BÀI 4: THU TIÊU TH C BI T
M c tiêu
• N m đ c b n ch t và các đ c đi m
c b n c a thu tiêu th đ c bi t, các tính ch t c a hàng hóa d ch v ch u
lo i thu này, c ng nh vai trò c a thu tiêu th trong h th ng thu
• N m đ c các quy đ nh v đ i t ng
n p thu , đ i t ng ch u thu và đ i
t ng không ch u thu tiêu th đ c
bi t
• Tính đ c s thu tiêu th đ c bi t
ph i n p theo các quy đ nh hi n hành
• N m đ c các quy đ nh v mi n,
gi m, kê khai, truy thu và hoàn thu tiêu th đ c bi t
• Khái ni m, đ c đi m, vai trò c a thu thu
nh p đ c bi t;
• i t ng n p thu tiêu th đ c bi t
• i t ng ch u thu và đ i t ng không
ch u thu tiêu th đ c bi t
• Cách tính thu tiêu th đ c bi t
• Mi n thu , xét mi n thu , gi m thu , hoàn
thu , truy thu thu tiêu th đ c bi t
• Kê khai, n p thu tiêu th đ c bi t
Th i l ng h c
• 5 ti t
• Ôn l i các ki n th c đã h c bài 1 chú tr ng các y u t c u thành m t
s c thu và các quy đ nh đ ng ký kê khai thu trong ph n qu n lý thu
• Nghiên c u n i dung bài gi ng powerpoint đ n m đ c nh ng v n
đ c b n v s c thu này
• Nghiên c u các v n b n quy đ nh v
vi c th c hi n thu tiêu th đ c bi t
• Làm các bài t p và tr l i các câu h i
• Liên h v i các tình hu ng th c t v thu tiêu th đ c bi t và t đ a ra
ph ng án gi i quy t trên c s ki n
th c đã h c tr c khi xem ph n tr
l i c a c quan thu
Trang 2TÌNH HU NG D N NH P
Tình hu ng
Trong tình hu ng bài 2, Công ty c ph n đ u t Vi t Nga đã
ti n hành n p thu nh p kh u cho lô hàng 500 chai r u vang
Pháp Ngoài s thu nh p kh u, công ty còn ph i n p thêm thu
tiêu th đ c bi t do r u là m t hàng ch u lo i thu này V y s
thu tiêu th đ c bi t đ c xác đ nh nh th nào Sau khi làm
đ y đ các th t c và nh n đ c hàng Công ty quy t đ nh bán
toàn b lô hàng trên cho Công ty c ph n th ng m i Hapro,
v y công ty có ph i n p thu tiêu th đ c bi t khi bán không?
Câu h i
Qua nghiên c u th tr ng, các nhà qu n tr công ty có k ho ch s n xu t r u chai trên c s nguyên v t li u là r u tr ng đ c nh p kh u, khi đó thu tiêu th đ c bi t đ c xác đ nh nh
th nào? N i dung c a bài 4 s cho chúng ta câu tr l i cho các câu h i trên
Trang 34.1 Khái ni m
Thu tiêu th đ c bi t là lo i thu gián thu đánh vào ho t đ ng tiêu dùng các hàng hóa, d ch v đ c bi t trong danh m c Nhà n c quy đ nh
Các hàng hóa, d ch v ch u thu tiêu th đ c bi t
th ng có m t ho c nhi u tính ch t sau: Hàng hóa,
d ch v có t su t l i nhu n cao, đ c tiêu dùng b i
nh ng ng i có thu nh p cao Vi c đánh thu tiêu th
đ c bi t vào đ i t ng này nh m đi u ti t thu nh p, góp ph n t o ra s công b ng cho xã h i; Nh ng hàng hóa không đ c khuy n khích s d ng nh hàng hóa,
d ch v có h i cho s c kh e nh ng không th c m
b ng các công c hành chính và các hàng hóa, d ch v đ c tiêu dùng do t p quán, thói quen gây lãng phí cho xã h i
Vi c áp d ng thu tiêu th đ c bi t v a có tác d ng t o ngu n thu cho ngân sách nhà n c, v a có tác d ng h ng d n s n xu t và tiêu dùng hàng hóa, d ch v đ c
