Về kiến thức:Học sinh cần nắm: - Ý đồ xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp có từ rất lâu.. - Qúa trình xâm lượcViệt Nam của Thực Dân Pháp từ giữa TK XIX.. Tình hìnhViệt Nam đến giữa TK
Trang 1TIẾT 21,22
NHÂN DÂN VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN
CHỐNG PHÁP XÂM LƯỢC (1858 – 1873)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1 Về kiến thức:Học sinh cần nắm:
- Ý đồ xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp có từ rất lâu
- Giữa TK XIX (1858), TD Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam
- Qúa trình xâm lượcViệt Nam của Thực Dân Pháp từ giữa TK XIX
2 Về tư tưởng :
- Thông qua bài học, giúp học sinh hiểu được bản chất xâm lược của CNTD và sự tàn bạo của chúng
Trang 2- Đánh giá đúng mức nguyên nhân và trách nhiệm của triều đình phong kiến nhà Nguyễn trong việc để mất nước ở TK XIX
3 Về kỹ năng :
- Rèn luyện khả năng phân tích, nhận xét, so sánh
- Liên hệ, rút ra bài học
II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC :
1 GV : SGK 11, SGK GV, lược đồ, tư liệu, tranh ảnh…
2 HS : SGK 11, tư liệu , tìm tranh ảnh CTTG II …
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC :
- Ổn định, kiểm diện;
- Giảng bài mới :
NỘI DUNG KIẾN THỨC
CẦN NẮM
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY –
TRÒ
I LIÊN QUÂN PHÁP- Thuyết trình, phát vấn, giải
Trang 3TÂY BAN NHA XÂM
LƯỢC VIỆT NAM CHIẾN
SỰ Ở ĐÀ NẴNG 1858
1 Tình hìnhViệt Nam đến
giữa TK XIX trước khi
thực dân Pháp xâm lược
- Vào giữa TK XIX, trước khi
Pháp XL, Việt Nam là quốc gia
độc lập, có chủ quyền
Nhưng chế độ PK có biểu
hiện khủng hoảng, suy yếu
- Nông nghiệp: Sa sút, đất đai
vào tay địa chủ, người dân lưu
tán, đê điều không chăm lo
. nạn đói mất mùa, đói kém
liên miên
- Công thương nghiệp: Bị
thích, so sánh, thảo luận, tranh ảnh, bản đồ, lược đồ… Thảo luận nhóm : 6 tổ ( tổ 1,
2, 3, 4, 5, 6)
H: Tư bản phương Tây? (Tổ 1)
H: Các nước TB phương Tây
xâm lược Việt Nam để làm gì?
Đ: Giáo sĩ A-lếch-xăng-đơ-rốt
nói về xứ VN:”Đây là 1 vị trí cần phải chiếm lấy và chiếm được vị trí này thì thương gia châu Âu sẽ tìm được 1 nguồn lợi nhuận và tài nguyên dồi dào”
H:Pháp nhòm ngó Việt Nam?
Trang 4đình đốn, nhà nước độc quyền
CTN Hạn chế SX và thương
mại với chính sách:“Bế quan
tỏa cảng” của nhà Nguyễn
- Quân sự lạc hậu, chính sách
đối ngoại sai lầm, cấm đạo
.
2 Thực dân Pháp ráo riết
chuẩn bị xâm lược Việt
Nam
a Tư bản phương Tây:
- Trong TK XVI, các lái
buôn TBN, BĐNha đã có
mặt ở Việt Nam
- Đầu TK XVII, người Anh
định chiếm đảo Côn Lôn
của Việt Nam
(Tổ 2)
H: Các giáo sĩ Pháp viện cớ tới
Việt Nam để làm gì?
H: Ai làm môi giới cho việc kí
Hiệp ước Véc-xai 1787 được kí
giữa Pháp và Nguyễn Ánh ?
H: Na-pô-nê-ông III tìm cớ gì
để can thiệp vào nước ta?
