Starbucks có thể đã thay đổi một nền văn hóa khi cửa hàng đầu tiên được mở tại Pike Place Market năm 1971 và thực sự đã thay đổi phong cách chúng ta thưởng thức cà phê... Thậm chí ngay c
Trang 1Starbucks đã thay đổi một
nền văn hóa?
Starbucks có thể đã thay đổi một nền văn hóa khi cửa hàng đầu
tiên được mở tại Pike Place Market năm 1971 và thực sự đã thay
đổi phong cách chúng ta thưởng thức cà phê
Trang 2LTS: Nằm trong chuỗi bài về các thương hiệu đã thành công
trong cách thức kinh doanh đổi mới, sáng tạo như kem Bud's
(Mỹ), Phở 24, Công ty thiết kế AA (Việt Nam), thời trang Anupa
(Anh) Diễn đàn kinh tế sáng tạo tiếp tục giới thiệu một phần câu
chuyện thành công của Starbucks, từ góc nhìn của Forbes Asia
Starbucks có thể đã thay đổi một nền văn hóa
Trang 3Câu trả lời là: chỉ trước khi thế giới ngập chìm với 17.000 cửa
hàng Starbucks, trước khi có những tách cà phê hương vị bí ngô
và trước khi Starbucks giới thiệu sản phẩm Sorbetto với vị rượu
sorbet được lấy cảm hứng từ Pinkberry của Ý Hay nói cho gọn là
trước khi chủ tịch Howard D Schultz hiện thực hóa tham vọng
phát triển một vài quán cà phê nơi đây thành một đế chế cà phê
hùng mạnh trên toàn thế giới
Schultz vẫn thường nhìn thế giới đơn giản như ba tách cà phê
espresso, và đó là lý do vì sao người ta có cảm giác như người
đàn ông ngồi trong văn phòng này không phải là Howard Schultz
Trang 4Theo lẽ thường, sau khi thất bại người ta sẽ ngụy biện: "Chúng ta
đã có rất nhiều thành tựu, tuy nhiên " Liệu Howard Schultz sẽ
nói như thế? Và ông sẽ dùng đại từ nhân xưng "chúng ta" thay vì
dùng "tôi" để trốn tránh trách nhiệm?
Chính là Howard Schultz- người đã đem Starbucks tới bao góc
phố, bao con đường trên toàn thế giới nhưng cũng có lúc gần
như đã mất hết tất cả
Thậm chí ngay cả Schultz cũng không thể đoán trước được rằng,
Starbucks có thể thay đổi một nền văn hóa khi cửa hàng đầu tiên
được mở tại Pike Place Market vào ngày 30/3/1971 Nó đã làm
thay đổi phong cách chúng ta thưởng thức cà phê (ngay trên tàu
Trang 5điện ngầm, hay ngồi trên ghế sofa thư thái với tách cà phê và wifi
bên cạnh), và nó cũng có khả năng khiến chúng ta sẵn sàng bỏ
ra $4,30 để thưởng thức một tách cà phê đậm đặc nóng hổi tỏa
hương vani khi ngồi ngắm cảnh ở Manhattan
Howard Schultz - CEO làm nên tên tuổi Starbucks
Tuy nhiên, trong bóng đen của thời kỳ suy thoái, tương lai của
Starbucks cũng trở nên quá mờ mịt Sau mấy chục năm phát
triển với tốc độ đáng sợ dưới thời của Schultz, các khách hàng
giờ đây dường như đã "bỏ rơi" Starbucks khi họ buộc phải thắt
chặt hầu bao của mình Doanh số và giá cổ phiếu của công ty sụt
Trang 6giảm một cách đáng báo động, khiến nhiều người trong cuộc lo
ngại rằng chẳng sớm thì muộn Starbucks cũng sẽ phải chào bán
Do vậy, sau 8 năm gián đoạn, Schultz đã trở về với vai trò giám
đốc điều hành vào tháng 1/2008 Ông đã đóng của 900 cửa hàng,
đa phần là ở Mỹ để cắt giảm tối đa chi phí và vực lại công ty vững
mạnh như xưa
Bạn bè và đồng sự cho rằng thời kỳ khó khăn vừa qua đã làm
thay đổi người đàn ông đầy quyền lực Howard Schultz Starbucks
