ẤN ĐỘ CỔ ĐẠI,1 pot

Cả hai dòng sông nàybồi đắp thành hai đồng bằng màu mỡ ở miền bắc An Độ, vì vậy nơi đây đã trở thành cái nôi của nền văn minh của đất nước này.. Những hiện vật ấy là di tích của một thời

ẤN ĐỘ CỔ ĐẠI

1

I Địa lý và cư dân

An Độ là một bán đảo ở Nam Á, từ Đông Bắc đến Tây Bắc có núi chắn ngang, trong đó có dãy Himalaya nổi tiếng An Độ chia làm hai miền Nam Bắc lấy dãy núi Vin-đi-a làm ranh giới Miền bắc An Độ có hai con sông lớn là sông An (Indus) và sông Hằng (Gange) Sông An chia làm 5 nhánh, nên vùng đồng bằng ở

5 nhánh sông ấy được gọi là vùng Pungiáp (nghĩa là vùng Năm sông) Tên nước

An Độ là gọi theo tên dòng sông này Sông Hằng ở phía đông được coi là một dòng sông thiêng Từ xưa nhân dân An Độ thường đến khúc sông ở thành phố Varanadi (Bênarét) để cử hành lễ tắm mang tính chất tôn giáo Cả hai dòng sông nàybồi đắp thành hai đồng bằng màu mỡ ở miền bắc An Độ, vì vậy nơi đây đã trở thành cái nôi của nền văn minh của đất nước này

Cư dân An Độ gồm hai thành phần chính: người Đraviđa chủ yếu cư trú ở miền Nam và người Arya chủ yếu cư trú ở miền bắc

II Văn hóa Haráppa

Tài liệu lịch sử giúp chúng ta hiểu biết về thời kỳ này không phải là tài liệu thành văn mà là tài liệu khảo cổ học Vì vậy trước năm 1921, giai đoạn lịch sử này chưa được biết đến

Năm 1921 và 1922, các nhà khảo cổ học An Độ đã tìm thấy ở Haráppa và Môhengiô Đarô thuộc lưu vực sông An hai thành phố cùng rất nhiều hiện vật bị chôn vùi dưới đất Những hiện vật ấy là di tích của một thời kỳ lịch sử được gọi là văn hóa Haráppa hoặc nền văn minh lưu vực sông An

1 Các hiện vật đã tìm thấy

Haráppa và Môhengiô là hai thành phố rất lớn xây bằng gạch Xung quanh thành phố có thành và hào bao bọc Trong thành phố có các đường phố ngang dọc thẳng tắp Mỗi thành phố có hàng trăm nhà và cửa hiệu lớn nhỏ, trong đó phần nhiều là nhà hai tầng Trong nhà thường có đầy đủ tiện nghi như bếp, phòng tắm, ống dẫn nước…

Ở các di chỉ này, còn tìm thấy nhiều công cụ sản xuất, vũ khí, đồ dùng trong đời sống hàng ngày, đồ trang sức, đồ tế lễ và hơn 3000 con dấu có khắc chữ đồ họa Các dụng cụ đó, có thứ bằng đồng hoặc đồng thau, có thứ bằng đá

2 Tình hình xã hội

Những hiện vật phát hiện được cho biết rằng trong xã hội thời kỳ đó đã có sự phân hóa giàu nghèo rất rõ rệt Việc phát hiện ra chữ viết, hơn nữa trên một số con dấu

có ghi những chữ như “người cầm quyền” (Sasa), “người cai trị” (Pata), “vua của những ông vua” (Reja – reja) v.v… đã nói lên rằng xã hội thời văn hóa Haráppa là

xã hội có nhà nước

Nền văn minh lưu vực sông An tồn tại từ khoảng đầu thiên kỷ III đến nửa đầu thiên kỷ II TCN thì bị hủy diệt Nguyên nhân của sự hủy diệt đó là nạn lụt do nước sông An dâng lên Cư dân ở đây phải di cư sang phía đông bỏ lại các thành phố của họ bị vùi dần xuống lòng đất