bi t Ngoài ra, v i m c thu su t cao, thu tiêu th đ c bi t còn là công c giúp Nhà n c đi u ti t thu nh p, t o công b ng xã h i
4.2 c đi m c a thu tiêu th đ c bi t
Bên c nh các đ c đi m v n có c a thu gián thu, thu tiêu th đ c bi t còn có các đ c
tr ng riêng bi t sau:
• Thu tiêu th đ c bi t là lo i thu m t giai đo n, lo i thu này ch thu m t l n giai đo n s n xu t (ho c nh p kh u) hàng hóa, cung ng d ch v
• Danh m c các hàng hóa, d ch v ch u thu tiêu th đ c bi t không nhi u và có th thay đ i ph thu c vào đi u ki n phát tri n kinh t xã h i, chính sách đ nh h ng tiêu dùng và m c s ng c a dân c
• Thu su t thu tiêu th đ c bi t cao góp ph n h n ch tính l y thoái v n có c a thu gián thu
4.3 i t ng ch u thu , đ i t ng n p thu
4.3.1 i t ng ch u thu
Theo quy đ nh hi n hành, đ i t ng ch u thu tiêu th đ c bi t g m 11 lo i hàng hóa
và 6 lo i d ch v :
• Thu c lá đi u, xì gà và các ch ph m khác t cây thu c lá;
Trang 4• R u;
• Bia;
• Ô tô d i 24 ch ng i;
• Xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh có dung tích xi lanh trên 125cm3
;
• Tàu bay;
• Du thuy n;
• X ng các lo i, nap-ta (naphtha), ch ph m tái h p (reformade component) và các
ch ph m khác đ pha ch x ng;
• i u hòa nhi t đ công su t t 90.000 BTU tr xu ng;
• Bài lá;
• Vàng mã, hàng mã;
• Kinh doanh v tr ng;
• Kinh doanh mát-xa (Massage), ka-ra-ô-kê (Karaoke);
• Kinh doanh ca-si-nô (casino), trò ch i đi n t có th ng;
• Kinh doanh đ t c c;
• Kinh doanh gôn (golf);
• Kinh doanh x s
Các hàng hóa, d ch v trên trong các tr ng h p sau đây thu c đ i t ng không ch u thu tiêu th đ c bi t:
• Hàng hóa do các c s s n xu t, gia công tr c ti p xu t kh u ra n c ngoài bao
g m c hàng hóa bán, gia công cho doanh nghi p ch xu t tr ô tô d i 24 ch
ng i bán cho doanh nghi p ch xu t
• Hàng hóa do c s s n xu t bán ho c y thác cho c s kinh doanh xu t kh u đ
xu t kh u theo h p đ ng kinh t
• Hàng hoá mang ra n c ngoài đ bán t i h i ch tri n lãm n c ngoài
• Hàng hoá nh p kh u trong các tr ng h p:
o Hàng vi n tr nhân đ o, vi n tr không hoàn l i, quà t ng c a các t ch c, cá nhân n c ngoài cho các c quan nhà n c, t ch c chính tr , t ch c chính
tr – xã h i, t ch c xã h i, t ch c xã h i – ngh nghi p, đ n v v trang nhân dân theo đ nh m c quy đ nh
o dùng c a t ch c, cá nhân n c ngoài đ c h ng tiêu chu n mi n tr ngo i giao do Chính ph Vi t Nam quy đ nh phù h p v i các đi u c qu c t
mà Vi t Nam đã ký k t ho c tham gia
o Hàng hoá mang theo ng i trong tiêu chu n hành lý mi n thu nh p kh u c a
cá nhân ng i Vi t Nam và ng i n c ngoài khi xu t, nh p c nh qua c a
kh u Vi t Nam
o Hàng hoá chuy n kh u, quá c nh, m n đ ng qua Vi t Nam theo các hình th c
o Hàng hóa đ c v n chuy n th ng t n c xu t kh u đ n n c nh p kh u không qua c a kh u Vi t Nam
Trang 5o Hàng hóa đ c v n chuy n t n c xu t kh u đ n n c nh p kh u có qua c a
kh u Vi t Nam nh ng không làm th t c nh p kh u vào Vi t Nam và không làm th t c xu t kh u ra kh i Vi t Nam
