Lãnh đạo trong quản trị

Lãnh đạo trong quản trị

LÃNH ĐẠO

Nội dung

Nhận thức và định nghĩa

chung về lãnh đạo

 Keith Davis: Lãnh đạo là một phần của quản trị nhưng không phải là toàn bộ…Lãnh đạo là năng lực thuyết phục những người khác hăng hái phấn đấu cho những mục tiêu xác định

 George R.Terry: Lãnh đạo là một hoạt động gây nên sự ành hưởng đến con người nhằm phấn đấu một cách tự nguyện của nhóm

 Rob, … Fred: Lãnh đạo là ảnh hưởng liên nhân cách được thực hiện trong tình hướng và được định hướng thông qua úa trình giao tiếp nhằm đạt được mục đích hoặc những mục đích chuyên biệt

 Harold & Cyril: Lãnh đạo là sự gây ảnh hưởng đến con người nhằm theo đuổi mục việc đạt đuợc một mục đích chung

=> Nhà quản trị gây ảnh hưởng cho người khác bằng cách nào?

• Lãnh đạo là tiến trình điều khiển, tác động đến người khác để họ gĩp phần làm tốt các cơng việc hướng đến hồn thành các mục tiêu

đã định của tổ chức.

• Lãnh đạo là chỉ dẫn, điều khiển ra lệnh và đi trước.

• Lãnh đạo là làm cho cơng việc được hồn thành bởi người khác.

• Lãnh đạo là tìm cách ảnh hưởng đến người khác để đạt các muc tiêu của tổ chức.

• Theo Philip Kotler, lãnh đạo là thích ứng với sự thay đổi.

Nhận thức và định nghĩa

chung về lãnh đạo

• Lãnh đạo: Hoạt động lãnh đạo là đưa ra các chỉ dẫn, bố trí lực lượng lao động, động viên nhân viên.

• Quản trị: Theo Bennis và Nanus: nhà quản trị thì “Doing the things right” cịn nhà Lãnh đạo thì “Doing right the things”

• Lãnh đạo: Lãnh đạo hiện đại lấy con người, nhân viên, khách hàng, hiệu quả và giá trị làm gốc

• Quản trị: Nhà quản trị truyền thống lấy sự việc, cơng việc, hiệu suất và thị trường làm gốc

So sánh chức năng quản trị và lãnh đạo

1 Nhĩm vai trị tương tác:

• Vai trị đại diện

• Vai trị lãnh đạo

• Vai trị liên lạc

Vai trò của lãnh đạo?

2 Nhĩm vai trị thơng tin:

• Vai trị thu thập thơng tin

• Vai trị truyền đạt thơng tin

• Vai trị người phát ngơn

3 Nhĩm vai trị quyết định:

• Vai trị người khởi xướng

• Vai trị phân bổ nguồn lực

Các phong cách lãnh đạo

• Lãnh đạo bằng cơng cụ hành chánh, mệnh lệnh

• Lãnh đạo trực tiếp

• Lãnh đạo gián tiếp

• Lãnh đạo lấy độc trị độc

• Lãnh đạo bằng cơng cụ kinh tế

• Lãnh đạo theo kiểu răn đe

• Lãnh đạo theo kiểu dĩ hồ vi quý

• Lãnh đạo theo kiểu thủ đoạn

• Lãnh đạo bằng vật chất

• Lãnh đạo dân chủ

• Lãnh đạo tự do

Lãnh đạo độc đốn: Nhà quản trị áp đặt nhân viên nhận và thi thành mệnh lệnh Nhà quản trị thường xuyên kiểm tra, giám sát chặt chẽ cấp dưới Việc truyền đạt thơng tin từ người lãnh đạo ở mức tối thiểu để nhân viên thực hiện nhiệm vụ, một chiều từ trên xuống.

Phong cách lãnh đạo

Quan điểm của Kurt Lewin

=> Nhà quản trị nên áp dụng

Phong cách lãnh đạo

Quan điểm của Kurt Lewin

⇒Nhà quản trị nên áp dụng phương pháp lãnh đạo độc đốn cho những người sau

+ Cá nhân cĩ thái độ chống đối+ Cá nhân khơng tự chủ

Lãnh đạo Dân chủ: Nhà quản trị thường tham khảo, bàn bạc, lắng nghe ý kiến và đi đến sự thống nhất với các thuộc cấp trước khi

ra quyết định, sử dụng nguyên tắc đa số Cĩ sự phân giao quyền lực cho cấp dưới nhiều hơn Thơng tin hai chiều.=>Tốt nhất, mang lại hiệu quả cao nhất.

