Tổng quan về bệnh lao

BỆNH LAO Tổng quát Lao (TB) là một bệnh nhiễm khuẩn gây nhiều tử vong nhất trên thế giới so với các bệnh nhiễm trùng khác. Khoảng 2 tỷ người nhiễm bệnh lao toàn cầu. Ở Hoa Kỳ, khoảng 15 triệu người nhiễm bệnh. Khi bệnh lao từ tiềm ẩn trở nên hoạt động, nó giết chết 60% số người không được điều trị, lên đến 3 triệu tử vong toàn cầu mỗi năm. Ở Hoa Kỳ, khoảng 20.000 trường hợp nhiễm trùng lao trở nên hoạt động mỗi năm.

Trang 1

B NH LAO

Tổng quát

Laoă(TB)ălàămộtăbệnhănhiễmăkhuẩnăgâyănhiềuătửăvongănh tătrênăthếăgiớiăsoăvớiă cácăbệnhănhiễmătrùngăkhác.ăKho ngă2ătỷăngư iănhiễmăbệnhălaoătoànăcầu.ă ăHoaă Kỳ,ăkho ngă15ătriệuăngư iănhiễmăbệnh

Khiăbệnhălaoătừătiềmăẩnătr ănênăhoạtăđộng,ănóăgiếtăchếtă60%ăsốăngư iăkhôngăđượcă điềuătrị,ălênăđếnă3ătriệuătửăvongătoànăcầuămỗiănĕm.ă ăHoaăKỳ,ăkho ngă20.000ă trư ngăhợpănhiễmătrùngălaoătr ănênăhoạtăđộngămỗiănĕm

Cóăcáchăđiềuătrịăbệnhălao.ăKhiăđượcăđiềuătrị,ă90%ăcácăbệnhănhânămắcăbệnhălaoă đangăhoạtăđộngăsốngăsót

Tàiăliệuătómătắtănàyăgi iăthíchănhiễmătrùngălaoătiềmăẩnăvàăhoạtăđộng,ăbànăluậnăvềă chẩnăđoán,ăđiềuătrịăvàăphòngăngừaăbệnhălao

Nguyên nhân

Laoă làă mộtă bệnhă nhiễmă gâyă raă b iă mộtă viă khuẩnă gọiă là Mycobacterium

Bệnhălaoălâyătruyềnătừăngư iăsangăngư iăquaăkhôngăkhí,ăkhiămộtăngư iămắcăbệnhă laoăhoạtăđộngăho,ăhắtăhơi,ătốngăkhôngăkhíăra

Sauăkhiămộtăngư iănhiễmăbệnh,ăviăkhuẩnălaoăbịăhệăthốngămiễnădịchăcủaăngư iăđóă kềmăchế.ăNhiễmătrùngăbịătiềmăẩn,ăcôălập.ăKhiăviăkhuẩnăthoátăkhỏiăsựăkềmăchế,ă nhiễmătrùngătr ănênăhoạtăđộng

Doăhầuăhếtăbệnhănhânăth ăraăchỉămộtăsốăítătrựcăkhuẩnălao,ăsựălâyătruyềnăbệnhălaoă thư ngăchỉăx yăraăsauămộtăhoặcănhiềuăthángăphơiănhiễmăvớiăngư iăbệnhălaoăhoạtă động

Thôngăkhíăđúngămứcălàăbiệnăphápăquanătrọngănh tăđểăphòngăngừaăsựălâyătruyềnă bệnhălao

Bệnhălaoăthư ngăkhôngălâyătruyềnăquaăvậtădụngăcáănhânăcủaăngư iăbệnh,ănhưă quầnăáo,ăgiư ngăchiếuăhayănhữngăvậtădụngăhọăđãătừngătiếpăxúc

Nhi m trùng tiềm ẩn với nhi m trùng hoạt động

Khiămộtăngư iăhítăth ăkhôngăkhíăđãănhiễmătrùng,ătrựcăkhuẩnălaoăđiăvàoăphổiăquaă nhữngăphếăqu n