o Hàng hóa đ c v n chuy n t n c xu t kh u đ n n c nh p kh u có qua c a
kh u Vi t Nam và đ a vào kho ngo i quan, không làm th t c nh p kh u vào
Vi t Nam và không làm th t c xu t kh u ra kh i Vi t Nam
o Hàng quá c nh, m n đ ng qua c a kh u, biên gi i Vi t Nam trên c s Hi p
đ nh đã ký k t gi a hai Chính ph ho c ngành, đ a ph ng
o Hàng hoá t m nh p kh u đ tái xu t kh u, n u th c tái xu t kh u trong th i h n
ch a ph i n p thu nh p kh u theo ch đ quy đ nh thì không ph i n p thu
TT B t ng ng v i s hàng th c tái xu t kh u
o Hàng t m nh p kh u đ d h i ch , tri n lãm n u th c tái xu t kh u trong th i
h n ch a ph i n p thu nh p kh u theo ch đ quy đ nh H t th i gian h i ch , tri n lãm mà t ch c, cá nhân không tái xu t hàng t m nh p kh u thì ph i kê khai, n p thu TT B
• Hàng hóa t n c ngoài nh p kh u vào khu phi thu quan, hàng hóa t n i đ a bán vào khu phi thu quan và ch s d ng trong khu phi thu quan, hàng hóa đ c mua
bán gi a các khu phi thu quan v i nhau, tr ô tô d i 24 ch ng i
• Hàng hoá nh p kh u đ bán t i các c a hàng kinh doanh hàng mi n thu các
c ng bi n, sân bay qu c t , bán cho các đ i t ng đ c h ng ch đ mua hàng
mi n thu theo quy đ nh
• Tàu bay, du thuy n s d ng cho m c đích kinh doanh v n chuy n hàng hóa, v n chuy n hành khách và kinh doanh du l ch
• Xe ô tô là các lo i xe theo thi t k c a nhà s n xu t đ c s d ng làm xe c u
th ng, xe ch ph m nhân; xe tang l ; xe thi t k v a có ch ng i v a có ch
đ ng ch đ c t 24 ng i tr lên; xe ô tô ch y trong khu vui ch i, gi i trí, th thao không đ ng ký l u hành và không tham gia giao thông
• i u hòa nhi t đ có công su t t 90.000BTU tr xu ng theo thi t k c a nhà s n xu t
ch đ l p trên ph ng ti n v n t i, bao g m ô tô toa xe l a, tàu, thuy n, tàu bay
4.3.2 i t ng n p thu tiêu th đ c bi t
i t ng n p thu TT B g m các t ch c s n
xu t, nh p kh u hàng hóa và kinh doanh d ch v
thu c đ i t ng ch u thu tiêu th đ c bi t c th :
• Các t ch c kinh doanh đ c thành l p và đ ng
ký kinh doanh theo Lu t Doanh nghi p, Lu t Doanh nghi p nhà n c và Lu t H p tác xã;
• Các t ch c kinh t c a t ch c chính tr , t
ch c chính tr – xã h i, t ch c xã h i, t ch c xã h i – ngh nghi p, đ n v v trang nhân dân, t ch c s nghi p và các t ch c khác; các doanh nghi p có v n
đ u t n c ngoài và bên n c ngoài tham gia h p tác kinh doanh theo Lu t u
t n c ngoài t i Vi t Nam;
Trang 6• Các t ch c, cá nhân n c ngoài ho t đ ng kinh doanh Vi t Nam nh ng không thành l p pháp nhân t i Vi t Nam
• Các cá nhân, h gia đình, nhóm ng i kinh doanh đ c l p và các đ i t ng kinh doanh khác có ho t đ ng s n xu t, kinh doanh, nh p kh u
• C s kinh doanh xu t kh u mua hàng ch u thu TT B c a c s s n xu t đ xu t
kh u nh ng không xu t kh u mà tiêu th trong n c, thì c s kinh doanh xu t
kh u là ng i n p thu TT B
4.4 Cách tính thu tiêu th đ c bi t
Thu TT B đ c xác đ nh theo công th c sau:
Thu TT B
Giá tính thu
