Trong quá trình tìm kiếm thức ăn, loài vượn này đã dần dần biết chế tạo ra công cụ sản xuất, đánh dấu một bước ngoặt kỳ diệu, vượn bắt đầu thoát khỏi sự lệ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiê
Trang 1Tiết 3 : XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ
Ngày soạn:
I – MỤC TIÊU BÀI DẠY :
1 Kiến thức: Giúp HS hiểu và nắm được những điểm chính sau đây:
- Nguồn gốc loài người và các mốc lớn của quá trình chuyển biến từ người tối cổ thành Người hiện đại
- Đời sống vật chất và tổ chức xã hội của người nguyên thuỷ
- Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã
2 Về tư tưởng, tình cảm: Bước đầu hình thành được ở HS
ý thức đúng đắn về vai trò lao động sản xuất trong sự phát triển của xã hội loài người
Trang 23 Về kỹ năng: Bước đầu rèn luyện kỹ năng quan sát tranh, ảnh
II – ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
- Giáo viên có thể sử dụng một số đoạn miêu tả về đời sống, phong tục, tập quán của một số tộc người trên thế giới là tàn dư của cuộc sống nguyên thuỷ xa xưa được giới thiệu trên các báo, tạp chí hoặc trong cuốn
Tư liệu giảng dạy thế giới cổ đại
- Anh cuộc sống của người nguyên thuỷ
- HS chuẩn bị các tranh ảnh hoặc hiện vật về các công
cụ lao động, đồ trang sức
III – HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
1 On định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Tại sao phải xác định thời gian? Người xưa đã tính thời gian như thế nào ?
Trang 3- Tính khoảng cách thời gian (theo thế kỷ và theo năm) của các ghi kiện ghi trên bảng trong SGK so với năm nay
3 Giảng bài mới:
A Giới thiệu bài: Cách đây hàng chục triệu năm,
trên trái đất có loài vượn cổ sing sống trong những khu rừng rậm Trong quá trình tìm kiếm thức ăn, loài vượn này đã dần dần biết chế tạo ra công cụ sản xuất, đánh dấu một bước ngoặt kỳ diệu, vượn bắt đầu thoát khỏi sự lệ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên và trở thành người Đó là người tối cổ
B Nội dung giảng bài mới:
a Hoạt động 1: Con người đã xuất hiện như thế nào?
Trang 4Mục tiêu: Giúp HS thấy được sự chuyến biến từ loài Vượn ổ thành Người tối cổ
Nội dung:
Con người đã xuất
hiện như thế nào?
-Giúp HS phân biệt
sự khác nhau giữa
Vượn cổ và Người
tối cổ:
+ Vượn cổ: hình
người, sống cách đây
khoảng 5-15 triệu
năm, là kết quả của
quá trình tiến hoá từ
động vật bậc cao
-Đọc trong SGK (từ cách đây đến
…) -Tìm những điểm khác nhau giữa Vượn cổ và Người tối cổ:
+ Vượn cổ: dáng khom, đôi tay không khéo léo, óc không phát triển
+ Người tối cổ: đi
1 Con người
đã xuất hiện như thế nào?
-Cách đây khoảng hàng chục triệu năm loài Vượn cổ xuất hiện dần dần trở thành Người tối cổ
Trang 5+ Người tối cổ: còn
dấu tích của loài
vượn nhưng đi bằng
hai chân, hai chi
trước đã biết cầm
nắm, hộp sọ phát
triển, sọ não lớn biết
sử dụng và chế tạo
công cụ
Sự khác biệt lớn
nhất giữa Vượn và
Người là điểm nào ?
Đời sống của
Người tối cổ như thế
bằng hai chi sau, đầu nhô về phía trước, hai chi trước biết cầm nắm, biết
sử dụng và chế tạo công cụ
-Việc chế tạo ra công cụ sản xuất, Người có đôi tay khéo léo, óc phát triển
-Kiếm sống bằng săn bắt và hái
-Sống theo bầy gồm vài chục người
-Hái lượm và săn bắt
-Sống trong hang động, mái lều
-Biết ghè đẽo
đá, làm công
cụ
-Tìm ra lửa và biết sử dụng lửa
Trang 6nào ? lượm, biết chế tạo
công cụ lao động, biết sử dụng và lấy lửa bằng cách cọ xát đá
Cuộc sống bấp bênh
Kết luận: Sự kiện loài vượn biết chế tạo ra công cụ sản xuất đầu tiên, đánh dấu một bước ngoặt kỳ diệu, vượn bắt đầu thoát khỏi sự lệ thuộc hoàn toàn vào điều kiện tự nhiên
và trở thành người Đó là Người tối cổ
b Hoạt động 2: Người tinh khôn sống như thế nào?