Tậnăcùngăcủaăphếăqu nălàănhững phế nang.ăPhếănangălàănhữngătúiăkhíăgiốngănhưă

bongăbóng,ănơiămáuătiếpănhậnăoxyătừăkhôngăkhíăhítăvàoăvàăphóngăthíchăcarbonică vàoăkhôngăkhíăth ăra

Trựcăkhuẩnălaoănhiễmăvàoăphếănang.ăHệăthốngămiễnădịchăcủaăcơăthểăchốngălạiă chúng.ăHệăthốngămiễnădịchăgồmăcóănhữngătếăbàoămáuăđặcăbiệt,ănhậnăbiếtăvàătiêuă diệtănhữngăvậtălạănhưăviărútăvàăviăkhuẩn.ăNhữngătếăbáoămáuănàyăđượcăgọiălàăbạchă huyếtăcầu

Nhữngăbạchăhuyếtăcầuăđặcăbiệtăgọiălàăđạiăthựcăbàoăt năcôngăviăkhuẩnălao.ăNhiềuă viăkhuẩnăchết.ăViăkhuẩnălaoăcóămộtămàngătếăbàoăc uătạoăb iămộtăloạiăsápăphứcă tạp.ăMàngănàyăb oăvệăđượcămộtăsốăviăkhuẩnăbênătrongăđạiăthựcăbào!

Cácătếăbàoăđặcăbiệtăcủaăhệăthốngămiễnădịchăbaoăquanhăvàăngĕnăcáchăcácăđạiăthựcă bàoăđãănhiễmăkhuẩn.ăKhốiăchứaănhữngăđạiăthựcăbàoănhiễmăkhuẩn,ăbịăcáchălyănàyă làănhữngăcủă(tubercle)ăcứng,ămàuăxámăđượcăgọiălàăcủălao

Trang 2

Nếuămộtăngư iăđãănhiễmăkhuẩnăkhôngăkhỏeămạnh,ănh tălàăkhiăngư iă yăcóămộtă hệăthốngămiễnădịchăsuyăyếu,ătrựcăkhuẩnălaoăcóăthểăvượtăquaăhệăthốngămiễnădịch.ă Trựcăkhuẩnălaoăvỡăkhỏiăcủălaoătrongăphếănangăvàălanăđếnăphổiăvàănhữngăbộăphậnă khácătrongăcơăthểăquaădòngămáu.ăKhiă yăbệnhăđượcăgọiălàăbệnh laoăhoạtăđộng Nếuămộtăngư iăđãănhiễmăkhuẩnăkhỏeămạnh,ănhiễmălaoăbanăđầuăđượcăhệăthốngă miễnădịchăkềmăchế.ăTrựcăkhuẩnălaoăbịăcôălậpăbênătrongăcácăcủălaoătrongănhiềuă nĕm.ăKhiă yăbệnhăđượcăgọiălàăbệnhălaoătiềmăẩn

Kho ngă90%ăngư iănhiễmăbệnhăhồiăphụcăhoànătoànăsauăkhiănhiễmăkhuẩnăbanăđầu.ă Cácăcủălaoăhóaăvôiăvàătrựcăkhuẩnăkhôngăthểăthoátăraăngoàiănữa.ăVớiăkho ngă10%ă ngư iănhiễmăbệnh,ătrựcăkhuẩnăkíchăhoạtămộtălúcănàoăđó,ăkhiăhệăthốngămiễnădịchă củaăhọăsuyăyếu.ăKhiă yăbệnhăđượcăgọiălàăbệnhălaoăhoạtăđộng

Tri u chứng

Bệnhălaoăhoạtăđộngălanătừăphếănangăthôngăquaădòngămáuăhoặcăhệăbạchăhuyết.ăNóă cóăthểăt năcôngăcácăbộăphậnăkhácăcủaăcơăthể,ănhưăda,ăthận,ăxương,ăhệăsinhăs nă hoặcăhệătiếtăniệu

Tạiăđịaăđiểmămới,ăhệăthốngămiễnădịchăcủaăcơăthểăgiếtăchếtănhiềuătrựcăkhuẩn,ănhưngă tếăbàoămiễnădịchăvàămôătạiăchỗăcũngăchết.ăNhữngătếăbàoăchếtătạoăthànhănhữngă khốiăgọiălàăuăhạtă(granuloma),ănơiătrựcăkhuẩnăcóăthểăsốngăsótănhưngăkhôngăphátă triển