của ngày hôm nay đã không còn là "Màn trình diễn của riêng
Howard Schultz" Nếu cần một từ để miêu tả về Schultz lúc này
Trang 7thì đó chính là "khiêm tốn"- một tính từ mà trước đó ít ai nghĩ sẽ
dùng để miêu tả về ông
Trong cuộc phỏng vấn vào tháng một vừa qua, Schultz đã nói:
"Những gì Starbucks đã làm trước đây, dù ít dù nhiều, đều đã
mang lại kết quả Mỗi cửa hàng của chúng tôi đều đã gặt hái
được thành công nhất định ở mỗi thành phố, mối Quốc Gia mà
Starbucks đi qua Tăng trưởng cũng luôn có giới hạn của nó Khi
đã lên đến đỉnh cao thì phải xuống dốc cũng là lẽ thường tình "
Tuy nhiên, có một điều không hề thay đổi ở người đàn ông này,
đó chính là hoài bão lớn Ông cho biết vẫn đang có ý định mở
rộng kinh doanh đến những thị trường rộng lớn và tiềm năng hơn
Trang 8như Trung Quốc Ông đang chuẩn bị tất cả cho sự ra đời của
nhãn hiệu cà phê hòa tan
Hai từ "Starbucks Coffee" đã bị dỡ khỏi logo cũ của công ty vì
ông muốn đẩy mạnh phát triển thương hiệu mới trong các cửa
hàng tạp hóa Ông cũng mới thông báo rằng công ty đã ký thỏa
thuận với Green Mountain Coffee Roasters để phân phổi sản
phẩm trà và cà phê Starbucks tại hệ thống Keurig Sau thông báo
này, cổ phiếu của công ty đã tăng gần 10%, đạt đến điểm cao
nhất kể từ năm 2006 Giá cổ phiếu dừng ở mức 36,56 đôla vào
hôm thứ sáu vừa qua
Trang 9Cả ông Schultz và các đồng sự đều cho rằng Starbucks sẽ trụ
vững trong thời điểm này, nhưng có rất nhiều người ngoài công
ty nghi ngờ khả năng đó Những kẻ gièm pha thì nói rằng, một
Starbucks "thượng lưu" chỉ dành cho những tay sành cà phê
chính hiệu từ lâu đã không còn nữa, mà bây giờ chỉ còn lại một
chuỗi các cửa hàng Starbucks "phục vụ hàng loạt" như
McDonald's Có lẽ giờ đây nên gọi là "Charbucks" thì hợp hơn, và
với những khách hàng "ruột" nhưng đã phàn nàn về hương vị cà
phê rang cháy của Starbucks, thật khó để lấy lại "tình yêu như
thuở ban đầu" của họ
Howard Schultz năm nay đã 57 tuổi, là một người đàn ông cao
lớn, gân guốc và cương nghị Mỗi khi được nghe ông nói chuyện
Trang 10về "tâm hồn", "tính chân thực" hay "tình yêu", dường như bạn có
thể quên mất sự thật rằng ông đang quản lý một tập toàn trị giá
hàng tỷ đôla mà từ lâu đã trở thành biểu tượng của quá trình toàn
cầu hóa Câu chuyện về cuộc đời và sự nghiệp của ông đã được
ghi lại trên biết bao trang giấy, nhưng thiết nghĩ cũng đáng nhắc
lại một số điểm nổi bật để chúng ta cùng chiêm nghiệm
Ông lớn lên trong cảnh nghèo
khó ở những khu ổ chuột tại Bay View, Canarsie, Brooklyn Ông
nhận được một học bổng cho môn bóng đá tại trường ĐH
Trang 11Northern Michigan, và sau khi trải qua rất nhiều nghề để kiếm
sống, ông về đầu quân cho Starbucks với vị trí trưởng phòng
marketing vào năm 1982 Lấy cảm hứng từ văn hóa thưởng thức
cà phê của Ý, ông rời Starbucks để mở cửa hàng riêng Năm
1987 ông mua lại Starbucks với cả thảy 6 cửa hàng tại thời điểm
đó Đến năm 1995, Starbucks đã có 677 cửa hàng, con số tăng
lên 3501 vào năm 2000, và lúc này Schultz không còn đảm nhận
vai trò C.E.O nữa
Thành công nối tiếp thành công, cho đến khi cơn bão suy thoái
kéo đến làm chao đảo cả thế giới
