Điều trị kén sán não thế nào ? doc

Kén sán não là bệnh do ấu trùng sán dây lợn cư trú ở não và gây tổn thương não.. Một số hình ảnh kén sán ở não trên phim chụp cộng hưởng từ sọ não Nhiễm ấu trùng sán lợn Trứng sán th

Điều trị kén sán não thế nào ?

Kén sán não là bệnh do ấu trùng sán dây lợn cư trú ở não và

gây tổn thương não Bệnh hay gặp ở những nước đang phát

triển vùng Đông Nam châu Á như Ấn Độ, Trung Quốc, Việt

Nam, Lào,

Campuchia, Indonesia… và các nước Nam Mỹ, các nước châu

Phi…

Bệnh thường lưu hành ở các vùng dân cư có mức sống thấp, ăn

uống không hợp vệ sinh (sử dụng một số thức ăn chưa được nấu

chín như tiết canh, lòng lợn, gỏi…) trong khi nuôi lợn còn thả

rông, chưa có nhà vệ sinh đạt tiêu chuẩn (thậm chí còn đại tiện

bừa bãi…)

Một số hình ảnh kén sán ở não trên phim

chụp cộng hưởng từ sọ não

Nhiễm ấu trùng sán lợn

Trứng sán theo thức ăn hoặc nước uống nấu chưa chín vào dạ

dày của người Dưới tác dụng của dịch vị tại dạ dày, trứng sán

được nở ra ấu trùng, ấu trùng sán lợn chui qua niêm mạc dạ dày

vào mạch máu và mạch bạch huyết sau đó cư trú ở tất cả mọi cơ

quan trong cơ thể như não, cơ vân, tổ chức dưới da, mắt, tim,

gan…

Nếu kén sán có ở não sẽ gây bệnh kén sán não Mức độ tổn

thương nặng hay nhẹ là tùy thuộc số lượng kén sán có trong não,

các biểu hiện thường gặp là nhức đầu, buồn nôn hoặc nôn, cơn

co giật (động kinh), liệt nửa người hoặc tê bì rối loạn cảm giác,

khó ngủ hoặc mất ngủ, mờ mắt…

Điều trị nhiễm ấu trùng sán lợn não

Bệnh nhân cần được nhập viện điều trị và cần được theo dõi chặt

chẽ tiến triển của bệnh cũng như tác dụng không mong muốn

trong quá trình dùng thuốc diệt kén sán

Điều trị nội khoa

Có thể dùng một trong hai loại thuốc diệt ấu trùng sán lợn ở não:

prazyquantel (viên nén 600mg, albendazole (viên 200mg)

Thuốc chống viêm (corticoid):

Việc sử dụng thuốc chống viêm corticoid nhằm mục đích làm

giảm phản ứng viêm và quá mẫn do dùng thuốc diệt kén sán

Trong quá trình điều trị, do tác dụng diệt ấu trùng sán của thuốc,

sẽ xuất hiện một số thay đổi về cấu trúc của kén sán và tổ chức

nhu mô não Lúc đầu, thuốc ngấm vào kén sán làm kén sán

trương lên, kích thước có thể gấp 3 lần ban đầu Cấu trúc màng

của kén sán cũng thay đổi, dịch nội kén sán thoát dần ra ngoài

kéo theo protein ra nhu mô não, kén sán xẹp nhỏ dần Các

protein này sẽ gây phản ứng miễn dịch với tổ chức não và phản

ứng viêm dữ dội dẫn đến phù não và các phản ứng khác của cơ

thể do đó có thể dẫn đến tử vong Corticoid được sử dụng trước

khi uống thuốc diệt ấu trùng sán não 5 ngày và duy trì trong suốt

các đợt điều trị

Các thuốc điều trị phối hợp

Dùng thuốc chống phù não (manitol 20%, liều lượng và thời gian

điều trị tùy thuộc vào mức độ phù não nhiều hay ít); thuốc kháng

động kinh nếu có cơn động kinh (carbamazepin; phenytoin;

valproat de sodium;…), dùng thuốc kháng động kinh có thể kéo

dài 2 năm sau cơn cuối cùng Bên cạnh đó, cần bù nước và điện

giải và bổ sung vitamin nhóm B cho bệnh nhân, dùng thuốc dự

phòng viêm loét dạ dày - tá tràng do dùng corticoid

Điều trị ngoại khoa

Đặt dẫn lưu não thất - ổ bụng trong trường hợp kén sán làm tắc

nghẽn lưu thông dịch não tủy gây não úng thủy; phẫu thuật lấy

kén sán nếu kén sán trong nội nhãn cầu Sau phẫu thuật, tiếp tục

điều trị nội khoa

Điều trị dự phòng

Để dự phòng bệnh sán não, cần vệ sinh ăn uống như ăn chín

uống sôi, không ăn tiết canh lợn, không ăn thịt lợn gạo, thận trọng

khi ăn rau sống trồng dưới nước như rau ngổ, rau muống…, rửa

tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; vệ sinh môi trường sạch sẽ;

xây hố xí hợp vệ sinh; không đại tiện bừa bãi; không nuôi lợn thả

rông…; dùng thuốc tẩy sán dây lợn trong trường hợp nhiễm sán

dây lợn

Sán dây lợn là một loại sán dây lớn, có thể dài từ 1 - 8m, gồm

đầu sán và các đốt sán nối tiếp nhau, sống ký sinh trong ruột non

của người và có thể tồn tại suốt cuộc đời của người Người mắc

bệnh sán dây lợn thường chỉ do một con sán Ở mỗi đốt sán có

cả bộ phận sinh dục đực và cái, sự thụ tinh được thực hiện bằng

cách giao hợp chéo giữa hai đốt Các đốt sán cuối là những đốt

già, chứa đầy trứng sán (30.000 - 50.000), các đốt sán già này tự

bò ra ngoài hậu môn hoặc theo phân ra ngoài Trứng sán có thể

tồn tại ở ngoại cảnh trong vòng một tháng và bị tiêu diệt sau vài

phút ở nhiệt độ 1000C