H: Quân Pháp tấn công Đà
Nẵng? (Tổ 3)
Trang 5
- Những năm 1642 – 1643,
Hà Lan phái tàu đến phối
hợp với quân Trịnh tấn công
quân Nguyễn nhưng bị đánh
bại
b Pháp nhòm ngó Việt
Nam:
- TK XVI – XVII, các giáo
sĩ Pháp đã tới Việt Nam
truyền đạo, kết hợp đò xét
tình hình, vẽ bản đồ, vạch
kế hoạch cho cuộc xâm
nhập của người Pháp
- Cuối TK XVIII, giám mục
Bá Đa Lộc môi giới Pháp
Hiệp ước Véc-xai 1787
H: Việc Pháp gởi tối hậu thư
cho triều đình Huế có dụng ý gì?
H: Tại sao Pháp đưa ra : Kế
hoạch “đánh nhanh thắng nhanh”?
H: Pháp đánh chiếm ba tỉnh
miền Đông Nam kì? (Tổ 4)
H: Nghĩa quân ta phản công như
thế nào?
H: Ở Trung Quốc, ở nước Pháp
có bất lợi gì cho quân Pháp ở
Trang 6được kí giữa Pháp và
Nguyễn Ánh
- 1857, Na-pô-nê-ông III lập
ra hội đồng Nam kì để bàn
cách can thiệp vào VN
3 Quân Pháp tấn công Đà
Nẵng và đánh chiếm ba tỉnh
miền Đông Nam kì
a Quân Pháp tấn công Đà
Nẵng:
- Chiều 31-8-1858, Liên
quân Pháp-TBNha bố trí
trên 14 chiến thuyền dàn
trận trước cửa biển Đà
Nẵng
- Sáng 1-9-1858, Pháp gởi
tối hậu thư cho triều đình
chiến trường Việt Nam?
Đ: Ở Trung Quốc lực lượng
quân Pháp đang còn bị chia xẻ cho chiến trường TQ Ở nước Pháp lại đang vướng vào cuộc chiến tranh với Áo ở Ý nên không tiếp viện cho chiến trường VN
H: Nhà Nguyễn tại sao không
chớp thời cơ đó để phản công quân Pháp?
H: Việc kí hiệp ước Nhâm Tuất
thừa nhận Pháp chiếm 3 tỉnh
Miền Đông phản ánh điều gì?
H: Quân Pháp đánh chiếm ba
tỉnh miền Tây Nam kì? (Tổ 5)
Trang 7Huế
- Chiến thuật của Pháp: Kế
hoạch “đánh nhanh thắng
nhanh” nhưng không thực
hiện được sau 5 tháng tiến
hành cuộc chiến tranh xâm
lược
b Pháp đánh chiếm ba tỉnh
miền Đông Nam kì:
- 17-2-1859, Pháp nổ súng
đánh chiếm thành Gia Định
nhưng cũng gặp nhiều khó
khăn do nghĩa quân ta, ở
Trung Quốc, ở nước
Pháp,trong khi nhà Nguyễn
chỉ chú trọng xây dựng Đại
Đồn Chí Hòa để chặn địch
H: Vì sao Pháp ép Phan Thanh
Giảng nộp thành không điều kiện ?
H: TDPháp đã chiếm 3 tỉnh
miền Tây nào?
H: Thực dân Pháp tiến đánh
Bắc Kì lần thứ nhất (1873)? (Tổ
6)
Trang 8chứ không phản công
- Sáng 24-2-1861, Pháp tấn
công Đại Đồn Chí Hòa,
trong 2 ngày Nuyễn Tri
Phương phải rút lui, Pháp
thừa thắng đánh chiếm Định
Tường (12-4-1861), Biên
Hòa (18-12-1861), Vĩnh
Long (23-3-1862)
- 5-6-1862, Nhà Nguyễn kí
với Pháp hiệp ước Nhâm
Tuất thừa nhận Pháp chiếm
3 tỉnh Miền Đông
4 Quân Pháp đánh chiếm
ba tỉnh miền Tây Nam kì
- 20-6-1867, Pháp kéo quân
đến trước thành Vĩnh Long,
H: Gác-ni-ê bị tử trận ở Cầu
Giấy vào 21-12-1873 có ý nghĩa gì?