Nhữngătriệuăchứngăsớmăcủaăbệnhălaoăhoạtăđộngăgồmăcó:

+ăSụtăcân

+ăSốt

+ăĐổămồăhôiăbanăđêm

+ăĔnăkhôngăngonămiệng

Mộtăsốăbệnhănhânăcóăthểăcóăítăhoặcăkhôngăcóătriệuăchứngăkhiămắcăbệnhălao Khiămôăphổiăbịăpháăhủyănhiềuăhơnăvàăuăhạtălớnăra,ăcácăhangăphátătriểnătrongăphổiă vàăđôiăkhiăvỡăvàoăđư ngădẫnăkhíălớn.ăĐiềuănàyăkhiếnăchoămộtăsốălượngălớnătrựcă khuẩnălanătỏaăkhiăbệnhănhânăho

Cácăuăhạtăphátătriểnătrongăphổi,ăgâyăhoăvàăkhóăth ănhiềuăhơnăkhiăchúngăpháăhủyă môăphổi.ăUăhạtăcũngăcóăthểăĕnăvàoămạchămáu,ăgâyăch yămáuătrongăphổi,ăkhiếnă đàmăcóămáu

Triệuăchứngăbệnhălaoătạiăbộăphậnăkhác,ăkhôngăph iăphổi,ăthayăđổiătùyătheoăcơă quanăbịănhiễmăbệnh.ăThíădụ,ăkhiăbệnhălaoănhiễmăvàoăcộtăsống,ănóăcóăthểăgâyăđauă lưngănặngăhoặcăbiếnădạngăcộtăsống

Chẩn đoán

Bệnhălaoătiềmăẩnăcóăthểăđượcăchẩnăđoánăbằngămộtăthửănghiệmădaăgọiălàăthửă

nghiệm Mantoux.ăThửănghiệmănàyăcóăthểăxác địnhăhầuăhếtănhữngăngư iănhiễmă

trựcăkhuẩnălaoătừă6ăđếnă8ătuầnăsauăkhiăphơiănhiễmăbanăđầu

Mộtăch tăgọiălà PPD đượcătiêmătrongădaăvùngăcẳngătayăvàătheoădõiă48ăđếnă72ăgi ă sau.ăNếuăquầngăđỏăthànhăhìnhăquanhăvếtătiêm,ăbệnhănhânăcóăthểăđãănhiễm M

MộtăthửănghiệmămáuăgọiălàăQuantiFERONă– TBăcũngăchoăbiếtăbệnhănhânăđãăphơiă

nhiễmăhoặcănhiễm M tuberculosis hayăkhông

Trang 3

Đểăchẩnăđoánăbệnhălaoăđangăhoạtăđộng,ăbácăsĩădựaăvàoăcácătriệuăchứng,ătiềnăsửă phơiănhiễmălaoăcủaăbệnhănhânăvàăXăquangăchoăth yăchứngăcứăcủaănhiễmălao,ă thư ngăcóădạngăhangăhoặcătổnăthươngătrongăphổi

Bácăsĩăsẽăl yămẫuăđàmăhoặcămẫuăbệnhăphẩmăkhácăđểăxétănghiệm.ăĐiềuăquanătrọngă làăph iăxácăđịnhăloạiăviăkhuẩnălaoăgâyăbệnhăđểăchoăloạiăthuốcăhữuăhiệuănh t

Điều trị

Nếuăkhôngăđượcăđiềuătrị,ăbệnhălaoăhoạtăđộngăcóăthểăgâyătửăvongăđếnă60%ăsốăbệnhă nhân.ăKhiăđượcăđiềuătrị,ă90%ăcácătrư ngăhợpăcóăthểăđượcăchữaăkhỏi

