ngầ ẽ ề ười mà b n nên tr thành h n là nh ng gì b n ph iạ ở ơ ữ ạ ả làm hôm nay

Ph n 3 ầ - Ph n cu i quy n sách s đi sâu chi ti t v 7 bầ ố ể ẽ ế ề ước đi trình t mà b n cóự ạ

th th c hành theo n u nh b n mu n h i nh p vào nhóm ngể ự ế ư ạ ố ộ ậ ườ ằi n m phía bên ph i tả ứ

đ Tôi s chia s v i b n v nh ng bí m t k năng c a ngồ ẽ ẻ ớ ạ ề ữ ậ ỹ ủ ườ ối b giàu v n r t c nố ấ ầ

thi t đ tr thành m t ngế ể ở ộ ười thành đ t thu c nhóm C hay Đ V i nh ng đi u đó, tôi hyạ ộ ớ ữ ề

v ng có th giúp b n ch n l a m t con đọ ể ạ ọ ự ộ ường đi cho mình hướng t i s t do v tìaớ ự ự ềchính

Xuyên su t quy n sách, tôi luôn nh n m nh đ n t m quan tr ng c a s thôngố ể ấ ạ ế ầ ọ ủ ựminh v tài chính N u b n mu n s ng và hành đ ng nhóm bên ph i c a t đ , t c làề ế ạ ố ố ộ ở ả ủ ứ ồ ứnhóm người C hay Đ, b n c n ph i thông minh và nh y bén h n lúc b n ch n l i bênạ ầ ả ạ ơ ạ ọ ở ạtrái c a t đ nh m t ngủ ứ ồ ư ộ ười thu c nhóm L hay T.ộ

Đ tr thành m t ngể ở ộ ười thu c nhóm C hay Đ, b n ph i ki m soát độ ạ ả ể ược hướ ng

ch y ti n b c c a mình Quy n sách này đả ề ạ ủ ể ược vi t v i m c đích dành cho nh ng b nế ớ ụ ữ ạ

s n sàng làm m t cú đ t phá trong đ i mình, dành cho nh ng ai dám vẵ ộ ộ ờ ữ ượt xa h n sơ ự

b o đ m vi c làm hả ả ệ ướng t i s t do v ti n b c.ớ ự ự ề ề ạ

Chúng ta đang trong giai đo n ban đ u c a th i đ i công ngh thông tin, m tở ạ ầ ủ ờ ạ ệ ộ

th i đ i s mang l i nhi u c h i ti n b c vô giá h n bao gi h t Chính nh ng cáờ ạ ẽ ạ ề ơ ộ ề ạ ơ ờ ế ữnhân có k năng c a m t ngỹ ủ ộ ười thu c nhóm C hay Đ m i có kh n ng nh n d ng vàộ ớ ả ư ậ ạ

n m b t nh ng c h i ngàn vàng đó Đ thành đ t trong th i đ i thông tin, b n ph iắ ắ ữ ơ ộ ể ạ ờ ạ ạ ả

hi u bi t h t v b n nhóm ngể ế ế ề ố ười đó trong xã h i M t đi u đáng ti c là h th ng giáoộ ộ ề ế ệ ố

d c c a ta v n còn l thu c vào th i đ i Công Nghi p, v n trang b cho sinh viênụ ủ ẫ ệ ộ ờ ạ ệ ẫ ị

nh ng k năng ch đ tr thành nh ng con ngữ ỹ ỉ ể ở ữ ười thu c nhóm bên trái c a t đ ộ ủ ứ ồ

N u b n mu n tìm ki m m t câu gi i đáp m i cho m t hế ạ ố ế ộ ả ớ ộ ướng đi cu c đ i trongộ ờ

th i đ i thông tin, quy n sách này hoàn toàn dành cho b n Nó s giúp b n trong su tờ ạ ể ạ ẽ ạ ố

cu c hành trình k nguyên m i này Dĩ nhiên, quy n sách này không ph i lúc nàoộ ở ỷ ớ ể ảcũng có m i câu tr l i th a đáng, nh ng nó s chia s v i b n v nh ng kinh nghi mọ ả ờ ỏ ư ẽ ẻ ớ ạ ề ữ ệ

cá nhân sâu s c, nh ng khám phá đ y ích l i và thi t th c c a chính tôi mà b n thân đãắ ữ ầ ợ ế ự ủ ả

tr i qua cu c phiêu l u xu t phát t phía bên nhóm L hay T và v t í đích nhóm C hayả ộ ư ấ ừ ề ơĐ