H: Triều đình Huế hèn nhác như
thế nào trong việc kí hiệp ước thương mại 31-8-1874?
Trang 9ép Phan Thanh Giảng nộp
thành không điều kiện cả 2
tỉnh An Giang, Hà Tiên
- 24-6-1867, TDPháp đã
chiếm 3 tỉnh: Vĩnh Long,
An Giang, Hà Tiên
II.THỰC DÂN PHÁP MỞ
RỘNG ĐÁNH CHIẾM
TOÀN BỘ VIỆT NAM
HIỆP ƯỚC 1883 VÀ 1884
1 Thực dân Pháp tiến đánh
Bắc Kì lần thứ nhất
(1873)
- Song song với việc củng cố
bộ máy cai trị, đàn áp và bóc
lột các vùng đã chiếm
H: Thực dân Pháp tiến đánh
Bắc Kì lần thứ hai (1882)? (Tổ
1)
H: Quân dân ta chống trả quân
Ri-vi-e ra sao?
H: Ri-vi-e lại tử trận làm cho
quân Pháp lo sợ như thế nào?
Trang 10được ở 6 tỉnh
- 5-11-1873, đội tàu chiến hải
quân Gác-ni-ê ra tới Hà Nội
- Sáng 19-11-1873, Gác-ni-ê
gởi tối hậu thư cho Nguyễn
Tri Phương đòi nộp thành
- 20-11-1873, Pháp nổ súng
chiếm thành và các nơi khác
Quân ta bao vây, uy hiếp
Gác-ni-ê bị tử trận ở Cầu
Giấy vào 21-12-1873
- Lo sợ Pháp tìm cách thương
lượng với triều đình Huế kí
kết 15-3-1874 tại Sài Gòn
nhượng hẳn 6 tỉnh Nam Kì
cho Pháp và hiệp ước thương
mại 31-8-1874, bảo đảm dặc
H: Quân Pháp đánh thẳng vào
cửa biển Thuận An Hiệp ước
1883 và 1884? (Tổ 2)
H: Quân Pháp tại sao lại tấn
công vào Thuận An?
H: Vì sao có hiệp ước
Hác-măng?
H: 6-6-1884, triều đình Huế và
Pháp kí tiếp hiệp ước Pa-tơ-nốt
đã nói lên vấn đề gì?
Trang 11quyền đặc lợi cho Pháp trên toàn bộ đất nước Việt Nam
2 Thực dân Pháp tiến đánh Bắc Kì lần thứ hai (1882)
- 3-4-1882,quân Pháp lại do hải quân Ri-vi-e đổ bộ lên Hà Nội
- 25-4-1882, gởi tối hậu thư cho Hoàng Diệu đòi hạ vũ khí giao thành Triều đình chống cự không cản được Pháp
- Quân dân ta từ 2 phía Sơn tây và Bắc Ninh kéo về quanh
Hà Nội bao vây Pháp, Ri-vi-e trở về ứng cứu
- 5-1883, quân Pháp bị đại bại
Trang 12trong trận Cầu Giấy lần 2, Ri-vi-e tử trận
3 Quân Pháp đánh thẳng vào cửa biển Thuận An Hiệp ước 1883 và 1884
- Sáng 18-8-1883, Đô đốc Cuốc-bê chỉ huy tiến vào cửa Thuận An, chiều 20-8 chiếm Thuận An
- 25-8-1883, triều đình Huế kí hiệp ước Hác-măng
- 6-6-1884, triều đình Huế và Pháp kí tiếp hiệp ước Pa-tơ-nốt gồm 19 khoản có lợi cho TDPháp và mua chuộc phong
kiến tay sai
Trang 13CỦNG CỐ : Nắm 2 nội
dung lớn của bài DẶN DÒ : Học bài và đọc
tiếp bài 18
RÚT KINH NGHIỆM :