TT B × Thu su t thu
Thu tiêu th đ c bi t đ c
kh u tr
4.4.1 Giá tính thu
• i v i hàng hóa đ c s n xu t trong n c: Giá tính thu tiêu th đ c bi t là
giá bán ch a có thu giá tr gia t ng và ch a có thu tiêu th đ c bi t, đ c xác
đ nh theo công th c sau:
Giá bán ch a có thu GTGT Giá tính thu
Ví d 4.1 Công ty thu c lá Th ng Long s n xu t thu c lá đi u, bán m t cây thu c
lá v i giá là 55.000đ, trong đó thu GTGT là 5.000đ, thu su t thu TT B là 65% thì:
55.000 – 5.000 Giá tính thu
Thu TT B ph i n p = 30.303 x 65% = 19.697 đ ng
C s s n xu t hàng hoá ch u thu tiêu th đ c bi t bán hàng qua các c s tr c thu c h ch toán ph thu c thì giá làm c n c tính thu tiêu th đ c bi t là giá do c
s tr c thu c h ch toán ph thu c bán ra C s s n xu t bán hàng thông qua đ i
lý bán đúng giá do c s quy đ nh và ch h ng hoa h ng thì giá làm c n c xác
đ nh giá tính thu tiêu th đ c bi t là giá bán do c s s n xu t quy đ nh ch a tr hoa h ng
C s s n xu t hàng hoá ch u thu tiêu th đ c bi t bán hàng qua các c s kinh doanh th ng m i thì giá làm c n c tính thu tiêu th đ c bi t là giá bán c a c s
s n xu t nh ng không đ c th p h n 10% so v i giá bán bình quân c a c s kinh doanh th ng m i bán ra
Tr ng h p giá bán c a c s s n xu t th p h n 10% so v i giá c s kinh doanh
th ng m i bán ra thì giá tính thu tiêu th đ c bi t là giá do c quan thu n đ nh Các tr ng h p c th , giá tính thu TT B c a hàng s n xu t trong n c đ c xác
đ nh nh sau:
o i v i hàng hóa gia công: giá tính thu TT B là giá bán hàng hoá c a c s giao gia công bán ra ho c giá bán c a s n ph m cùng lo i ho c t ng đ ng t i
th i đi m bán
Trang 7Ví d 4.2 Công ty TNHH A nh n gia công l p ráp đi u hòa 18.000 BTU cho
m t công ty liên doanh, ti n gia công ch a bao g m thu GTGT là 1.250.000 đông/chi c Công ty liên doanh hi n đang bán lo i đi u hòa này qua các c a hàng và đ i lý c a mình ch a có thu GTGT là 6.750.000 đ ng/chi c Tháng 9/2009, công ty A hoàn thành bàn giao cho công ty liên doanh 150 chi c Công
ty A ph i kê khai và n p thu TT B thay cho công ty liên doanh Thu su t thu TT B c a đi u hòa là 10%
Thu TT B ph i n p = 6.136.364 x 10% = 613.636 đ ng
s n xu t thì giá tính thu tiêu th đ c bi t là giá bán ra c a c s s h u
o i v i hàng hóa bán theo ph ng th c tr góp, tr ch m, giá tính thu tiêu th
đ c bi t là giá bán c a hàng hóa bán theo ph ng th c tr ti n m t l n, không bao g m kho n lãi tr góp, lãi tr ch m
Ví d 4.3 Công ty Honda M ình bán xe Civic theo 2 ph ng th c:
̇ Tr ti n ngay là 630.000.000 đ ng/xe (ch a bao g m 10% Thu GTGT)
̇ Tr góp trong 3 n m: T ng s ti n thanh toán là 675.000.000 đ ng/xe Thu
su t thu TT B đ i v i xe ôtô là 45%
o i v i hàng ch u thu TT B có v bao bì thì khi tính thu TT B không đ c
tr giá tr v chai
i v i m t hàng bia chai n u có đ t ti n c c v chai, đ nh k hàng quý c s
s n xu t và khách hàng th c hi n quy t toán s ti n đ t c c v chai mà s ti n
