giáo án An Toàn Điện
Trang 1Bộ Giáo Dục và Đào Tạo Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Trường ĐH Sư Phạm Kỹ thuật TP.HCM Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
GIÁO ÁN LÝ THUYẾT
Môn dạy: KỸ THUẬT AN TOÀN ĐIỆN
Lớp dạy:
Giáo án số: 1 Số tiết giảng dạy: 1 tiết
Thời gian thực hiện giảng dạy: 18/3/2013
Tên bài giảng:
AN TOÀN ĐIỆN
A CHUẨN BỊ:
1 Mục tiêu dạy học:
Học xong bài này sinh viên có khả năng:
■ Trình bày được các khái niệm cơ bản về an toàn điện, các dạng tai nạn điện
và các biện pháp an toàn khi sử dụng điện
■ Giải thích được tác hại của dòng điện đối với cơ thể người
■ Trình bày được các trường hợp chạm điện trong thực tế
■ Giải thích được nguyên nhân dẫn đến tai nạn điện
■ Vận dụng được biện pháp để bảo vệ an toàn cho người và sử dụng thiết bị điện hiệu quả
■ Hình thành thói quen cẩn thận và kiên nhẫn khi thực hiện các công việc liên quan đến điện
■ ứng dụng được kiến thức đã học vào cuộc sống
■ Có ý thức và thái độ học tập tốt
2 Vật liệu, dụng cụ và phưong tiện dạy học:
* Bảng phấn, khăn lau bảng, micro và thước
* Máy tính, máy chiếu
*Giáo án, giáo trình Kỹ Thuật An Toàn Điện
Trang 2B CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1.ổn định lớp: (2 phút)
■ Giáo viên ổn định lớp, chào và điểm danh
■ Ổn định sinh viên để vào buổi học
2.Kiểm tra bài cũ: (6 phút)
■ Phương pháp kiểm tra: đàm thoại
■ Dự kiến sinh viên trả lời: 2 sinh viên
■ Câu hỏi kiểm tra: ( đọc câu hỏi )
♦ Câu 1: Anh ( Chị ) hãy cho biết những ứng dụng của điện trong các lĩnh
vực đời sống hang ngày? Hãy kể tên một số ứng dụng về điện?
◙ Đáp án:
■ Điện năng được sử dụng rộng rãi trong đời sống hang ngày, là năng lượng
có thể truyền đi xa dễ dàng với chi phí hợp lí
■ Điện năng được sử dụng trong các lĩnh vực: công nghiệp, nông nghiệp, y tế, dịch vụ…
■ Một số ứng dụng:
■ Dùng điện để thắp sang
■ Dùng điện để chạy động cơ
■ Dùng điện để sưởi ấm, nấu ăn
♦ Câu 2: Anh ( Chị )hãy kể tên các dạng nguồn điện? và các dạng năng
lượng mà điện có thể chuyển hóa thành?
◙ Đáp án:
■ Các dạng nguồn điện: nhiệt điện, thủy điện, phong điện, địa nhiệt, song
biển
■ Năng lượng điên có thể chuyển qua các dạng: hóa năng, quang năng, nhiệt năng
□ Giáo viên nhận xét, đánh giá phàn trả lời của sinh viên và cho điểm:
1
2
Trang 33.Bài giảng mới:
a Giới thiệu bài mới: (1 phút)
▪ Theo như các anh (chị) đã biết thì điện năng vô cùng quan trọng đói với đời sống con ngươi Nhưng điện thì vô cùng nguy hiểm nếu thiếu hiểu biết hoặc chỉ một phút xao nhãn thì hậu quả khó lường Để có thể nắm được nhũng nguyên tắc phòng
tránh, hôm nawy tôi sẽ cùng các Anh ( Chị) cùng tìm hiểu vấn đề này Ngoài ra toi sẽ giải thích cho các Anh( Chị) tại sao chim đậu trên dây điện thì không bị giật, con người chạm vào sẽ bị giật, chắc chắn các anh Anh(Chị) cũng đang thắc mắc điều này
Hôm nay chúng ta sẽ vào bài: An Toàn Điện
Trình bày mục tiêu bài học
b Tiến trình bài giảng mới:
giáo viên
Hoạt động của sinh viên
TG (phút)
Trang 42.
I Định nghĩa về dòng điện:
- Dòng điện là dòng chuyển
dời có hướng của các hạt mang
điện tích.