Phong cách lãnh đạo

Quan điểm của Kurt Lewin

Phong cách lãnh đạo

Quan điểm của Kurt Lewin

⇒ Nhà quản trị nên áp dụng phương pháp lãnh đạo dân chủ cho những người sau

+ Cá nhân cĩ tinh thần hợp tác+ Cá nhân thích lối sống tập thể

Lãnh đạo Tự do: Nhà quản trị sử dụng rất ít quyền lực, dành cho cấp dưới mức độ tự do cao Vai trị của nhà quản trị là giúp đỡ tạo điều kiện cho cấp dưới thơng qua việc cung cấp thơng tin và các phương tiện Thơng tin ngang.

Phong cách lãnh đạo

Quan điểm của Kurt Lewin

Phong cách lãnh đạo

Quan điểm của Kurt Lewin

cho những người sau

+ Cá nhân cĩ đầu ĩc cá nhân+ Cá nhân khơng thích giao tiếp với xã hội

Phong cách lãnh đạo căn cứ theo mức độ quan tâm đến cơng việc

và con người:

CƠNG VIỆC: ÍT CON NGƯỜI: NHIỀU

Quan điểm của đại học bang Ohio: “Phong cách S2 là tốt nhất”

Phong cách lãnh đạo

Quan điểm của Đại học Bang Iowa

Chọn lựa phong cách

lãnh đạo thích hợp

Nhà lãnh đạo cần quan tâm những điều sau khi chọn phong cách lãnh đạo

• Cá nhân nhân viên : vì khơng cĩ 2 cá nhân giống nhau, do thế nhà lãnh đạo nên cĩ các phong cách lãnh đạo khác nhau

• Tập thể nhân viên : vì đặc tính chung của nhĩm làm ảnh hưởng đến phong cách quản trị chung của nhân viên

• Tình huống lãnh đạo và sử dụng : Tất cả các cá nhân đều cĩ niềm vui và nỗi buồn riêng => phong cách lãnh đạo phải khác nhau

• Cá tính của nhà quản trị : Cá tính nhà quản trị là yếu tố quyết định đến phong cách lãnh đạo

Quyết định phong cách

lãnh đạo thích hợp

Nhà lãnh đạo cần nghiên cứu những yếu tố sau khi chọn phong cách

• Tuổi tác :

Ví dụ: Nhân viên cao tuổi và kinh nghiệm => phong cách tự do

Nhân viên ít tuổi => phong cách độc đốn

Kỹ năng chuyên mơn (kỹ năng kỹ thuật):

thiết bị cần thiết cho cơng việc.

Kỹ năng tổ chức (kỹ năng quan hệ con người):

Kỹ năng nhận thức (kỹ năng lý luận):

Các kỹ năng lãnh đạo

1 Khả năng thích ứng tình huống

2 Am hiểu mơi trường xã hội

3 Cĩ hồi bão và hướng tới thành cơng

4 Quyết đốn

5 Cĩ tinh thần hợp tác

6 Kiên quyết

Những phẩm chất của

nhà lãnh đạo thành công

Những phẩm chất của

nhà lãnh đạo thành công

1 Thiếu nhạy cảm với người khác

2 Lạnh lùng, tách biệt, kiêu căng

Những phẩm chất của

nhà lãnh đạo không thành công

Ảnh hưởng là sự tác động của một bên lên phía bên kia (chủ thể tác động lên đối tượng) Khi một nỗ lực ảnh hưởng được thực hiện nĩ cĩ thể tạo ra các kết cục sau:

tích cực tham gia Đây là kết cục mong muốn của nỗ lực ảnh hưởng.

nhất trí với chủ thể về điều phải làm.

những khơng thực hiện yêu cầu chủ thể mà cịn chống lại các yêu cầu Gồm

các biểu hiện: buồn rầu, chán nản, bất mãn, trì hỗn cơng việc, từ chối thực

Sự ảnh hưởng trong

phong cách lãnh đạo

Là năng lực của chủ thể trong việc ảnh hưởng tới đối tượng Cĩ 3 đặc tính quan trọng:

