XÃ HỘI VIỆT NAM TRONG CUỘC KHAI THÁC THUỘC ĐỊA LẦN I CỦA PHÁP I.. - Hiểu được nguyên nhân của những biến đổi trong nền kinh tế - xã hội Việt Nam là do sự tác động của cuộc khai thác
Trang 1TIẾT 29
XÃ HỘI VIỆT NAM TRONG CUỘC
KHAI THÁC THUỘC ĐỊA LẦN I CỦA PHÁP
I MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1 Về kiến thức: Giúp học sinh :
- Biết được những điểm mới trong nền kinh tế - xã hội Việt nam đầu TK XX
- Hiểu được nguyên nhân của những biến đổi trong nền kinh tế - xã hội Việt Nam là do sự tác động của cuộc khai thác lần thứ nhất của thực dân Pháp
2 Về tư tưởng :
- Giáo dục cho học sinh hiểu được bản chất bóc lột của thực dân Pháp
3 Về kỹ năng :
- So sánh sự giống và khác nhau của nền kinh tế - xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX và đầu TK XX
Trang 2II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC :
1 GV : SGK 11, SGK GV, tranh ảnh, tài liệu văn học, sử
học
2 HS : SGK 11, tư liệu văn học, sử học, tìm tranh ảnh,
…
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC :
- Ổn định, kiểm diện:
- Kiểm tra bài cũ: + Phong trào Cần vương bùng nổ như
thế nào?
+ Cuộc khởi nghĩa Hương Khê?
- Giảng bài mới :
NỘI DUNG KIẾN THỨC
CẦN NẮM
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY –
TRÒ
I NHỮNG CHUYỂN BIẾN
VỀ KINH TẾ
Thuyết trình, phát vấn, giải thích, so sánh, thảo luận,
Trang 31 Nông nghiệp:
- Năm 1897, Pháp ép triều
đình Nguyễn kí điều ước
“Nhượng”:
+ Quyền “Khai khẩn đất
hoang” cho chúng
+ Ruộng đất công, ruộng
của nông dân bị chiếm
2 Công nghiệp:
- Tư bản Pháp tập trung vào
khai thác mỏ
- Công nghiệp điện, nước,
bưu điện cũng ra đời
3 Giao thông: Phục vụ sản
xuất, quân sự
- Đường sắt Bắc – Trung kì
“Con đường xuyên Việt”
tranh ảnh, tư liệu …
Thảo luận nhóm : 6 tổ ( Tổ 1,
2, 3, 4, 5, 6)
H: Nông nghiệp? (Tổ 1)
H: Pháp đã chiếm bao nhiêu
ruộng đất của Ta?
Đ: Tính 1915, đã có 470000 ha ruộng đất rơi vào tay địa chủ người Pháp để lập đồn điền ở Bắc và Trung kì
H: Công nghiệp? (Tổ 2)
H: Tư bản Pháp tập trung vào
khai thác những mỏ gì ở nước ta?
Đ: Mỏ than đá, thiếc, kẽm
H: Giao thông? (Tổ 3)
H: Pháp xây dựng “Con đường
Trang 4được thiết lập
- Đường bộ được mở rộng
đến những khu hầm mỏ, đồn
điền, bến cảng và biên giới
trọng yếu
- Nhiều cầu, cảng lớn cũng
được xây dựng
4 Nội và ngoại thương:
- Việt Nam trở thành thị
trường độc chiếm
của TD Pháp, Pháp độc
quyền thu thuế xuất nhập
khẩu và mọi quyền lợi buôn
bán trong và ngoài nước
Với cuộc khai thác lần I,
phương thức sản xuất TBCN
xuyên Việt” dài bao nhiêu?
Đ: Tính 1912, tổng số đường sắt
đã làm xong ở Việt Nam là
2059 km
H: Việc phát triển đường sắt,
đường bộ, cầu, cảng của Pháp nhằm mực đích gì?
H: Nội và ngoại thương? (Tổ
4)
H: Thế nào là độc quyền thu
thuế xuất nhập khẩu?
H:Vì sao phương thức sản xuất
TBCN được du nhập vào Việt Nam nhưng không được phát
Trang 5từng bước du nhập vào Việt
Nam nhưng Pháp vẫn duy trì
phương thức bóc lột phong
kiến trong kinh tế - xã hội
II NHỮNG CHUYỂN BIẾN
VỀ XÃ HỘI
1 Giai cấp địa chủ phong
kiến: chia làm 2
- Giai cấp đại địa chủ:
Chiếm số nhỏ, rất giàu có,
gắn chặt quyền lợi với TD
Pháp và là chỗ dựa cho TD
Pháp xâm lược
- Giai cấp địa chủ vừa và
nhỏ: Bị đế quốc chèn ép nên
vẫn có tinh thần chống Pháp
2 Giai cấp nông dân:
triển?
H:Tại sao Pháp vẫn duy trì
phương thức bóc lột phong kiến trong kinh tế - xã hội.ở V.Nam?
H: Giai cấp địa chủ phong kiến? (Tổ 5)
H: Giai cấp đại địa chủ có mối
quan với Pháp như thế nào?
H: Vì sao giai cấp địa chủ vừa
và nhỏ lại có tinh thần chống Pháp?
H: Giai cấp nông dân? (Tổ 6)
H: Giai cấp nông dân ở nước ta
bị mấy tầng áp bức bóc lột?
H: Lấy dẫn chứng văn học để
Trang 6- Họ là đối tượng bóc lột chủ
yếu của TD Pháp và địa chủ
phong kiến về thuế khóa, địa
tô, phu phen tạp dịch, còn
cướp đất lập đồn điền, dựng
nhà máy của Pháp
3.Giai cấp công nhân:
- Họ làm việc trong các hầm
mỏ, đồn điền, các xí nghiệp
công nghiệp, công trường,
các ngành giao thông
- Do đó số lượng công nhân
ngày càng đông đảo, khá tập
trung như đến 1914 đã có
15000 công nhân (1904 mới
có 4000)
- Giai cấp công nhân VN đầu
minh họa?
Đ: Tác phẩm “Tắt Đèn” của Ngô Tất Tố
H: Giai cấp công nhân? (Tổ 1)
H: Vì sao họ xuất hiện, làm việc
ở đâu?
H: Giai cấp công nhân xuất thân
từ đâu?
Đ: Giai cấp công nhân xuất thân
từ giai cấp nông dân bị mất đất, thợ thủ công bị phá sản
H: Thế nào là còn non trẻ?
H: “Tự phát”.là gì?
H: Tầng lớp tư sản Việt Nam?
(Tổ 2)
Trang 7TK XX, còn non trẻ, đang ở
trình độ “Tự phát”
4 Tầng lớp tư sản Việt Nam:
- Trong qúa trình khai thác
thuộc địa, TD Pháp cần
những người làm trung gian,
đại lí tiêu thụ hoặc thu mua
hàng hóa, nguyên vật liệu
nảy sinh tầng lớp tư sản VN
5 Tiểu tư sản:
- Thành phần khá phức tạm
gồm:Tiểu thương, tiểu chủ,
viên chức, thầy giáo, nhà báo,
học sinh, sinh viên cũng
tương đối đông, đời sống khổ
cực
H: Thế nào là làm trung gian?
H: Tiểu tư sản? (Tổ 3)
H: Kể tên các thành phần trong
tầng lớp tiểu tư sản? Liên hệ ngày nay, vai trò của tầng lớp này
:
Trang 8CỦNG CỐ : Nắm 2 mục
lớn của bài
DẶN DÒ : Học bài và đọc
tiếp bài 21
RÚT KINH NGHIỆM