Bài giảng sinh hóa - Trao đổi muối và nước part 6 pot

T Tìình trạng mất nước và mất muối nh trạng mất nước và mất muối *T *Tìình trạng mất nước và muối toàn phần nh trạng mất nước và muối toàn phần :: + Nguyên nhân: do mất nước và muối quá

2

2 T Tìình trạng mất nước và mất muối nh trạng mất nước và mất muối

*T

*Tìình trạng mất nước và muối toàn phần nh trạng mất nước và muối toàn phần ::

+ Nguyên nhân: do mất nước và muối quá nhiều từ các dịch

+ Gặp:

Nôn kéo dài

ỉa chảy kéo dài Các nguyên nhân

ỉa chảy kéo dài Các nguyên nhân > máu bị cô đặc > máu bị cô đặc Mất dịch dẫn lưu

+ Biểu hiện: mất N cả nội & ngoại bào : mất N cả nội & ngoại bào > sút cân, da khô, khát > sút cân, da khô, khát nhiều

+ Xét nghiệm:

ĐĐiện giải iện giải 

Protid TP huyết tương 

Số lượng HC, BC  

+ ĐĐiều trịiều trị: cho nước đơn thuần hoặc huyết thanh ngọt

 Mất nước, muối khu vực ngoài tế bào

* Nguyên nhân:

Mất máu, mất huyết tương nhiều (bỏng)

Giai đoạn đầu ỉa chảy, nôn

*

* ĐĐo: o:

Khối lượng huyết tương

Khối lượng huyết tương ↓ ↓

Nước ở khu vực ngoài tế bào

Nước ở khu vực ngoài tế bào ↓ ↓

Máu có hiện tượng cô đặc trong khi khu vực trong tế bào chưa bị ảnh hưởng lớn

*

* ĐĐiều trị: cho các loại huyết thanh đẳng trương.iều trị: cho các loại huyết thanh đẳng trương

3 Các rối loạn hỗn hợp

*

*ứ ứ nước ngoài tế bào + mất nước trong tế bào:

+ Biểu hiện: bên ngoài có phù, nhưng có triệu chứng mất N/ TB + Nguyên nhân: thường do suy thận, do khu vực ngoài TB ứ M > gây ưu trương ngoài TB, nên N/ TB ra ngoài , gây phù > gây ưu trương ngoài TB, nên N/ TB ra ngoài , gây phù

+ Xác định: bằng đo N ở các khu vực (khó)

* Mất nước ngoài tế bào + ứ nước trong TB:

Mất N,M / ngoại bào: ỉa chảy cấp, nôn kéo dài, mồ hôi ra quá nhiều, nhưng bù = N nhược trương ko có M (huyết thanh ngọt)

=> nhược trương ngoài TB =>N vào TB gây mất N ngoại bào Triệu chứng: ứ N/ TB như gặp trong phù não.Triệu chứng: ứ N/ TB như gặp trong phù não

Phát hiện: đo các khu vực N riêng biệt.Phát hiện: đo các khu vực N riêng biệt

ĐĐiều trị: thường tiêm truyền các d.d ưu trương để bồi phụ M.iều trị: thường tiêm truyền các d.d ưu trương để bồi phụ M

điều hoà trao đổi nm

Sự hằng định về Ptt

Sự hằng định về Ptt > ổn định về thể tích (N) < > ổn định về thể tích (N) < > cân bằng Na > cân bằng Na +

 Cơ chế thần kinh:

Trung tâm TK/ hạ não gi

Trung tâm TK/ hạ não giữữ cân bằng NM = cảm giác khát; các cân bằng NM = cảm giác khát; các yếu tố cụ thể là:

+ Thiếu N

+ Thiếu N > khô niêm mạc miệng > khô niêm mạc miệng > Tr.tâm nhận cảm thể tích > Tr.tâm nhận cảm thể tích

+ Sự

+ Sự Ptt/ Dịch ngoại bào (Ptt/ Dịch ngoại bào ( NaNa+)) > Tr.tâm nhận cảm th thấu => > Tr.tâm nhận cảm th thấu => khát: uống N

 Cơ chế nội tiết:

+ Vasopressin (ADH)(ADH) Hormon kích tố chống lợi niệu/ tuyến yên Hormon kích tố chống lợi niệu/ tuyến yên

Vai trò: Vai trò: tái hấp thu N/ ÔL xa & ống góp.tái hấp thu N/ ÔL xa & ống góp Thiếu ADH: Thiếu ADH: > đái nhạt.> đái nhạt

Các yếu tố điều hoà ADH:

ĐĐH thẩm thấu: H thẩm thấu:  Ptt ở máu và dịch ng.bàoPtt ở máu và dịch ng.bào >T.T nhận cảm >T.T nhận cảm

th.thấu ở hạ não

th.thấu ở hạ não > kích thích tuyến yên sx ADH & ngược lại.> kích thích tuyến yên sx ADH & ngược lại

ĐĐH thể tích: H thể tích:  khối lượng dịch (V) cơ thể khối lượng dịch (V) cơ thể > T.T nhận cảm thể > T.T nhận cảm thể tích, từ đó tuyến yên sx ADH, hoặc sự mất N

tích, từ đó tuyến yên sx ADH, hoặc sự mất N > V dịch cơ thể > V dịch cơ thể > > gây

gây  tiết ADH/ tuyến yên.tiết ADH/ tuyến yên

Điều hoà bài tiết Na iều hoà bài tiết Na+

* Các yếu tố huyết động học; sự lọc của cầu thận

Lọc, THT Na+ : Dòng máu đến thận & huyết áp : Dòng máu đến thận & huyết áp ĐĐMT đặc biệt chú MT đặc biệt chú ý

ý ↓ HA, ↓ ↓ HA, ↓ NNaa+ đối với HT Reninđối với HT Renin Angiotensin Angiotensin

* Hệ thống ReninHệ thống Renin Angiotensin & Aldosterol 2 CAngiotensin & Aldosterol 2 C2 ĐĐH cân bằng NaH cân bằng Na+:: + THT/ ÔL gần nhờ Angiotensin tác động trên vận mạch của các

Đ

ĐM nhỏ đi ra khỏi cầu thận M nhỏ đi ra khỏi cầu thận

+ THT/ ÔL xa bởi aldosterol

+ THT/ ÔL xa bởi aldosterol bài tiết bởi lớp cầu của vỏ TT chịu tác bài tiết bởi lớp cầu của vỏ TT chịu tác

động của các yếu tố (K+, Na+ M, N M, NĐ Đ ACTH ACTH/ Htư và Angiotensin)

(Aldosterol

(Aldosterol HM vỏ TThận: quyết định THT và bài xuất Na+, K+/ TB

ống thận)

* Các hormon khác:

H tuyến giáp: H tuyến giáp: > đào thải N qua da & NT do > đào thải N qua da & NT do lọc/lọc/ CT, & , & ↓↓THT/ THT/ ÔT ÔT.

Catecholamin (Hor Tuỷ TT): Catecholamin (Hor Tuỷ TT): > >   HA HA đm đm > > lọc lọc / CT &  bài niệu Các steroid: Trước hết là cortisol, gây gĩư NaCác steroid: Trước hết là cortisol, gây gĩư Na+ (cần (cần cđ cđ ăănn ít muối ít muối cho BN điều trị corticoid kéo dài), các estrogen gây gĩư Na+ & N ở nửa đầu của chu kỳ KN; thiếu progesteron/ hội chứng tiền MK