1 Quyền lực là khả năng ảnh hưởng đến người khác Người

cĩ quyền lực cĩ thể sử dụng hay khơng sử dụng nĩ Được gọi là quyền lực tiềm năng

2 Quyền lực trong nhận thức của đối tượng: chủ thể chỉ cĩ khả năng mở rộng tới những người nhận thức về nĩ

3 Quyền lực trong tổ chức đã đạt được và con người cĩ khả năng làm tăng hay giảm quyền lực của họ

Quyền lực và sự ảnh hưởng

1 Quyền lực vị trí:

• Quyền hạn chính thức

• Sự kiểm sốt đối với các nguồn lực và phần thưởng

• Sự kiểm sốt đối với sự trừng phạt

• Sự kiểm sốt đối với thơng tin & mơi trường

Cơ sở của quyền lực

2 Quyền lực cá nhân:

• Tài năng chuyên mơn

• Sự thân thiện/ sự trung thành

• Sức hấp dẫn, lơi cuốn

3 Quyền lực chính trị:

• Sự kiểm sốt đối với quá trình ra quyết định

1 Quyền lực là phương tiện đạt mục đích cao đẹp đối với người chính trực,

cĩ tấm lịng vị tha.

2 Quyền lực chỉ được sử dụng cĩ hiệu quả khi nĩ phù hợp với phong cách

và mục đích của người lãnh đạo.

3 Người lãnh đạo càng hiểu biết và khai thác tốt nguồn gốc của quyền lực

thì khả năng thành cơng càng nhiều.

4 Nếu người lãnh đạo nhận thức được nguồn gốc phát sinh quyền lực rất đa

dạng, và lựa chọn được phương cách phù hợp sẽ thành cơng trong lãnh

Nguyên tắc sử dụng

quyền lực

5 Người nào cảm thấy mình khơng cĩ quyền lực và khơng vận dụng được

nguồn gốc quyền lực thì người đĩ sẽ thực sự khơng cĩ quyền lực.

6 Quyền lực là khơng cĩ giới hạn.

7 Quyền lực thể hiện ở hành động là việc biến tiềm năng thành hiện thực.

8 Người cĩ khả năng ảnh hưởng, chi phối người khác nhằm đạt kết quả là

người cĩ khả năng lãnh đạo.

Nguyên tắc sử dụng

quyền lực (tt)

Quyền chuyên mơn:

Đối tượng tuân thủ vì tin rằng chủ thể cĩ những kiến thức về cách làm việc tốt nhất

Quyền tham chiếu:

Đối tượng tuân thủ vì đối tượng khâm phục chủ thể

và muốn đạt đến sự chấp thuận, phê chuẩn của chủ thể

Aûnh hưởng của quyền lực

French & Raven - 1959

Quyền trao phần thưởng:

Đối tượng tuân thủ nhằm đạt được phần thưởng mà đối tượng tin rằng được chi phối và kiểm sốt bởi chủ thể

Quyền trừng phạt:

Đối tượng tuân thủ, phục tùng để tránh sự trừng phạt mà họ tin rằng sự trừng phạt này được kiểm sốt bởi chủ thể

Quyền hợp pháp:

Đối tượng tuân thủ vì tin rằng chủ thể cĩ quyền ra mệnh lệnh

mà đối tượng cĩ nghĩa vụ phải chấp hành

Aûnh hưởng của quyền lực (tt)

French & Raven – 1959

1 Chiến lược thân thiện

2 Chiến lược trao đổi:

Với nguyên tắc hy sinh cái này để được cái khác

3 Chiến lược đưa ra lý do:

Đưa ra các thơng tin, dữ liệu, chứng cứ để ủng hộ ý kiến của mình

Các chiến lược tạo ra

sự ảnh hưởng trong lãnh đạo

4 Chiến lược quyết đốn:

Liên quan đến luật lệ, quy định, quy chế, những quan hệ đã được thoả thuận, cam kết

4 Chiến lược tham khảo cấp trên

5 Chiến lược liên minh

6 Chiến lược trừng phạt

Các chiến lược tạo ra

sự ảnh hưởng trong lãnh đạo

Quyết định là hành vi sáng tạo của ngườI lãnh đạo nhằm định

ra chương trình và tính chất hoạt động của tổ chức để giải quyết một vấn đề đã chín muồI, trên cơ sở hiểu biết các quy luật vận động khách quan của hệ thống bị quản trị và việc phân tích các thơng tin về hiện tượng của hệ thống đĩ.