đ t c c t ng ng v i giá tr s v chai không thu h i đ c ph i đ a vào doanh thu tính thu tiêu th đ c bi t
Ví d 4.4 Công ty bia XYZ bán các s n ph m bia g m bia lon, bia chai trong
đó bia chai bán theo ph ng th c thu đ i v chai Giá bán ch a có thu c a bia lon là 8.500 đ ng/lon, bia chai là 7.500 đ ng/chai Giá tr v lon công ty đ t
s n xu t là 1.200 đ ng/v , giá tr v chai là 1.500 đ ng/v Trong quý III/2010 công ty bán đ c 720.000 lon và 250.000 v chai Khách hàng ph i đ t c c v chai là 2.000 đ ng/v T ng s v chai thu h i đ c là 245.750 chi c
Thu TT B c a quý III/2010 mà công ty ph i n p là:
6.750.000 Giá tính thu TT B =
6.136.364
đ ng
630.000 000 Giá tính thu
Trang 8̇ i v i bia lon
8.500 Giá tính
thu TT B = 1 + 45 % = 5.862 (đ ng) Thu TT B ph i n p = 720.000 x 5.862 x 45% = 1.899.310.345 đ ng
̇ i v i bia chai
7.500 Giá tính
thu TT B = 1 + 45 % = 5.172 (đ ng) Thu TT B ph i n p
[250.000 × 5.172 + (250.000 – 245.750) × 2000] × 45% = 585.675.000 đ ng
T ng s thu TT B ph i n p là 2.484.985.345 đ ng
• i v i hàng nh p kh u: Giá tính thu TT B đ i v i hàng nh p kh u thu c di n
ch u thu TT B đ c xác đ nh nh sau:
Giá tính thu TT B = Giá tính thu nh p kh u + Thu nh p kh u
Giá tính thu nh p kh u đ c xác đ nh theo các quy đ nh c a Lu t thu xu t kh u,
nh p kh u Tr ng h p hàng hóa nh p kh u đ c mi n ho c gi m thu nh p kh u thì thu nh p kh u đ c xác đ nh trong giá tính thu TT B theo s thu nh p kh u còn ph i n p
Ví d 4.5 Công ty A nh p kh u 100 chi c đi u hòa công su t 18.000 BTU Giá mua trên hóa đ n th ng m i là 50 USD/chi c Chi phí v n chuy n và b o hi m
qu c t là 2.500 USD Thu su t thu nh p kh u c a đi u hòa là 20% T giá
1 USD = 17.500 VN Thu su t thu TT B đ i v i đi u hòa là 10%
Thu nh p kh u = (100 × 50 + 2.500) × 20% × 17.500 = 26.250.000 đ ng Giá tính thu TT B = (100 × 50 + 2500 × 17.500) + 26.250.000 = 157.000.000 đ ng Thu TT B ph i n p = 157.000.000 x 10% = 15.700.000 đ ng
• i v i d ch v :
Giá tính thu đ i v i d ch v ch u thu TT B là giá cung ng d ch v c a c s kinh doanh ch a có thu TT B và ch a có thu GTGT, đ c xác đ nh nh sau:
Giá d ch v ch a có thu GTGT Giá tính thu
Giá d ch v ch a có thu GTGT làm c n c xác đ nh giá tính thu TT B đ i v i
m t s d ch v quy đ nh nh sau:
o i v i kinh doanh gôn giá tr tính thu tiêu th đ c bi t là giá bán th h i viên, bán vé ch i gôn, bao g m c ti n phí ch i gôn và ti n ký qu (n u có) Tr ng
h p có kinh doanh các lo i hàng hóa, d ch v khác không thu c đ i t ng ch u thu tiêu th đ c bi t thì các hàng hóa, d ch v đó không ph i ch u thu tiêu th
đ c bi t
o i v i kinh doanh ca-si-nô, trò ch i đi n t có th ng, giá tr tính thu tiêu th
đ c bi t là doanh thu t kinh doanh ca-si-nô, trò ch i đi n t có th ng tr (–)
đi s ti n tr th ng cho khách hàng
Trang 9o i v i kinh doanh đ t c c, giá tr tính thu TT B là doanh thu bán vé đ t
c c đã tr ti n tr th ng