III THỜI KỲ VÊ ĐA

Từ giữa thiên kỷ II đến giữa thiên kỷ I TCN, Lịch sử An Độ được phản ánh trong các tác phẩm văn học gọi là Vêđa, vì vậy thời kỳ này được gọi là thời Vê đa Vêđa vốn nghĩa là “hiểu biết” Vêđa có 4 tập là Rích Vêđa, Xama Vêđa, Atácva Vêđa và Yagiua Vêđa, trong đó Rích Vêđa là xưa nhất và quan trọng nhất Rích Vêđa gồm 1028 bài ca được sáng tác vào khoảng giữa thiên kỷ II đến cuối thiên

kỷ II TCN, còn ba tập Vêđa khác thì được sáng tác vào khoảng đầu thiên kỷ I đến giữa thiên kỷ I TCN, vì vậy thời kỳ Vêđa có thể chia làm hai thời kỳ nhỏ là:

- Thời kỳ Rích Vêđa (khoảng năm 1500 – 1000 TCN)

- Thời kỳ Hậu Vêđa (khoảng năm 1000 – 600 TCN)

Chủ nhân của thời kỳ Vêđa là người Arya (nghĩa là “người cao qúy” ) mới từ trung Á di cư vào An Độ Địa bàn sinh sống của họ trong thời kỳ này chủ yếu là vùng lưu vự sông Hằng

1 Tình hình kinh tế

Trong thời Rích Vêđa, người Arya đang sống trong giai đoạn cuối của xã hội nguyên thủy Ngành kinh tế quan trọnh nhất là chăn nuôi Gia súc rất được coi trọng nhất là bò Bởi vậy, trong ngôn ngữ lúc bấy giờ “tù trưởng bộ lạc” có nghĩa

là kẻ chiếm hữu bò cái”, “chiến sĩ” có nghĩa là “người chiến đấu vì bò cái”

Dần dần, do học tập được những kinh nghiệm sản xuất của dân bản địa, người Arya đã chuyển sang đời sống định cư lấy nông nghiệp làm nghề chính

2 Sự ra đời của nhà nước

Do kinh tế phát triển, sự phân hóa giai cấp cũng diễn ra rõ rệt, đến khoảng cuối thiên kỷ II TCN, thủ lĩnh quân sự dần dần biến thành người có nhiều quyền uy và chức vụ ấy trở thành cha truyền con nối Họ đã biến thành những ông vua Nhà nước đã ra đời

3 Chế độ Vácna (đẳng cấp)

Trong thời kỳ lịch sử này ở An Độ đã xuất hiện một chế độ đẳng cấp có ảnh hưởng rất quan trọng và lâu dài trong xã hội nước này, đó là chế độ Vácna

Chữ Vácna trong tiếng Xăng xkrít (một loại cổ ngữ của An Độ) có nghĩa là “màu sắc” (chỉ màu da) nhưng thực ra chế độ Vácna là chế độ chia cư dân thành 4 đẳng cấp có quyền lợi, nghĩa vụ và địa vị xã hội khác nhau Bốn đẳng cấp đó là Braman (Bàlamôn), Ksatơria, Vaisya, Suđra

Đẳng cấp Bàlamôn gồm những người làm nghề tôn giáo

Đẳng cấp Ksatơrya gồm các chiến sĩ

Đẳng cấp Vaisya gồm những người chăn nuôi, làm ruộng, buôn bán…

Đẳng cấp Suđra gồm thợ thủ công, đầy tớ Họ vốn là con cháu của những bộ lạc bị bại trận

Nguyên nhân dẫn đến sự ra đời của chế độ Vácna

- Theo truyền thuyết: các đẳng cấp Braman, Ksatơrya, Vaisya và Suđra được thần Brama tạo ra theo thứ tự từ miệng, tay, đùi và bàn chân của thần

- Sự thực, sự xuất hiện Vácna là do sự phân hóa giai cấp, sự phân công về nghề nghiệp và sự phân biệt về bộ tộc