N u b n đã th c s s n snàg b t đ u cu c hành trình, ho c n u b n đã đ t chânế ạ ự ự ẵ ắ ầ ộ ặ ế ạ ặtrên con đường tìm đ n t do v tìa chính, tôi xin chân tr ng t ng b n quy n sách này.ế ự ề ọ ặ ạ ể

Chương 1 Tại sao anh không kiếm lấy một công việc?

Vào năm 1885, Kim - v tôi và tôi không còn nhà đ Chúng tôi đ u b th tợ ể ở ề ị ấ nghi p và ch ng còn m t đ ng xu nào trong tài kho n ti t ki m c a mình Th tínệ ẳ ộ ồ ả ế ệ ủ ẻ

d ng đã b xài h t m c Chúng tôi ph i ng qua đêm trong m t chi c xe Tôyta s n nâuụ ị ế ứ ả ủ ộ ế ờ

cũ k Khi đ n ngày cu i c a m t tu n n , chúng tôi b t đ u th m thía th c t phũỹ ế ố ủ ộ ầ ọ ắ ầ ấ ự ếphàng trước m t mình, luôn b d n v t b i nh ng câu h i chúng tôi là ai, đang làm gì vàắ ị ằ ặ ở ữ ỏ

cu c đ i c a chúng tôi s trôi v đâu.ộ ờ ủ ẽ ề

Tình tr ng vô gia c c a chúng tôi kéo dài thêm hai tu n Cu i cùng m t ngạ ư ủ ầ ố ộ ườ i

b n thông c m v i tình hình tài chính thê th m c a chúng tôi đã cho chúng tôi v ạ ả ớ ả ủ ề ở trong m t căn phòng t ng h m dộ ở ầ ầ ưới nhà cô Chúng tôi đã c trú đó trong su t chínư ở ốtháng tr i ròng rã.ờ

Chúng tôi gi kín chuy n c a mình v i m i ngữ ệ ủ ớ ọ ười V tôi và tôi c gi b ngoàiợ ố ữ ềtrong th t bình thậ ường Cho đ n khi b n bè và gia đình bi t c nh ng kh n kh c aế ạ ế ả ộ ố ổ ủ

chúng tôi, câu h i đ u tiên c a h luôn là: “T i sao anh không ki m l y m t côngỏ ầ ủ ọ ạ ế ấ ộ

vi c?” Lúc đ u chúng tôi còn c gi i thích, nh ng ri t r i chúng tôi th y không đ khệ ầ ố ả ư ế ồ ấ ủ ả năng lý g i nguyên nhân c a mình v i m i ngả ủ ớ ọ ười Đ i v i m t ngố ớ ộ ười coi trong công ăn

vi c làm, th t khó lòng gi i thích cho ngệ ậ ả ườ ấi y hi u lý do t i sao mình không mu nể ạ ố

ki m vi c làm.ế ệ

Dĩ nhiên, chúng tôi cũng ph i làm thêm m t vài công vi c t p nh p đây đó, nh ngả ộ ệ ạ ạ ư

nh ng đ ng ti n c n con đó ch c t đ làm lo nòng bao t c a mình Tôi ph i th aữ ồ ề ỏ ỉ ố ể ử ủ ả ừ

nh n r ng trong nh ng tháng năm đ y hoài nghi đó, ý tậ ằ ữ ầ ưởng v m t vi c làm n đ nh,ề ộ ệ ổ ị

an toàn v i m t đ ng lớ ộ ồ ương kh m khá th t h t s c cám d v i chúng tôi Nh ng b i vìấ ậ ế ứ ỗ ớ ư ở