Điềuătrịăbệnhălaoăthànhăcôngăhayăkhôngătùyăthuộcăvàoăsựăhợpătácăgiữaăbệnhănhână vàăbácăsĩ.ăGiáoădụcăbệnhănhânălàăthiếtăyếuăvàănhiềuăbácăsĩăthíchăgửiăbệnhănhână vàoăbệnhăviệnăđểătheoădõiătrongăquáătrìnhăđiềuătrị

Điềuătrịăbaoăgồmănhiềuăloạiăthuốcătrongăth iăgianănhiềuătháng.ăSauăđâyălàămộtăvàiă loạiăthuốcăđượcădùngăđểăđiềuătrịăbệnhălao:

+ Isoniazid (IHN)

+ Rifampin (Rifadin)

+ Ethambutol (Myambutol)

+ Pyrazinamide

Mộtăsốăloạiăthuốcănàyăcóăthểăcóănhữngătácădụngăphụănghiêmătrọngăvàămộtăsốă khôngănênăkếtăhợpăvớiăcácăloạiăthuốcăkhácăhoặcăkhôngănênăuốngărượu.ăDoăvậy,ă điềuăr tăquanătrọngălàăph iăsửădụngăchúngădướiăsựătheoădõiăcủaăbácăsĩăvàătuânăthủă cácăkhuyếnăcáoăvàăđềănghịăcủaăbácăsĩ

Ngư iăđãăđượcăđiềuătrịăítănh tăhaiătuầnăthư ngăkhôngăcònălâyăbệnhănữa

Bệnhănhânăkhôngăsửădụngăthuốcăthư ngăxuyênăvàălâuădàiănhưăđãăkêătoaăsẽăchoăviă khuẩnăcơăhộiătr ănênăkháng thuốc.ăDoăvậy,ăđiềuăR Tăquanătrọngălàăph iătuânăthủă chỉădẫnăcủaăbácăsĩ

Phòng ngừa

Nhưăđốiăvớiăhầuăhếtăcácăbệnhănhiễmătrùng,ăphòngăbệnhătốtăhơnălàăchữaăbệnh.ă Bệnhălaoălàămộtăbệnhăr tăcóăthểăphòngăngừa

Thôngăkhíăđúngămứcăvàăc iăthiệnătìnhătrạngăcủaăđámăđôngălàăthiếtăyếuătrongăviệcă

gi mălâyălanăcủaăbệnhălao

Nếuăngư iănhiễmăbệnhăcheămũiăvàămiệngăkhiăhoăhoặcăhắtăhơi,ăsựălâyătruyềnăcủaă bệnhălaoăcũngăcóăthểăthểăđượcăngĕnăchặn

Phátăhiệnăngư iăbệnhăsớmăvàăđiềuătrịăhọăbằngăcácăloạiăthuốcălàămộtătrongănhữngă cáchăhữuăhiệuănh tăđểăngĕnăchậnăbệnhălaoălâyălan

Trang 4

ThuốcăINHăcóăthểăngĕnăchậnăbệnhălaoăvàănênăđượcăchoăngư i:

+ămắcăbệnhălaoătiềmăẩn

+ătiếpăxúcăgầnăgủiăvớiăngư iăđãănhiễmăbệnh

+ăđãătừngă ănhữngăquốcăgiaănơiăbệnhălaoăthư ngăgặp

+ăcóănguyăcơănhiễmăbệnhălao

Vắc xin

Vắcă xină ngừaă laoă đượcă gọiă là BCG.ă BCGă ngĕnă chậnă sựă lană tỏaă của M

đầu.ăNóăđượcăđềănghịăsửădụngăchoătrẻănhỏă ănhữngănướcăbệnhălaoăthư ngăgặp VắcăxinăBCGăkhôngăđượcăkhuyếnăcáoăsửădụngărộngărãiătạiăHoaăKỳ

Tóm tắt

Laoălàămộtăbệnhănhiễmăkhuẩnăcóăthểăgâyăchếtăngư i.ăHệăthốngămiễnădịchăcủaăcơă thểăthư ngăchốngălạiănhiễmăkhuẩnănàyăvàăcôălậpăđượcănó