Trang 12Tháng 12/2007, lo sợ thương hiệu Starbucks bị mất danh tiếng,
ông cùng ban giám đốc quyết định năm sau sẽ để Schultz trở lại
với cương vị C.E.O thay cho Jim Donald Cùng tháng đó, vợ và
hai con ông đã bay tới Hawaii để hưởng kỳ nghỉ cuối năm
Tuy nhiên, ông không thể thoải mái vui vẻ cùng gia đình Ngày
ngày ông vẫn theo dõi doanh số bán hàng của Starbucks, và tâm
trạng như lửa đốt khi thấy công ty đã thua lỗ tới mức hai con số
Cũng tại đây, ỗng đã gặp lại một người bạn là Michael Dell -
người mới trở lại quản lý tập đoàn Dell Inc nổi tiếng Ông Dell kể
khi ông trở lại tập đoàn, ông đã viết "nghị trình chuyển đổi" Và
Trang 13đây chính là gợi ý đã giúp cho Schultz lập ra kế hoạch riêng cho
bước đi tiếp theo của Starbucks
Mục tiêu của ông là sửa chữa các vấn đề của những cửa hàng
gặp khó khăn; "nhóm lại" tình yêu của khách hàng đối với
Starbucks; đồng thời có những thay đổi dài hạn hơn như tái tổ
chức đội ngũ quản lý và đổi mới chuỗi cung cấp sản phẩm Khi
trở về Seattle, ông đưa bản kế hoạch ra bàn thảo với các vị lãnh
đạo cấp cao của công ty và đặt ra một câu hỏi lớn: "Các vị có
tham gia hay không?" Sau đó thì tám trong số mười vị quản lý
cấp cao đó đã ra đi
Trang 14Một vài địa điểm của Starbucks, gồm cả ở thành phố Seattle, đã
được làm mới lại Các cửa hàng mới được trang trí bằng gỗ theo
phong cách địa phương để tạo cảm giác gần gũi cho khách hàng
"Điều mà công ty cần lúc đó là đổi mới- luôn luôn thay đổi ngay
cả khi đã bước lên bục vinh quang Rất nhiều người trong số
chúng tôi đã tự hỏi, liệu chúng tôi có thể làm được không? Nhưng
khi Howard trở về, đó đã không còn là một câu hỏi nữa", giám
đốc tài chính Troy Alstead kể lại
Ông Schultz thường dậy lúc 4 giờ sáng mà không cần đặt báo
thức Sau đó ông xuống quầy cà phê Starbucks Sumatran ở dưới
nhà, thưởng thức một tách espresso của một hoặc hai cửa hàng
Trang 15Starbucks trên đường tới công ty Ông thường đến văn phòng lúc
6h30
Vào một buổi sáng đầu năm 2008, ông Schultz đã bị thuyết phục
rằng có một sản phẩm có thể giúp làm tăng doanh số vốn đang
rất thảm hại của công ty Sản phẩm đó được gọi là Sorbetto, đặt
theo tên tiếng Ý là "sorbet" (một loại rượu) Loại đồ uống này
được bán thử nghiệm tại Pinkberry- chuỗi nhà hàng bán các sản
phẩm sữa chua lạnh mà Schultz là một nhà đầu tư ở đó
Ông Schultz đã bay tới Ý để nếm thử các nguyện liệu của sản
phẩm mới và phát hiện ra rằng ông sẽ có một Frappuccino tiếp
theo Đến mùa hè năm đó, 300 cửa hàng Starbucks ở California
Trang 16được sơn thành màu hồng để quảng bá cho sản phẩm mới
Starbucks nhận các nguyên liệu được chuyển từ Ý đến, và
Schultz đã thuyết phục được các nhà đầu tư
Tuy nhiên, một vấn đề nảy sinh là, khách hàng không thích cách
pha chế đường của sản phẩm, và những người pha cà phê cũng
rất khó chịu khi phải mất khoảng tiếng rưỡi để rửa sạch máy pha
cà phê sau mỗi ca làm việc Vài tháng sau, Sorbetto bị Schultz
"xóa sổ"
"Chúng ta đã quá nóng vội với Sorbetto, và đó là lỗi của tôi", chủ
tịch Schultz thú nhận
Trang 17Pha đầu tư mạo hiểm này là một sai lầm, nhưng đó mới chính là
tính cách vốn có của Schultz