Sự khác nhau giữa các đẳng cấp:

Giữa bốn đẳng cấp ấy có sự khác nhau về địa vị xã hội mà chủ yếu là về tôn giáo, hôn nhân và quyền lợi trước pháp luật

Về tôn giáo, chỉ có ba đẳng cấp trên mới được cúng thần và đọc kinh Vêđa, trong

đó chỉ có Bàlamôn mới được giảng kinh Vêđa và phụ trách việc cúng lễ Do vậy,

ba đẳng cấp trên được coi là sinh hai lần, còn Suđra không được tham dự các nghi

lễ tôn giáo nên chỉ được coi là sinh một lần

Về hôn nhân, chế độ Vácna quy định chỉ nên kết hôn với người cùng đẳng cấp Tuy nhiên, nếu cần thiết thì đàn ông ở các đẳng cấp trên có thể lấy vợ ở các đẳng cấp dưới, nhưng phụ nữ các đẳng cấp dưới không được kết hôn với đàn ông các đẳng cấp dưới

Về quyền lợi trước pháp luật , Nếu cùng phạm tội như nhau thì các đẳng cấp trên được xét xử nhẹ hơn các đẳng cấp dưới; nếu là nạn nhân thì đẳng cấp càng cao thì được bồi thường càng nhiều

Trong bốn đẳng cấp ấy, đẳng cấp Bàlamôn được quan niệm là ưu tú nhất, thân thể

họ được coi là bất khả xâm phạm

Ngược lại, Suđra là đẳng cấp thấp kém nhất Suđra không những không được dự việc tế lễ mà thậm chí họ cũng không được bê thi thể của Bàlamôn đặt lên giàn lửa khi làm lể hỏa táng

Dưới bốn đẳng cấp đó còn có những nhười tiện dân gọi là Paria Họ bị coi là hạng người đê tiện, ô uế, đáng ghê tởm Vì vậy họ phải sống cách biệt với xã hội

Thân phận của những người trong các đẳng cấp ấy cứ cha truyền con nối và chế độ Vacna tồn tại lâu dài trong lịch sử An Độ

4 Đạo Bàlamôn

Dầu thời Vê đa, cư dân An Độ thờ rất nhiều thần: đá, cây, cư dân, các động vật, người chết, sông, núi… Đến những thế kỷ đầu thiên kỷ I TCN, các quan niệm tôn giáo ấy được gọi chung là đạo Bàlamôn, đồng thời một hệ thống giáo lý tương đối hoàn chỉnh cũng được hình thành

Đối tượng thờ cúng cao nhất của đạo Bàlamôn là thần Brama Đó là linh hồn vũ trụ, là đấng Hoàn hảo sáng tạo ra thế giới và muôn loài, là vị thần cao nhất, là chúa

tể của các thần

Tuy nhiên thần Brama có phần trừu tượng đối với nhân dân, nên có nơi người ta thờ thần Visnu, thần nhân ái làm cho ruộng đồng tươi tốt như là vị thần cao nhất;

Có nơi lại thờ thần Siva, thần ác, thần phá hoại mọi lực lượng tự nhiên là vị thần cao nhất Ngoài ra đạo Bàlamôn còn thờ nhiều loại thần động vật như voi, khỉ, và nhất là bò

Về sau, để thống nhất đối tượng thờ cúng của đạo Bàlamôn, người ta quan niệm thần Brama, thần Visnu và thần Siva là một bộ ba thể hiện một qúa trình: sáng tạo, bảo tồn và hủy diệt

Về mặt xã hội, đạo Bàlamôn là công cụ đắc lực để bảo vệ sự phân chia đẳng cấp Cũng chính vì vậy, đến giữa thiên kỷ I TCN, đạo Bàlamôn bị suy thoái và nhường chỗ cho một tôn giáo mới là đạo Phật

