- Gđ1: Tăng áp lực trong tủy xương- trào tủy xương vào trong máu.. Thể điển hình theo qui tắc số 3 của Frederick Denis: BC phổi do sốc xuất hiện sau 3 giờ; Do TMMDM sau 3 ngày; Do tắc mạ
Trang 1HỘI CHỨNG TMMDM
I SINH LÝ BỆNH:
Diễn ra 3 gđ
- Gđ1: Tăng áp lực trong tủy xương-
trào tủy xương vào trong máu
- Gđ2: Tắc nghẽn mạch ở phổi
- Gđ3: Suy hô hấp
Thời điểm xuất hiện TMMDM Có thể:
Rất sớm: Vài giờ sau CT Đó là thể
siêu cấp tính
Vào ngày thứ 3 sau CT Thể điển hình
theo qui tắc số 3 của Frederick Denis:
BC phổi do sốc xuất hiện sau 3 giờ;
Do TMMDM sau 3 ngày; Do tắc
mạch phổi do khí sau 3 tuần
Sau 96 giờ sau CT: Thể TMMDM không đầy đủ
Vấn đề là phải phát hiện BC sớm, ở
gđ khoảng tỉnh mới hy vọng điều trị hiệu quả
II CÁC YẾU TỐ GIÚP CHO TMMDM TĂNG NẶNG:
1 Máu tụ của gãy xương nhiều làm tăng áp lực trong ống tủy xương
Gãy xương lớn
Gãy nhiều xương
Gãy xương kèm dập nát nhiều
mô mềm
Trang 2 Gãy xương không được bất
động tốt.hoặc xử trí thô bạo(
đóng đinh nội tủy sớm 24h đầu)
2 BN có các bệnh về hô hấp kèm
theo
3 BN bị choáng CT, đa thương…
III CHẨN ĐOÁN PHÁT HIỆN
SỚM HC TMMDM:
Các triệu chứng LS kinh điển:
Suy hô hấp
Hôn mê
Đốm XH dưới da
Cho phép khẳng định chắc chắn
TMMDM song quá muộn khó cứu
sống nạn nhân
Phải phát hiện sớm TMMDM, ở gđ
khoảng tỉnh, khi chưa có tr/c ls chắc
chắn Có thể :
Dựa vào mức độ trầm trọng của gãy xương Nguy cơ dể bị TMMDM
Các tiêu chuẩn chẩn đoán sớm của một số tác giả sau
1 LOUP (1975):
DH TK nhẹ: Nhức đầu , lơ mơ, dãy dụa
Sốt cao , trên 3805 , không có căn nguyên rõ rệt
Mạch nhanh
Tím tái nhẹ niêm mạc
Đốm XH KM mắt 1 bên
Phải làm ngay các XN : đếm HC, TC,
đo PO2 động mạch
Nếu có trị số như sau , phải coi là có TMMDM:
Trang 3 Thiếu máu kéo dài dù đã truyền
bù máu đầy đủ lượng máu mất
TC < 100.000/mm3
P02 < 65 mmHg
2 Gurd (1970):
- Nhóm DH lớn:
Đốm XH dưới da
DH suy giảm TK
Phù nề phổi
Po2 < 60 mmHg
- Nhóm DH nhỏ:
Mạch nhanh > 110 l/p
Sốt cao > 3805
Nghẽn mạch võng mạc ( soi
đáy mắt )
HcT giảm
TC giảm
Nước tiểu có mỡ
Giọt mỡ trong đàm
Nếu có 1 DH lớn + 4 DH nhỏ = TMMDM
IV ĐIỀU TRỊ:
Hiện nay chưa có thuốc nào điều trị hiệu quả.Hồi sức, Thở oxy, Nếu khó thở nhiều cho giúp thở.Phát hiện sớm điều trị tr/c là chính.Tốt nhất là dự phòng điều trị chống sốc, sơ cứu tốt gãy xương
Gây tê ổ gãy, bất động tốt xương gãy
Xử trí nhẹ nhàng
Điều trị sốc CT
Trang 4 Không đóng đinh nội tủy sớm,
thận trọng trong thay chỏm
nhân tạo
Dùng corticoit liều
cao:pred:9mg/kg; methyl:
7,5mg/kg
Thở oxy sớm
Garô