Mục tiêu: Trải qua hàng triệu năm, Người tối cổ dần dần trở thành Người tinh khôn, đời sống đã cao hơn, đầy đủ hơn, họ đã biết trồng trọt, chăn nuôi, làm đồ trang sức (bắt đầu chú ý tới đời sống tinh thần)
Nội dung:
Trang 7 Người tinh khôn
khác Người tối cổ ở
những điểm nào?
Người tinh khôn
sống như thế nào?
Thị tộc là gì?
Đời sống của
Người tinh khôn như
-Người tinh khôn:
bàn tay nhỏ, khéo léo, các ngón tay linh hoạt, hộp so phát triển, trán cao, mặt phẳng, cơ thể gọn và linh hoạt
-Người tối cổ:
ngược lại
-Sống theo bầy
-Thị tộc là một tổ chức gồm những người có cùng huyết thống
2.Người tinh khôn sống như thế nào?
-Trải qua hàng triệu năm, Người tối cổ dần dần trở thành Người tinh khôn
-Sống thành bầy theo thị tộc (cùng huyết thống)
Trang 8thế nào? Sống quây quần
bên nhau và cùng làm chung, ăn chung
-Biết trồng trọt và chăn nuôi, làm đồ trang sức
-Biết trồng trọt, chăn nuôi, làm đồ gốm,
đồ trang sức
Kết luận: Đời sống con người trong thị tộc đã cao hơn, đầy đủ hơn, bước đầu biết trồng trọt, chăn nuôi là hai sự kiện quan trọng đánh dấu bước phát triển của Người tinh khôn
c.Hoạt động 3: Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã?
Mục tiêu: Giúp HS hiểu được ý nghĩa to lớn của việc phát hiện ra công cụ kim loại, từ đó dẫn đến xã hội nguyên thuỷ tan rã
Nội dung:
Trang 9 Công cụ lao động
chủ yếu của Người
tinh khôn được chế
tạo bằng gì?
Hạn chế của công
cụ đá?
Đến thời gian nào
con người mới phát
hiện ra kim loại? Đó
là kim loại gì?
Tác dụng của
công cụ bằng kim
loại?
-Công cụ đá
-Dễ vỡ, không đem lại năng suất cao
-Khoảng 4000 năm Tr.CN Đồng nguyên chất Đồng thau (pha thiếc)
-Giúp khai phá đất hoang, tăng năng suất lao động, sản phẩm làm ra nhiều
Dư thừa
3.Vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã?
-Khoảng 4000 năm Tr.CN, con người phát hiện ra kim loại để chế tạo công cụ
-Công cụ kim loại ra đời đã giúp con người
có thể:
+ Khai phá đất hoang
Trang 10 Sản phẩm dư thừa
dã làm cho xã hội
phân hoá như thế
nào ?
- Phân hoá giàu nghèo xã hội nguyên thuỷ tan rã
+ Tăng diện tích trồng trọt + Sản phẩm làm ra nhiều,
dư thừa
XHNT tan
rã, nhường chỗ cho xã hội có giai cấp
Kết luận: Công cụ bằng kim loại ra đời đã làm cho XHNT dần dần tan rã, nhường chỗ cho xã hội có giai cấp
C Kết luận toàn bài: Nguồn gốc của loài người đã
trải qua các mốc lớn từ Vượn cổ đến Người tối cổ
và trở thành người tinh khôn Đời sống vẫt chất chia thành hai giai đoạn khác nhau: Thời kỳ bầy người và thời kỳ tan rã Tổ chức xã hội có 3 hình
Trang 11thức: bầy người, Công xã thị tộc, xã hội có giai cấp
4 Củng cố:
- Bầy người nguyên thuỷ sống như thế nào?
- Đời sống của Người tinh khôn có những điểm nào tiến
bộ hơn so với Người tối cổ?
- Công cụ bằng kim loại đã có tác dụng như thế nào? Gây biến đổi gì trong xã hội?
5 Dặn dò:
-Học bài, làm bài tập,
-Chuẩn bị bài mới