s đ m b o vi c làm không ph i là nh ng gì chúng tôi tìm ki m, nên chúng tôi ph i v tự ả ả ệ ả ữ ế ả ậ

l n hàng ngày trên b v c ti n b c gian nan đó.ộ ờ ự ề ạ

Năm đó, năm 1985 là năm kh n khó nh t trong cu c đ i c a chúng tôi, và dàiố ấ ộ ờ ủdăng d ng nh c th k Ngẳ ư ả ế ỷ ười nào nói ti n b c không quan tr ng ch c ch n ngề ạ ọ ắ ắ ườ i

y ch a bao gi n m mùi không có ti n b c trong m t kho ng th i gian dài Kim và tôi

c ti p t c cãi vã và trnh lu n S hãi, lo âu v m t tứ ế ụ ậ ợ ề ộ ương lai mù m t và cái đói g mị ặ

nh m càng làm tăng thêm k ch tính c m xúc c a con ngấ ị ả ủ ười, khi n chúng ta thế ươngfxuyên gây g v i ngổ ớ ười thương yêu chúng ta nhi u nh t Th nh ng, tình yêu mãnh li tề ấ ế ư ệ

đã k t n i hai chúng tôi l i v i nhau, làm cho chúng tôi càng g n ch t nhau h n đế ố ạ ớ ắ ặ ơ ể

đương đ u trầ ước ngh ch c nh Chúng ôi th a bi t chúng tôi đang đi theo hị ả ừ ế ướng nào,

nh ng ch có đi u chúng tôi không bi t mình có th đi đ n đích đư ỉ ề ế ể ế ược hay không

Chúng tôi bi t rõ mình lúc nào cũng có th xin đế ể ược m t vi c làm đ m b o v iộ ệ ả ả ớ

m c lứ ương h u hĩ C hai đ a chúng tôi đ u t t nghi p d i h c, có chuyên môn v ngậ ả ứ ề ố ệ ạ ọ ữ

và thái đ làm vi c r t nghiêm túc Nh ng chúng tôi khng nh m t i s b o đ m vi cọ ệ ấ ư ắ ớ ự ả ả ệ làm đó Đi u mà chúng tôi nh m t i chính là s t do v tài chính cho b n thân mình.ề ắ ớ ự ự ề ả

Vào kho ng năm 1989, chúng tôi tr thành tri u phú M c dù chúng tôi giàu cóả ở ệ ặtrong con m t c a nhi u ngắ ủ ề ười, nh ng b n thân chúng tôi v n ch a th a mãn vì ch aư ả ẫ ư ỏ ư

đ t đạ ược gi c m c a mình Chúng tôi v n ch a đ t đấ ơ ủ ẫ ư ạ ượ ự ực s t do th c s v tàiự ự ề

chính Mãi đ n năm 1994, gi c m y m i tròn hi n th c T đó tr đi đ n cu i cu cế ấ ơ ấ ớ ệ ự ừ ở ế ố ộ

đ i, chúng tôi m i không ph i làm cong cho ai n a Ngo i trù m t th m h a tài chínhờ ớ ả ữ ạ ộ ả ọ

b t ng p xu ng, cho đ n nay chúng tôi hoàn toàn đấ ờ ụ ố ế ược gi i phóng v m t ti n b c.ả ề ặ ề ạ Lúc y, Kim tròn 37 tu i và tôi đấ ổ ược 47 tu i.ổ

KHÔNG PH I CÓ TI N M I LÀM RA TI NẢ Ề Ớ Ề

S dĩ tôi b t đ u quy n sách này v tình tr ng không nhà c a và nghèo túng c aở ắ ầ ể ề ạ ử ủ mình b i vì tôi thở ường nghe m i ngọ ười nói, “Ph i có ti n m i làm ra ti n.”ả ề ớ ề