- Điện tích bao gồm điện
dương ( proton) và điện âm (
electron)
II Đặc điểm và tác hại của
dòng điện đối cowed cơ thể
người:
1.Đặc điểm của dòng điện
- Yếu tố chính gây tai nạn là
do:
+ trị số của dòng điện
+ Dường đi của dòng
điên qua cơ thể người vào đất
-Trình bày khái
niệm khái quát về dòng điện
-Giải thích rõ từng hiện tượng và cho
ví dụ cụ thể
-Trình bày một số
ví dụ
-Lắng nghe, ghi
chép
-Lắng nghe , quan sát, đặt câu hỏi những vấn đề
thắc ,mắc, chưa rõ
-Lăng nghe
2
5
3
giáo viên Hoạt động của sinh viên (phút) TG
Trang 52.Tác hại của dòng điện
- Gây nên các phản ứng sinh
lý phức tạp, làm hủy hoại bộ
phận thần kinh điều khiển các
giác quan
- Làm tê liệt cơ thịt sung
màng phổi, hủy hoại cơ quan
hô hấp và tuần hoàn máu
III Điện trở cơ thể người.
- Điện trở đặc trưng cho khả
năng cản trở dòng điện
-Lớp sung trên da là yếu tố
quyết định điện trở của cơ thể
+Là đại lượng không ổn định
do yếu tố sức khoae va môi
trương xung quanh
IV.Các loại tai nạn do điện
và nguyên nhân:
1.Phân loại:
-Điện giật
-.Đốt cháy do điện
-Hỏa hoạn,nổ do điện
2.Nguyên nhân:
-Chạm trực tiếp: chạm vào các
phần tử bình thường có điện
áp
-Chạm gián tiếp vào phần tử
bình thường không có điện áp
-Khác: Hồ quang điện hoặc
trong khu vực có điện trường
mạnh
+ Chỗ hư hỏng cách điện
+ Chỗ có dòng điện vào đất.
-Giải thích rõ từng hiện tượng và cho
ví dụ cụ thể
-Trình bày một số
ví dụ
-Trình bày khái niệm về điện trở
và nêu các trường hợp, các ngưỡng điện trở trong từng trường hợp
cụ thể
-Nhấn mạnh vào
các nguyên nhân
và đưa ra các ví
dụ minh họa
( chiếu slide số 8)
-Lắng nghe
-Lắng nghe , sau đó ghi chép
- Quan sát, lắng
nghe, đặt câu hỏi
3
4
1
giáo viên Hoạt động của sinh viên (phút) TG
Trang 65. V.Các ngưỡng dòng điện và
các biện pháp phong tránh.
1.Ngưỡng dòng điện.
-Đối với dòng điện xoay chiều
(AC)
+ 0.5mA:có cảm giác nhói
nhẹ
+ 10mA: Bắt đầu co cơ.
+ 30mA: tê liệt cơ quan hô
hấp
+ 75mA: tim đập mạnh.
+ 1A: Tim ngưng đập
-Đối với dòng điện một chiều
(DC).
+ 5mA: có cảm giác nhói
nhẹ
+ 100mA: Bắt đầu co cơ.
+ 130mA: tim đập mạnh
-Ngưỡng an toàn: đố với dòng
điện AC là 10mA Dòng DC là
50mA
2.Các biện pháp phòng tránh
tai nạn điện.
-Không chạm vào chỗ đang có
điện
-Dây dẫn phải được đặt trong
ống cách điện
-Khi sửa chữa phải cắt cầu dao
điện và treo bảng “ cấm đóng
điện, có người đang làm việc”
-Nên nối đất các vỏ kim loại
của các thiết bị điện công
nghiêp, điện dân dụng, tủ lạnh,
máy giặc…
-Không đóng cầu dao khi tay
ẩm ướt, không mang dép, chỗ
ẩm ướt…
-Không đặt trang thiết bị điện
phát nhiệt ở gần các vật dễ
cháy nổ, để không làm phát
hỏa trong nhà, nơi làm việc
- Trình bày rõ ngưỡng cua dòng điện AC và DC ( chiếu silde 14 và
15 ) -Nhấn mạnh vào ngưỡng gây nguy hiểm và ngưỡng cho phép( ngưỡng
an toàn)
-Gọi sinh viên nêu thử một số biện pháp phòng tránh tai nạn điện
-Sau đó tổng hợp lại các câu trả lời của sinh viên
-Lắng nghe, quan sát các slide trên bảng
và ghi chép, lưu ý các điểm giáo viên nhấn mạnh, quan trọng
-Trả lời câu hỏi của giáo viên
-Lắng nghe giáo viên giải thích, rút ra kinh nghiệm và ghi chép vào vở
10
4
6
c kiểm tra: (6 phút) ( đàm thoại)
Trang 7Câu 1: Anh( Chị) hãy cho biết ngưỡng dòng điện AC đối với người ?
Đáp án: B 10mA
Câu 2:Điện trở cơ thể người không giảm khi nào?