Khiăhệăthốngămiễnădịchăsuyăyếu,ăviăkhuẩnălaoăbịăcôălậpătr ănênăhoạtăđộngăvàălană đếnănhữngăbộăphậnăkhácăcủaăcơăthể.ăKhiă yăbệnhăđượcăgọiălàăbệnhălaoăhoạtăđộng

Nh ănhữngătiếnăbộăyăhọc,ăhiệnăđãăcóăcáchăđiềuătrịăbệnhălaoăhoạtăđộng.ăĐiềuăr tă quanătrọngălàăbệnhănhânăph iătuânăthủăđiềuătrịăđãăkêăđơn

Bệnhălaoăcóăthểăngĕnăngừaăđượcăthôngăquaăvệăsinhătốt,ăbaoăgồmăthôngăkhíătốt vàă cheămiệngăkhiăho

Cóăvắcăxinădànhăchoătrẻănhỏăvàăđượcăkhuyếnăcáoăsửădụngăchoăngư iăsốngă ănhữngă quốcăgiaăcóănhiềuăbệnhălao

Trang 5

Introduction

Tuberculosis, or TB, is a bacterial infection that causes more deaths in the world than any other infectious disease About 2 billion people are infected with tuberculosis

worldwide In the United States, about 15 million people are infected

When tuberculosis becomes active, it kills 60% of those who are not treated This

amounts to 3 million deaths worldwide every year In the United States, about 20,000 tuberculosis infections become active every year

There is a treatment for tuberculosis When treated, 90% of patients who have an

active tuberculosis infection survive

This reference summary explains latent and active tuberculosis infections The

program discusses the diagnosis, treatment, and prevention of tuberculosis

Causes

Tuberculosis is an infection caused by a bacterium called

Mycobacterium tuberculosis The bacterium is also called

tubercle bacillus

Tubercle Bacillus

Tuberculosis spreads from person to person through air as a

person with active tuberculosis coughs, sneezes, or expels

air

After a person becomes infected, the tuberculosis bacteria

are controlled by the person’s immune system The infection

becomes latent, or confined When the bacteria spread out of

control, the infection becomes active

Since most infected people breathe out only a few bacilli when they exhale,

transmission of tuberculosis usually only occurs after one or more months of exposure

to someone with active tuberculosis

This document is for informational purposes and is not intended to be a substitute for the advice of a doctor or healthcare professional or a

recommendation for any particular treatment plan Like any printed material, it may become out of date over time It is important that you rely on the advice of a doctor or a healthcare professional for your specific condition

Last reviewed: 10/15/2012

1

Trang 6

Adequate ventilation is the most important measure to prevent the transmission of

tuberculosis

Tuberculosis is not usually transmitted through personal items belonging to those with tuberculosis, such as clothing, bedding, or other items they have touched

Latent vs Active Infection

As a person breathes infected air, the bacilli go to the lungs

through the bronchioles

2

At the end of the bronchioles are alveoli Alveoli are

balloon-like sacs where the blood takes oxygen from

inhaled air and releases carbon dioxide into the air exhaled

Tuberculosis bacilli infect the alveoli The body’s immune

system fights them The immune system includes special

blood cells that identify and destroy foreign material,

including viruses and bacteria These blood cells are called

white blood cells

Special white blood cells called macrophages attack

tuberculosis bacteria Many of the bacteria die

Tuberculosis bacteria have a cell wall made of a complex

waxy material This wall protects some bacteria inside the macrophage!

Alveoli

Special cells of the immune system surround and separate the infected macrophages The mass resulting from the separated, infected macrophages are hard, grayish

nodules called tubercles

If an infected person is not healthy, particularly if he or she has a weak immune

system, the bacilli may overwhelm the immune system The bacilli could break out of the tubercles in the alveoli and spread to the lungs and other sites of the body through the bloodstream This is called active tuberculosis

If an infected person is healthy, the initial tuberculosis infection is controlled by the

immune system The tuberculosis bacilli may remain confined within the tubercles for years This is called latent tuberculosis Latent means dormant or sleeping

Trang 7

About 90% of infected people heal completely after the initial infection The tubercles calcify and the bacteria cannot break out again For about 10% of infected people, the bacilli inside the tubercles become active sometime later in life when their immune

system becomes weak This is known as active tuberculosis

Symptoms

Active tuberculosis spreads from alveoli through the bloodstream or lymphatic system