Tôi không đ ng ý v i quan đi m đó T tình tr ng vô gia c vào 1985 cho t i lúcồ ớ ể ừ ạ ư ớ

tr nên giàu có vào n m 1989 và sua đó đ t đở ư ạ ượ ự ực s t do v tài chính vào năm 1995,ềquá trình y không h b t đ u v i ti n b c Khi chúng tôi kh i s , chúng tôi làm gì cóấ ề ắ ầ ớ ề ạ ở ự

ti n mà còn b m c n ề ị ắ ợ

Cũng không c n ph i có m t n n h c v n chính quy đ đ t m i làm ra ti n Tôiầ ả ộ ề ọ ấ ỗ ạ ớ ề

t t nghi p đ i h c, nh ng tôi dmá nói th ng ra r ng s t do v ti n b c mà tôi đ tố ệ ạ ọ ư ẳ ằ ự ự ề ề ạ ạ

được ch ng ăn m r má đ n nh ng gì tôi h c đẳ ơ ễ ế ữ ọ ượ ở ạ ọc đ i h c

Nhi u ngề ười thành công t ng đ i thỏ ờ ường b ngang d i h c Nh ng nhân v t nhỏ ạ ọ ữ ậ ư Thomas Edison - người sáng l p t p đoàn General Electric; Henry Ford - ngậ ậ ười ch t pủ ậ đoàn hãng xe Ford; Bill Gate – cha đ t p đoàn Microsoft; Micheal Dell - ngẻ ậ ười sáng l pậ

t p đoang máy vi tính Dell Computers; Ralph Lauren - ngậ ười sáng l p hãng may m cậ ặ Polo B ng c p đ i h c ch quna tr ng đ i v i nh ng chuyên ngành c di n ch khôngằ ấ ạ ọ ỉ ọ ố ớ ữ ổ ể ứích l i gì đ i v i vi c nh ng nhân v t đó làm cách nào t thành t phú Nh ng conợ ố ớ ệ ữ ậ ở ỷ ữ

người đó đã t t o ra ngành kinh doanh thành công riêng cho mình, và chính là đi u màự ạ ềKim và Tôi h ng khao khát đ t đ n.ằ ạ ế

V Y THÌ CÁI GÌ M I LÀM RA TI N?Ậ Ớ Ề

Nhi u ngề ười thường h i tôi, “N u không c n ph i có ti n đ làm ra ti n, vàỏ ế ầ ả ề ể ề

trường h c không d y anh cách đ t đọ ạ ạ ượ ự ực s t do v tài chính, th thì nh ng đi u gìề ế ữ ề

m i làm ra ti n?”ớ ề

Câu tr l i c a tôi là:ả ờ ủ C n ph i có m t gi c m khát khao, m t ý chí quy t ầ ả ộ ấ ơ ộ ế

đ nh r t khoát, m t kh năng h c h i nhanh nh y, bi t s d ng nh ng thiên phú ị ứ ộ ả ọ ỏ ạ ế ử ụ ữ

có s n trong mình, và bi t ph n nào trong kim t đ t o ra thu nh p cho mình ẵ ế ầ ứ ồ ạ ậ

KIM T Đ LÀ GÌ?Ứ Ồ

S đ đơ ồ ưới đây chính là kim t đ ứ ồ

L - nhóm người làm công lãnh lương

T – nhóm người làm tư

C – nhóm ch doanh nghi p, công tyủ ệ

Đ – nhóm nhà đ u tầ ư

V TRÍ NÀO TRONG KIM T Đ ĐEM L I THU NH P CHO B N?Ị Ứ Ồ Ạ Ậ Ạ

Kim t đ th hi n 4 cách khác nhau t o ra ti n b c cho m i ngứ ồ ể ệ ạ ề ạ ọ ười Ch ngẳ

h n, m t ngạ ộ ười làm công ki m ti n nh làm thuê cho m t ngế ề ờ ộ ười nào đó hay m t côngộ

ty Nh ng ngữ ười làm t ki m ti n b ng cách t làm vi c cho chính mình M t doanhư ế ề ằ ự ệ ộnhân ki m ti n t công vi c kinh doanh c a mình, và các nhà đ u t ki m ti n tế ề ừ ệ ủ ầ ư ế ề ừ