A Tay khô B Tay có mồ hôi C Môi trường ẩm ướt
D Sức khỏe yếu Đáp án: A Tay khô
Câu 3:Yếu tố chính gây tai nạn điện là do:
A Trị số dòng điện B Đường đi của dòng điện qua cơ thể
C.Chạm tay vào điện trở D Cả a và b
Đáp án: D cả a và b
Câu 4:Sauk hi học xong bài này Anh( Chị) có thể giai rthichs vì sao chim đậu
trên dây điện không bị giật, người chạm tay vào dây điện lại bị giât?
Đap án:
2 chân của chim cùng đậu trên 1 dây điên nên có cung hiệu điện thế ( hay không có sự chênh lệch điện áp), không tạo thành mạch kín nên chim không bị giật
Người chạm tay vào dây điên ( dây trần), một phần cơ thể chạm đất, tạo thành mạch kín, nên có dòng điện đi qua người nên người bị sốc điện
♦ Giáo viên gọi 4 sinh viên trả lời 4 câu hỏi, và nhận xét câu trả lời của sinh viên
4.Củng cố bài:(2 phút)
Hệ thóng lại tất cả các kiến thức đã học của bài:
- Khái niệm về dòng điện.
- Đặc điểm và tác hại của dòng ddienj đối với cơ thể người.
- Điện trở cơ thể người.
- Các tai nạn do điện và nguyên nhân.
- Ngưỡng dòng điện và các biện pháp phòng tránh.
- Giải đáp thắc mắc và câu hỏi của sinh viên đặc ra.
Trang 85 Giao bài: ( 1 phút )
Giáo viên yêu cầu sinh viên:
- Xem lại các kiến thức đã học hôm nay.
- Đọc bài giờ lên lớp tiếp theo.
- Giáo viên phát cho mỗi sinh viên phiếu kiểm tra về nhà làm.
C.RÚT KINH NGHIỆM: ( Giáo viên tụ nhận xét sau ca giảng về: thời gian, nội
dung, phương pháp, tổ chức chuẩn bị…)
………
………
………
………
………
………
2013
(Ký và ghi rõ họ tên)
PHẠM VĂN DŨNG
GIÁO ÁN CHI TIẾT AN TOÀN ĐIỆN
Trang 9A MỤC TIÊU:
❖ Mục tiêu bài học:
Sau khi học xong bài học này người học cỏ thể:
Trình bày được các khái niệm cơ bản về an toàn điện, các dạng tai nạn điện
và các biện pháp an toàn khi sử dụng điện
Giải thích được tác hại của dòng điện đối với cơ
thể người.
Trình bày được các trường hợp chạm điện trong thực tế
Giải thích được nguyên nhân dẫn đến tai nạn điện
Vận dụng được biện pháp để bảo vệ an toàn cho người và sử dụng thiết bi điện hiệu quả
Hình thành thói quen cẩn thận và kiên nhẫn khi thực hiện các công việc liên quan đến điện.
Ứng dụng được kiến thức vào cuộc sống
Có ý thức và thái độ học tập tốt
B.NỘI DUNG:
I ĐỊNH NGHĨA VỀ DÒNG ĐIỆN:
- Dòng điện là dòng chuyển dời có hướng của các hạt mang điện tích.
- Điện tích bao gồm điện dương ( proton) và điện âm ( electron).
- Dòng điện đi qua dây dẫn tạo ra rất nhiều hiệu ứng.tiêu biểu là hiệu ứng
nhiệt
II ĐẶC ĐIỂM VÀ TÁC HẠI CỦA DÒNG ĐIỆN ĐÓI VỚI CƠ THỂ NGƯỜI
1.Đặc điểm của dòng điện.
- Yếu tố chính gây tai nạn điện là do
+ Trị số của dòng điện: trị số dòng điện càng cao thì phản ứng sinh ly diễn
ra càng chậm
Ví dụ:
o Với dòng điện xoay chiều: 0.5mA chỉ có phản ứng nhói nhẹ, các phản ứng khác có thể hoạt động bình thường
o Với dòng điện xoay chiều 1mA các phản ứng ngừng hoạt động
+ Dường đi của dòng điên qua cơ thể người vào đất, hay bằng cách tác động bên ngoài, phóng điện như hồ quang
2 Tác hại của dòng điện
Trang 10- Gây nên các phản ứng sinh lý phức tạp, làm hủy hoại bộ phận thần kinh điều khiển các giác quan: Làm tê liệt cơ thịt, sưng mang phổi, hủy hoại cơ quan hô hấp và tuần hoàn máu
- Tác động ve nhiệt: thể hiện qua hiện tượng gây bỏng, phát nóng các mạch
máu, dây thân kinh, tim, dẫn đến phá hủy hoặc gây rối loạn các hoạt động của chúng
- Tác động điện phân: thể hiện ở sự phân hủy các chất lỏng trong cơ thể, đặc biệt là máu dẫn đến phá vỡ các thành phần của máu và các mô trong cơ
thề
- Tác động sính học: biểu hiện chủ yếu qua sự phá hủy các quá trình điện -
sinh, phá vỡ cân bàng sinh học, dẫn đến phá hủy các chức năng sống
III ĐIỆN TRỞ CƠ THẺ NGƯỜI
- Thân thể người gồm da, thịt, xương, thần kinh, máu tạo thành Lớp da có điện
trở lớn nhất mà điện trở của da lại do lớp sừng trên da quyết định
- Là đại lượng không ổn định phụ thuộc vào:
+ Trạng thái sức khỏe của cơ thể.