It may invade other areas in the body, such as the skin, kidneys, bones, reproductive system, or urinary system

At the new sites, the body's immune system kills many bacilli, but immune cells and local tissue die as well The dead cells form masses called granulomas, where bacilli can survive but not grow

The early symptoms of active tuberculosis include:

• weight loss

• fever

• night sweats

• loss of appetite

Some patients may have little or no symptoms with TB

As more lung tissue is destroyed and granulomas expand,

cavities develop in the lungs, and sometimes expand into larger

lung airways This allows large numbers of bacilli to spread when

the patient coughs

As granulomas grow in the lungs, they may cause more

coughing and shortness of breath as they destroy lung tissue

Granulomas can also eat away at blood vessels, causing

bleeding in the lungs, which could result in bloody sputum

Symptoms of tuberculosis involving areas other than the lungs

vary, depending on the organ affected For example, when

tuberculosis infects the spine, it can cause severe back pain or

back deformities

3

Trang 8

Diagnosis

Latent tuberculosis or initial infection can be diagnosed with a skin test called a

Mantoux test This test can identify most people infected with tubercle bacilli 6-8 weeks

after initial exposure

4

A substance called PPD is injected under the skin in the

forearm and examined 48-72 hours later If a red welt forms

around the injection site, the person may be infected with M

tuberculosis, but the disease is not necessarily active

A blood test known as QuantiFERON® -TB can also show if

a patient has been exposed or is infected with M.tuberculosis

To diagnose active tuberculosis, a doctor relies on

symptoms, the patient’s history of exposure to TB, and x-rays that may show evidence

of TB infection, usually in the form of cavities or lesions in the lungs

The doctor will also take sputum and other samples to be examined by a pathologist It

is important to determine the type of tuberculosis bacteria involved in order to

prescribe the most effective medication

Treatment

If not treated, active tuberculosis can be fatal, killing up to 60% of patients When

treated, a cure can be achieved in 90% of all cases

Successful treatment of tuberculosis depends on cooperation between the patient and doctor Patient education is essential, and many doctors prefer to

hospitalize the patient in order to observe him or her during

treatment

The treatment consists of taking more than one medication for a

duration of months The following are some of the medications

used to treat tuberculosis:

)

• Pyrazinamide

Trang 9

Some of these medications may have very serious side effects and some should not

be combined with other medications or with alcohol This is why it is very important to take them under your doctor’s supervision and follow his or her recommendations and suggestions

People who have been treated for at least two weeks are usually not contagious

anymore

Patients who do not take their medications as often and as long as prescribed, give the bacteria a chance to become resistant to the treatment This is why it is VERY

important to follow doctor’s instructions

Prevention

As with most infectious diseases, it is better to prevent the disease than to treat it

Tuberculosis is very preventable

Adequate ventilation and improving crowded conditions are essential in decreasing the spread of tuberculosis

If infected people cover their mouth and nose when

coughing or sneezing, the spread of TB can also be

prevented

Identifying infected people early and treating them with

medications is one of the most effective ways to prevent

TB from spreading

people

• who have latent tuberculosis

• are in close contact with infected patients

• have been in countries where tuberculosis is common

• are at risk of getting infected with tuberculosis

Vaccines

The tuberculosis vaccine is called BCG BCG prevents the spread of M tuberculosis

within the body, but does not prevent initial infection It is recommended for infants in parts of the world where TB is common

5

Trang 10

The vaccine BCG is not recommended for general use in the United States

Summary

Tuberculosis is a bacterial infection that can be fatal The body’s immune system can usually fight the infection and confine it successfully

When the immune system is weak, confined tuberculosis bacteria can become active and spread to other parts of the body This is active tuberculosis

Thanks to advances in medicine, treatment is available to treat active TB It is very important for the patient to follow the prescribed

treatment

Tuberculosis can be prevented through good

hygiene, including good ventilation and covering

the mouth when coughing

A vaccine is available for some infants and is

recommended for those who live in parts of the

world with high occurrence of tuberculosis

6

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	311,65 KB