o i v i kinh doanh v tr ng, mát-xa và ka-ra-ô-kê, giá tr tính TT B bi t là doanh thu c a các ho t đ ng trong v tr ng, c s mát-xa và ka-ra-ô-kê bao g m
c doanh thu c a d ch v n u ng và các d ch v khác đi kèm
o i v i kinh doanh x s , giá tr tính thu tiêu th đ c bi t là doanh thu bán vé các lo i hình x s đ c phép kinh doanh theo quy đ nh c a pháp lu t
Ví d 4.6 Công ty s x A trong tháng 9 đã bán đ c 12.000 vé thu v t ng s ti n
là 4.200.000.000 đ ng (đã bao g m thu GTGT 10% là 381.818.818 đ ng) Xác
đ nh giá tính thu TT B đ i v i ho t đ ng kinh doanh s x công ty A Bi t
r ng thu su t thu TT B đ i v i s x là 15%
4.200.0000.000 – 381.818.818 Giá tính thu
• i v i hàng hóa, d ch v dùng đ trao đ i, tiêu dùng n i b , bi u, t ng, cho,
khuy n m i: Giá tr tính TT B bi t là giá tính thu tiêu th đ c bi t c a hàng hóa,
d ch v cùng lo i ho c t ng đ ng t i th i đi m phát sinh ho t đ ng trao đ i, tiêu dùng n i b , bi u, t ng, khuy n m i các hàng hoá, d ch v này
Ví d 4.7 Th c hi n k ho ch t ch c h i ngh khách hàng, Công ty A chuyên s n
xu t bia đã xu t 250 két bia làm quà t ng cho khách hàng Lo i bia này công ty đang bán là 157.000 đ ng/két đã bao g m thu GTGT 10% là 14.272 đ ng
157.000 – 14.272 Giá tính thu
TT B = 1 + 45 % = 3.320.157.550 đ ng Giá tính thu đ c tính b ng đ ng Vi t Nam Tr ng h p ng i n p thu có doanh thu b ng ngo i t thì ph i quy đ i ngo i t ra đ ng Vi t nam theo t giá giao
d ch bình quân trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng, do Ngân hàng Nhà n c
Vi t Nam công b t i th i đi m phát sinh doanh thu đ xác đ nh giá tính thu
4.4.2 Thu su t
Thu su t thu tiêu th đ c bi t đ c quy đ nh theo bi u sau:
BI U THU TIÊU TH C BI T
1 Thu c lá đi u, xì gà và các ch ph m khác t cây thu c lá 65
T ngày 01 tháng 01 n m 2010 đ n h t ngày 31 tháng 12 n m
2
T ngày 01 tháng 01 n m 2010 đ n h t ngày 31 tháng 12 n m 2012 45
Trang 103
a) Xe ô tô ch ng i t 9 ch tr xu ng, tr lo i quy đ nh t i đi m
Lo i có dung tích xi lanh t 2.000 cm3 tr xu ng 45
Lo i có dung tích xi lanh trên 3.000 cm 3 60 b) Xe ô tô ch ng i t 10 đ n d i 16 ch , tr lo i quy đ nh t i
c) Xe ô tô ch ng i t 16 đ n d i 24 ch , tr lo i quy đ nh t i
d) Xe ô tô v a ch ng i, v a ch hàng, tr lo i quy đ nh t i đi m
đ) Xe ô tô ch y b ng x ng k t h p n ng l ng đi n, n ng l ng sinh h c, trong đó t tr ng x ng s d ng không quá 70% s n ng
l ng s d ng
B ng 70% m c thu
su t áp d ng cho xe cùng lo i quy đ nh
t i đi m 4a, 4b, 4c
và 4d i u này
e) Xe ô tô ch y b ng n ng l ng sinh h c
B ng 50% m c thu
su t áp d ng cho xe cùng lo i quy đ nh
t i đi m 4a, 4b, 4c
và 4d i u này g) Xe ô tô ch y b ng đi n
4
5 Xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh có dung tích xi lanh trên
8 X ng các lo i, nap-ta, ch ph m tái h p và các ch ph m khác đ
• i v i xe ô tô lo i thi t k v a ch ng i v a ch hàng quy đ nh t i các đi m 4d,
4g Bi u thu tiêu th đ c bi t là lo i có t hai hàng gh tr lên, có thi t k vách
ng n c đ nh gi a khoang ch ng i và khoang ch hàng