+ Môi trường xung quanh, cường độ dòng điện, điều kiện tổn thương.
Ví d ụ 1 :
o Với điện áp (50-60V), nếu trạng thái sức khỏe tốt thì điện trở cơ thể
là 20kΩ
o -Với điện áp (50-60V), ), nếu trạng thái sức khỏe không tốt (mệt mỏi, uể oải ) điện trở cơ thể là 600Ω
Ví d ụ 2 :
o Dòng điện 0.1 mA qua người thì điện trở cơ thể là 500kΩ
o Dòng điện 10 mA qua người làm da bị đốt nóng, mồ hôi thoát ra điện trở cơ thể giảm xuống còn 8kΩ
IV CÁC LOẠI TAI NẠN DO ĐIỆN VÀ NGUYÊN NHÂN:
1.Phân loại các loại tai nạn:
- Điện giật
- Đốt cháy do điện
- Hỏa hoạn, cháy nổ do điện.
2 Nguyên nhân:
Trang 11- Chạm trực tiếp: chạm vào các phần tử bình thường có điện áp.
- Chạm gián tiếp vào phần tử bình thường không có điện áp
- Khác: Hồ quang điện hoặc trong khu vực có điện trường mạnh
+ Chỗ hư hỏng cách điện
+ Chỗ có dòng điện vào đất.
Hình ảnh minh họa:
Type equation here
Chỗ nối dây bị hở cách điện,
Do hồ quang điện hoặc xuất hiện trong khu vực điện trưởng mạnh
Trang 12Chạm vào nguồn điện Chỗ bình thường không có điện
Môi trường điện trường cao, dễ phóng điện
V.Các ngưỡng dòng điện và các biện pháp phong tránh.
1.Ngưỡng dòng điện.
- Đối với dòng điện xoay chiều (AC)
+ 0.5mA:có cảm giác nhói nhẹ.
+ 10mA: Bắt đầu co cơ.
+ 30mA: tê liệt cơ quan hô hấp.
+ 75mA: tim đập mạnh.
+ 1A: Tim ngưng đập
Trang 13-Đối với dòng điện một chiều (DC).
+ 5mA: có cảm giác nhói nhẹ.
+ 100mA: Bắt đầu co cơ.
+ 130mA: tim đập mạnh
-Ngưỡng an toàn: đố với dòng điện AC là 10mA Dòng DC là 50mA.
2.Các biện pháp phòng tránh tai nạn điện.
- Không chạm vào chỗ đang có điện.
- Dây dẫn phải được đặt trong ống cách điện
- Khi sửa chữa phải cắt cầu dao điện và treo bảng “ cấm đóng điện, có người đang làm việc”
- Nên nối đất các vỏ kim loại của các thiết bị điện công nghiêp, điện dân dụng, tủ lạnh, máy giặc…
- Không đóng cầu dao khi tay ẩm ướt, không mang dép, chỗ ẩm ướt…
- Không đặt trang thiết bị điện phát nhiệt ở gần các vật dễ cháy nổ, để không làm phát hỏa trong nhà, nơi làm việc
C.HỎI ÔN TẬP:
1 Hãy nêu định nghĩa về dòng điện?
2 Đặc điểm của dong điện là gì ? Dòng điện có tác hại như thế nào đối với cơ thê con người ?
3 Phân loại các tai nạn về điện ? và nguyên nhân ?
4 Giá trị ngưỡng dòng điện an toàn đối với dòng điện 1 chiều(DC) và dòng điện xoay chiều(AC) ?
5.I Hãy nêu các biện pháp phòng tránh tai nạn điện ?
D.TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1.Giáo trình An Toàn Điện-PGS.TS Quyền Huy Ánh- ĐHSPKT_TP.HCM
2.Giáo trình An Toàn lao động ngành điện KS.Vũ Quốc Hà và KS.Trần Thị Hà- Sở giáo dục và đào tạo Hà Nội-2006