- Trên da nổi các mụn đỏ như hạt tấm, từng đám, mọng nước.. Các mụn nước này nối với nhau bằng các đường rãnh nhỏ do ghẻ đục khoét, tập trung ở các chỗ da mềm: rìa tai, nách bẹn, quanh v
Trang 1Bệnh ghẻ ở bò sữa
1 Triệu chứng
- Trên da nổi các mụn đỏ như hạt tấm, từng đám, mọng nước Các mụn nước này nối với nhau bằng các đường rãnh nhỏ do ghẻ đục khoét, tập trung ở các chỗ da mềm: rìa tai, nách bẹn, quanh vú Bò bị ghẻ nặng, các đám
da mẩn đỏ có ở hầu hết trên mặt da
- Trong các đám da ghẻ có nhiều ghẻ tập trung, hoạt động, gây ngứa mẩn, làm cho bò luôn cọ da vào các vật cứng
khác mà chúng gặp, gây nứt nẻ, thậm chí chảy máu da Chỗ
da ghẻ bị sần sùi và rụng trụi lông
- Bò bị nhiễm trùng thứ phát thường có các mụn mủ trên mặt da Các mụn mủ vỡ ra, chảy mủ và dịch vàng, tạo ra các vùng lở loét, sau đó đóng vẩy khô màu nâu và lại lan sang các mụn loét khác
- Một số bò còn bị biến chứng viêm loét vùng vú (bò cái), dịch hoàn (bò đực) và viêm tai
2 Chẩn đoán
Trang 2- Phương pháp chẩn đoán chủ yếu là nạo lấy mẫu da nơi mẩn ngứa, kiểm tra phát hiện ghẻ
- Cách làm: lấy mẫu da đặt trên lam, nhỏ dung dịch NaOH-10%, dùng Pince đầm nhỏ mẫu da, hơ trên ngọn đèn cồn khoảng 5-10 phút, đặt tấm kính nhỏ (Lamele), kiểm tra dới kính hiển vi
- Kết hợp quan sát các biểu hiện lâm sàng của bò: mụn mẩn ngứa trên da
3 Điều trị
Nhiều loại thuốc có thể điều trị được bệnh ghẻ ở bò Nhưng các phác đồ sau đây có hiệu lực trong điều trị:
Phác đồ 1:
- Thuốc điều trị là mỡ lu huỳnh 10%
- Cách chế Bột lu huỳnh: 10 gam Vaselin: 90 gam Đun vaselin nóng chảy, đổ bột lu huỳnh từ từ và trộn đều, để nguội Nếu không có vaselin, có thể thay bằng mỡ lợn hoặc
mỡ bò
- Cách sử dụng: Tắm chải cho bò; cọ sạch các vẩy ghẻ; để ráo nước; bôi mỡ lu huỳnh vào chỗ da ghẻ; Mỗi lần bôi không quá 1/3 diện tích da của bò Cách một ngày bôi
Trang 3thuốc một lần
- Thuốc phối hợp: Nếu có nhiễm trùng da thì dùng kháng sinh tiêm hoặc cho uống Có thể dùng một trong các loại kháng sinh sau:
Penixilin: 10.000 đơn vị/kg thể trọng/ngày
Streptomycin: 10mg/kg thể trọng/ngày
Tetracyclin: 20mg/kg thể trọng/ngày
Cho súc vật uống thêm dầu cá, vitamin C
- Hộ lý: Khi bôi thuốc cần rọ mõm để bò không liếm thuốc Thuốc khô mới bỏ rọ mõm
Phác đồ 2:
- Thuốc điều trị: Dung dịch trinage
- Cách chế: Công thức thuốc: Sumicidin đậm đặc 2ml
Rivanol 1g Dipterex 10g Nước vừa đủ 1000ml Đun nước
ấm (40oC), hòa tan dipterex và rivanol: nhỏ dung dịch
sumicidin, sẽ được trinage
- Cách sử dụng: như phác đồ 1
- Thuốc phối hợp: như phác đồ 1
- Hộ lý: như phác đồ 1
Phác đồ 3:
- Thuốc điều trị: hỗn hợp dipterex và dầu máy
Trang 4- Cách chế: Công thức: Dipterex: 20g Dầu máy vừa đủ: 1000ml Đun dầu máy (40oC), đổ bột dipterex, quấy đều cho tan hết
- Cách sử dụng: như phác đồ 1
- Thuốc phối hợp: như phác đồ 1
- Hộ lý: như phác đồ 1
Phác đồ 4:
- Thuốc điều trị: mỡ hạt mát 10%
- Cách chế: Công thức: Hạt mát 10g Vaselin 90g Giã hạt mát nhỏ Đun vaselin cho chảy ra Đổ bột hạt mát quấy
đều
- Cách sử dụng: như phác đồ 1
- Thuốc phối hợp: như phác đồ 1
- Hộ lý: như phác đồ 1
Chú ý: Cần điều trị 6-7 ngày, cho đến khi bò khỏi về lâm sàng: hết mẩn ngứa, đóng vảy khô và các mụn ghẻ Nhưng sau đó 10-12 ngày, lại bôi một đợt thuốc nữa để diệt ấu trùng và trĩ trùng nở từ trứng, vì trứng rất khó diệt bằng hóa chất
4 Phòng bệnh
Trang 5- Phát hiện kịp thời súc vật bị ghẻ, cách ly điều trị;
- Khi có súc vật bị ghẻ, chuồng trại phải dọn sạch phun
thuốc trừ mầm bệnh bằng dipterex-2%, định kỳ một lần/10 ngày
(Nguồn: Bệnh thường gặp ở bò sữa Việt Nam và cách
phòng trị, NXB Nông nghiệp, 2000, tr.135-142)