IV ẤN ĐỘ TỪ THẾ KỶ VI TCN ĐẾN THẾ KỶ III CN

1 Tình hình chính trị

a Các quốc gia ở miền Bắc An Độ và sự xâm lược của Alếchxăng Makêđônia

Bắt đầu từ thế kỷ VI-TCN, An Độ mới có các tác phẩm lịch sử ghi chép về tình hình chính trị của đất nước mình Lúc bấy giờ ở miền Bắc An Độ có 16 nước, trong đó mạnh nhất là nước Magađa

Nước Magađa ở hạ lưu sông Hằng Đây là nơi đất đai màu mỡ thích hợp với việc phát triển nông nghiệp, đồng thời là nơi có nhiều thuận lợi trong việc buôn bán bằng đường biển, do vậy Magađa đã lớn mạnh nhanh chóng Trên cơ sở ấy, Magađa không ngừng chinh phục các nước khác, mở rộng phạm vi thống trị của mình đến tận miền Đông Bắc và miền Trung An Độ

Cũng thời gian ấy, ở miền Tây Bắc An Độ cũng chia thành nhiều nước nhỏ, trong

đó chỉ có nước Po là tương đối lớn

Lúc bấy giờ, ở Tây Á có nước Ba Tư hùng mạnh một thời, nhưng đến năm 328 TCN, Ba Tư bị Makêđônia tiêu diệt

Nhân đà thắng lợi ấy, năm 327 TCN, quân Makêđônia tấn công vào miền Tây Bắc của An Độ Quân đội của nước Po đã chiến đấu rất dũng cảm nhung cuối cùng bị thất bại Alếchxăng định tiến sang phía đông tấn công nước Magađa nhưng quân sĩ không ủng hộ kế hoạch đó vì họ đã qúa mệt mỏi sau một cuộc trường chinh nhiều năm Alếchxăng phải ra lệnh rút quân chỉ để lại một số quân chiếm đóng hai cứ điểm Buxêphan và Nikêa mà thôi Những vùng bị Alếchxăng chinh phục ở An Độ vẫn được giữ nguyên chính quyền cũ nhưng phải lệ thuộc vào những kẻ đứng đầu hai cứ điểm đó

b Vương triều Môrya (321 – 187 TCN)

Ngay sau khi quân Alếchxăng rút lui, ở An Độ đã dấy lên phong trào đấu tranh giải phóng chống lại sự chiếm đóng của quân Makêđônia Thủ lĩnh của phong trào này là Sanđragúpta, biệt hiệu là Môrya (nghĩa là chim công) Quân chiếm đóng Makêđônia bị đuổi khỏi An Độ, Sanđragúpta làm chủ được cả vùng Pungiáp Tiếp

đó, ông tiến quân về phía đông giành được ngôi vua ở Magađa, lập nên một triều đại mới gọi là Vương triều Môrya, Đó là triều đại huy hoàng nhất trong lịch sử An

Độ cổ đại Theo truyền thuyết đến khoảng năm 300TCN, Sanđragúpta theo đạo Giaina và sau đó nhịn ăn tự tử theo tập quán của tôn giáo này

Đến thời cháu của Sanđragúpta là Axôca (273 –236 TCN), nước Magađa đạt đến giai đoạn cường thịnh nhất Axôta là ông vua nổi tiếng nhất trong lịch sử An Độ

cổ đại Axôca không ngừng tấn công các nước khác, do đó cương giới Magađa càng được mở rộng Các mặt kinh tế, văn hoá của Magađa thời kỳ này cũng phát triển rõ rệt Ở kinh đô Pataliputơra và một số thành phố khác đã xây dựng nhiều cung điện, đền chùa, nhà cửa, bệnh viện, phòng phát thuốc v.v… Đạo Phật ra đời

từ khoảng thế kỷ VI TCN đến thời kỳ này được chấn chỉnh và trở thành quốc giáo Như vậy, thời Axôca là thời kỳ ổn định, hùng mạnh của vương triều Môrya, nhưng sau khi ông chết, vương triều này suy sụp nhanh chóng và nước Magađa thống nhất dần dần tan rã