Khái niệm và bản chất của quyết định trong lãnh đạo

Các quyết định của nhà lãnh đạo cĩ vai trị cực kỳ quan trọng vì:

• Các quyết định luơn luơn là sản phẩm chủ yếu và là trung tâm của mọi hoạt động về quản trị

• Sự thành cơng hay thất bại trong các tổ chức phụ thuộc rất nhiều vào các quyết định của các nhà lãnh đạo

• Khơng thận trọng trong việc ra quyết định thường dẫn đến

Vai trò của quyết định

trong lãnh đạo

Bước 1: Xác định vấn đề

Bước 2: Liệt kê các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định

Bước 3: Thu thập và chọn lọc thơng tin cĩ liên quan

Bước 4: Quyết định giải pháp: gồm 3 bước nhỏ:

4.1 Đưa ra nhiều phương án chọn

4.2 Đánh giá các phương án xây dựng

4.3 Lựa chọn phương án tốt nhất

Bước 5: Tổ chức thực hiện quyết định

Bước 6: Đánh giá kết quả thực hiện quyết định

Quy trình ra quyết định

trong lãnh đạo

Xung đột hay mâu thuẫn xảy ra khi 2 hay nhiều phía đưa ra các hành động khơng tương đồng Khơng cĩ sự chiến thắng cho cả hai phía, và chiến thắng của bên này sẽ cản trở, ngăn chặn phía bên kia đạt tới thành cơng Ví dụ trong tổ chức: xung đột giữa cơng đồn và lãnh đạo cũng thường xảy ra.

Xung đột và

giải quyết xung đột

1 Xung đột chức năng:

Là sự đối đầu giữa hai phía mà sự đối đầu này hồn thiện hoặc mang lại lợi ích cho việc thực hiện nhiệm vụ của tổ chức

2 Xung đột phi chức năng:

Là bất kỳ sự tương tác nào giữa hai phía cản trở tàn phá mục tiêu của nhĩm, của tổ chức

Các loại xung đột

+ Sự phụ thuộc lẫn nhau đối với nhiệm vụ:

Khi cùng làm việc với nhau, một nhĩm chưa thể thực hiện nhiệm

vụ nếu nhĩm trước chưa hồn thành, nhiệm vụ nhĩm này phụ thuộc vào việc thực hiện nhiệm vụ của nhĩm kia.

+ Mục tiêu khơng tương đồng

+ Sử dụng đe doạ

+ Sự gắn bĩ của nhĩm

Nguyên nhân xảy ra xung đột

1 Chiến lược né tránh

• Lờ đi

• Tách ra

Giải quyết xung đột

2 Chiến lược can thiệp bằng quyền lực

• Tương tác được quy định

• Sự vận động chính trị

3 Chiến lược khuyếch tán

• Làm dịu

• Thoả hiệp

• Nhận dạng kẻ thù chung

Giải quyết xung đột

4 Chiến lược kiên trì giải quyết

• Tương tác giữa các nhĩm

• Đề ra mục tiêu cao cả

• Giải quyết vấn đề

Động viên là sự sẵn lịng thể hiện mức độ cao của nỗ lực để hướng tới các mục tiêu của tổ chức trên cơ sở thoả mãn các nhu cầu cá nhân.

Để động viên cĩ hiệu quả, người lãnh đạo phải phải nỗ lực trong việc xác định các nhu cầu, giá trị, các ưu tiên của người lao động và các cơng việc giúp họ đạt đến việc thỏa mãn các nhu cầu, giá trị …

Đường dẫn

Tìm kiếm hành vi

Thỏa mãn nhu cầu

Giảm sự căng thẳng

Khái niệm về động viên

• Cấp bậc nhu cầu của Maslow

Các học thuyết về động viên

1 Động viên thơng qua việc thiết kế cơng việc: bảo đảm cơng việc cĩ ý

nghĩa, hấp dẫn và thách thức sự thơng minh.

2 Động viên thơng qua phần thưởng

• Thỏa mãn nhu cầu cá nhân

• Người lao động tin rằng nỗ lực của họ sẽ được thưởng.

• Phần thưởng phải gắn liền với việc thực hiện nhiệm vụ.

3 Động viên qua sự tham gia của người lao động

• Tham gia vào việc xác định mục tiêu tổ chức

• Tham gia ra quyết định

• Tham gia giải quyết các vấn đề

• Tham gia trong thiết kế, đổi mới tổ chức.

Ứng dụng của các học thuyết